خلاصه مفاهیم اهل سنت | 2- مفاهیم کلی درباره ایمان به خداوند متعال | مفاهیم (13-27)

◉ 214 بازدید ⏱ 27:04 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 خلاصه مفاهیم اهل سنت
0:05 مقصود از ایمان به الله سبحانه و تعالی
0:12 ایمان به الله تعالی چهار امر را در بر می‌گیرد
0:17 نخست، ایمان به وجود الله سبحانه و تعالی
0:21 دوم، ایمان به ربوبیت الله سبحانه و تعالی
0:27 سوم: ایمان به الوهیت الله سبحانه و تعالی
0:32 ایمان به نام‌های نیکوی الله و صفات برتر او، و همهٔ این‌ها در سخن ما «لا إله إلا الله» گنجانده شده است.
0:44 اولین واجب بر مکلفان
0:48 ایمان به الله تعالی به همان معنای پیشین، نخستین واجب بر مکلّفان نزد اهل سنت و جماعت است.
0:57 و این امری فطری است که الله مردم را بر آن سرشته است.
1:01 با این‌که ایمان به الله سبحانه و تعالی امری فطری است، متکلمانی چون معتزله و جهمیه و برخی اشاعره
1:12 آنان بر این باورند که نخستین واجب بر مکلَّف، نظر و استدلال است.
1:17 و برخی گمان می‌کنند که نخستین واجب، شک است، زیرا [آن] به قصد نظر و اندیشه می‌انجامد.
1:25 و برخی غایت ایمان و حاصل آن را دانستنِ حادث بودنِ جهان و قدیم بودنِ آفریننده می‌دانند.
1:33 و همهٔ این‌ها باطل است، زیرا شناخت الله و ایمان به او در فطرت (سرشت انسان) نهاده شده است.
1:40 پس واجب آن است که این امر در واقع تحقق یابد، بی‌آنکه نیازی به شرط کردن استدلال بر آن باشد.
1:47 بسیاری از عوام مردم، استدلال و نظر (اندیشه‌ورزی و استنباط عقلی) را نمی‌شناسند و در آن مهارتی ندارند.
1:54 ایمان به وجود الله سبحانه و تعالی
1:57 تمام انسان‌ها به وجود خدایی برای جهان اقرار دارند.
2:03 اما بسیاری از آنان در همین اقرار (به ربوبیت) شرک می‌ورزند، بدین‌گونه که برای الله شریک قائل شده و خدا را دو تا یا بیشتر بدانند.
2:10 آنان با الله حق، خدایان باطل دیگری را شریک قرار می‌دهند.
2:15 و به توحید الله سبحانه و تعالی اقرار نمی‌کند، جز پیامبران و رسولان و پیروان ایشان.
2:21 اما منکران وجود الله به‌کلی در طول زمان اقلیت بوده‌اند.
2:28 و کثرت آنان جز در عصر جدید شناخته نشد، و امروزه بر ایشان «ملحدان» اطلاق می‌شود.
2:36 و بیشترشان از کمونیست‌ها، پیروان کارل مارکس بودند.
2:40 و تعدادشان در جامعه‌ی غربی رو به افزایش است.
2:44 و برخی [از ایشان] نه وجود الله را نفی می‌کنند و نه آن را اثبات می‌کنند.
2:48 و می‌گوید نمی‌دانم آیا الهی وجود دارد یا نه
2:53 اما حتی اگر در نظر آنان خدایی وجود داشته باشد، بنابر گمان‌شان او هیچ دخلی در زندگی‌شان ندارد
3:00 و اینان «الا أدری» نامیده می‌شوند، برگرفته از گفته‌شان «لا أدری» (نمی‌دانم).
3:07 ایمان به وجود الله و توحید او، با آنکه فطرت نیز آن را درک می‌کند، عقل نیز بر آن دلالت دارد.
3:15 پس هر کس در نظام استوار و محکمی که کائنات با همه آنچه در آن است بر آن جریان دارد، تأمل کند
3:21 او درمی‌یابد که در این امر به هیچ وجه جایی برای تصادف نیست
3:26 و اینکه استواری و اتقان ساخت (این جهان) بر وجود سازنده‌ای دلالت دارد که آفریننده و تدبیرکنندهٔ این کائنات است.
3:33 و اینکه این آفریدگار، همان پروردگار و الهی است که تنها او سزاوار عبادت است.
3:39 و بر آن نیز وحی دلالت می‌کند.
3:42 پس قرآن کریم با اعجاز تام خود در همهٔ عرصه‌های بلاغت، علم، تشریع و اخبار (غیبی) است
3:50 این نشان می‌دهد که (این کلام) از نزد الله است، و سرشار از دعوت به ایمان به الله و یکتاپرستی (توحید) او است.
