خلاصه مفاهیم اهل سنت | 55- مفاهیم درباره صفات واعظ | مفاهیم (875-889)

◉ 29 بازدید ⏱ 20:42 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 خلاصهٔ مفاهیم اهل سنت
0:09 ویژگی اخلاص برای الله عزّ وجل
0:13 دعوت‌گری با صدق
0:15 ناگزیر باید به صفاتی متصف باشد که او را شایستهٔ دعوتی بپذیرفته‌شده نزد الله عزّ وجل کند
0:21 از این رو شناخت این صفات و عمل به آن‌ها لازم است
0:26 از جمله آن‌ها، ویژگی اخلاص برای الله عزّ وجل است
0:30 و اخلاص به دو معنا اراده می‌شود
0:33 نخست، اخلاص توحید برای الله عزّ وجل که شریکی ندارد
0:38 و به این معنا، ضد و نقیض آن شرک است
0:43 خداوند تعالی فرمود: «در حالی که دین را تنها برای او خالص کرده و حنیف‌اند»
0:48 دوم، اخلاص گفتار و عمل برای خداوند سبحان
0:53 و خواستن رضای او عزّ وجل و سرای آخرت
0:57 و بی‌رغبتی به دنیا و زیورهای آن
1:00 و در برابر این معنا، ریا و خودنمایی قرار دارد
1:05 و اگر بنده اخلاص به معنای نخست را محقق نسازد
1:10 همهٔ اعمالش تباه و مردود است
1:14 هرچند نماز بخواند و روزه بگیرد و گمان کند که مسلمان است، زیرا مشرک است
1:20 خداوند تعالی فرمود
1:22 اگر شرک بورزی، قطعاً عملت تباه می‌شود و از زیان‌کاران خواهی بود.
1:28 و اگر بنده اخلاص به معنای دوم را محقق نسازد
1:32 عملی که در آن ریا یا شنواندن کرده، مردود است
1:37 و اعمالی که در آن‌ها برای الله اخلاص ورزیده شده، پذیرفته است
1:41 پس این نوع [از شرک]، که ضد اخلاص است، همهٔ اعمال را تباه نمی‌کند
1:46 بلکه تنها کسی را تباه می‌کند که اخلاص از او رخت بربسته است
1:50 و بر داعی واجب است که همواره نیت خود را بازبینی کند
1:54 تا دعوتش به حق و یاری آن
1:58 به دعوت به سوی نفس و تعصب برای آن تبدیل نشود
2:02 پس هرکس برای الله یاری کند، الله او را یاری می‌کند، هرچند پس از مدتی
2:06 و هرکس برای نفس خود یاری کند یا [به آن] گرفتار شود
2:09 الله او را گرفتار می‌کند و خوار می‌سازد، هرچند پس از مدتی
2:14 صدق
2:17 شامل دل و زبان و اعمال است
2:21 صدق در دل همان اخلاص است
2:24 و صدق در زبان ضد دروغ است
2:27 و در اعمال، استوار ساختن آن و گرفتن آن با قوت و عزیمت صادقانه است
2:33 و آن‌که سیرت او با نیتش موافق باشد
2:36 و چون به چیزی فراخواند، نخستین کسی باشد که به آن عمل می‌کند
2:41 و در آنچه بدان فرامی‌خواند، صادق باشد
2:45 پس هیچ‌گونه کوتاه آمدن از چیزی از آن را نپذیرد
2:48 از ترس دشمنان در میانهٔ راه
2:52 پیروی از رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم، و دانش و بصیرت
2:59 و آن پای‌بندی به کتاب و سنت با فهم صحابه رضی‌الله‌عنهم است
3:04 و ضد آن کوتاهی و سستی در پیروی است
3:08 همچنان‌که ضد آن غلو و افراط است
3:11 پس پیروی، میانه‌ای است بین غالی افراطی و جافی کوتاهی‌کننده
3:17 خداوند سبحان فرمود
3:19 بگو: اگر الله را دوست می‌دارید، پس از من پیروی کنید تا الله شما را دوست بدارد و گناهانتان را بیامرزد.
