خلاصه مفاهیم اهل سنت | 5- مفاهیمی درباره وحدت الوهیت | مفاهیم (46-49)

◉ 135 بازدید ⏱ 11:51 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 خلاصهٔ مفاهیم اهل سنت
0:09 معنای الوهیت و اسم الله
0:12 همزه و لام و های
0:15 «أله» یک ریشهٔ واحد دارد که بر پرستش دلالت می‌کند
0:19 و «اِله» به معنای «مألوه» است،
0:22 یعنی معبودی که خلق او را می‌پرستند و او را الاه می‌دانند
0:26 و اسم «الله» بنا بر نظر بسیاری از علما مشتق است
0:32 از «إله» که لام تعریف بر آن درآمده است،
0:36 پس همزه حذف شده است، مانند «ناس» (از «إناس»)
0:39 زیرا وقتی «ال» بر آن درآمد،
0:41 همزه حذف شد و کلمه به صورت
0:45 «الله» درآمد. پس الله سبحانه «مألوه» است،
0:49 یعنی معبودی که تنها او سزاوار پرستش است.
0:53 و گفته شده که اسم «الله» جامد و غیرمشتق است،
0:58 اما راجح‌تر آن است که از «إله» مشتق باشد، چنان‌که پیش‌تر گفتیم،
1:03 زیرا بر صفات الوهیت دلالت دارد،
1:06 یعنی صفات معبودی که سزاوار پرستش است.
1:10 و اسم «الله» جامع همهٔ معانی اسماء حسنا است،
1:15 از این رو سایر اسماء حسنا به او نسبت داده می‌شود،
1:19 چنان‌که خداوند متعال فرموده است:
1:21 «و برای الله است نام‌های نیکو»
1:24 و (نام‌های نیکو) به او اضافه نمی‌شود،
1:27 یعنی گفته نمی‌شود:
1:29 «الرحمن و الرحیم و القدوس»
1:33 تا آخر اسماء حسنای الهی،
1:37 و گفته نمی‌شود:
1:39 «الله از نام‌های رحمن است»، برای مثال،
1:42 یا «از نام‌های عزیز است».
1:44 پس دانسته شد که اسم «الله» مستلزم همهٔ اسماء حسنا و معانی آن‌هاست
1:50 و به‌طور اجمالی بر آن‌ها دلالت دارد.
1:53 اسماء حسنا تفصیل و توضیح صفات الوهیت است
1:58 که اسم «الله» از آن‌ها مشتق شده است.
2:01 تفاوت میان اسماء:
2:03 «الله» و «رب» و «رحمن»،
2:08 اسمای الله و رب و رحمن،
2:11 همگی بر ذات معبودی دلالت دارند که تنها او سزاوار پرستش و اطاعت مطلق است،
2:18 و این‌ها نام‌هایی هستند که بر آن‌ها قاعدهٔ زیر صادق است:
2:21 «هرگاه جدا باشند، جمع‌اند»
2:23 «و هرگاه جمع شوند، جدا می‌شوند».
2:25 یعنی: هرگاه این نام‌ها جدا باشند،
2:28 و هر نامی به‌تنهایی و جدا از دیگران ذکر شود،
2:32 بر معنای دو نام دیگر دلالت می‌کند و آن دو را در بر دارد.
2:37 اما هرگاه نام‌ها با هم ذکر شوند یا دو تا از آن‌ها با هم آورده شوند،
2:42 و در یک جا ذکر شوند،
2:45 معانی آن‌ها از هم جدا می‌شود
2:48 و هر نامی معنای مستقل و مقصود خود را پیدا می‌کند.
2:53 پس اسم «الله» به معبود مألوه اختصاص دارد،
2:59 که بندگان باید او را با کردارشان یگانه بدانند.
3:03 از این رو صفات جلال و جمال و عظمت به این نام بزرگ مخصوص‌ترند.
3:10 و اسم «رب» به مالک متصرف منصرف می‌شود،
3:14 یعنی قادر، خالق، مدبر،
3:17 زنده‌کننده و میراننده.
3:19 از این رو بیشتر صفات فعلی ویژهٔ «رب» است
3:23 و این‌ها به این نام حکیم مخصوص‌ترند.
3:26 و اسم «رحمن» با صفات احسان و جود و نیکی پیوند دارد،
3:32 و با مهربانی و منت و رأفت،
3:35 و هر آنچه بر رحمت دلالت کند.
3:38 اسم الله اعظم:
3:42 در حدیث آمده است که اسم الله اعظم هرگاه با آن دعا شود، اجابت می‌کند
3:47 و هرگاه با آن درخواست شود، عطا می‌کند.
3:50 ابوداوود و ترمذی آن را روایت کرده‌اند.