3:58 و بر آن همچنین حس (ادراک حسی) دلالت می‌کند.
4:01 مانند معجزاتی که الله به دست پیامبرانش جاری کرد، معجزاتی فراتر از توان بشر.
4:07 و آنچه (از خدا) دیده می‌شود از پاسخ‌دادن به دعاهای پیامبرانش و دوستانش، بلافاصله پس از پایان یافتن آن‌ها
4:14 همان‌گونه که پس از دعای استغاثه‌ی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) باران نازل شد
4:20 پس چه کسی این دعاها را اجابت می‌کند؟
4:24 توحید الله سبحانه و تعالی از دو جهت است
4:33 وجه اول
4:35 توحید الله تعالی در افعال و صفاتش
4:39 از آن‌جا که افعال الله عز وجل را هیچ‌یک از مخلوقاتش با او شریک نیست
4:46 این را توحید ربوبیت می‌نامند
4:49 و همچنین صفات او سبحانه و تعالی به هیچ‌یک از صفات مخلوقات شباهت ندارد.
4:54 این (بحث) توحید اسماء و صفات نامیده می‌شود
4:58 این وجه شامل دو نوع توحید است
5:02 توحید ربوبیت و توحید اسماء و صفات
5:06 و همچنین نامیده می‌شود
5:08 توحید علمی اعتقادی
5:11 یا توحید علمی نظری
5:14 یا توحید معرفت و اثبات
5:17 وجه دوم
5:19 توحید بندگان برای الله تعالی در افعال‌شان
5:25 هر توحیدی که مقصودشان باشد، و هر عبادتی که دارند، به سوی الله عزّ وجلّ، تنها اوست.
5:30 این وجه شامل توحید الوهیت می‌شود
5:34 و نام دیگرش نیز
5:36 توحید قصد و طلب
5:38 یا توحید عملی
5:41 اقسام توحید
5:43 بر اساس مفهوم پیشین
5:46 علما توحید را به سه بخش تقسیم کرده‌اند
5:51 اول
5:52 توحید ربوبیت
5:54 این همان توحید الله عزّ وجلّ در افعال اوست.
5:58 ثانیاً
5:59 توحید الوهیت
6:01 این همان توحید الله عزّ وجل در افعال بندگان است.
6:05 ثالثاً
6:07 توحید اسماء و صفات
6:10 دعوت به توحید
6:13 دعوت به توحید
6:16 این دعوت به بیرون آوردن مردم از بندگی و اطاعت (دینونت) غیر الله تعالی است.
6:23 به عبادت الله یگانه
6:25 و داوری کامل از آنِ اوست
6:28 و بیزاری از هر آنچه جز او پرستیده می‌شود
6:31 پس عبادت را برای غیر الله صرف نمی‌کنند
6:34 همچنین آنان فقط با زبان و شعائر عبادی به سوی الله روی نمی‌آورند
6:40 بدون توجه دل‌ها به سوی او سبحانه
6:43 و تشریعات را از او، عزّ و جلّ، دریافت می‌کنی.
6:46 و تسلیم کامل در برابر آن
6:49 بلکه الله را با زبان، شعائر و دل‌ها یکتا می‌دانند
6:53 و تسلیم کامل در برابر احکام او
6:56 و این است مدلول قول الله سبحانه و تعالی
6:59 و به یقین در هر امتی پیامبری برانگیختیم که: الله را بپرستید و از طاغوت دوری کنید.
7:07 در توحید الله، انسان از آنچه غیر از اوست آزاد می‌شود.
7:16 هیچ انسانی آزاد نمی‌شود، در حالی که در دل خود به هیچ‌کس جز الله وابسته و مدیون چیزی باشد.
7:23 یا در جریان‌های زندگی او
7:25 یا در ارزش‌ها و قوانین و شریعت‌هایی که زندگی را اداره می‌کند
7:30 دلیلی بر فرمان (به نقل از جمله‌ها) این نیست که «لا تحرر» باشد؛ در قلب انسان داوری و حکم‌دادن درباره‌ی چیزی از آنچه گفته شد، وجود ندارد.
7:36 و وابستگی، یا چشم‌داشت، یا بندگی برای غیر الله
7:40 بنابراین، توحید تنها صورت راستین رهایی انسان در این زندگی است.
7:48 پس توحید، شرک و تعدد خدایان را باز می‌دارد.
7:53 توحید هرگونه پیروی از عرف‌ها، عادت‌ها یا سنت‌های اجتماعی را برمی‌چیند.