3:27 «و الله آمرزنده و مهربان است»
3:30 و خداوند عزّ وجل فرمود
3:32 پس همان‌گونه که فرمان یافته‌ای پایداری کن، و کسانی که با تو توبه کرده‌اند [نیز چنین کنند]، و طغیان مکنید.
3:37 و ویژگی پیروی در دعوت مردم نیز ضروری است
3:43 و آن این است که دعوت بر بصیرت و دانش باشد
3:47 خداوند سبحان فرمود
3:49 بگو: این راه من است؛ من به سوی الله دعوت می‌کنم.
3:53 با بصیرت [کامل]؛ من و هر که از من پیروی کرد.
3:56 و منزّه است الله، و من از مشرکان نیستم.
4:00 و از بصیرت است
4:02 فهم داعی نسبت به واقعیتی که در آن زندگی می‌کند
4:06 و آگاهی او از راه مجرمان و نیرنگ و وسایلشان
4:11 هدایت‌یابی
4:15 داعی صادق در پی اسباب هدایت و شناخت حق با دلیلش است
4:21 و مجاهدت با نفس برای پذیرش آن و گردن نهادن در برابرش پس از شناختن آن
4:26 و هدایت دو نوع است
4:28 نخست، هدایت ارشاد و بیان
4:32 و آن است که در فرمودهٔ خداوند تعالی مراد است
4:35 «و اما ثمود، آنان را هدایت کردیم، پس کوری را بر هدایت برگزیدند»
4:41 و حصول این نوع هدایت
4:44 با دانش کتاب و سنت است
4:47 و بصیرت در دین با فهم سلف صالح
4:51 دوم
4:52 هدایت توفیق و انقیاد
4:55 و آن است که در فرمودهٔ خداوند تعالی مراد است
4:58 تو هرکه را دوست داری هدایت نمی‌کنی، ولی الله هرکه را بخواهد هدایت می‌کند.
5:05 و این [هدایت] با توفیق الله برای بندهٔ شایسته‌اش حاصل می‌شود
5:10 و بندهٔ صادق در خواستن این هدایت
5:13 به الله عزّ وجل برای طلب آن پناه می‌برد
5:17 و نیز از مفهوم هدایت‌یابی این است
5:20 که تنها هدایت‌یافته نباشد
5:23 بلکه در این هدایت پیشوا باشد
5:26 دلالت‌کنندهٔ بر آن و راهنما به سوی آن باشد
5:29 چنان‌که خداوند تعالی بندگان رحمان را چنین وصف فرمود
5:33 «و ما را برای پرهیزگاران پیشوا قرار ده»
5:37 آرامش و پرهیز از شتاب
5:41 و درنگ و مدارا در کارها
5:44 داعی صادق را بردباری و مهربان می‌بینی
5:49 کم‌حوصله نیست و در حکم بر امور شتاب نمی‌کند
5:53 مگر پس از تحقیق از آن و از ملابسات آن
5:57 و جز با دانش و عدل سخن نمی‌گوید
6:00 خداوند تعالی فرمود
6:02 و آنچه را به آن علم نداری دنبال مکن.
6:05 و [فرمود]
6:07 «و چون سخن گویید، عدالت ورزید»
6:10 و از لوازم این [امور]
6:12 مدارا و حکمت است
6:14 و ترک درشتی و سخت‌دلی
6:17 خداوند سبحان فرمود
6:19 «اگر تندخو و سخت‌دل بودی، قطعاً از اطراف تو پراکنده می‌شدند»
6:24 سلامت قلب
6:29 داعی صادق
6:31 با پروردگارش و با خلق، دلی سلیم دارد
6:35 و قلبش از هر شبههای سالم است.
6:38 خبر الله یا خبر پیامبرش (صلی‌الله‌علیه‌وسلم).
6:43 و از هر شهوتی که با فرمان الله عزّ و جلّ یا فرمان پیامبرش (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در تعارض باشد، پاک است.
6:47 یا فرمان پیامبرش (صلی‌الله‌علیه‌وسلم).
6:51 و از هر خواستهای که با اخلاص در تعارض باشد.
6:54 و از هر اعتراضی بر قدر سالم است.
6:57 پس او را جز آرام و خشنود نخواهی دید.
