از مجموعهٔ مفاهیم اهل سنت - اپیزودهای جمع آوری شده (سریال کامل است)
· درس 63 از 77
خلاصه مفاهیم اهل سنت | 12- مفاهیم اعتقاد به روز قیامت | مفاهیم (169-187)
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
خلاصهی مفاهیم اهل سنت
0:09
مقصود از ایمان به روز آخر
0:14
ایمان به آمدن روزی است که در آن انسان بر اعمالش در زندگی دنیا حساب میشود
0:21
سپس بر اساس آن، با ورود به بهشت یا دوزخ پاداش یا کیفر میبیند
0:25
و این بخشی از ایمان به غیب است
0:28
و سخن دربارهی آن، همهی آنچه را که از هنگام مرگ انسان بر او میگذرد دربر میگیرد
0:33
تا آنکه به بهشت یا دوزخ درآید و در یکی از آن دو جاودان بماند
0:38
و ممکن است اقتضا کند که برخی مردم ابتدا با ورود به دوزخ از گناهانشان پاک شوند
0:45
سپس از آن به سوی بهشت جاودان بیرون آیند
0:48
این دربارهی هر فرد است
0:51
اما در سطح زندگی دنیا و پایان آن
0:55
و آغاز برپایی قیامت
0:57
سخن دربارهی نشانههای کوچک و بزرگ قیامت نیز در آن داخل میشود
1:03
نامهای روز آخرت در قرآن کریم و دلالتهای آنها
1:10
روز آخرت در قرآن کریم با نامهای متعددی نامیده شده است
1:16
و با اوصاف بسیاری توصیف گردیده است
1:19
و شمار آن به حدود بیست و سه نام و وصف رسیده است
1:24
و همانا نامها و اوصاف این روز بسیار شده است
1:28
به سبب بزرگی شأن آن
1:30
چنانکه نزد عرب معمول است که برای آنچه نزدشان بزرگ است نامهای متعددی ذکر میکنند
1:36
مانند شمشیر و شیر
1:38
پس روز آخرت چون امرش بزرگ و هولناکیهایش فراوان است
1:42
قرآن آن را به نامهای متعددی نامیده و به اوصاف بسیاری توصیف کرده است
1:48
از جمله آن «الأول و الثانی»، «یوم الآخر» و «الآخرة» است
1:55
عبارت «یوم الآخر» بیست و شش بار آمده است
1:59
و واژهی «الآخرة» دویست و ده بار آمده است
2:03
و این دو به یک معنا هستند
2:05
«یوم الآخر» از آن رو که پس از آن روزی نیست
2:09
و «الآخرة» از آن رو که پس از آن چیزی نیست
2:13
زیرا آخرین منزلگاهی است که انسان میان آنها جابهجا میشود
2:17
از نیستی تا شکم مادرش
2:20
سپس بیرون آمدن به زندگی دنیا
2:22
آنگاه زندگی برزخ
2:24
سپس این آخرت که در آن جاودان میماند
2:28
یا در بهشت یا در دوزخ
2:31
و از این آیات است
2:33
سخن خداوند متعال
2:35
از مردم کسانی هستند که میگویند: به الله ایمان آوردیم
2:39
و به روز آخرت، و آنان مؤمن نیستند
2:43
و سخن خداوند متعال
2:45
و کسانی که به آنچه به سوی تو نازل شده ایمان میآورند
2:49
و آنچه پیش از تو نازل شده است
2:52
«و ایشان به آخرت یقین دارند»
2:55
نام سوم و چهارم
2:57
«یوم الدین» و «یوم الحساب»
3:00
و این دو به یک معنا هستند
3:02
زیرا «دین» همان جزا و حساب است
3:05
عبارت «یوم الدین» سیزده بار آمده است
3:10
و عبارت «یوم الحساب» چهار بار آمده است
3:14
و این روز بدین نام خوانده شده است
3:16
زیرا انسان در آن بر اعمالش در زندگی دنیا حساب میشود و بر آنها جزا داده میشود
3:23
خداوند متعال فرموده است
3:25
«مالک روز جزا»
3:27
و خداوند متعال فرموده است
3:29
این است آنچه به شما وعده داده میشود برای روز حساب
3:33
پنجم: روز قیامت
3:36
و در قرآن کریم هفتاد بار آمده است
3:40
از جمله سخن خداوند متعال است
3:42
سوگند نمیخورم به روز قیامت
3:45
و سوره نیز بدین نام نامیده شده است
3:48
و این روز بدین نام خوانده شده است
3:50
زیرا مردم در آن برای حساب خود در برابر پروردگار جهانیان میایستند
3:55
چنانکه خداوند متعال فرموده است
3:57
روزی که مردم در برابر پروردگار جهانیان برمیخیزند
4:01
ششم: الساعة
4:05
در قرآن کریم سی و پنج بار آمده است
4:09
از جمله سخن خداوند متعال است
4:12
و کار قیامت جز همچون چشمبرهمزدنی یا نزدیکتر نیست
4:17
همانا الله بر هر چیزی تواناست
4:21
و «الساعة» یعنی زمان حاضر
4:24
بدین سبب چنین نامیده شده که آمدنش نزدیک است
4:27
گویی حاضر است
4:29
و از آن رو که آمدنش ناگهانی است
4:31
چنانکه خداوند متعال فرموده است
4:33
از تو دربارهٔ قیامت میپرسند که لنگرگاهش کی است
4:38
بگو: علم آن تنها نزد پروردگار من است
4:42
جز او کسی آن را به وقتش آشکار نمیکند
4:46
[آن] در آسمانها و زمین سنگین است
4:49
جز ناگهان به شما نمیآید
4:52
هفتم
4:54
«الآزفة»
4:56
خداوند متعال فرموده است
4:58
«آن نزدیکشوندهی نزدیکشونده»
5:00
و دلالت آن نزدیک به دلالت «الساعة» است
5:04
«آزفة» یعنی نزدیک شد و نزدیک گشت
5:07
و همچنین با واژهی «یوم» در ترکیب اضافی نیز یاد شده است
5:11
خداوند متعال فرموده است
5:13
«و ایشان را از روز نزدیک شونده بترسان»
5:15
آنگاه که دلها به گلوها رسیده و خاموشاند
5:19
هشتم
5:21
«الواقعة»
5:22
خداوند متعال فرموده است
5:24
«آنگاه که رخدهنده رخ دهد»
5:27
و خداوند متعال فرموده است
5:29
«پس در آن روز آن رخدهنده رخ داد»
5:32
و بدین سبب نامیده شده که وقوعش حتمی است
5:36
نهم
5:38
«الحاقة»
5:41
خداوند متعال فرموده است
5:43
«الحاقة»
5:45
«الحاقه» (آنچه حتماً رخ میدهد)
5:48
«و تو چه میدانی که الحاقه چیست؟»
5:52
و آن را بدین نام خواندهاند زیرا در آن روز آنچه تکذیبکنندگان آن را انکار میکردند، تحقق مییابد.
