خلاصه مفاهیم اهل سنت | 15- مفاهیم کفر و نفاق | مفاهیم (213-230)

◉ 55 بازدید ⏱ 34:10 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 خلاصهٔ مفاهیم اهل سنت
0:08 تعریف کفر
0:11 کفر در لغت
0:13 پوشاندن و پنهان کردن
0:15 گفته می‌شود:
0:16 کشاورز بذر را کفر کرد (در خاک پوشاند)،
0:18 آن را با خاک پوشاند،
0:20 و کفر نعمت (ناسپاسی)،
0:23 انکار آن و پوشاندنش است.
0:25 و «کافر»
0:27 کسی است که نعمت‌های الله تعالی را می‌پوشاند (ناسپاسی می‌کند).
0:29 و «کافر»
0:31 شب تاریک است،
0:33 زیرا با تاریکی‌اش چیزها را می‌پوشاند.
0:35 و کفر در شرع:
0:37 پوشاندن ایمان است.
0:39 و آن انکار یک چیز،
0:41 یا بیشتر از ارکان ایمان است،
0:43 مانند انکار یگانگی
0:45 الله عزّ و جلّ،
0:47 یا انکار فرشتگانش،
0:49 یا کتاب‌هایش یا چیزی از آن‌ها،
0:51 حتی اگر یک آیه باشد،
0:53 یا انکار پیامبرانش،
0:55 و تکذیب آنان،
0:57 یا انکار روز آخرت،
0:59 یا قدر (تقدیر الهی)،
1:01 یا انکار چیزی از شریعت‌های الله،
1:03 یا شعائر (نشانه‌های) آن که بر آن‌ها اجماع شده،
1:05 بر آن‌ها (اجماع شده است).
1:07 و کفر نقیض ایمان است،
1:09 و هم با قلب و هم با زبان،
1:11 و با کردارها (تحقق می‌یابد).
1:13 و از انواع کفر نیز،
1:15 غیر از کفر جحود و تکذیب،
1:17 کفر اِباء و استکبار (سرپیچی و تکبّر) است،
1:19 و کفر استحلال (حلال شمردن حرام)،
1:21 و کفر استهزاء (مسخره کردن)،
1:23 و کفر نفاق اکبر،
1:25 و کفر اعراض (روی‌گردانی)،
1:27 و کفر شک.
1:29 کفر اکبر
1:32 و کفر اصغر.
1:34 کفر اکبر
1:37 همان است که از ملت (اسلام) خارج می‌کند،
1:39 مانند انواع یادشده
1:41 در مفهوم پیشین،
1:43 و آن با اصل ایمان در تضاد است.
1:45 از این رو الله آن را نمی‌بخشد
1:47 مگر با توبه،
1:49 و صاحبش در آتش جاودانه می‌شود
1:51 در روز قیامت،
1:53 اگر از آن توبه نکند.
1:55 و کفر اصغر
1:57 همان است که کفر نامیده شده،
1:59 مانند آوردن برخی
2:01 از اعمال کفر،
2:03 که از ایمان می‌کاهد
2:05 و آن را باطل نمی‌کند،
2:07 مانند کفر نعمت،
2:09 و کشتن مسلمان،
2:11 و نوحه‌سرایی بر مردگان،
2:13 و طعن زدن در نسب‌ها،
2:15 و ریای اندک،
2:17 و سوگند خوردن به غیر الله.
2:19 و همهٔ این کارها
2:21 در شرع کفر نامیده شده‌اند،
2:23 اما دیگر دلیل‌های شرع دلالت دارند
2:25 که مقصود از آن (کفر)
2:27 خروج از ملت نیست،
2:29 بلکه صاحبش
2:31 مرتکب گناهی بزرگ شمرده می‌شود،
2:33 و اگرچه به سبب آن وارد آتش شود،
2:35 در آن جاودانه نمی‌ماند.
2:37 و هرگاه
2:39 لفظ کفر به‌طور مطلق آورده شود،
2:41 در اصل
2:43 به کفر اکبر منصرف می‌شود،
2:45 که همهٔ اعمال را باطل می‌کند
2:47 و صاحبش را در آتش جاودانه می‌سازد،
2:49 اگر بر آن بمیرد
2:51 و از آن توبه نکرده باشد،
2:53 مگر آنکه دلیل‌ها (بر خلاف آن) دلالت کنند.
2:55 تکفیر
2:57 تکفیر
3:00 حکم کردن است
3:03 بر مکلفی به کفر،
3:05 خواه کفری اصلی باشد،
3:07 مانند یهودی و مسیحی،
3:09 یا مسلمانی باشد
3:11 که از اسلام مرتد شده،
3:13 با واقع شدن در امری
3:15 از امور کفرآور.
3:17 و تکفیر حقّ
3:19 الله تعالی است،
3:21 و در آن هیچ دخالتی از خواسته شخصی،
3:23 یا شهوت و هوای نفس نیست.
3:25 و تکفیر جز
3:27 با تحقق شرایط آن
3:29 و نبودن موانعش، صورت نمی‌گیرد.