7:01 مردم را بر آنچه الله از فضل خویش به آنان داده است حسد نمی‌برند.
7:05 برای آنان خیر را دوست می‌دارد.
7:07 و شر را برای ایشان ناپسند می‌شمارد.
7:09 صبر.
7:12 صبر پسندیده‌ای که صاحبش از آن بهره می‌برد.
7:17 همان است که بر ارکان زیر استوار است.
7:20 نخست:
7:21 آن‌که صبر برای الله عزّ و جلّ باشد.
7:24 و در جستجوی خشنودی او.
7:26 نه برای آن‌که گفته شود: چه شکیباست و چه بردبار است!
7:30 الله سبحانه فرمود:
7:32 «و برای پروردگارت شکیبایی کن.»
7:34 دوم:
7:35 آن‌که صبر به الله عزّ و جلّ باشد.
7:38 یعنی از او سبحانه یاری بخواهد.
7:41 و از توان و نیروی خویش بیزاری جوید.
7:44 الله سبحانه فرمود:
7:46 و شکیبایی ورز، و شکیبایی تو جز به یاری الله نیست.
7:50 سوم:
7:51 آن‌که صبر با الله باشد.
7:53 یعنی همراه با فرمان‌ها و نهی‌های او هر جا که بچرخد، بچرخد.
7:58 یعنی صبرش در کاری باشد که الله آن را دوست دارد و می‌پسندد.
8:03 و صبر، همچون دیگر اخلاق،
8:05 میان دو طرف نکوهیده قرار دارد.
8:08 و صبر پسندیده، میانهٔ آن دو است.
8:11 پس میانهٔ طرف کوتاهی در آن است،
8:14 به گونه‌ای که به ضعف، خواری، فروتنی ذلت‌بار و دست کشیدن از حق منجر شود.
8:20 و طرف افراط است،
8:22 که به سختدلی، شتابزدگی و عجله در کارها پیش از وقت خود می‌انجامد.
8:27 و (کسی که دچار افراط است) گمان می‌برد که از نیرومندترین مردم در صبر است.
8:31 و صبر، توشهٔ راه در این دعوت است.
8:36 زیرا راه دعوت دشوار و طولانی است.
8:40 که آزمون‌ها، آزارها، شهوت‌ها و شبهات آن را احاطه کرده‌اند.
8:45 مصابره.
8:48 و آن از باب مفاعله از «صبر» است.
8:52 پس از دو طرف صورت می‌گیرد.
8:54 نخست:
8:55 داعی.
8:56 و او در اینجا مقصود است.
8:58 و دوم، دشمنان دعوت را در بر می‌گیرد.
9:01 از شیطان و نفس اماره به بدی.
9:04 و دشمنانی که در کمین مؤمنان‌اند.
9:08 و با تمام توان می‌کوشند تا صبرشان را سست کنند.
9:12 پس شایسته است که صبر مؤمنان پایان نپذیرد.
9:15 بلکه پیوسته در تلاش باشند و از دشمنانشان شکیباتر و نیرومندتر باشند.
9:20 گویی میان آنان و دشمنانشان مسابقه و رقابتی است.
9:25 که در آن به مقابله کردن صبر دشمنان با صبری نیرومندتر فراخوانده می‌شوند.
9:30 و مقابله کردن دفع با دفع.
9:33 و پافشاری با پافشاری.
9:35 و فرجام نیک از آنِ پرهیزگاران است.
9:38 الله سبحانه فرمود:
9:40 «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! شکیبایی ورزید و یکدیگر را به شکیبایی فرا خوانید و مرزبانی کنید.»
9:44 و از الله پروا کنید، باشد که رستگار شوید.
9:48 و الله تعالی فرمود:
9:50 «اگر شما درد می‌کشید، آنان نیز همان‌گونه درد می‌کشند که شما درد می‌کشید،»
9:56 و از الله چیزی را امید دارید که آنان امید ندارند.
10:00 روشنی هدف در نفس داعی:
10:03 از صفات داعی به حق این است:
10:07 که هدف او از دعوت، روشن و قاطع باشد.
10:11 و آن در موارد زیر است:
10:13 نخست، هدف بزرگ:
10:16 آن‌که دعوت به الله، عبادت او تعالی باشد.
