خلاصه مفاهیم اهل سنت | 4- مفاهیمی درباره وحدت الوهیت | مفاهیم (38-45)

◉ 141 بازدید ⏱ 17:04 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 خلاصهٔ مفاهیم اهل سنت
0:08 معنای «رب»
0:12 واژهٔ «رب» در زبان
0:14 بر مالک متصرف اطلاق می‌شود،
0:16 و بر سرور و مدبّر،
0:18 و بر مربّی و مصلح و قیّم.
0:21 و جز به‌صورت مضاف به چیزی،
0:24 جز بر الله تعالی اطلاق نمی‌شود،
0:26 چنان‌که عزّ و جلّ فرموده است:
0:29 از روزی پروردگارتان بخورید و او را شکر کنید
0:32 شهری پاک و پروردگاری آمرزنده
0:36 اما هرگاه این وصف به غیر الله تعالی نسبت داده شود،
0:39 ناگزیر باید به چیزی اضافه شود،
0:42 پس گفته می‌شود: «رب خانه»،
0:45 و «رب چهارپا»،
0:47 یعنی مالک و متصرّف آن.
0:50 و بیشترین کاربرد واژهٔ «رب» در قرآن
0:53 درباره‌ی الله تعالی است،
0:55 و بیشتر آن به‌صورت اضافه آمده است،
0:58 چنان‌که عزّ و جلّ فرموده است:
1:00 «پروردگار جهانیان».
1:02 و فرموده: «پروردگار آسمان‌ها و زمین»
1:05 «و آنچه میان آن‌هاست».
1:07 و فرموده: «پروردگار شما»
1:09 «و پروردگار پدران نخستین شما».
1:13 و این وصفی است برای الله عزّ و جلّ
1:16 که معانی لغوی‌ای را که برای «رب» ذکر شد
1:18 در بر دارد.
1:20 پس ربوبیت الله بر جهان،
1:22 با همه‌ی آنچه در آن است،
1:24 متضمّن تصرّف او در آن است،
1:26 و تدبیر و اصلاح آن،
1:29 و نفوذ فرمانش در هر زمان در آن.
1:32 پس او سبحانه با جهان است
1:34 در هر لحظه در کاری.
1:37 می‌آفریند و روزی می‌دهد،
1:39 زنده می‌کند و می‌میراند،
1:41 پست می‌کند و بالا می‌برد،
1:43 عطا می‌کند و باز می‌دارد،
1:45 عزت می‌دهد و خوار می‌کند.
1:47 پس او بر هر نفسی قائم است
1:49 به نیک و بدش،
1:51 و هر چیزی در جهان به او قائم است.
1:54 پس امر تمام جهان
1:55 به مشیّت و اراده‌ی الله
1:58 متصرّف است.
2:01 نهی از اطلاق نام «رب»
2:04 بر غیر الله تعالی.
2:07 پیامبر (ﷺ) بنده را نهی فرمود که به آقای خود بگوید:
2:10 «رب من».
2:12 (رب من)
2:14 پیامبر (ﷺ) فرمود:
2:16 «هیچ‌یک از شما نگوید:
2:18 "غذای پروردگارت را بده"،
2:20 "پروردگارت را وضو بده"،
2:22 بلکه باید بگوید: "آقای من و مولای من"،
2:25 و هیچ‌یک از شما نگوید:
2:27 "بنده‌ام، کنیزم"،
2:29 بلکه باید بگوید:
2:31 "جوانم و جوان‌ام"،
2:33 و "غلامم".»
2:35 روایت بخاری.
2:37 و علّت نهی از این کار آن است که
2:40 حقیقت
2:42 ربوبیت، جز برای
2:44 الله تعالی نیست،
2:46 زیرا «رب» همان مالکی است
2:48 که قائم به آن چیز است،
2:50 و حقیقت آن جز برای
2:52 الله تعالی به‌تنهایی یافت نمی‌شود.