7:59 یا احکامی که با آنچه الله نازل کرده مخالف باشد
8:03 در توحید، تحولی از آشفتگی به نظم رخ می‌دهد
8:09 ایمان به الله و توحید او نقطهٔ تحول در زندگی انسان‌ها است
8:15 از بندگی برای نیروها و چیزها و ملاحظات
8:19 به سوی یک بندگی برای الله یگانهٔ متعال
8:24 بندگی‌ای که جان را بالاتر از هر چیز و هر ملاحظهٔ دنیوی برمی‌افرازد
8:30 و آن را از پراکندگی و تشتت به نظم می‌رساند و قصد و هدف را یگانه می‌سازد
8:37 زیرا بدون توحید، بشریت برای خود قصد مستقیم و غایت پایدار نمی‌شناسد
8:45 و نقطهٔ تکیه‌گاهی که با جدیت و برابری گرد آن جمع شود نمی‌شناسد
8:50 همان‌گونه که تمام هستی گرد می‌آید و با فرمانبرداری از اراده‌ی الله یگانهٔ قهار سامان می‌یابد
8:57 بر وفق قوانین و سنت‌های پیوسته‌اش
9:01 خداوند متعال فرموده است: «اگر در آن دو، جز الله خدایانی می‌بود، تباه می‌شدند»
9:07 پس منزّه است الله، پروردگار عرش، از آنچه وصف می‌کنند.
9:12 پس کلمهٔ «لا إله إلا الله» منهج کامل زندگی است که جنبهٔ اعتقادی را دربر می‌گیرد
9:20 و جنبهٔ عبادی و جنبهٔ رفتاری، یعنی بخش عملی از زندگی انسان را
9:26 و دل آرام نمی‌گیرد و مطمئن نمی‌شود مگر با توحید
9:31 زیرا آدمی درمی‌یابد که هیچ محبوبی فی‌نفسه جز الله نیست
9:35 و هیچ مرادی فی‌نفسه جز الله نیست
9:38 و آنکه هر چه جز الله محبوب و مطلوب است، تنها باید تابع مراد و محبت الله باشد
9:47 پس هر چیزی در حقیقت منتهایش به سوی الله عز وجل است
9:52 چنان‌که خداوند متعال فرموده است: «و همانا منتهای [کار] به سوی پروردگار توست»
9:58 پس ورای او سبحانه غایتی نیست که طلب شود یا منتها به آن باشد
10:05 کلمهٔ «لا إله إلا الله» و دلالت آن
10:11 کلمهٔ «لا إله إلا الله» منهج کامل زندگی است
10:17 که جنبهٔ اعتقادی و جنبهٔ عبادی را دربر می‌گیرد
10:21 و جنبهٔ رفتاری، یعنی بخش عملی از زندگی انسان را
10:25 و آن بزرگ‌ترین کلمه‌ای است که از جانب الله نازل شده است
10:28 زیرا دین را که همهٔ پیامبران از جانب الله تعالی آورده‌اند در خود دارد
10:35 پس این حقیقت بزرگی است که مردم به واسطهٔ آن مؤمن و کافر می‌شوند
10:41 نیکوکار و بدکار
10:43 و این شهادت به یگانگی الله در وحدانیت و بیزاری از شرک است
10:50 چنان‌که خداوند متعال فرموده است: «بگو: جز این نیست که او خدای یگانه است»
10:56 و من از آنچه شریک (الله) قرار می‌دهید بیزارم.