10:20 زیرا دعوت عبادتی است که الله آن را دوست دارد و بدان ترغیب می‌کند.
10:25 الله تعالی فرمود:
10:27 «و کیست نیکوگفتارتر از کسی که به سوی الله فرا می‌خواند و کار شایسته می‌کند،»
10:33 و گفت: من از مسلمانانم.
10:37 دوم:
10:38 تلاش با این عبادت برای رسیدن به خشنودی الله عزّ و جلّ و بهشت او.
10:44 سوم:
10:45 خیرخواهی برای خلق و دلسوزی بر ایشان از بدبختی دنیا و عذاب آخرت،
10:51 و به اذن الله تعالی، رهانیدن ایشان از تاریکی‌ها به سوی نور،
10:56 و فراخواندن ایشان به زندگی پاک با همهٔ معانی زندگی.
11:02 این دعوتی است برای خلق به عقیده‌ای که دل‌ها و خردها را زنده می‌کند،
11:07 و آنان را از توهمات نادانی و خرافه آزاد می‌سازد،
11:11 و از فرمانبرداری خواری و پرستش غیر الله تعالی که بنده یا شهوت‌ها را خوار می‌سازد، رها می‌کند.
11:18 و همچنین ایشان را به شریعتی فرا می‌خواند که انسان را آزاد و گرامی می‌دارد،
11:23 سرچشمهٔ آن از خود اوست سبحانه.
11:26 و همهٔ بشر در برابر آن برابر می‌ایستند و جز به تقوا برتری نمی‌یابند.
11:33 و همچنین مسلمانان را به عزت و سربلندی به عقیده و منهج خویش فرا می‌خواند،
11:39 و به اعتماد به دین و پروردگارشان،
11:41 و به جانشینی در زمین،
11:43 تا انسان را آزاد کند و او را از بندگی بندگان به بندگی الله یگانه درآورد.
11:50 و ایشان را به جهاد در راه الله عزّ و جلّ فرا می‌خواند،
11:54 تا یگانگی الوهیت الله سبحانه را در زمین و در زندگی مردم استوار گرداند،
11:59 و الوهیت ادعایی بندگان را درهم شکند،
12:03 تا آن‌که تمام دین از آنِ الله باشد،
12:06 و حکم و شریعت همه از آنِ او سبحانه باشد.
12:10 پس اگر مرگ در این جهاد به ایشان رسد،
12:14 شهادت برای ایشان زندگی است.
12:17 این همان چیزی است که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) و پیروانش بدان فرا می‌خوانند.
12:22 پس این دعوتی به زندگی حقیقی با همهٔ معانی آن است.
12:28 ممتاز بودن نزد داعی:
12:32 از مهم‌ترین صفات داعی این است:
12:35 تمایز و چنگ زدن به این دین
12:38 عقیده و عبادت
12:40 و احکام و رفتار باطنی و ظاهری
12:44 و محکم چسبیدن به آن
12:46 به‌ویژه در روزگار غربت
12:49 آنجا که پایبند به دینش همانند کسی است که اخگر را در دست گرفته است
12:52 و زیر فشار واقعیت با دگرگون‌شوندگان دگرگون نمی‌شود
12:56 و با جامعه همراهی نمی‌کند و زیر بار تباهی نمی‌رود
13:00 آری، مسلمان صادق با این ویژگی‌ها شناخته می‌شود:
13:05 با تمایز و ثبات او بر دینش
13:08 و درستی اعتقادش و فهمش هنگامی که عقاید و برداشت‌ها تباه می‌شوند
13:14 و با پایبندی‌اش به سنت هنگامی که بدعت‌ها فراگیر می‌شوند و مردم از سنت روی می‌گردانند
13:20 و با راستی ایمانش در دل و زبان و اعضای بدنش
13:25 هنگامی که دروغ و نفاق رواج یابد
13:28 و با عبادتش به پروردگارش هنگامی که مردم به بازی و سرگرمی مشغولند
13:33 و با اخلاقش هنگامی که اخلاق مردم تباه شود
13:37 و با راستی‌اش در معاملات هنگامی که تقلب و خیانت و نیرنگ رایج گردد
13:42 و با سکوتش هنگامی که فرو رفتن در باطل و گفتار بیهوده فراوان شود
13:48 و با محاسبه نفس خود هنگامی که مردم به یکدیگر مشغول شوند
13:53 و با دعوت و زهد و جهادش
13:56 هنگامی که دنیا به اهلش روی آورد
13:59 پس آنان به سوی آن متمایل شوند و در لذت‌هایش غرق گردند
14:03 و به طور کلی، داعیان ممتاز کسانی‌اند که پیامبر ﷺ درباره‌شان فرمود:
14:11 خوشا به حال غریبان. گفته شد: ای رسول الله، غریبان کیستند؟
14:17 فرمود: آنان که در میان مردمان بسیار بدکار، نیکوکارند،
14:22 و کسانی که نافرمانی‌شان بیش از اطاعت‌کنندگان آنان است.