2:54 اما آنچه
2:56 بر آن تسلّط ندارد، از سایر حیوانات
2:58 و جمادات،
3:00 پس اطلاق ربوبیت بر مالکش
3:02 مکروه نیست،
3:04 و درست است که گفته شود:
3:06 «رب خانه»، «رب اسب»،
3:08 «رب جامه»،
3:10 و تا آخر آن.
3:12 نام «رب»
3:14 از بزرگ‌ترین ستایش‌هایی است
3:16 که الله عزّ و جلّ
3:18 خود را با آن ستوده است.
3:21 نام «رب»
3:23 از بزرگ‌ترین ستایش‌هایی است که
3:25 الله عزّ و جلّ خود را با آن ستوده است،
3:27 پس خود را ستوده که
3:29 «پروردگار
3:31 جهانیان» است،
3:33 و «پروردگار آسمان‌ها و زمین»
3:35 و «آنچه میان آن‌هاست».
3:37 و فرموده: «و او پروردگار هر
3:39 چیزی است»، و «او پروردگار
3:41 عرش بزرگ است».
3:43 و تا آخر آیاتی که
3:45 در آن‌ها نام «رب» برای الله
3:47 عزّ و جلّ یاد شده است.
3:49 پس همه‌ی آن‌ها در سیاق ستایش
3:51 الله و بزرگداشت اوست.
3:54 «رب» از پربسامدترین نام‌هاست.
3:56 آن نامی که الله عزّ وجلّ با آن خوانده می‌شود،
3:58 چون
4:01 پروردگار، پرورندهٔ
4:03 همهٔ بندگانش با تدبیر (امور) است
4:05 و با انواع نعمت‌ها،
4:07 و او به‌ویژه پرورندهٔ
4:09 برگزیدگانش است با اصلاح
4:11 دل‌ها و جان‌هایشان
4:13 و اخلاقشان. چون
4:15 امر چنین بود،
4:17 بیشترین دعای پیامبران الله
4:19 و برگزیدگان و دوستانش
4:21 با این نام بزرگ بود،
4:23 زیرا دعاهایشان را با آن آغاز می‌کردند.
4:25 پس آدم
4:27 ـ علیه‌السلام ـ و همسرش گفتند:
4:29 «پروردگارا! ما بر خویشتن ستم کردیم، و اگر ما را نیامرزی و به ما رحم نکنی، از زیانکاران خواهیم بود.»
4:31 جان‌های ما را، و اگر تو نیامرزی
4:33 ـ
4:35 ـ
4:37 و نوح ـ علیه‌
4:39 السلام ـ گفت: «پروردگارا!
4:41 مرا و پدر و مادرم را بیامرز،»
4:43 و موسی ـ علیه‌
4:45 السلام ـ گفت: «پروردگارا! مرا
4:47 و برادرم را بیامرز و ما را
4:49 در رحمتت داخل فرما.»
4:51 یوسف ـ علیه‌السلام ـ گفت:
4:53 «پروردگارا! زندان نزد من محبوب‌تر است
4:55 از آنچه مرا به
4:57 سوی آن می‌خوانند.»
4:59 و گفت: «پروردگارا!
5:01 به‌راستی به من از فرمانروایی بخشیده‌ای
5:03 و از تعبیر خواب‌ها به من آموختی،
5:05 ای آفریدگار آسمان‌ها و زمین!
5:07 ـ
5:09 تو در دنیا و آخرت یار من هستی؛
5:11 مرا مسلمان بمیران
5:13 و به شایستگان ملحق فرما.»
5:15 ـ
5:17 و زکریا ـ علیه‌السلام ـ گفت:
5:19 پروردگارا، از نزد خود به من ببخش
5:21 ـ
5:23 به‌راستی تو شنوای دعایی.»
5:25 ـ
5:28 و سلیمان ـ علیه‌السلام ـ گفت:
5:30 «پروردگارا! مرا بیامرز
5:32 و به من فرمانروایی‌ای ببخشید که
5:34 سزاوار هیچ‌کس
5:36 پس از من نباشد.»