3:31 مانند اکراه یا خطا
3:33 یا نادانی یا تأویل
3:35 و اهل سنت میانه‌رو هستند
3:37 در امر تکفیر، میان خوارج
3:39 که هر گناهی را موجب کفر می‌دانند
3:41 و بدون رعایت
3:43 شروط و موانع
3:45 و مرجئه
3:47 که حکم کفر را بر خودِ فعل صادر می‌کنند
3:49 اما فاعلِ معیّن را
3:51 تکفیر نمی‌کنند
3:53 مگر آنگاه که انکار و جحود خود را آشکار کند
3:55 و آن را حلال شمارد
3:57 در نزد آنان، کفرِ إباء و استکبار
3:59 و نه کفرِ استهزا
4:01 نزد ایشان کافی است
4:03 که کسی به دو شهادت لب گشاید
4:05 تا مسلمان شمرده شود
4:07 هرچند عملِ قلب در او منتفی باشد
4:09 و گفتار (زبانی) نیز
4:11 هرچند جنسِ عمل از او منتفی باشد
4:13 به‌طور کامل
4:16 پس اهل سنت و جماعت
4:18 هر گناهی را موجب تکفیر نمی‌دانند
4:20 بلکه تنها
4:22 گناهی را تکفیر می‌کنند که نصوص
4:24 آن را کفر دانسته‌اند
4:26 مانند ترک نماز به‌طور مطلق
4:28 و حکم کردن به غیر آنچه الله نازل کرده
4:30 و دشنام دادن به پیامبر
4:32 (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
4:34 و دشنام دادن به دین او
4:36 و غیر آن
4:38 و فاعل معیّن را تکفیر نمی‌کنند
4:40 مگر آنگاه که شروط تکفیرش فراهم
4:42 و موانع منتفی باشد
4:44 و این حکم را محدود نمی‌کنند
4:46 به جحود و استحلال
4:48 زیرا کفر نزد اهل سنت
4:50 به امور متعددی تحقق می‌یابد
4:52 از جمله اعتقاد
4:54 مانند اعتقادِ آنکه برای الله همتایی
4:56 و شریکی در ربوبیت او باشد
4:58 یا در الوهیت او
5:00 یا در اسماء و صفات او
5:02 و از جمله، حلال شمردنِ حرام
5:04 پس حلال شمردنِ معصیت‌ها
5:06 خود کفری است فی‌نفسه
5:08 هرچند آن عمل را خود آن مستحل انجام ندهد
5:10 و استحلال شرط کفر نیست
5:12 مگر در معاصی‌ای که
5:14 کمتر از کفر و شرک‌اند
5:16 مانند سجده بر بت
5:18 و دشنام دادن به پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
5:20 پس شرط نیست
5:22 که استحلالِ انجام آن باشد
5:24 تا فاعلش به کفر متهم شود
5:26 بلکه به‌صرف انجام دادن آن
5:28 به این وصف متصف می‌گردد
5:30 حتی اگر آن را حلال نشمارد
5:32 تا زمانی که شروط
5:34 محقق و موانع
5:36 منتفی باشند
5:38 و کفر به زبان نیز می‌باشد
5:40 کفر با زبان نیز پدید می‌آید؛
5:42 دشنام دادن به الله و رسول او،
5:44 و ستایش شرک،
5:46 و هجو کردن پیامبران و فرشتگان،
5:48 و مسخره کردن شریعت،
5:50 و کفر با عمل نیز پدید می‌آید،
5:52 با انجام دادن آن،
5:54 مانند کسی که با پیامبران می‌جنگد،
5:56 و کافران را علیه مسلمانان یاری می‌کند،
5:58 و به مصحف توهین می‌کند،
6:00 و برای غیر الله ذبح می‌کند یا سجده می‌برد،
6:02 یا آنچه را که به‌جز الله است، تشریع می‌کند.
6:04 (به‌جز الله)
6:06 اصول تکفیر (این است):
6:08 همانا مسئله تکفیر
6:11 شخص معیّن، و عدم آن،
6:13 مسئله‌ای خطیر است،
6:15 برای تو از دو جهت (قابل بررسی است).
6:17 نخست:
6:19 تکفیر شخص معیّنی که سزاوار آن نیست.
6:21 تکفیر
6:23 صرفاً با شبهاتی که به حد یقین بر تکفیر او نمی‌رسد
6:25 به قطع‌یقین بر تکفیر او
6:27 دوم:
6:29 عدم تکفیر او با وجود
6:31 فراهم بودن شروط و نبودن
6:33 موانعی که با آن‌ها قطعاً
6:35 بر تکفیر او (حکم می‌شود) و با او
6:37 به احکام اسلام رفتار
6:40 و برای تکفیر فرد معین
6:42 اصولی است که باید
6:45 مهم‌ترین آن‌ها
6:47 و این به آن است که حکم
6:49 باید حکم بر شخصِ معیّن (مشخص) صادر شود.
6:51 ...
6:53 ...
6:55 حکم کردن به کفر او یا عدم آن
6:57 که از علم شرعی صادر شود
6:59 با احکام تکفیر و ضوابط آن
7:01 و شروط آن
7:03 و علم واقعی به حال شخص معین
7:05 که حکم بر او مراد است
7:07 و اینکه در همهٔ این امور تثبت و تحقیق شود
7:09 و اینکه نباشد
7:11 مبتنی بر گمان‌ها و توهّمات
7:14 و اینکه حکم باشد
7:16 به عدل و تقوا، با پرهیز از هوای نفس
7:18 و نگهداری نفس
7:20 خداوند متعال فرموده است
7:22 و آنچه را که از آنِ تو نیست، پیروی مکن.
7:24 به آن علم
7:26 همانا شنوایی و بینایی و دل،
7:28 همهٔ آنها
7:30 مورد پرسش خواهند بود
7:32 و خداوند متعال فرموده است
7:34 ای کسانی که
7:36 ایمان آورده‌اید، برای الله قیام‌کنندگان به عدالت و گواهان باشید
7:38 برای الله گواهان به قسط باشید
7:40 و دشمنی گروهی شما را وادار
7:42 به دشمنی با گروهی نکند
7:44 که عدالت نورزید
7:46 عدالت بورزید، که آن به تقوا نزدیک‌تر است.