5:58
دهم
6:00
«الطامة الکبری» (بزرگترین بلا / رستاخیز)
6:02
الله تعالی فرمود:
6:04
پس چون آن حادثهٔ بزرگ فرا رسد
6:09
گفته میشود:
6:11
«طم الأمر» هنگامی گفته میشود که کار فراگیر و چیره شود.
6:14
از این رو قیامت بدان نام خوانده شد، زیرا بر هر امر هولناکی برتری مییابد.
6:20
یازدهم
6:22
«الصاخة» (بانگ کرکننده)
6:24
الله تعالی فرمود:
6:26
«پس هنگامی که الصاخة فرا رسد»
6:30
یعنی بانگ قیامت.
6:33
بدین نام خوانده شد زیرا گوشها را کر میکند.
6:36
یعنی در رساندن آن صدا چنان مبالغه میشود که نزدیک است شنوندگان را کر کند.
6:41
دوازدهم
6:44
«الغاشیه» (فراگیرنده)
6:46
الله تعالی فرمود:
6:48
آیا خبر «غاشیه» به تو رسیده است؟
6:51
بدین نام خوانده شد زیرا مردم را با هراس و اندوهش فرا میگیرد.
6:57
و از مصادیق آن:
6:59
فرا گرفتن آتش کافران و احاطه کردن آنان از بالای سر و زیر پاهایشان.
7:05
تعالی فرمود:
7:07
روزی که عذاب از بالای سر و از زیر پاهایشان آنان را فرا میگیرد و گفته میشود: بچشید آنچه را که میکردید
7:16
و فرمود:
7:18
برای ایشان از جهنم بستر و از بالای سرشان پوششهایی [از آتش] است
7:24
سیزدهم
7:26
«القارعه» (کوبنده)
7:27
تعالی فرمود:
7:29
«القارعه»
7:30
«القارعه چیست؟»
7:32
و تو چه میدانی که «قارعه» چیست؟
7:34
و تعالی فرمود:
7:36
ثمود و عاد با «قارعه» تکذیب کردند
7:40
بدین نام خوانده شد زیرا دلها را با هراسهایش میکوبد.
7:45
گفته میشود:
7:46
«قد أصابتهم قوارع الدهر» (روزگار ضربههای سختش به آنان رسیده است)
7:49
یعنی هولها و سختیهای آن.
7:52
و همه نامهای آینده، لفظ «یوم» به آنها اضافه میشود.
7:58
چهاردهم
8:00
«یوم الحسرة» (روز حسرت)
8:02
الله تعالی فرمود:
8:04
و آنان را از روز حسرت بترسان، آنگاه که کار به پایان رسد و ایشان در غفلتاند و ایمان نمیآورند
8:11
بدین نام خوانده شد زیرا بندگان در آن بسیار حسرت میخورند.
8:15
هم کافران بر آنچه از ایمان به آن از دست دادهاند حسرت میخورند،
8:20
چنانکه در آیه پیشین [آمده است].
8:22
و چنانکه در فرموده تعالی [آمده است]:
8:25
«تا آنکه کسی بگوید: ای حسرت بر آنچه در جنب الله کوتاهی کردم و به راستی من از مسخرهکنندگان بودم.»
8:34
و دیگر آیات.
8:36
یا مؤمنان بر کمبودن افزونیشان در اعمال نیکی و تقوا حسرت میخورند.
8:43
پانزدهم
8:45
«یوم البعث» (روز برانگیخته شدن)
8:47
الله تعالی فرمود:
8:49
و کسانی که دانش و ایمان داده شدهاند گفتند: قطعاً شما در کتاب الله تا روز برانگیخته شدن درنگ کردهاید
8:56
پس این است روز برانگیخته شدن، ولی شما نمیدانستید
9:02
و بعث به معنای زنده کردن الله مردگان و برانگیختن ایشان برای حساب است.
9:08
شانزدهم
9:10
«یوم الفصل» (روز جدایی و داوری)
9:12
الله تعالی فرمود:
9:14
همانا روز جدایی وعدهگاهی بوده است
9:18
و تعالی فرمود:
9:20
این است روز جدایی که آن را دروغ میپنداشتید
9:25
بدین نام خوانده شد زیرا خداوند عزّوجلّ در آن میان بندگان داوری و جدایی میکند.