5:38 و بندگان شایستهٔ الله گفتند:
5:40 «پروردگارا! ما
5:42 ندادگری را شنیدیم که به ایمان ندا می‌دهد
5:44 ـ
5:46 که: به پروردگارتان ایمان آورید.»
5:48 ـ
5:50 «پروردگارا! پس گناهانمان را بیامرز،
5:52 و بدی‌هایمان را از ما بزدا،
5:54 و ما را
5:56 با نیکوکاران بمیران.»
5:58 و رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بسیار
6:00 ـ
6:02 با نام پروردگار دعا می‌کرد
6:04 و او را با آن تمجید و تعظیم می‌نمود.
6:06 از جمله
6:08 این فرمودهٔ پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) است:
6:10 «آیا تو را به سرور استغفار راهنمایی نکنم؟
6:12 ـ
6:14 خدایا!
6:16 تو پروردگار من هستی،
6:18 معبودی جز تو نیست
6:20 تو مرا آفریدی و من بندهٔ توام.»
6:22 روایت بخاری.
6:24 و این فرمودهٔ پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) است:
6:26 «هرگاه به بستر خود می‌رفت:
6:28 خدایا! پروردگار آسمان‌ها
6:30 و پروردگار زمین
6:32 و پروردگار عرش بزرگ،
6:34 پروردگار ما
6:36 و پروردگار هر چیز،»
6:38 روایت مسلم.
6:41 و این فرمودهٔ پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) است
6:43 در نمازِ شب: «خدایا! پروردگار جبرئیل
6:45 ـ
6:47 و میکائیل
6:49 و اسرافیل!»
6:51 روایت مسلم.
6:53 و این فرمودهٔ پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) است
6:55 در هنگام اندوه: «معبودی جز الله نیست،
6:57 معبودی جز الله نیست
6:59 آن بزرگوار بردبار،
7:01 معبودی جز الله نیست
7:03 پروردگار عرش بزرگ،
7:05 معبودی جز الله نیست
7:07 پروردگار آسمان‌ها
7:09 و زمین
7:11 و پروردگار عرش کریم.»
7:13 روایت بخاری.
7:15 پس همهٔ این‌ها دلالت دارد
7:17 بر دربرداشتن این (معنا)
7:19 اسم [الله] معانی عظیمی دارد
7:21 و به‌خاطر آن معانی، «الله» با آن [نام] خوانده می‌شود
7:23 [...] به آن
7:27 میثاقی که الله گرفت
7:29 از فرزندان آدم
7:31 همان توحید است
7:34 میثاقی که الله گرفت
7:36 از فرزندان آدم
7:38 همان است که در فطرتشان به ودیعت نهاد
7:40 از اقرار به این‌که او پروردگارشان
7:42 و آفریدگارشان و مالک‌شان است
7:44 و این است سخن خداوند متعال
7:46 و [یاد کن] هنگامی که
7:48 پروردگارت از
7:50 فرزندان آدم
7:52 از پشت‌هایشان
7:54 نسل‌شان را [بیرون آورد]
7:56 و آنان را گواه گرفت
7:58 بر خودشان [که]
8:00 «آیا پروردگار شما نیستم؟»
8:02 گفتند: «آری
8:04 گواهی دادیم
8:06 [تا] نگویید
8:08 روز قیامت
8:10 «ما از این بی‌خبر بودیم»
8:12 [...] غافل بودیم»
8:14 و مقصود از این
8:16 آیه
8:18 این نیست که الله بر آنان استدلال کرده باشد
8:20 به آنچه هنگام بیرون آوردنشان
8:22 از پشت آدم علیه‌السلام به آن اقرار کردند
8:24 و آنان را بر
8:26 خودشان به آن گواه گرفت
8:28 بنا بر آنچه بعضی گفته‌اند