3:53 در تعیین آن چند قول است،
3:56 که شاید راجح‌ترین آن‌ها دو قول باشد:
3:58 نخست آنکه این اسم اعظم همان «الله» است،
4:03 زیرا بزرگ‌ترین نام‌ها و جامع‌ترین آن‌هاست،
4:06 و غیر خداوند عزّوجل به آن نامیده نشده است،
4:09 و از این رو نه تثنیه شده و نه جمع بسته شده است.
4:12 و این یکی از دو تأویل فرمودهٔ خداوند متعال است:
4:16 «آیا برای او همنامی می‌شناسی؟»
4:19 یعنی آیا کسی را می‌شناسی که به «الله» نامیده شده باشد؟
4:22 پس «الله» نامی برای معبود حق است،
4:24 جامع صفات الوهیت،
4:27 موصوف به اوصاف ربوبیت،
4:30 یگانهٔ حقیقی،
4:32 هیچ معبودی جز او نیست.
4:35 این قول را چند امر ترجیح می‌دهد:
4:38 از جمله آنکه در حدیثی که به آن اشاره شد آمده است
4:43 که با آن دعا شده اجابت می‌شود.
4:46 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) شنید
4:49 که یکی از صحابه می‌گوید:
4:53 «خدایا، از تو درخواست می‌کنم، زیرا گواهی می‌دهم
4:56 که تو الله هستی،
4:58 هیچ معبودی جز تو نیست.
5:00 یگانهٔ بی‌نیاز،
5:02 که نزاد و زاده نشد،
5:05 و هیچ‌کس همتا و همسان او نیست.
5:08 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
5:11 «به راستی که او از خدا به اسم اعظمش درخواست کرد،
5:14 که هرگاه با آن درخواست شود، عطا می‌کند
5:17 و هرگاه با آن دعا شود، اجابت می‌کند».
5:20 ابوداوود و ترمذی آن را روایت کرده‌اند.
5:23 و از دیگر دلایل، بسیاری تکرار این نام در قرآن کریم است،
5:27 که ۲۷۲۴ بار آمده است.
5:32 و از دیگر دلایل، نسبت دادن سایر اسماء حسنا به آن است،
5:36 نه برعکس،
5:37 زیرا آن‌ها با اسم «الله» همچون صفات جریان می‌یابند،
5:40 پس می‌گوییم: از صفات الله است:
5:42 «العلیم»،
5:43 «الحکیم»،
5:44 «العزیز».
5:45 و تا آخرِ آن.
5:47 و نمی‌گوییم از صفات «العلیم» است.
5:50 الله
5:51 و از جمله آن این است که الله تعالی
5:55 به این نام به موسی علیه‌السلام شناسانده شد.
5:59 خداوند متعال فرمود:
6:00 و من تو را برگزیده‌ام، پس به آنچه وحی می‌شود گوش فرا ده.
6:04 همانا من الله هستم؛ هیچ معبودی جز من نیست.
6:08 «پس مرا بپرست،»
6:09 «و نماز را برای یاد من برپا دار.»
6:12 و همین‌گونه خداوند سبحانه خود را به بندگانش شناسانده است،
6:15 در بزرگ‌ترین آیه از کتاب خود،
6:18 یعنی آیهٔ الکرسی،
6:20 که با این نام آغاز می‌کند،
6:23 پس فرمود تعالی:
6:24 الله؛ هیچ معبودی جز او نیست.
6:28 و از جمله:
6:29 بسیار می‌شود که الله با لفظ
6:32 «اللهم» خوانده شود،
6:34 و معنای آن
6:35 «یا الله» است.
6:37 و از این رو واژهٔ
6:39 «اللهم»
6:40 جز در دعا به کار برده نمی‌شود،
6:42 پس گفته نمی‌شود:
6:44 «اللهم غفورٌ رحیم»،
6:46 بلکه گفته می‌شود:
6:48 «اللهم اغفر لی و ارحمنی»
6:51 پس این همان نامی است که بسیار به آن خوانده می‌شود
6:54 و بسیار به آن درخواست می‌شود،
6:56 و سزاوار است که بر آن، سخن پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم منطبق شود:
7:02 «هرگاه به آن درخواست شود، عطا می‌کند،
7:04 و هرگاه به آن خوانده شود، پاسخ می‌دهد.»
7:07 قول دوم:
7:09 اینکه همهٔ نام‌های الله نیکو است،
7:12 و هر یک از آن‌ها بزرگ است،
7:15 ولی اسم اعظم از میان آن‌ها
7:18 هر نام مفردی یا نامی است که با غیر خود همراه شود،
7:21 هرگاه بر همهٔ صفات ذاتی و فعلی الله دلالت کند،
7:26 یا بر معانی همهٔ صفات الهی دلالت نماید،
7:30 مانند:
7:31 «الله»،
7:32 زیرا آن جامع همهٔ معانی الوهیت است.
7:36 «الحمید المجید»،
7:38 زیرا «الحمید» بر همهٔ ستایش‌ها و کمالات الله تعالی دلالت دارد،
7:44 و «المجید» بر اوصاف عظمت و جلال دلالت می‌کند.