9:31
تعالی فرمود:
9:33
همانا پروردگار تو خود میان ایشان در روز قیامت داوری میکند دربارهٔ آنچه در آن اختلاف داشتند
9:41
هفدهم
9:43
«یوم التلاق» (روز دیدار)
9:45
الله تعالی فرمود:
9:47
[او] روح را به فرمان خود بر هر که از بندگانش بخواهد فرو میفرستد، تا [مردم را] از روز دیدار [الهی] بترساند
9:55
یعنی روزی که همه بندگان با یکدیگر دیدار میکنند.
9:59
ستمگر و ستمدیده با هم روبهرو میشوند،
10:01
و اهل زمین و اهل آسمان [نیز].
10:04
بلکه مخلوق ناتوان با آفریدگار قهار در آن دیدار میکند.
10:09
و هر عملکننده با عمل خود، از خیر یا شر، دیدار میکند.
10:14
هجدهم
10:17
«یوم الجمع» (روز گردآمدن)
10:19
الله تعالی فرمود:
10:21
و اینگونه قرآنی عربی بر تو وحی کردیم تا امّالقری و کسانی را که پیرامون آناند بترسانی
10:29
و از روز گردآمدن بترسانی که در آن هیچ شکی نیست
10:33
گروهی در بهشت و گروهی در آتش شعلهور است
10:38
«روزی که شما را برای روز گردآمدن گرد میآورد؛ آن روز روز زیانکاری است.»
10:40
روزی که شما را برای روز گردآوردن گرد میآورد، آن روز زیانوسودِ آشکار است
10:45
چنانکه الله تعالی فرمود:
10:49
«به راستی در این، برای کسی که از عذاب آخرت بترسد نشانهای است.»
10:51
همانا در این، نشانهای است برای کسی که از عذاب آخرت بترسد
10:56
آن روزی است که مردم برای آن گرد آورده میشوند و آن روزی است که [همه] حاضرند
11:03
«یوم التناد» (روز ندا دادن)
11:05
الله تعالی فرمود:
11:07
«و ای قوم من، به راستی من بر شما از روز ندا دادن میترسم.»
11:09
و ای قوم من، همانا من بر شما از روز ندا و فریادخواهی بیمناکم
11:14
هر انسانی در آن به نامش برای حساب ندا داده میشود.
11:19
و اهل بهشت، اهل دوزخ را ندا میدهند.
11:23
و همچنین اهل دوزخ، اهل بهشت را ندا میدهند.
11:27
و اهل اعراف هر دو گروه را ندا میدهند.
11:31
و اصحاب اعراف هر یک را [از دو گروه] میشناسند و ندا میدهند
11:35
«یوم الوعید» (روز تهدید)
11:37
الله تعالی فرمود:
11:39
«[...] و فرمود:»
11:41
و در صور دمیده شود
11:43
آن روزِ وعید است
11:45
آن است روزی که الله کافران و منافقان را به آن وعده داده است
11:50
با آنچه در آن از عذاب و جاودانگی در آتش است
11:54
و هر ستمگر و نافرمانی را به حسابرسی بر ستم و نافرمانیاش وعده داده است
11:59
و حقیقتِ وعید
12:01
خبردادن از کیفر بر مخالفت است
12:05
بیستویکمین
12:07
روز جاودانگی
12:09
الله تعالی فرمود
12:12
«با سلامتی در آن داخل شوید»
12:14
آن است روز جاودانگی
12:17
پس مردم در آن بدون مرگ جاودانه میمانند
12:21
و در حدیث آمده است
12:23
مرگ بهصورت قوچ سفیدِ آمیخته به سیاهی آورده میشود
12:26
پس ذبح میشود
12:28
سپس گفته میشود
12:29
«ای اهل بهشت، جاودانگی است و دیگر مرگی نیست»
12:33
«و ای اهل دوزخ، جاودانگی است و دیگر مرگی نیست»
12:37
متفق علیه است
12:39
بیستودومین
12:41
روز خروج
12:43
الله تعالی فرمود
12:45
روزی که آواز را به حق میشنوند
12:49
آن است روز خروج
12:51
آن روزی است که مردم پس از شنیدن صیحه از گورهای خود بیرون میآیند
12:57
و آن دمیدن دوم در صور است
13:00
پس برای حساب و جزا بیرون میآیند
13:03
چنانکه الله تعالی فرموده است
13:05
روزی که شتابان از گورها بیرون میآیند، گویی به سوی نشانهای میشتابند
13:13
بیستوسومین
13:15
روز تغابن
13:17
الله تعالی فرمود
13:19
روزی که شما را برای روز گردآوردن گرد میآورد
13:22
آن است روز تغابن
13:25
آن روزی است که در آن زیانکننده و زیاندیده هست
13:29
یعنی سودبرنده و زیانکار
13:31
مؤمنان با دورشدن از آتش و داخلشدن به بهشت سود میبرند
13:36
و کافران با داخلشدن به آتش زیان میبینند
13:40
روز آخرت و خبر بزرگ
13:45
لفظ «نبأ عظیم» در قرآن کریم دو بار آمده است
13:51
یکی با اقتران به «ال» تعریف و دیگری بدون آن
13:57
الله تعالی فرمود
13:59
«از چه چیز میپرسند؟»
14:02
«از خبر بزرگ»
14:04
و الله تعالی فرمود
14:06
بگو: آن خبری بزرگ است
14:09
«شما از آن رویگردانید»
14:11
و «نبأ» همان خبر راست است که مایهٔ دانش است
14:16
دارای فایدهای بزرگ
14:18
از سلف روایت شده که «نبأ عظیم» روز قیامت است
14:23