7:48 و از الله بپرهیزید
7:50 که الله آگاه است
7:52 به آنچه انجام می‌دهید
7:54 دوم
7:56 که مرجع در تعریف
7:58 ایمان و کفر و آنچه
8:00 که آن دو اقتضا می‌کنند، بیان الله
8:02 عزّ و جلّ در کتاب اوست
8:04 و بیان رسول او
8:06 صلی‌الله‌علیه‌وسلم در سنت اوست
8:08 و فهم صحابه
8:10 رضی‌الله‌عنهم
8:12 و این اصل
8:14 فرع است بر آنچه پیش از آن می‌آید
8:16 زیرا جایز نیست ورود در مسائل
8:18 ایمان و کفر
8:20 مگر با علمی راسخ
8:22 به معنای آن دو و حدود آن دو
8:24 به فهم سلف صالح
8:26 وگرنه انسان در بلا می‌افتد
8:28 مذاهب بدعت‌گذاران
8:30 در تعریف هر یک از ایمان و کفر
8:32 مانند خوارج
8:34 و مرجئه
8:36 سوم: کسی که اسلامش ثابت شده
8:38 جایز نیست که از آن خارج شود
8:40 مگر با یقین
8:42 و این مندرج است
8:44 زیر قاعدهٔ فقهی
8:46 بزرگ
8:48 یقین با شک زایل نمی‌شود
8:50 پس آنچه با یقین ثابت شده
8:52 که او مرتد شده است
8:54 به آن حکم می‌شود
8:56 و آنچه در ارتداد او شک است
8:58 به آن حکم نمی‌شود
9:00 چهارم
9:02 احکام در دنیا بر ظاهر جاری می‌شود
9:04 و الله سرائر را برعهده دارد
9:06 پس درون مردم جستجو نمی‌شود
9:08 زیرا الله بدان امر نکرده است
9:10 به آن
9:12 پس هرکس که ظاهرش اسلام باشد
9:14 حکم اسلام برای او جاری می‌شود
9:16 و هرکس که ظاهرش با ایمان منافات داشته باشد
9:18 حکم کفر بر او جاری می‌شود
9:20 و ملاک در این امر
9:22 آخرین حال مکلف است
9:24 که بر آن بوده است
9:26 و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم
9:28 با مردم
9:30 بر وفق ظاهر ایشان رفتار می‌کرد
9:32 پس ظاهر اسلام منافقان را می‌پذیرفت
9:34 با آنکه ایشان در باطن کافر بودند
9:36 در باطن
9:38 مگر آنکه این منافق
9:40 کفر خود را به گفتار یا کردار آشکار کند
9:42 در آن صورت
9:44 بر همین ظاهر بر او حکم می‌شود
9:47 پنجم
9:49 حکم مطلق به تکفیر
9:51 گفتار یا کردار
9:53 مستلزم حکم کردن بر شخص معین به آن نیست
9:55 بلکه گفته می‌شود
9:57 این گفتار یا کردار
9:59 کفر است
10:01 و لازم نیست که هرکس به آن متلبس شود
10:03 تا وقتی که شروط تکفیر فراهم شود
10:05 و موانع منتفی گردد
10:07 و این حکم مهمی است
10:09 در تکفیر و تبدیع
10:11 و تفسیق
10:13 ششم
10:15 بر شخص معین حکم نمی‌شود
10:17 آنچه از لوازم و پیامدهای گفتار یا کردار او به دست می‌آید،
10:19 و کسی را به لازمه‌ای که خود او بدان ملتزم نیست، ملزم نمی‌کنند،
10:21 مگر گفتار یا کردارِ خودش [باشد]؛
10:23 جز آن‌که این پیامدها بر او عرضه شود،
10:25 و لوازم [آن] نیز برایش روشن گردد،
10:27 پس اگر آن را بپذیرد و بدان ملتزم شود [حکم دیگری دارد]،
10:29 اما اگر آن را انکار کند،
10:31 هنگامی که بر او عرضه شود،
10:33 پس به کفرش حکم نمی‌شود،
10:35 موانع تکفیر:
10:37 در اینجا موانعی وجود دارد
10:41 که مانع تکفیر [انسان] می‌شوند،
10:43 هرگاه یکی از آن‌ها یا بعضی از آن‌ها در شخص معین، هنگام ارتکاب کار کفرآمیز، وجود داشته باشد،
10:45 یعنی در حین ارتکاب آن،
10:47 [آن شخص] کافر شمرده نمی‌شود،
10:49 و بر او به عین [شخص] حکم به کفر نمی‌شود،
10:51 تا زمانی که آن [مانع] از او زایل شود،
10:53 و پس از آن نیز بر آنچه بوده، پافشاری کند.
10:55 (...)
10:57 و مهم‌ترین آن موانع [عبارت‌اند از]:
10:59 خطا و تأویل،
11:01 اکراه و جهل.
11:03 و تفصیل این موارد
11:05 در مفاهیم زیر [آمده است]:
11:07 خطای مانع از تکفیر:
11:09 (...)
11:13 خطا، ضد صواب است،
11:15 و مقصود این است:
11:17 که انسان در امری کفرآمیز بیفتد،
11:19 در حالی که ناخواسته آنچه را می‌گوید
11:21 یا انجام می‌دهد [به زبان یا کردار جاری می‌کند]،
11:23 مانند آن‌که زبانش لغزیده و سخنی ناخواسته از آن خارج شود،
11:25 در حالی که از شدت
11:27 شادی یا اندوه بی‌خود شده است.
11:29 و از روشن‌ترین مثال‌ها بر این [امر]
11:31 آنچه در حدیث آمده است: خداوند عزّ و جلّ
11:33 به توبهٔ بنده‌اش شادمان می‌شود،
11:35 و مثال آن [چنین است]:
11:37 [مانند] شادی کسی که مرکب خود را یافته،
11:39 پس از آن‌که آن را در بیابان گم کرده بود،
11:41 و از شدت
11:43 شادی خطا کرده و گفت:
11:45 «خدایا! تو بنده‌ام هستی
11:47 و من پروردگار تو هستم»، در حالی که مقصودش
11:49 خلاف آن بوده است.
11:51 و چنین خطاهایی بسیار رخ می‌دهد،
11:53 به‌ویژه میان غیرعرب‌زبانان،
11:55 که معانی واژه‌های عربی را
11:57 به‌دقت نمی‌دانند.
11:59 و نمونهٔ خطا در افعال [چنین است]:
12:01 کسی که به مصحف توهین کند
12:03 و گمان برد که کتابی دیگر است،
12:05 مانند کتاب جغرافیا
12:07 یا برای نمونه فرهنگ لغتی
12:09 غیرعربی؛ پس چنین کسی
12:11 به سبب ندانستن این‌که
12:13 آن قرآن است، معذور است،
12:15 اما کسی که به مصحف توهین کند
12:17 در حالی که می‌داند آن مصحف است
12:19 ولی بگوید:
12:21 «نمی‌دانستم که توهین به آن کفر است»،
12:23 چنین کسی معذور نیست،
12:25 زیرا
12:27 عمداً به آن توهین کرده،
12:29 و جهل به حکم آن برایش سودی ندارد.