14:26 روایت احمد، و البانی آن را صحیح دانسته است.
14:29 داعی با این تمایز خود
14:32 بر خیرخواه بودن این دین برای بشریت گواهی می‌دهد
14:36 و بر حقانیت آن در این هستی گواهی می‌دهد
14:40 و بر برتری‌اش بر هر نظام و وضع و تشکیلاتی که در زمین است.
14:46 پیمان با الله عز وجل
14:50 خداوند متعال می‌فرماید:
14:53 همانا الله از مؤمنان جان‌ها و مال‌هایشان را خریداری کرده است، به این که بهشت از آنِ آنان باشد.
15:01 در راه الله می‌جنگند؛ پس می‌کشند و کشته می‌شوند.
15:06 [این] وعده‌ای است حق بر عهده‌ی او، در تورات و انجیل و قرآن.
15:12 و چه کسی به عهدش وفادارتر از الله است؟
15:15 پس به این معامله‌ای که کرده‌اید شادمان باشید،
15:19 و این است آن رستگاری بزرگ.
15:22 سپس صفات اهل این پیمان را از داعیان و مجاهدان برشمرد و فرمود:
15:28 توبه‌کنندگان، عبادت‌کنندگان، ستایش‌گران، روزه‌داران، رکوع‌کنندگان، سجده‌کنندگان.
15:36 امر‌کنندگان به معروف و نهی‌کنندگان از منکر و نگهبانان حدود الله.
15:43 «و مؤمنان را بشارت ده.»
15:46 و ارکان این پیمان در اینجا چهار است:
15:49 فروشنده، که همان مجاهد است،
15:52 و خریدار، که الله سبحانه و تعالی است،
15:56 و بها، که جان و مال است،
15:59 و کالا، که بهشت است.
16:04 ادب داعی در ادای رسالت الله عز وجل:
16:10 داعی با پروردگارش ادب‌ورزی می‌کند،
16:14 در پی پرسش از آنچه شأن او نیست برنمی‌آید،
16:18 بلکه با توکل بر پروردگارش راه می‌رود،
16:21 نیکوکاری که به او گمان نیک داریم،
16:23 رسالت پروردگارش را ادا می‌کند و برای پیروزی‌اش شتاب نمی‌ورزد،
16:27 بر اساس آنچه الله عز وجل دوست دارد و از او می‌خواهد حرکت می‌کند،
16:32 فرمانبردار است و قدم‌هایش را آنجا می‌گذارد که پروردگارش سبحانه از آن خشنود است،
16:38 و امر غیب را به پروردگارش وامی‌گذارد،
16:40 در پی شناخت آنچه از او پوشیده است نیست،
16:43 زیرا دلش به پروردگارش آرام است،
16:46 و چون ادبش با پروردگارش او را از چشم داشتن به آنچه برایش گشوده نشده بازمی‌دارد.
16:52 خداوند سبحانه فرموده است:
16:54 بگو: من بر دلیلی روشن از پروردگارم هستم، و شما آن را تکذیب کردید.
16:59 آنچه را شما به شتاب خواستار آنید، نزد من نیست.
17:03 فرمان جز از آنِ الله نیست؛ حق را بازگو می‌کند و او بهترین داوران است.