و روایت شده که آن قرآن کریم است
14:26
و هر دو معنا محتمل است
14:28
پس خبر روز آخرت به سبب هراسها و امور بزرگی که در آن است، بزرگ است
14:34
و خبر قرآن کریم به سبب هر آنچه در آن است، بزرگ است
14:38
و به سبب آنچه در بر دارد از باطلکردن شرک و اثبات توحید
14:43
و اثبات رستاخیز در روز قیامت و هراسهای شگفتانگیزی که در آن است
14:49
و روز قیامت در بیش از یک آیهٔ قرآن کریم «روز بزرگ» توصیف شده است
14:56
الله تعالی فرمود
14:58
وای بر کسانی که کفر ورزیدند، از صحنهٔ آن روز بزرگ
15:03
و الله تعالی فرمود
15:05
«آیا آنان گمان نمیکنند که برانگیخته خواهند شد برای روزی بزرگ؟»
15:12
مسائل ایمان به روز آخرت
15:17
ایمان به روز آخرت
15:21
ایمان به مسائل زیر را دربر میگیرد
15:25
فتنهٔ قبر، عذاب قبر و نعمت آن
15:29
برانگیختن پس از مرگ
15:31
حساب
15:33
میزان
15:35
نشر نامههای اعمال
15:37
حوض
15:39
صراط
15:40
شفاعت
15:42
بهشت و دوزخ
15:44
نشانههای کوچک و بزرگ قیامت
15:48
فتنهٔ قبر
15:51
آن نخستین چیزی است که پس از مرگ رخ میدهد
15:55
که در آن از میّت در قبرش درباره سه چیز پرسیده میشود
15:59
«پروردگارت کیست؟»
16:01
«دینت چیست؟»
16:02
«و پیامبرت کیست؟»
16:04
پس الله مؤمن را ثابتقدم میدارد
16:06
پس میگوید: پروردگارم الله است
16:08
و دینم اسلام است
16:10
و پیامبرم محمد (صلیاللهعلیهوسلم) است
16:14
و اما کافر میگوید
16:17
«هایها، نمیدانم»
16:21
عذاب قبر و نعمت آن
16:25
و آن با کتاب و سنت ثابت است
16:29
پس میّت یا در قبرش متنعّم میشود
16:32
یا به پناه الله عذاب میشود
16:35
و این برای هر میّتی که در قبر دفن شده باشد یا نشده باشد، حاصل است
16:40
و دلیل نعمت قبر از قرآن
16:44
قول الله تعالی است
16:46
همان کسانی که فرشتگان ایشان را در حالی که پاکاند جان میستانند
16:50
«میگویند: سلام بر شما»
16:53
«به بهشت درآیید به پاداش آنچه میکردید»
16:57
پس این سخن هنگام وفات است
17:00
مژدهای برای مؤمن که در قبرش از آن متنعّم میشود
17:03
تا آنگاه که قیامت برپا شود
17:05
دلیل عذاب قبر، فرمودهی الله تعالی است:
17:09
آتش؛ بر آن عرضه میشوند، صبح و شام
17:14
«و روزی که قیامت برپا شود»
17:16
«آل فرعون را به سختترین عذاب درآورید»
17:20
و اما سنت،
17:22
پس احادیث در یادکرد عذاب قبر و نعمت آن، متواتر است،
17:27
و از جملهی آنها، حدیث دعا پس از تشهد در نماز است:
17:31
«خدایا، من به تو پناه میبرم از عذاب قبر،
17:35
و به تو پناه میبرم از فتنهی مسیح دجال»
17:39
متفقعلیه است.
17:41
برانگیخته شدن پس از مرگ،
17:45
برانگیخته شدن پس از مرگ، همان قیامت کبری است،
17:49
که در آن در صور دمیده میشود، دمیدن دوم،
17:52
پس ارواح به بدنهایشان بازگردانده میشوند،
17:55
و مردم از گورهایشان برمیخیزند،
17:58
چنانکه الله تعالی فرموده است:
18:00
و در صور دمیده میشود، پس هر که در آسمانها و هر که در زمین است بیهوش میشود
18:06
مگر آنکه الله بخواهد
18:09
سپس بار دیگر در آن دمیده میشود
18:11
پس ناگاه ایستادهاند و نظاره میکنند
18:15
و هر که به برانگیخته شدن تکذیب کند،
18:17
پس او از کافران است،
18:19
چنانکه تعالی فرموده است:
18:21
«کسانی که کفر ورزیدند، پنداشتند که هرگز برانگیخته نخواهند شد»
18:25
بگو: «آری، به پروردگارم سوگند که برانگیخته خواهید شد»
18:28
سپس قطعاً از آنچه کردهاید، آگاه خواهید شد»
18:32
و این بر الله آسان است
18:35
قیامت صغری،
18:40
قیامت صغری،
18:42
مرگ انسان است،
18:44
و بدین نام خوانده شده،
18:46
زیرا هر کس بمیرد،
18:48
قیامت او برپا شده است،
18:50
به سبب بریدنش از دنیا و ورودش به عالم آخرت.
18:55
حسابرسی آفریدگان بر کردارشان،
19:01
مردم روز قیامت بر کردارشان در زندگی دنیا حساب پس میدهند.
19:08
اما مؤمن،
19:09
حسابش حساب فضل و احسان و کرم است،
19:14
و آن صرفاً عرضهی اعمالش بر اوست، بیآنکه دربارهی آنها با او مناقشه شود،
19:19
و این همان حساب آسان است،
19:21
چنانکه تعالی فرموده است:
19:23
اما کسی که نامهٔ عملش به دست راستش داده شود
19:27
به زودی حسابی آسان از او کشیده میشود
19:31
اما کسی که حسابش مناقشه شود،
19:33
پس عذاب میشود.