12:31 و صحیح‌ترین
12:33 و صریح‌ترین دلیل بر عدم
12:35 مؤاخذه بر خطا
12:37 آن است که مسلمانان
12:39 به فرمان خداوند تعالی عمل کردند که فرمود:
12:41 «و اگر آنچه در دل‌های شماست آشکار کنید یا پنهانش دارید، خداوند شما را به آن محاسبه می‌کند.
12:43 (...)
12:45 (...)
12:47 پس هرکه را بخواهد می‌آمرزد
12:49 و هرکه را بخواهد عذاب می‌کند،
12:51 و خداوند بر
12:53 هر چیزی تواناست».
12:55 و گفتند:
12:57 «شنیدیم و اطاعت کردیم.
12:59 پروردگارا! آمرزشت [را خواستاریم]
13:01 و بازگشت به سوی توست».
13:03 خداوند عزّ و جلّ
13:05 این حکم را با این فرمایش نسخ کرد:
13:07 الله هیچ کسی را جز به اندازهٔ توانش تکلیف نمی‌کند.
13:09 (...)
13:11 آنچه (از کار نیک) به دست آورده، به سود خود اوست و آنچه (از بدی) کرده، به زیان اوست.
13:13 (...)
13:15 «پروردگارا! اگر فراموش کردیم یا خطا کردیم، ما را مؤاخذه مکن.
13:17 پروردگارا، اگر ما فراموش کردیم یا خطا کردیم، (ما را مؤاخذه مفرما).
13:19 پروردگارا، و بر ما بار (تکلیف) سنگین منِه،
13:21 چنان‌که بر کسانی پیش از ما نهادی.
13:23 (...)
13:25 پروردگارا! و ما را به آنچه طاقت آن را نداریم تحمیل مکن،
13:27 آنچه را که طاقت آن را نداریم.
13:29 و از ما درگذر
13:31 و بر ما ببخشای».
13:33 و از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) [روایت است]
13:35 که خداوند تعالی
13:37 پس از گفتن این [آیه]:
13:39 «پروردگارا! ما را مؤاخذه مکن».
13:41 اگر فراموش کردیم یا خطا کردیم (ما را مؤاخذه مفرما).
13:43 گفت: بله
13:45 این را مسلم در یک حدیث روایت کرده است.
13:47 طولانی
13:49 تأویل مانع
13:51 تکفیر
13:54 و منظور از آن
13:56 تأویل در فهم متون دو وحی
13:58 با فهمی که با فهم (دیگران) مخالف باشد
14:00 سلف و قواعد شریعت
14:02 چنین کسی معذور است
14:04 تا برای او روشن شود
14:06 اشتباه فهمیدن آن
14:08 پس از آن، عذری پذیرفته نمی‌شود.
14:10 اگر بر تأویل نادرست خود پافشاری کند
14:12 کسی که آیهٔ «الله سبحانه و تعالی» را تأویل کند
14:14 بر کسانی که
14:16 ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند
14:18 گناهی بر آنان نیست در آنچه خورده‌اند
14:20 سپس تقوا پیشه کنید و ایمان بیاورید
14:22 و کارهای شایسته انجام دادند
14:24 سپس تقوا پیشه کنید و ایمان بیاورید
14:26 سپس تقوا پیشه کنید و نیکی کنید
14:28 و الله محسنان را دوست دارد.
14:30 این‌که هر کس ایمان آورد و پرهیزگاری کرد
14:32 و کارهای شایسته
14:34 «و نیکوکار باشید»
14:36 پس بر او در نوشیدن شراب گناهی نیست
14:38 پس مانند این‌گونه کسی کافر نمی‌شود.
14:40 با حلال دانستن شراب (آن را حلال شمردن شراب)
14:42 برای تأویل فاسد آن
14:44 و همانا خطای او برایش روشن می‌شود
14:46 و فساد این تأویل
14:48 کسی به‌سبب تأویل باطل خود تکفیر نمی‌شود
14:50 پس از روشن ساختن آن برای او
14:52 پس پس از آن عذری پذیرفته نمی‌شود.
14:54 و تأویلی که باشد
14:56 مانعی از تکفیر فرد معین
14:58 تا آن‌که شبهه‌اش برطرف شود
15:00 آن تأویلی است که به (معنای درست) منتهی نمی‌شود
15:02 به تعطیل شریعت
15:04 یا افتادن در شرک آشکار
15:06 یا اینکه در بر دارنده‌ی
15:08 تکذیب آنچه (پیامبر ﷺ) آورده بود
15:10 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
15:12 یا اصل (از اصول دین) را انکار کند
15:14 دین جز با آن برپا نمی‌شود.
15:16 قویلات الباطنیة
15:18 زنادقه و فیلسوفان
15:20 آن‌هایی که در بر دارنده‌ی الحاد هستند
15:22 و کفر به روز آخرت
15:24 و بر تعطیل احکام شریعت
15:26 و اسقاط تکالیف
15:28 و حلال شمردن محرّمات
15:33 اکراهی که مانع تکفیر (حکم کفر) می‌شود
15:36 اکراه
15:38 او (آن کس) بار دیگری را به زور بر دوش می‌گیرد
15:40 بر کاری یا سخنی
15:42 با رضا و اختیار او منافات دارد
15:44 و وادار کردنِ او به آنچه نمی‌خواهد
15:46 «وهو معتبر عند» به‌معنای «و آن نزد … معتبر است» است.
15:48 اجرای احکام با اتفاق
15:50 اهل علم
15:52 و اگر در صورت آن اختلاف کردند
15:54 و حکم هر صورت
15:56 و شرایط اکراه معتبر
15:58 اصل در این باره، سخن الله سبحانه و تعالی است
16:00 هر که به الله کفر ورزد
16:02 پس از ایمانش
16:04 مگر کسی که مجبور شود
16:06 و دلش آرام است
16:08 به ایمان
16:10 ولی کسی که سینه‌اش را برای کفر گشاده کند،
16:12 پس بر ایشان
16:14 از الله
16:16 و برای ایشان عذابی بزرگ است.
16:18 و اهل علم [این حکم را] وضع کرده‌اند.
16:20 شروطی برای اکراهی که
16:22 یعذر صاحبه: صاحبش را معذور می‌دارد.