7:49 و نزدیک به این، همچنین
7:51 نام‌های
7:53 «الجلیل»،
7:54 «الجمیل»،
7:55 «الغنی»،
7:56 «الکریم»،
7:58 و «الغنی الحمید»،
8:01 و «الحی القیوم»،
8:03 زیرا «الحی» بر کسی دلالت دارد که حیات کامل و بزرگ دارد،
8:08 که جامع صفات ذات است،
8:10 و «القیوم» بر قیام او به ذات خویش دلالت می‌کند،
8:14 و بی‌نیازی او از همهٔ آفریدگانش،
8:17 و قیام همهٔ موجودات به او سبحانه.
8:21 پس همهٔ صفات افعال در آن داخل می‌شود.
8:25 و همچون گفتار
8:26 «یا ذا الجلال و الإکرام»،
8:29 زیرا «الجلال» بر صفات عظمت و کبریا و کمالات گوناگون دلالت دارد،
8:36 و «الإکرام» بر استحقاق او سبحانه
8:40 برای نهایت محبت از بندگانش،
8:42 و نهایت ذلت آنان در برابرش دلالت می‌کند.
8:45 پس خلاصهٔ این قول
8:47 آن است که اسم اعظم
8:49 هر نام جنسی است که بر همهٔ صفات ذاتی و فعلی الله تعالی دلالت کند.
8:56 از آثار توحید الوهیت
8:59 توحید الوهیت آثار بزرگی بر بندهٔ مؤمن و قلب او دارد،
9:06 و از مهم‌ترین آن‌ها:
9:08 نخست:
9:09 محبت بسیار بزرگ به الله،
9:12 که بر محبت نفس و خانواده و فرزند مقدم است،
9:16 و بر همهٔ محبوب‌ها در دنیا و آخرت.
9:20 زیرا الله، معبود مألوه،
9:23 تنها اوست که منعم و بخشندهٔ همهٔ این محبوب‌هاست،
9:28 پس او اصل هر محبت و سرچشمهٔ آن است،
9:31 و این مستلزم محبت بزرگ‌تر به او،
9:35 و محبت کسی است که او را دوست دارد و آنچه را او دوست دارد،
9:39 و دشمنی با کسی است که با او دشمن است و آنچه را او دشمن دارد،
9:42 و دوستی و دشمنی در راه او.
9:45 و بدین‌وسیله بنده طعم ایمان را می‌چشد،
9:49 چنان‌که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمود:
9:52 «سه چیز است که هر که آن‌ها را داشته باشد، شیرینی ایمان را می‌یابد:
9:56 اینکه الله و رسولش نزد او از هر چیز دیگر محبوب‌تر باشند،
10:01 و اینکه کسی را جز برای الله دوست نداشته باشد،
10:05 و اینکه کراهت داشته باشد از اینکه به کفر بازگردد،
10:08 همان‌گونه که کراهت دارد از اینکه در آتش افکنده شود.»
10:11 متفق علیه.
10:13 دوم:
10:15 تعظیم الله عزوجل،
10:17 و اخلاص عبادت برای او تنها،
10:20 از نماز و روزه و ذبح و نذر و دعا،
10:25 و دیگر عبادات قلبی.
10:29 زیرا همهٔ عبادات روا نیست که
10:32 جز برای الله عزوجل گردانده شود.
10:36 سوم:
10:37 عزت به انتساب به او و توکل بر او.
10:41 سقوط ترس و هیبت از مخلوقات و وابستگی به آنان
10:46 مؤمن به هیچ‌کس جز الله عزیز و بزرگ نمی‌بالد و پناه نمی‌برد،
10:49 مگر به الله عظیم.
10:51 و جز بر او توکل نمی‌کند،
10:54 چنان‌که الله تعالی فرموده است:
10:56 و بر زنده‌ای که هرگز نمی‌میرد توکل کن.
11:00 چهارم:
11:02 آرامش دل و انس آن با الله عز وجل.
11:06 الله تعالی فرموده است:
11:08 آگاه باشید که با یاد الله دل‌ها آرام می‌گیرد.
11:12 پنجم:
11:14 از آنجا که لفظ الجلاله
11:16 «الله»
11:17 بر همهٔ اسماء و صفات دیگرش دلالت دارد،
11:21 هر اثری از آثار اسماء و صفات الله
11:25 جز اثر این نام بزرگ نیست.
11:28 و از لوازم آن است:
11:30 ششم:
11:32 یگانه دانستن الله تعالی در حکم و داوری‌خواهی.
11:36 چنان‌که الله تعالی فرموده است:
11:38 آیا جز الله داوری دیگری بجویم، در حالی که اوست که کتاب را به‌روشنی تفصیل‌یافته بر شما فرو فرستاده است؟
11:46 خلاصهٔ مفاهیم اهل سنت