19:35
این را سخن رسول خدا صلیاللهعلیهوسلم روشن میکند:
19:39
«هر که حسابش مناقشه شود، عذاب میشود»
19:42
پس سیده عایشه رضیاللهعنها گفت:
19:46
«آیا الله تعالی نمیفرماید:
19:49
به زودی حسابی آسان از او کشیده میشود
19:52
پیامبر صلیاللهعلیهوسلم فرمود:
19:55
«آن، عرضه (سادهی اعمال) است»
19:57
متفقعلیه است.
19:59
و کافران به اعمال خود اقرار میکنند،
20:02
و اگر انکار کنند، اعضایشان به آن گواهی میدهند،
20:06
چنانکه تعالی فرموده است:
20:08
و روزی که دشمنان الله به سوی آتش گردآورده میشوند، پس ایشان بازداشت میشوند
20:14
تا آنگاه که به آن رسند، گوش و چشم و پوستهایشان علیه ایشان گواهی میدهند
20:18
«به آنچه میکردند»
20:21
(این آیهی بالا با خطهای پیشین پیوسته است؛ مفهوم آن را ادامه میدهد.)
20:24
و از بندگان مؤمن الله،
20:26
کسانیاند که اصلاً حساب نمیشوند،
20:28
و آنان هفتاد هزار نفرند،
20:30
چنانکه در حدیث آمده است،
20:32
که جبرئیل علیهالسلام
20:34
به پیامبر صلیاللهعلیهوسلم گفت:
20:37
«اینان امت توند،
20:39
و اینان هفتاد هزار نفرند که پیشاپیش ایشاناند،
20:43
نه حسابی بر آنان است و نه عذابی»
20:46
پیامبر صلیاللهعلیهوسلم فرمود:
20:50
گفتم: «و چرا؟»
20:52
فرمود:
20:53
«آنان داغ نمیکنند،
20:55
و افسون نمیخوانند،
20:57
و فال بد نمیزنند،
20:59
و تنها بر پروردگارشان توکل میکنند»
21:02
«حدیث»
21:04
متفقعلیه است.
21:07
ترازو و برپا داشتن ترازوها،
21:11
و آن ایمان به نهادن ترازوهایی در روز قیامت است
21:15
که بندگان و اعمالشان با آن سنجیده میشود،
21:18
چنانکه تعالی فرموده است:
21:20
و ترازوهای عدل را در روز قیامت برپا میداریم
21:23
پس به هیچ کسی کمترین ستمی نمیشود
21:26
و اگر هموزن دانهای از خردل باشد
21:30
آن را میآوریم،
21:32
و ما برای حسابرسی کافیایم»
21:34
و تعالی فرموده است:
21:36
«پس هر که ترازوهایش سنگین شود،
21:39
آنان همان رستگاراناند»
21:42
«و هر که ترازوهایش سبک شود،
21:44
آنان همان کسانیاند که
21:46
خود را زیان زدهاند،
21:48
در جهنم جاودانهاند»
21:51
انتشار نامههای اعمال،
21:55
و آن ایمان به آمدن هر فرد در روز قیامت است،
21:59
در حالی که با او نامهای ثبتشده است
22:02
که آنچه را در دنیا کرده، در خود دارد،
22:04
آن را یا به دست راستش میگیرد،
22:06
اگر از رستگاران باشد.
22:08
یا با دست چپاش
22:10
اگر از زیانکاران باشد
22:12
الله تعالی میفرماید:
22:14
اما کسی که نامهٔ عملش به دست راستش داده شود
22:17
پس میگوید: بیایید کتابم را بخوانید.»
22:21
و فرمود تعالی:
22:23
و اما کسی که نامهٔ عملش به دست چپش داده شود
22:27
میگوید: ای کاش نامهٔ عملم به من داده نمیشد
22:31
و نمیدانستم حسابم چیست.»
22:34
حوض
22:37
این حوض پیامبر (ﷺ) است،
22:41
که احادیث بهطور متواتر به آن اشاره کردهاند.
22:44
و آن حوضی وسیع است،
22:47
و وصف آن چنانکه در حدیث آمده این است:
22:49
اندازهاش به قدر فاصله میان ایله و صنعاء از یمن است،
22:54
و در آن ظرفهایی به شمار ستارگان آسمان است.
22:59
(این روایت) متفقعلیه است.
23:01
و در حدیث دیگری از مسلم آمده است:
23:03
از آن دو ناودان از بهشت در آن جاری است،
23:07
هرکه از آن بنوشد، هرگز تشنه نمیشود.
23:10
پهنای آن برابر درازایش است،
23:12
از عمان تا ایله.
23:15
آبش سفیدتر از شیر و شیرینتر از عسل است.
23:20
روایت مسلم.
23:22
مؤمنانی که از پیامبر (ﷺ) پیروی کردهاند بر حوض وارد میشوند،
23:28
اما کسانی که پس از او (ﷺ) بدعت گذاشتهاند،
23:32
از آن بازداشته میشوند،
23:34
چنانکه پیامبر (ﷺ) فرمود:
23:37
«قطعاً گروهی از یاران حوض بر من وارد میشوند،
23:41
تا آنگاه که ایشان را بشناسم،
23:43
[اما] میان من و ایشان حایلی فاصله انداخته میشود.
23:45
پس میگویم: ای یاران من!
23:48
گفته میشود: تو نمیدانی که پس از تو چه بدعتهایی پدید آوردند.»
23:53
متفقعلیه.