16:24 از همه مهم‌تر، نخست
16:26 این‌که مُکره توانا باشد
16:28 بر اجرای وعیدش
16:30 ثانیاً برای کسی که به کاری مجبور شده است
16:32 این‌که شخص مُکره ناتوان باشد
16:34 از دفاع از خود با هر وسیله‌ای
16:36 ثالثاً
16:38 که بر گمان غالب شود
16:40 وقوع وعید بر کسی که مجبور شده است
16:42 اگر آنچه را که از او خواسته شده بود انجام ندهد
16:44 رابعاً
16:46 این‌که زیانِ مترتب (بر آن)
16:48 بر اکراه بر کفر
16:50 بزرگ است و تحمل نمی‌شود.
16:52 مانند کشتن یا شکنجه
16:54 یا زندان طولانی
16:57 پنجم
16:59 اینکه امام کسی نباشد که به اکراه (به‌زور) بر او گماشته شده باشد
17:01 متبوعا در امت
17:03 در این حال بر او لازم است صبر پیشه کند.
17:05 تا مردم گمراه نشوند
17:07 جهل
17:09 و عدم بلوغ خطاب شرعی
17:11 دو مانع برای تکفیر (کفّاره)
17:13 جهل به چند معنا می‌آید.
17:16 از آن
17:18 خالی بودن نفس از علم
17:20 و این همان مقصود در اینجا است.
17:22 و اعتقاد داشتن به چیزی برخلاف آن
17:24 آنچه بر آن است
17:26 و کسی که در نهی و مخالفت (فرمان) بیفتد
17:28 چه این‌که کفر باشد
17:30 یا بدعت، یا فسق و فجور
17:32 به سبب نرسیدن به سن بلوغ
17:34 خطاب شرعی را وجهی است و ویژگی‌ای که به آن تعلق دارد
17:36 به‌یقین به آن نمی‌رسد
17:38 وعید در دنیا و نه در
17:40 آخرتِ موعود‌شده
17:42 مرتکب مخالفت
17:44 و بر او به آن حکم نمی‌شود.
17:46 تا آنکه دانشی که
17:48 حجت بر او تمام می‌شود
17:50 این در جمله
17:52 اما تفصیل آن
17:54 ابن قیّم، رحمه‌الله، در این باره می‌گوید:
17:56 و این در
17:58 احکام ثواب و عقاب
18:00 اما در احکام دنیا
18:02 این‌ها جاری است بر
18:04 ظاهر امر
18:06 و کودکان کافران و دیوانگان ایشان
18:08 کافران در احکام دنیا
18:10 احکام اولیای ایشان را دارند.
18:12 سخنش به پایان رسید.
18:14 و مانند این
18:16 کسی که در شرک آشکار بیفتد
18:18 مانند سجده بر بت
18:20 یا ذبح و نذر برای غیر الله
18:22 تعالی، زیرا که چنین خواهد بود
18:24 مشرکاً در احکام
18:26 دنیا؛ و اما کیفرها
18:28 دنیوی و اخروی
18:30 پس به آن نمی‌رسد جز
18:32 پس از زوال جهل
18:34 قیام حجت
18:36 و ما نبودیم
18:38 تا معذبین
18:40 (ما) پیامبری برمی‌انگیزیم
18:42 و عذاب سزاوار است
18:44 به‌سبب دو چیز
18:46 آن‌دو، روی‌گردانی از حجت است
18:48 و دربارهٔ اراده و عمل (قلبی)
18:50 به آن و با موج آن
18:52 دومی معاندت (ستیزه‌جویی و لجاجت)
18:54 حجت و رد کردن عمل
18:56 بها پس از دانستن آن‌ها
18:58 و برپاداشتن (حجت) بر لجوج و معاند
19:00 پس اولی کفر است
19:02 إعراض والثانی → «إعراض» و «دوم»
19:04 کفر عناد و استکبار
19:06 اما افتادن در کفر
19:08 به سبب نادانی و عدم برپایی
19:10 حجت یا عدم (حجت)
19:12 توانایی بر آن (تسلط بر آن)، پس این
19:14 کسی که الله (از او) نفی کرد، (در حق) همراهش
19:16 شکنجه تا آنکه برپا شود
19:18 حجه‌الرسل
19:21 قیام الحجه
19:23 اقامه حجت متفاوت است
19:26 با اختلاف زمان‌ها و مکان‌ها
19:28 و اشخاص
19:30 پس بی‌گمان حجت بر کافران تمام می‌شود
19:32 در زمانی جدا از زمان
19:34 یا در مکانی دون مکان دیگر
19:36 همچنین آن (ساختار/خود) قیام دارد
19:38 بر شخصی به‌جای شخصی دیگر
19:40 یا به‌سبب نداشتن عقل و تمییز او
19:42 مانند کودک و دیوانه
19:44 یا به‌دلیل عدم فهم آن
19:46 همچون ناآشنای عجم که نمی‌تواند
19:48 مخاطب را می‌فهمد
19:50 و هیچ مترجمی وجود ندارد که برای او ترجمه کند.
19:52 بنابراین این به منزلهٔ
19:54 ناشنوایی که نمی‌شنود
19:56 چیزی را نمی‌فهمد و توان فهم آن را ندارد
19:58 و نادانی‌ای که
20:01 انسان به آن عذر داده می‌شود
20:03 کسی که توان برطرف کردن آن را ندارد
20:05 و از برداشتن آن ناتوان می‌ماند
20:07 وگرنه، هرگاه برای انسان امکان‌پذیر باشد
20:09 شناخت حق
20:11 پس در آن کوتاهی کند یا از آن روی بگرداند
20:13 پس در آن هنگام
20:15 به او گناه کوتاهی و روی‌گردانی می‌رسد
20:19 احوال مختلف جهل
20:21 برای جهل
20:24 به احکام شرعی و مسائل
20:26 حالات
20:28 می‌توان آن‌ها را به شرح زیر خلاصه کرد
20:30 نخست
20:32 آیا جهل به حرمت چیزی (عذر است؟)
20:34 از نظر حرمت، قطعی و مسلم است.