8:30 و حکمت الله
8:32 متعال آن را اقتضا نمی‌کند
8:34 و واقعیت گواهی می‌دهد که این عهد
8:36 و میثاق به یاد کسی نمی‌آید
8:38 و به ذهن کسی خطور نمی‌کند
8:40 پس چگونه [می‌شود که]
8:42 الله بر آنان به امری استدلال کند
8:44 که نزد آنان خبری از آن نیست
8:46 و نه عینی از آن
8:48 و نه اثری
8:50 پس این نشان می‌دهد که مقصود از آن
8:52 همان است که الله
8:54 در فطرتشان هنگام تولدشان به ودیعت نهاد
8:56 یعنی توحید
8:58 چنان‌که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
9:00 «هر نوزادی
9:02 بر فطرت [پاک] زاده می‌شود
9:04 پس پدر و مادرش او را یهودی
9:06 یا نصرانی
9:08 یا مشرک می‌کنند»
9:10 [حدیث] متفق‌علیه است
9:13 شرک در ربوبیت
9:15 بیشتر مشرکان
9:18 به ربوبیت الله عز و جل اقرار داشتند
9:20 و آن را انکار نمی‌کردند
9:22 چنان‌که خداوند متعال فرمود:
9:24 «و اگر از آنان بپرسی
9:26 چه کسی آسمان‌ها
9:28 و زمین را آفرید و خورشید
9:30 و ماه را رام [خود] کرد، حتماً می‌گویند
9:32 الله؛ پس چگونه
9:34 [از حق] بازگردانده می‌شوند؟»
9:37 و با اقرارشان به توحید ربوبیت
9:39 و این‌که الله آفریدگار مدبّر است
9:41 در شرک در الوهیت افتادند
9:43 [یعنی]
9:45 غیر الله را پرستیدند
9:47 اما برخی از مشرکان
9:49 در شرک در ربوبیت نیز افتادند
9:51 افزون بر شرکشان در الوهیت
9:53 از جمله نصارا هستند
9:55 و این به‌خاطر اعتقادشان است
9:57 که عیسی علیه‌السلام
9:59 گناهان را می‌بخشد و مردم را از آن‌ها رهایی می‌دهد
10:01 و با الله در امر [جهان] تدبیر می‌کند
10:03 در روزی‌دادن و سایر
10:05 امور بندگان
10:07 از جمله مجوس هستند
10:09 که حوادث خیر را
10:11 به نور نسبت دادند
10:13 و حوادث شر را به ظلمت نسبت دادند
10:15 و از جمله پرستندگان ستارگان
10:17 و اجرام آسمانی هستند
10:19 که معتقدند آن‌ها
10:21 امور عالم را تدبیر می‌کنند
10:23 مانند صابئه
10:25 و از جمله گروهی از غلات صوفیه هستند
10:27 که گمان می‌کنند اولیا
10:29 یا ارواح آنان پس از
10:31 مرگشان
10:33 در تدبیر امور عالم تصرف می‌کنند
10:35 و نیازهای مردم را برآورده می‌سازند
10:37 و آنان را در این باره
10:39 خرافات و ادعاهایی
10:41 باطل و مشکوک است
10:43 و نام‌هایی است که الله [به آن‌ها] نازل نکرده است
10:45 از سلطان (قدرت) او چیزی نیست؛ [این] بها (ادعا) است.
10:47 پس جهان نزد ایشان به‌دست او تدبیر می‌شود.
10:49 (او) غوث یا قطب
10:51 اعظم است، و او
10:53 ولیّی از اولیای الله به پندار ایشان است.
10:55 پس از او دو وزیر است
10:57 سپس اوتاد (میخ‌ها)
10:59 که چهار تن‌اند و جهان را نگه می‌دارند،
11:01 از جوان به این چهار (تن).
11:03 سپس ابدال
11:05 که هفت تن‌اند، در هر
11:07 قاره‌ای از قاره‌های
11:09 هفت‌گانهٔ زمین، یکی از ایشان (قرار دارد).