11:01 راه‌های رسیدن به علم به اینکه هیچ معبودی جز الله نیست
11:06 خداوند متعال می‌فرماید: «پس بدان که هیچ معبودی جز الله نیست»
11:14 و برای دانستن این کلمهٔ بزرگ راه‌ها و وسایلی است که از مهم‌ترین آنها این‌هاست
11:21 نخست، تدبر در نام‌ها و صفات الله تعالی که بر کمال و عظمت او دلالت دارند
11:28 زیرا آنها حسن تأله و عبادت الله را به بار می‌آورند
11:32 که هر ستایش و بزرگی و جلال و زیبایی از آن اوست
11:37 دوم، دانستن ربوبیت الله و یگانگی او در آفرینش و تدبیر
11:43 و این ادراک یگانگی او را در استحقاق الوهیت به بار می‌آورد
11:48 سوم، دانستن اینکه او به یک اندازه نعمت‌های دینی و دنیوی را عطا می‌کند
11:55 آشکار و نهان
11:58 و این تعلق دل به الله و محبت به او را به بار می‌آورد
12:02 چهارم، شناخت اوصاف بت‌ها و همتایانی که جز الله‌اند
12:07 و درک اینکه آنها از همهٔ جهات ناقص و فی‌ذاته نیازمندند
12:13 نه برای خود و نه برای پرستندگانشان سود و زیانی را مالک نیستند
12:17 و نه مرگ و نه زندگی و نه برانگیختن [پس از مرگ] را
12:21 پس دانستن همهٔ این‌ها ادراک اینکه هیچ معبودی جز الله نیست و باطل بودن غیر او را به بار می‌آورد
12:27 و باطل بودن آنچه جز اوست
12:30 پنجم، همواره تدبر در کتاب الله تعالی
12:34 که این علم کامل به یگانگی الله و تخصیص عبادت به او را به بار می‌آورد
12:41 ششم، نظر در هدایت پیامبران و رسولان
12:46 و اخلاص آنان در توحید الله و عبادت او
12:50 هفتم، نظر در آیات الله که در نفس‌ها و افق‌ها مشهودند
12:56 همهٔ آنها با بزرگ‌ترین دلالت بر توحید دلالت دارند
13:00 و بر یگانگی آفریننده و زیبایی صنع او در هستی گواهی می‌دهند
13:05 پس هر یک از این راه‌ها به علم به اینکه هیچ معبودی جز الله نیست می‌رساند
13:11 پس چه حالی دارد هنگامی که این‌ها گرد آیند و همدیگر را تأیید کنند؟
13:15 در آن هنگام ایمان در دل بندهٔ مؤمن ریشه می‌دواند
13:19 و علم به مدلول کلمهٔ توحید [نیز همین‌گونه است]
13:23 صفا و دقت و پاکی توحید
13:27 توحید صافی‌ترین و دقیق‌ترین و پاک‌ترین چیز است
13:33 پس کم‌ترین چیزی آن را خدشه‌دار می‌کند و بر آن اثر می‌گذارد و رونق آن را می‌برد
13:38 اما برخی از مردم توحیدشان بزرگ و عظیم است
13:42 که بسیاری از آنچه آن را آشفته می‌کند در آن فرو می‌رود
13:46 از یک لفظ یا یک لحظه یا یک شهوت پنهان
13:50 همچون آب فراوانی که پلیدی را حمل نمی‌کند
13:53 پس کسی که توحیدش کم‌تر از صاحب توحید بزرگ است، به سبب این [امور] کوتاهی می‌کند
13:58 پس توحیدش با این خدشه‌ها و آشفته‌کننده‌ها خدشه‌دار می‌شود
14:03 و این [امور] در آن تأثیر بلیغ می‌گذارد
14:07 همان‌گونه که صاحب توحید صاف
14:10 زودهنگام متوجه آنچه توحیدش را آلوده می‌کند می‌شود، هرچند اندک باشد
14:15 پس به سرعت آن را درمان می‌کند و از آنچه در آن افتاده بازمی‌گردد
14:20 و حال صحابه رضی‌الله‌عنهم چنین بود
14:24 و سلف صالح پس از ایشان نیز همین‌گونه بودند
14:27 و درباره آنان گفته شده است که گناهانشان اندک بود
14:31 پس می‌دانستند از کجا به آن دچار شده‌اند
14:34 و روشن‌ترین نمونه بر این، عمر بن الخطاب رضی‌الله‌عنه است
14:39 هنگامی که با صلح حدیبیه مخالفت کرد
14:41 و در آن با پیامبر (ﷺ) بحث و رجوع کرد
14:45 سپس پشیمانی بسیار شدید بر او ماند
14:49 و همواره صدقه می‌داد و روزه می‌گرفت و نماز می‌گزارد و برده آزاد می‌کرد
14:53 از ترس این مخالفت و به عنوان کفاره آن
14:58 در حالی که کسی که ایمان و توحیدش ضعیف است، چنین درکی ندارد
15:03 پس از آنچه توحیدش را خدشه‌دار می‌کند بازنمی‌گردد
15:07 همان‌گونه که صاحب توحید قوی و نیکی‌های بسیار
15:12 به چیزی بخشیده می‌شود که به کسی که چنین توحید و نیکی‌هایی ندارد بخشیده نمی‌شود