20:36 چنان‌که از کسی سر می‌زند که تازه مسلمان شده است
20:38 یا کسی که
20:40 در بیابانی دورافتاده و دور
20:42 از دانش و اهل آن زندگی می‌کند،
20:44 پس چنین کسی در
20:46 حلال شمردن این حرام
20:48 معذور است، تا آن‌که برای او روشن گردد و
20:50 حجت بر او اقامه شود و او بداند
20:52 که حرمت آن (ثابت است) و عذر
20:54 عقوبت دنیوی و
20:56 اخروی را از او برمی‌دارد و از
20:58 حکم به کفر او جلوگیری می‌کند،
21:00 نخست آن‌که حرمت آن را بداند
21:02 و حجت بر او اقامه شود.
21:04 پس اگر پس از آن
21:06 بر حلال شمردن حرام
21:08 پافشاری کند، در آن هنگام
21:10 حکم به کفر او می‌شود.
21:12 دوم:
21:14 آن‌که جهل نسبت به مسائل
21:16 پنهان در عقیده و اصول
21:18 ایمان، که جز با
21:20 طلب علم در آن‌ها شناخته نمی‌شود،
21:22 (رخ دهد)، زیرا جهل به آن‌ها نیز
21:24 برای صاحبش در احکام
21:26 دنیا و آخرت عذر است،
21:28 مگر آن‌که حجت رسالت بر او اقامه شود
21:30 و او آن را بفهمد.
21:32 و پنهانی و آشکاری
21:34 در مسائل امری نسبی است
21:36 که از جایی به جای دیگر
21:38 و از زمانی به زمان دیگر تفاوت می‌کند.
21:40 سوم:
21:43 آن‌که مسئلهٔ موجب کفر
21:45 از مسائل آشکار
21:47 و معلوم از دین
21:49 به ضرورت باشد که حرمت آن
21:51 اما گاه
21:53 مرتکب آن نمی‌داند که موجب کفر است،
21:55 یا چنین می‌پندارد،
21:57 و (در عین حال) علمش به حرمت آن
21:59 (موجود است)، مانند ناسزا گفتن به الله عزّ وجلّ
22:01 یا رسول او صلی‌الله‌علیه‌وسلم،
22:03 یا مسخره کردن
22:05 آن دو و کتاب الله،
22:07 و همچون پشتیبانی از کافران
22:09 علیه مسلمانان و یاری دادن
22:11 به آنان، پس این
22:13 به جهل خود معذور نیست
22:15 و حکم به کفر او می‌شود.
22:17 الله تعالی فرموده است:
22:19 «و اگر از ایشان بپرسی، حتماً می‌گویند:
22:21 ما جز این نبودیم که
22:23 خوض و بازی می‌کردیم. بگو: آیا الله و آیات او و رسول او را مسخره می‌کردید؟
22:25 عذر نیاورید، پس از ایمانتان کافر شدید.»
22:27 […]
22:29 […]
22:31 عذر نیاورید، به‌راستی کافر شده‌اید.
22:33 […]
22:37 شرط اجرای احکام کفر
22:39 در اینجا
22:42 ملازمت و پیوندی میان
22:44 موانع تکفیر یادشده پیشین
22:46 و دو شرط اجرای آن هست،
22:48 و آن دو:
22:50 نخست:
22:52 تحقق از نبودن موانع
22:54 پیشین یا هر یک از آن‌ها،
22:56 دوم:
22:58 اطمینان از وقوع
23:00 فعل و قصد آن، پس احکام بر گمان و توهم بنا نمی‌شود.
23:02 پس احکام را بر گمان‌ها بنا مکن.
23:04 […]
23:07 الحاد
23:10 «حد» به معنای انحراف است:
23:12 حد در دین الله،
23:14 یعنی از آن منحرف شد و عدول کرد.
23:16 و «ألحد فلان» یعنی
23:18 از حق عدول کرد
23:20 و چیزی را که از آن نیست در آن داخل کرد.
23:22 و «ألحد فی الحرم» یعنی
23:24 حرمت آن را حلال شمرد
23:26 و آن را هتک کرد.
23:29 و الحاد در اسماء الله عزّ وجلّ،
23:31 انحراف از آن‌ها
23:33 از آنچه بر آن هستند است،
23:35 خواه با تعطیل آن‌ها یا تحریف آن‌ها
23:37 از معنایشان،
23:39 یا نامیدن غیر الله به آن‌ها از بت‌ها
23:41 و خدایان باطل.
23:43 الله تعالی فرموده است:
23:45 «و الله را نام‌های نیکوست، پس او را بدان بخوانید
23:47 و کسانی را که در نام‌های او الحاد می‌کنند واگذارید.»
23:49 […]
23:51 […]
23:53 و الحاد در آیات الله عزّ وجلّ،
23:55 میل دادن آن‌ها از حق است
23:57 از روی عناد و تکذیب
23:59 و استکبار.
24:01 و از آن است قول الله سبحانه و تعالی
24:03 کسانی که الحاد می‌ورزند
24:05 در آیات ما
24:07 بر ما پوشیده نیستند
24:09 و معمول در عصر ما
24:11 استعمال واژهٔ «ملحد»
24:13 برای آن‌که از حق منحرف است
24:15 به انکار وجود الله عزّ و جل
24:19 نفاق
24:21 نفاق
24:25 لفظ نفاق
24:27 از نظر لغوی مشتق از «نافقاء» است.
24:29 یربوع
24:31 و آن جانوری است شبیه به موش.
24:33 در بیابان زندگی می‌کند
24:35 و (جانورِ آن) سوراخی را لانه می‌گیرد که دو در دارد.
24:37 باب ظاهر
24:39 وارد می‌شود و از آن خارج می‌شود.
24:41 باب مخفی
24:43 بر آن لایه‌ای از خاک است
24:45 از او می‌گریزد هنگامی که
24:47 برایش دشوار است که از در بیرون رود
24:49 اصلی، آشکار
24:51 وجه شباهت میان منافق و یربوع
24:53 منافق آن‌که
24:55 برای او دو حالت است.
24:57 حالتی که آن را آشکار می‌کند
24:59 اعلان اسلام
25:01 و دیگری را پنهان می‌دارد
25:03 و آن کفر است
25:06 نفاق دو قسم است
25:08 نفاق دو قسم است
25:10 نفاق اکبر
25:12 نفاق اصغر
25:15 نفاق اکبر
25:17 این نوع را نفاق اعتقادی نیز می‌نامند.