23:55
صراط
23:58
آن پلی است کشیدهشده بر پشت دوزخ،
24:02
مردم بر آن عبور میکنند به اندازه اعمالشان در دنیا.
24:07
پس هرکس در دنیا به صراط مستقیم و هدایت پایبندتر باشد،
24:12
عبورش بر صراط آخرت سریعتر خواهد بود.
24:16
پس برخی چون برق میگذرند،
24:19
و برخی چون باد،
24:21
و برخی چون اسب تیزتاز،
24:24
و برخی دویده،
24:26
و برخی راهرفته،
24:28
و برخی خزیده گذر میکنند.
24:30
مؤمنان بر این پل با سرعتهای متفاوت عبور میکنند.
24:35
اما کافران،
24:37
قلابها ایشان را میربایند، در حالی که میکوشند از آن بگذرند،
24:41
و در آتش افکنده میشوند.
24:43
و احادیث در این باره وارد شده است،
24:46
پس ما به آن ایمان داریم و تسلیم هستیم.
24:49
شفاعت
24:51
شفاعت در آخرت دو قسم است:
24:55
یکی مختص پیامبر ما محمد (ﷺ) است،
25:00
و دیگری برای سایر پیامبران و صدیقان،
25:04
و شهیدان و صالحان.
25:07
پیامبر ما محمد (ﷺ)
25:12
شفاعتهای متعددی دارد،
25:14
از جمله:
25:16
شفاعت بزرگ پیامبر (ﷺ) برای همه اهل محشر،
25:21
که الله عز و جل برای داوری و جدایی میان بندگان بیاید.
25:26
و این همان شفاعتی است که سایر پیامبران از آن عذر آوردند،
25:30
و همان مقام محمودی است که الله به رسولش (ﷺ) وعده داد.
25:37
و از جمله شفاعت پیامبر (ﷺ)
25:40
برای اهل بهشت، برای ورود ایشان به بهشت است.
25:43
و از جمله شفاعت پیامبر (ﷺ) برای عمویش ابوطالب است،
25:48
که الله عذاب او را سبک گرداند.
25:51
اما شفاعت پیامبران و صدیقان و شهیدان و صالحان،
25:56
شفاعت ایشان برای مؤمنان است نه کافران،
26:01
زیرا الله به شفاعت برای مشرک اجازه نمیدهد.
26:04
و آن شفاعتی است که برخی از کسانی که مستحق دوزخاند، از گنهکاران مؤمن، داخل آتش نشوند،
26:10
و شفاعتی است که کسانی از گنهکاران مؤمن که داخل آتش شدهاند، از آن بیرون آیند.
26:16
و این شفاعت دو شرط دارد:
26:19
نخست: اذن الله تعالی به شفیع برای شفاعتش،
26:25
چنانکه الله تعالی میفرماید: «کیست آنکه جز به اذن او نزد او شفاعت کند؟»
26:32
دوم: رضایت آن سبحانه از کسی که برایش شفاعت میشود،
26:37
چنانکه فرموده او تعالی بر آن دلالت دارد:
26:40
آنچه پیش روی ایشان و آنچه پشت سر ایشان است را میداند
26:44
و جز برای کسی که [الله] پسندیده شفاعت نمیکنند،
26:47
و ایشان از ترس او بیمناکاند
26:51
بهشت و دوزخ
26:54
از ایمان به روز آخرت است:
26:58
ایمان به بهشت و دوزخ،
27:01
و اینکه آن دو سرای جزا هستند،
27:03
و هماکنون موجودند،
27:05
و همیشگیاند و فانی نمیشوند.
27:08
پس بهشت سرای پرهیزگاران است،
27:10
که جز نفس مسلمان در آن داخل نمیشود،
27:13
و دوزخ سرای کافران است،
27:16
و هیچ موحدی در آن جاودان نمیماند.
27:18
و همه اینها به کتاب و سنت و اجماع ثابت است،
27:23
و پیامبر (ﷺ) آن دو را در نماز کسوف دید،
27:28
آنگاه که بر او عرضه شدند.
27:30
نشانههای قیامت
27:32
نشانههای قیامت:
27:35
آنها علامتهای قیامتند که پیش از آن میآیند و بر نزدیکی آن دلالت دارند.
27:39
و دو قسماند:
27:41
نخست: نشانههای کوچک (اشراط صغری)،
27:44
که پیش از قیامت با فاصلههای زمانی طولانی رخ میدهند،
27:48
و از نوع امور معمول میان مردماند.