11:11 تا پایان آنچه ادعا می‌کنند،
11:13 ... از این خرافات
11:15 و یاوه‌گویی‌هایی که
11:17 الله هیچ دلیلی بر آن نازل نکرده است
11:19 (که) بدان‌ها دعا می‌کنند
11:21 که این‌ها در جهان حکم می‌رانند
11:23 و امرش را تدبیر می‌کنند.
11:25 و این، بی‌شک از بزرگ‌ترین
11:27 شرک است؛ و آن شرک
11:29 در ربوبیت است، که
11:31 حتی مشرکان نخستین
11:33 از اهل جاهلیت (بدان) نرسیده‌اند.
11:35 و این موجب محرومیت ایشان از
11:37 آمرزش و جاودانگی در آتش‌ها است.
11:39 و از شرک
11:41 در ربوبیت، داوری کردن
11:43 به غیر آنچه الله نازل کرده است،
11:45 زیرا حکم از ویژگی‌های
11:47 پروردگار عزّ و جلّ است.
11:49 الله تعالی فرموده است:
11:51 و در حکم خود هیچ‌کس را شریک نمی‌کند
11:53 «أحدا».
11:56 ثمرات توحید ربوبیت
11:58 برای ایمان
12:01 در توحید ربوبیت
12:03 ثمرات بزرگ و فراوانی دارد
12:05 که از مهم‌ترین آن‌ها
12:07 نخست است:
12:09 شناساندن غایتی که مردم
12:11 برای آن آفریده شده‌اند
12:13 و شناساندن آنچه به ایشان سود می‌رساند
12:15 و آنچه به ایشان زیان می‌رساند، با دریافت
12:17 این (معرفت) از پروردگارشان،
12:19 زیرا پروردگار جهانیان
12:21 شایسته‌اش نیست که
12:23 بندگانش را بیهوده رها کند،
12:25 و آنچه را در معاش
12:27 و معاد خود به آن نیازمندند، به ایشان نشناساند.
12:30 «آیا پنداشته‌اید که شما را بیهوده آفریده‌ایم
12:32 ...
12:34 و این‌که شما به سوی ما
12:36 بازگردانده نمی‌شوید؟»
12:38 دوم:
12:40 تحقیق توحید نام‌ها و صفات،
12:42 زیرا پروردگار
12:44 ناگزیر باید زنده و قیوم باشد،
12:46 آفریننده و توانا،
12:48 دانا و شنوا،
12:50 بینا و مرید باشد.
12:52 و در همین‌گونه، در سایر نام‌های الله
12:54 و صفات متعالی‌اش (سخن) بگو.
12:56 ...
12:59 سوم:
13:01 خشنودی به حکم و شریعت الله
13:03 زیرا اقرار به ربوبیت
13:05 الله عزّ و جلّ،
13:07 خود خشنودی از آن چیزی است که الله تقسیم می‌کند
13:09 برای بنده و بر او مقدّر می‌سازد،
13:11 و این مستلزم است،
13:13 همچنین، خشنودی به آنچه (الله) تشریع می‌کند
13:15 و بدان فرمان می‌دهد،
13:17 و بازایستادن از آنچه از آن نهی می‌کند.
13:19 چهارم:
13:21 محبت الله عزّ و جلّ
13:23 و شکر و تعظیم او
13:25 و اجلال او
13:27 (انسان‌ها) بر محبت کسی که ایشان را اصلاح می‌کند و روزی‌شان می‌دهد
13:29 ...
13:31 و به ایشان نیکی می‌کند، سرشته شده‌اند.
13:33 پس این (امر) در دل بنده
13:35 محبت الله و محبت آنچه
13:37 او دوست دارد و کسی را که او دوست دارد،
13:39 و دشمنی با آنچه او دشمن دارد
13:41 و کسی را که او دشمن دارد، به‌ارث می‌گذارد.
13:43 و شتافتن به سوی خشنودی او و تعظیم او
13:45 و اجلال او
13:47 و شکر و حمد او.