25:19 و آن (گمراهی) صاحبش را بیرون می‌برد.
25:21 و در آخرت آن را قرار دهد
25:23 در پست‌ترین طبقهٔ آتش (دوزخ).
25:25 اگر بر همان حال بمیرد
25:27 و حقیقت آن
25:29 اینکه انسان ایمان به الله را آشکار کند
25:31 و فرشتگان او و کتاب‌های او
25:33 و فرشتگان و رسولان او و روز آخرت
25:35 و قدر
25:37 و آنچه با همهٔ این‌ها در تناقض است، در باطن (آن را) پنهان می‌دارد.
25:39 یا بخشی از آن
25:41 این همان نفاقی است که در زمان
25:43 رسول الله (ﷺ)
25:45 و قرآن نازل شد
25:47 باید از آن برحذر باشد و اهلش را نکوهش کند.
25:49 و آنان را کافر می‌شمارد
25:51 فرمود سبحانه و تعالی درباره ایشان
25:53 این به آن سبب است که ایمان آوردند
25:55 سپس کافر شدند، پس (بر دل‌هایشان) مُهر زده شد
25:57 بر دل‌هایشان، پس ایشان
25:59 نمی‌فهمند
26:01 و ایشان در کفر و دشمنی سخت‌تر (از دیگران) هستند.
26:03 از کافران آشکار
26:05 همان‌طور که سبحانه و تعالی درباره ایشان فرموده است
26:07 آنان دشمنند، پس از ایشان برحذر باش.
26:09 از مهم‌ترین
26:11 صور نفاق اکبر و صفات آن
26:13 ابتدا اهلش
26:15 دشمنی با مؤمنان
26:17 همان‌گونه که در آیهٔ پیشین (آمده است)
26:19 و کراهت (ناخوشایندی) پیروزی‌شان
26:21 علیه کافران
26:23 ثانیاً: بغض
26:25 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
26:27 و آنچه (پیامبر) آورده است
26:29 و روی‌گردانی از او
26:31 آزار دادن او یا عیب‌جویی و طعنه زدن به او
26:33 سومین: شادی
26:35 و خوشحالی از شکست مسلمانان
26:37 و پستیِ دینِ ایشان
26:39 چهارم: مسخره کردن
26:41 از مؤمنان
26:43 به‌خاطر ایمان و طاعتشان
26:45 پنجم
26:47 لمز شریعت اسلامی
26:49 و آن را چنین توصیف کرده که
26:51 قاسی و متناقض با انسانیت
26:53 و برای زمان ما مناسب نیست
26:55 ششم
26:57 تولّی کفار
26:59 و محبت به شریعت آنان
27:01 مخالف با شرع الله
27:03 هفتم
27:05 محبت پیروزی کفار
27:07 بر مسلمانان
27:09 چه چیزی این صفات را این‌قدر روشن می‌کند؟
27:11 در زمانهٔ ما منافق
27:13 در زمانه‌ی ما
27:15 از سیاستمداران و رسانه‌ای‌ها
27:17 و سکولارها و لیبرال‌ها
27:19 ادعا می‌کنند که به وطن خود عشق می‌ورزند
27:21 و آنان در حقیقت
27:23 دشمنان میهن و مصلحت آن
27:25 با دوستی‌ورزیدن با دشمنان او
27:27 معادات آنان با شرع الله
27:29 و دعوت‌کنندگان به آن
27:31 و نشر فساد و فحشا توسط ایشان
27:33 در میان فرزندان امت
27:35 و تباه ساختن دین ایشان
27:37 و جان‌ها و خردهای ایشان
27:39 و اموال و آبروهای ایشان
27:41 و نفاق اکبر
27:43 آن است که هرگاه صاحبش آن را آشکار نکند
27:45 جز در لابه‌لای
27:47 سخن
27:49 اما اگر نواقض پیشین را آشکار کند
27:51 و به آن‌ها دعوت نماید
27:53 در آن هنگام مرتد خواهد بود
27:55 و احکام مرتد بر او جاری می‌شود
27:57 و نفاق اصغر
27:59 نیز نامیده می‌شود
28:01 نفاق عملی
28:03 و آن این است که در انسان
28:05 برخی صفات منافقان
28:07 و کردارشان ظاهر گردد
28:09 و پیامبر
28:11 صلی‌الله‌علیه‌وسلم
28:13 بر خطرناک‌ترین این صفات آگاه ساخته است
28:15 با این سخن خویش
28:17 نشانه منافق سه چیز است
28:19 هرگاه سخن گوید دروغ گوید
28:21 و هرگاه وعده دهد خلف وعده کند
28:23 و هرگاه امانت گذارده شود خیانت کند
28:25 متفق علیه
28:27 و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمود
28:29 همچنین
28:31 چهار خصلت است که هرکس آن‌ها را داشته باشد
28:33 منافقی خالص است
28:35 و هرکس یکی از آن خصلت‌ها را داشته باشد
28:37 در او خصلتی از نفاق است
28:39 تا آن‌که آن را رها کند
28:41 هرگاه امانت گذارده شود خیانت کند
28:43 و هرگاه سخن گوید دروغ گوید
28:45 و هرگاه پیمان بندد پیمان‌شکنی کند
28:47 و هرگاه خصومت ورزد فجور کند
28:49 متفق علیه
28:51 و صاحب این خصلت‌ها
28:53 در کردارهایش
28:55 به منافقان شبیه است
28:57 هرچند در باطن کافر نشده باشد
28:59 زیرا نفاق عمل را با اصل ایمان جمع کرده است
29:01 (لیکن این نفاق عمل با اصل ایمان جمع شده است)
29:03 اما اگر این صفات استوار و کامل گردد
29:05 پس بسا صاحبش
29:07 به کلی از اسلام بیرون رود
29:09 و منافق خالص گردد
29:11 و حاصل سخن آن است
29:13 که نفاق اصغر
29:16 همه‌اش به اختلاف
29:18 میان باطن و ظاهر بازمی‌گردد
29:20 (و این اختلاف میان سریره و علانیه است)
29:23 نشانه‌های دیگری برای نفاق
29:25 عملی
29:28 نشانه‌های دیگر
29:30 جز آنچه یاد شد
29:32 که از مهم‌ترین آن‌ها است
29:34 نخست آن‌که باشد
29:36 پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمود
29:38 همانا بدترین مردم
29:40 دو رو است
29:42 آنکه با این‌ها
29:44 با چهره‌ای و با آن‌ها
29:46 با چهره‌ای دیگر (رو) می‌آید متفق علیه
29:48 و از آن است آنکه متلون است
29:50 در سخن و کردارش
29:52 دوستی و محبت را آشکار می‌کند
29:54 و دلش شر را پنهان دارد
29:56 و کینه ورزد یا آشکار کند
29:58 اندوه و غم بر مصیبت مسلمانان را
30:00 و دلش
30:02 شادی و شماتت را آشکار کند
30:04 دوم
30:06 کم یاد کردن خدا یا گریز از آن
30:08 و سستی
30:10 از طاعت الله
30:12 سوم تمسخر
30:14 آنچه داوطلبان
30:16 از پروژه‌های خیر پیش می‌برند
30:18 و متهم کردن ایشان به ریا
30:20 و پنداشتن آنکه الله بی‌نیاز است
30:22 از عطایای ایشان به سبب اندکی آن
30:24 چنان‌که خداوند متعال فرمود
30:26 «کسانی که بر داوطلبان از مؤمنان
30:28 در صدقات عیب می‌گیرند
30:30 و کسانی که جز به قدر توانشان نمی‌یابند
30:32 جز توان (اندک) خود، چیزی نمی‌یابند.