27:51
همانگونه که قبض علم و ظهور جهل است
27:54
و همچون بلند شدن بناها (افراط در بنای ساختمانهای بلند)
27:56
پس برخی از این نشانهها ظاهر شده و گذشتهاند
27:59
و برخی دیگر ظاهر شدهاند
28:01
و همواره پشت سر هم میآیند و تکرار میشوند
28:04
همچون بلند شدن بناها
28:06
و برخی دیگر تاکنون ظاهر نشدهاند
28:09
دوم
28:12
نشانههای بزرگ
28:14
و آنها امور عظیمی هستند که نزدیک برپایی قیامت ظاهر میشوند
28:18
و برای مردم غیرعادیاند
28:21
و آنها همان ده نشانهای هستند که در حدیث پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) آمده است
28:26
درباره برپایی قیامت
28:28
و در آن (حدیث) آمده است:
28:29
«قیامت برپا نمیشود تا آنکه پیش از آن ده نشانه ببینید»
28:34
پس دود و دجال و دابه را یاد کرد
28:38
و طلوع خورشید از مغرب
28:40
و نزول عیسی بن مریم
28:42
و یأجوج و مأجوج
28:44
و سه خسوف (فرورفتن زمین)
28:46
فرورفتن زمین در مشرق
28:48
و فرورفتن زمین در مغرب
28:50
و فرورفتن زمین در جزیرةالعرب
28:52
و آخر آن، آتشی است که از یمن بیرون میآید
28:56
مردم را به سوی محشرشان میراند
28:58
روایت مسلم است
29:00
و برخی از علما مهدی را به آن نشانهها میافزایند
29:05
و برخی آنها را از نشانههای کوچکی میشمارند که همراه نشانههای بزرگاند
29:11
و روشنترین ترتیب این ده نشانه
29:14
ظهور دجال است
29:16
سپس نزول عیسی بن مریم علیهالسلام
29:19
سپس خروج یأجوج و مأجوج
29:22
سپس سه خسوف
29:24
سپس دود
29:26
سپس طلوع خورشید از مغرب
29:29
سپس دابه
29:31
سپس آتشی که مردم را گرد میآورد
29:35
نجاتبخش بشریت
29:37
بیشتر گروهها و ملتها معتقدند
29:42
که برای بشریت نجاتبخشی است که در آخرالزمان میآید
29:46
تا آن را از ستم و شر گسترده در زمین رهایی بخشد
29:50
و هر گروه یا ملتی، این نجاتبخش را طبق عقیده خود برای خویش ادعا میکند
29:56
یهودیان او را «ماسیا» یا «مَشیَح» یا «مسیح» مینامند
30:02
و گمان میکنند که او همان کسی است که تورات موسی به آمدنش بشارت داده است
30:07
و اینکه او هنوز نیامده است
30:09
از این رو نبی خدا، مسیح عیسی بن مریم علیهالسلام را تکذیب میکنند
30:14
و به او ایمان نمیآورند
30:16
و این مسیح موعودشان
30:19
در حقیقت، مسیح دجال است
30:22
که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) خبر داد که از نشانههای قیامت است
30:28
و اینکه هفتاد هزار نفر از یهودیان اصفهان از او پیروی خواهند کرد
30:32
مسیحیان بر این باورند که نجاتبخش بشریت عیسی بن مریم علیهالسلام است
30:38
و اینکه او بار دیگر در آخرالزمان فرود خواهد آمد
30:42
تا بر زمین حکم براند و بتپرستان را بکشد
30:45
و از آنان مسلمانانی را اراده میکنند که به الوهیت او ایمان ندارند
30:50
و اینکه او مسیحیان را به آسمان خواهد برد
30:54
رافضیها گمان میکنند که نجاتبخش، مهدی موعودشان است
30:59
محمد بن الحسن عسکری
31:01
که گمان میکنند متولد شده است
31:04
و اینکه در کودکی به سردابی در سامرا وارد شد
31:08
و در آخرالزمان بیرون خواهد آمد
31:11
و به گمان آنان ابوبکر و عمر رضیاللهعنهما را زنده میکند
31:15
و آن دو و سایر اصحاب رضیاللهعنهم را محاکمه میکند
31:19
و از همه آنان برای شیعیان و اهل بیت انتقام میگیرد
31:23
و تا آخر این اوهام و یاوهگوییهایشان
31:27
و برای مجوس نجاتبخشی است به نام «شوشا» یا «اشرزیطا»
31:33
گمان میکنند که او امپراتوری ایران را بازخواهد گرداند
31:38
بلکه حتی لادینیان نیز به اندیشه نجات بشریت ایمان دارند
31:43
پس میبینی که آمریکاییها نجات جهان را
31:46
در پیروی از ارزشهای سرمایهداری خود میدانند
31:49
و آزادی مطلق و دموکراسی ادعایی
31:53
و کمونیستهای ملحد نجات بشریت را
31:57
در از میان بردن مالکیت فردی میدانند
32:00
و زدودن تفاوت طبقاتی
32:03
و رهایی از اوهام دین به گمان خودشان
32:06
اما اهل سنت و جماعت از مسلمانان
32:11
از سنت متواتر معنوی میدانند
32:15
که در آخرالزمان مردی ظهور میکند
32:18
از اهل بیت پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
32:22
از نسل فاطمه رضیاللهعنها
32:25
که نامش با نام پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) یکی است
32:29
و نام پدرش همانند نام پدر پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) است
32:34
الله کار او را در یک روز و شبی اصلاح میکند
32:37
و دین را با او تأیید میکند
32:39
هفت سال بر زمین حکومت میکند
32:41
آن را پر از عدل میکند، همانگونه که پر از ستم و بیداد شده بود
32:45
و امت در عهد او از نعمتی بهرهمند میشود که هرگز نداشته است
32:50
و در عهد او عیسی علیهالسلام فرود میآید
32:53
و به عنوان گرامیداشت امت محمد (صلیاللهعلیهوسلم) پشت سر او نماز میگزارد
32:59
و عیسی علیهالسلام در آن زمان، مسیح دجال را میکشد
33:03
در «باب لُد» در فلسطین کنونی
33:07
و از احادیث صحیح و صریح درباره مهدی
33:10
حدیث ابوسعید خدری رضیاللهعنه است
33:14
که رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
33:18
در آخرالزمان، در پایان امت، مهدی خروج میکند
33:21
الله باران را برای او فرو میفرستد
33:23
و زمین گیاهان خود را بیرون میدهد
33:25
و مال را بیحساب (به فراوانی) میبخشد
33:28
و چهارپایان فراوان میشوند
33:30
و امت بزرگ میشود
33:32
زندگی میکند هفت یا هشت (سال).
33:34
یعنی حجج (سال).