13:49 پنجم:
13:51 توکل بر الله در همهٔ امور،
13:53 پس هرکه یقین دارد
13:55 که الله همان روزی‌دهندهٔ تدبیرگر است
13:57 و این‌که او بر هر
13:59 چیزی تواناست،
14:01 دلش از توکل
14:03 بر او سبحانه در همهٔ
14:05 کارهایش لبریز می‌شود.
14:07 ششم:
14:09 پناه بردن به الله و زاری کردن
14:11 به‌سوی او در سختی‌ها و گرفتاری‌های سخت
14:13 یقیناً که
14:15 تنها اوست که تدبیر امر (جهان) را بر عهده دارد.
14:17 نافع و ضار
14:19 مفرّج الکُربات
14:21 و قاضیالحاجات
14:24 استدلال به توحید
14:26 توحید ربوبیت
14:28 الوهیت
14:31 و از بزرگ‌ترین لوازم توحید
14:33 استدلال بر ربوبیت
14:35 به علی توحید
14:37 الوهیت از این رو
14:39 به مفهومی مستقل اختصاص داده شد
14:41 زیرا که پروردگار
14:43 همان کسی که آسمان‌ها و زمین را آفرید
14:45 و آنچه در آن است، و آن‌که مالک آن است
14:47 تنها خداوند در آن تصرف می‌کند
14:49 و تدبیر امورِ آن
14:51 تنها اوست که سزاوار است
14:53 زیرا او هیچ شریکی برای الله قرار نمی‌دهد.
14:55 در این باره هیچ‌کس
14:57 و از همین رو آیات آمده‌اند
14:59 استدلال به ربوبیت
15:01 بر الوهیت
15:03 انکار شرک در عبادت الله
15:05 سبحانه و تعالی پس از اقرار
15:07 بالربوبیة
15:09 از جمله آن، فرموده سبحانه و تعالی
15:11 آه، خیر
15:16 آیا (به او) شریک قرار می‌دهند؟
15:18 اما
15:20 از کسی که آسمان‌ها را آفرید
15:22 و زمین
15:24 و برای شما فرو فرستاد
15:26 از آسمان
15:28 آب
15:30 و برای شما فرو فرستاد
15:32 از آسمان
15:34 آب
15:36 پس (از آن) رویاندیم
15:38 به
15:40 حدائق
15:42 ذات بهجة → دارای شادابی و نشاط
15:44 برای شما نبود
15:46 اینکه برویانید
15:48 درختانش
15:50 آیا با الله معبودی هست؟
15:52 الله
15:54 بلکه آنان مردمی‌اند
15:56 برابر می‌کنند
15:58 و بر همین روال
16:00 بقیه‌اش (نفسه) آمد
16:02 آیات تا آیه
16:04 شصت و چهارم
16:06 و آن، فرمودهٔ سبحانه و تعالی است
16:08 امن
16:10 آفرینش آغاز می‌شود، سپس
16:12 او را بازمی‌گرداند و از آن...
16:14 از آسمان به شما روزی می‌دهد
16:16 و زمین
16:18 آیا الهی
16:20 با الله
16:22 بگو: بیاورید
16:24 برهانتان
16:26 اگر شما
16:28 صادقین
16:31 و خداوند سبحانه و تعالی فرموده است
16:33 آیا برای او شریک قرار می‌دهند آنچه را که
16:35 چیزی را خلق می‌کند
16:37 و ایشان آفریده می‌شوند
16:39 و نمی‌توانند
16:41 برای آنان یاری
16:43 و نه خودشان
16:45 یاری می‌شوند.
16:47 و مانند این
16:49 خلاصهٔ آنچه که با ربوبیت استدلال می‌شود
16:51 بر الوهیت (ربوبیت الهی) بسیار [دلالت دارد]
16:53 همان‌طور که در سوره بقره (آمده است)
16:55 و زنبور عسل و مؤمنان
16:57 سوره زمر
16:59 خلاصه مفاهیم
17:01 اهل سنت