30:34 خداوند نیز ایشان را مسخره کرد
30:36 و برای ایشان عذابی دردناک است»
30:38 چهارم
30:40 شادی به سلامت ماندن از بلا
30:42 در راه الله
30:44 و دعا که آن از حکمت
30:46 و خرد است و پیش داشتن
30:48 (و تقدیم آن)
30:50 سلامت جان و مال
30:52 بر سلامت دین
30:54 پنجم: تلاش
30:56 برای خشنود ساختن توده مردم یا حاکمان
30:58 با صدور فتواهایی به دلخواه ایشان
31:00 مواضعی که با شرع الله مخالف است
31:04 دفاع از کافران
31:06 و منافقان و ستایش
31:08 از ایشان و همراهی
31:10 با آنان علیه دعای
31:12 اصلاح‌گران
31:14 بی‌تفاوتی
31:16 نسبت به آنچه بر مسلمانان می‌رسد از
31:18 مصیبت‌ها
31:20 تلاش در پراکندن
31:22 میان مسلمانان و برانگیختن فتنه
31:24 میان ایشان
31:26 نفاق اهل مال
31:28 و بانک‌ها
31:30 کسانی که به مردم وانمود می‌کنند
31:32 که معاملاتشان شرعی است
31:34 و مورد تأیید
31:36 کمیته‌های شرعی قرار گرفته است
31:38 و فریبکاری‌شان به این بهانه
31:40 تا با آن اموال مردم را بتکانند
31:44 نفاق برخی
31:46 رسانه‌های خبری
31:48 که ادعا می‌کنند اسلامی‌اند
31:50 در حالی که همچون
31:52 مساجد ضرار هستند
31:54 که اسلام را با آنچه منتشر می‌کنند ویران می‌سازند
31:56 و حق را به باطل می‌آمیزند
31:58 و چه بسا خود را
32:00 بوق‌های ستمگران
32:02 و طغیانگران قرار می‌دهند
32:04 که کردارشان را نیک می‌نمایانند
32:06 و ایشان را ستایش می‌کنند
32:09 حکم درباره منافقان
32:11 حکم منافقان
32:14 نفاق اکبر
32:16 این است که ایشان در آخرت
32:18 در پست‌ترین طبقهٔ آتش (دوزخ).
32:20 با جاودانگی در آن، همچون کافران
32:22 اگر بر نفاق خود بمیرند
32:24 زیرا ایشان در حقیقت
32:26 کافرند
32:28 اما حکم درباره ایشان در دنیا
32:30 بر
32:32 ظاهر ایشان بنا می‌شود
32:34 پس به اسلام حکم می‌شود برای ایشان
32:36 تا زمانی که همین را آشکار می‌کنند
32:38 و با احکام اسلام با ایشان رفتار می‌شود
32:40 همراه با احتیاط از ایشان
32:42 پس اگر کفر خود را
32:44 با گفتار یا کرداری از ناقضان ایمان آشکار کنند
32:46 آنگاه
32:48 به این سبب زندیق می‌شوند و برای ایشان
32:50 احکام مرتدان جاری می‌گردد
32:52 موضع
32:54 منافقان
32:57 وظیفه نسبت به ایشان
32:59 پرهیز و هشدار دادن از ایشان
33:01 و رسوا ساختن ایشان و رسوا ساختن
33:03 نیرنگ و توطئه‌هایشان
33:05 و ابزارهای پنهانشان در جنگ علیه
33:07 دین و اهل آن
33:09 و اگر نشانه‌های نفاق اکبر
33:11 مانند گرایش ایشان
33:13 به کافران و استهزای ایشان
33:15 نسبت به دین و اهل آن بر ایشان ظاهر شود
33:17 پس وظیفه در حق ایشان
33:19 بازداشتن و سخت‌گیری بر ایشان است
33:21 و برپا داشتن حکم الله
33:23 مگر آنکه کشتن ایشان را
33:25 فساد بزرگ‌تری ببیند
33:27 در آن صورت از آن خودداری می‌شود
33:29 تا زمانی که این فساد برطرف گردد
33:31 همان‌گونه که
33:33 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
33:35 عبدالله بن ابی بن سلول
33:37 سرکرده منافقان
33:39 در مدینه را نکشت تا
33:41 فتنه‌ای برپا نشود
33:43 و گفته نشود که محمد
33:45 یاران خود را می‌کشد
33:47 با آنکه او به رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) دشنام داد
33:49 و به
33:51 مؤمنان عایشه
33:53 رضی‌الله‌عنها تهمت زد
33:55 و حاصل سخن در این مسئله
33:57 آن است که باید رعایت شود
33:59 فقه موازنات و قواعد
34:01 ترجیح میان مصالح
34:03 و مفاسد
34:06 خلاصه مفاهیم
34:08 اهل سنت