33:36
روایت ابو داوود (این حدیث را روایت کرده است).
33:39
و آن را البانی تصحیح کرده است.
33:41
و از آنچه در صحیحین دربارهٔ مهدی وارد شده است:
33:45
بیآنکه نام یا لقبش ذکر شود:
33:47
حدیث:
33:49
«چگونه خواهید بود وقتی پسر مریم در میان شما فرود آید و امامتان از خودتان باشد؟»
33:54
متفقعلیه.
33:56
و حدیث:
33:57
«همواره گروهی از امت من بر حق میجنگند و پیروز و آشکارند تا روز قیامت.»
34:04
(پیامبر ﷺ) فرمود:
34:05
«آنگاه عیسی بن مریم (علیهالسلام) فرود میآید.»
34:08
پس امیرشان میگوید:
34:10
«بیا و برای ما نماز بخوان.»
34:12
او پاسخ میدهد: «نه.»
34:14
«زیرا برخی از شما بر برخی دیگر امیرید.»
34:17
این گرامیداشتی است از سوی الله برای این امت.
34:20
روایت مسلم.
34:22
ناقضهای ایمان به روز آخرت.
34:27
میتوان ناقضهای ایمان به روز آخرت را اینگونه خلاصه کرد:
34:32
انکار هر یک از مسائل آن که از دین بهضرورت معلوم است،
34:37
و ثابتشده با کتاب و سنت،
34:40
یا شک در آن،
34:42
یا استهزا و مسخره کردن آن.
34:45
مانند مسائل زنده شدن پس از مرگ،
34:48
و حساب در آخرت،
34:50
و بهشت و دوزخ،
34:52
و تا آخر این موارد.
34:54
و از ناقضها همچنین است:
34:56
تأویل هر یک از مسائل ایمان به روز آخرت
35:00
به تأویلهایی که با حق ناسازگار است،
35:03
و بر پندارهای سست بنا شده است،
35:06
و فلسفههای بیپایه.
35:08
مانند این سخن که آخرت
35:10
جز تناسخ ارواح پس از هر مرگ نیست،
35:14
و انتقال آن به انسانهای دیگر
35:17
یا حتی به بدن حیوانات،
35:20
چنانکه گفتهٔ نصیریان از فرقههای باطنیه است،
35:24
و مانند تأویلات فلسفهگرایان،
35:27
پیروان ارسطو، دربارهٔ معاد.
35:31
از آثار ایمان به روز آخرت است
35:34
که ایمان به روز آخرت
35:38
آثار مثبت بسیار،
35:40
و میوههای بزرگی دارد
35:42
که بندهٔ مؤمن به آن دست مییابد،
35:44
از جمله:
35:46
نخست:
35:47
یقین به عدل و فضل الله
35:50
در پاداش در دنیا و آخرت،
35:52
و اینکه مظلوم از ظالمش انتقام میگیرد،
35:55
چه این در دنیا باشد یا در آخرت،
35:58
و اینکه کار خیر در دنیا بیثمر نمیماند،
36:02
و اگر میوهاش در دنیا ظاهر نشود، رأی (عقل) تباه میشود.
36:06
دوم:
36:07
حمد و شکر الله
36:09
و ستایش او به آنچه شایستهٔ اوست،
36:12
بر اساس درک عدل و فضل او – سبحانه.
36:17
سوم:
36:18
درک اینکه سرای آخرت
36:21
همان زندگی حقیقی است،
36:23
و زندگی دنیا کوتاه و فانی است،
36:26
هرچند از نظر انسانها طولانی باشد.
36:29
الله تعالی فرموده است:
36:31
و این زندگی دنیا
36:33
جز سرگرمی و بازی نیست،
36:36
و به راستی سرای آخرت
36:38
همان زندگی حقیقی است،
36:40
اگر میدانستند.»
36:42
چهارم:
36:44
تحقق تعادل میان بیم و امید
36:46
در دل مؤمن،
36:48
و با این دو، انسان
36:50
از گناهان و ستمها بازمیایستد،
36:52
و به سوی طاعتها و فضیلتها روانه میشود.
36:55
پنجم:
36:57
صلاح دل و آرامش و ثبات آن
37:00
در برابر فتنههای خوشی و سختی در دنیا،
37:04
زیرا وقتی اندیشهٔ آخرت بر بنده چیره شود
37:07
و به آن و به زوال دنیا یقین یابد،
37:10
هنگام رسیدن مصیبتها بیتابی نمیکند،
37:13
و هنگام رسیدن نعمتها سرکش نمیشود،
37:16
بلکه او را شکیبا و شکرگزار مییابی،
37:19
که پاداش آن را نزد الله در آخرت امید دارد.
37:23
ششم:
37:25
سلامت دل از کینه و حسد،
37:28
زیرا یقین به آخرت و رغبت به آن،
37:31
بنده را از دنیای فانی بیرغبت میکند،
37:34
دنیایی که سبب حسد و کینهورزی میان مردم است.
37:39
هفتم:
37:41
پر شدن جان از خوشبینی
37:43
و همراهی آن در تمام عمر،
37:46
پس خوشبینترین مردم
37:48
استوارترینشان در ایمان است
37:50
به دیدار الله در آخرت.
37:52
هشتم:
37:54
شور و شتاب نیرومند در دعوت به سوی الله تعالی
37:57
و جهاد در راه او،
37:59
با همت بلند
38:01
و عزمی استوار.
38:03
نیّت صادقهای
38:05
به امید پاداش الله در آخرت بر همهٔ اینها
38:09
و از روی دلسوزی برای مردم از بدبختی در آخرت
38:13
خلاصهٔ مفاهیم اهل سنت و جماعت