17:08 بگو: اگر آنچه را شما به شتاب خواستار آنید نزد من بود، کار میان من و شما قطعاً فیصله یافته بود.
17:15 و الله به ستمکاران داناتر است.»
17:18 و کلیدهای غیب نزد اوست؛ جز او آن‌ها را نمی‌داند.
17:23 و سبحانه فرموده است:
17:25 بگو: نمی‌گویم که خزائن الله نزد من است.
17:29 و غیب را نمی‌دانم، و به شما نمی‌گویم که فرشته‌ام.
17:35 من جز آنچه به سوی من وحی می‌شود پیروی نمی‌کنم.
17:39 ضعف تأصیل و تأصیل ضعف نزد داعی
17:45 از ویژگی‌های داعی، روشنی تأصیل شرعی در دیدگاه اوست،
17:51 یعنی در دعوت و روش خود از اصول شرعی آغاز کند
17:56 و از آنچه پیامبر ﷺ و یاران گرامی‌اش بر آن بودند،
18:02 و بدون این، ضعف در تأصیل پدید می‌آید،
18:05 که به اضطراب می‌انجامد و به آرای مردان یا سلیقه‌ها
18:10 یا سیاست‌های ستمگرانه‌شان بسنده می‌شود.
18:13 و از ویژگی‌های لازم داعی این است:
18:16 که بپرهیزد از این که ضعف یا خطاهای خود را تأصیل کند،
18:20 و آنها را با شبهاتی توجیه کند به پندار این که شرعی‌اند،
18:24 تا با آن ضعف و مواضع خویش را پوشانده باشد.
18:27 گشادگی سینه داعی برای دعوتش
18:33 و ابلاغ آن با زبانی روشن:
18:38 آنگاه که الله تعالی به موسی علیه السلام فرمان داد که به سوی فرعون برود
18:43 و او را به حق دعوت کند،
18:45 خواسته موسی علیه السلام این بود
18:48 که خداوند عز وجل در کتابش از زبان او نقل کرده است:
18:53 «پروردگارا، سینه‌ام را برایم گشاده کن و کارم را برایم آسان گردان،
18:57 و گره از زبانم بگشا تا سخنم را بفهمند،
19:02 و از خاندانم وزیری برایم قرار ده؛ هارون برادرم را،
19:06 پشتم را با او استوار گردان و او را در کارم شریک ساز.»
19:10 و از این آیات چنین استنباط می‌شود:
19:13 لزوم دعا به درگاه الله عز وجل
19:16 و یاری جستن از او در گشایش و استواری سینه،
19:19 و آسان کردن کار و توفیق دادن او.
19:23 جایگاه علما در دعوت
19:26 علما در پیشاپیش دعوت به سوی الله عز وجل قرار دارند،
19:32 زیرا آنان ابلاغ‌کنندگان حق آشکارند،
19:35 و امرکنندگان به معروف و بازدارندگان از منکرند.
19:39 بر آنان است که با دوستی‌ورزی با دشمنان الله مقابله کنند.
19:43 و ایشان الگوی دیگر دعاکنندگان‌اند.
19:46 پس وظیفهٔ ایشان بزرگ‌تر از دیگران است.
19:49 بر ایشان است که حقیقت توحید را بیان کنند،
19:53 و آنچه را که با آن ضدیت دارد، از انواع گوناگون شرک،
19:57 یعنی شرک تعظیم و شرک تسویه،
20:00 و شرک اطاعت و شرک تشریع،
20:03 و شرک ولایت و شرک شفاعت،
20:06 تا پایان آن‌ها روشن سازند.
20:08 و بر ایشان است که حق را آشکارا بگویند
20:11 در برابر چهرهٔ کسانی از حاکمان و فرمانروایانی که ستمگرند،
20:15 پس اگر ایشان را اجابت نکنند،
20:17 دست‌کم آن است که از آنان کناره‌گیری کنند،
20:20 و هدایا و عطایای ایشان را نپذیرند،
20:23 و از مجالس ایشان پراکنده شوند.
20:25 و باید برای ایشان مشاغل آزاد باشد
20:28 که با آن‌ها امرار معاش کنند،
20:30 دور از حقوق و مستمری‌های سلاطین.