15:18 پس انسان باید به توحید خود توجه کند
15:21 و آن را از هر چیزی که خدشه‌اش می‌کند حفظ نماید
15:25 تا به ثمرهٔ بزرگ توحید برسد
15:28 که رهایی از آتش‌ها و رسیدن به بهشت‌ها است
15:33 کسی که دنیا را برگزیند، مقصدش تباه و سلوکش مخالف مقتضای توحید می‌شود
15:39 مایهٔ تأسف است که برخی از مردم علم سلف را به ارث می‌برند
15:45 و عقیدهٔ آنان را به‌صورت نظری اعتقاد دارند
15:48 اما توجه همتشان به دنیا معطوف می‌شود
15:51 و دل‌بستن به هر یک از زینت‌ها و زخارف آن
15:55 آنان را از آنچه به ارث برده‌اند خارج می‌کند
15:57 و به گمراهی در تصورات و انحراف در رفتار می‌کشاند
16:02 چه احساس کنند و چه احساس نکنند
16:05 و در حالی که بر اهل عقاید بدعت‌آمیز بدعت‌هایشان را نکوهش می‌کند
16:10 شیطان او را در بدعت‌هایی از نوعی دیگر می‌افکند
16:14 از مصادیق دوستی با اهل باطل و سبک شمردن باطل ایشان
16:19 پس این کار نردبان و پله‌ای می‌شود برای بالا رفتن ستمگران و صاحبان هواهای نفسانی
16:24 پس هر عالمی که دنیا را بر آخرت برگزیند
16:28 ناگزیر در فتوا و حکم خود، جز حق را به الله نسبت می‌دهد
16:33 زیرا احکام پروردگار سبحانه بسیار اوقات برخلاف اغراض مردم نازل می‌شود
16:39 به‌ویژه صاحبان ریاست از ایشان
16:42 که اغراضشان جز با مخالفت حق و دفع آن برآورده نمی‌شود
16:48 پس محبت دنیا کسانی را که از اهل علم به آن مفتون می‌شوند، گرفتار می‌کند
16:52 به رد حق و آمیختن و پنهان داشتن آن
16:55 همدستی با صاحبان ریاست و هواها
16:59 و از ترس آنکه بهره‌شان از دنیا از دست برود
17:03 همان‌گونه که تعالی درباره اهل کتاب فرمود
17:12 متاع این دنیای پست را می‌گیرند.
17:19 «و می‌گویند: به زودی بر ما آمرزیده خواهد شد»
17:25 «و اگر کالایی مانند آن به ایشان برسد، آن را می‌گیرند»
17:31 آیا از ایشان پیمان کتاب گرفته نشده است؟
17:35 که جز حق را بر الله نگویند.
17:44 «و آنچه را در آن است آموختند»
17:46 و سرای آخرت برای کسانی که پرهیزگاری می‌کنند بهتر است.
17:52 «آیا نمی‌اندیشید؟»
17:57 پس سبحانه خبر داد که ایشان مال پست‌تر را می‌گیرند
18:01 و آن همان متاع دنیوی است
18:03 با آنکه می‌دانند گرفتن آن بر ایشان حرام است
18:06 و می‌گویند: به زودی بر ما آمرزیده خواهد شد
18:09 و حال آنکه بر آنچه هستند پافشاری می‌کنند و آن را تکرار می‌نمایند
18:13 و اگر کالایی مانند آن به ایشان برسد، آن را می‌گیرند
18:17 و این امر ایشان را وامی‌دارد که با حق مخالفت کنند
18:20 و جز آن را به الله نسبت دهند
18:22 به‌جای آنکه آشکارا به آن تصریح کنند و از آن دفاع نمایند
18:26 شرایط بهره‌مند شدن از کلمه توحید
18:30 هیچ معبودی جز الله نیست.
18:32 کلمه توحید نخستین شرط
18:36 و سبب اصلی ورود به بهشت است
18:39 چنان‌که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود
18:42 «أشهد أن لا إله إلا الله»
18:45 «و أنی رسول الله»
18:47 هیچ بنده‌ای که به این دو شهادت شک نداشته باشد، الله را ملاقات نمی‌کند
18:51 مگر آنکه به بهشت وارد می‌شود
18:54 روایت مسلم
18:56 اما ناگزیر باید شروط آن محقق شود
18:59 تا زن به بهشت درآید
19:01 به وهب بن منبه گفته شد
19:03 آیا کلید بهشت «لا إله إلا الله» نیست؟
19:07 گفت: چرا
19:09 و هیچ کلیدی نیست مگر آنکه دندانه‌هایی دارد
19:12 پس هر که با دندانه‌های خود به در آید، برایش گشوده شود
19:15 و هر که با دندانه‌های خود نیاید، برایش گشوده نشود
19:19 پس دندانه‌های کلید همان شروط این کلمه است
19:23 و آن نخست
19:25 دانستن معنای آن است
19:27 که منافی نادانی در این باب باشد
19:30 تعالی فرمود
19:32 «پس بدان که جز الله معبودی نیست»
19:36 و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود
19:39 هر که بمیرد در حالی که می‌داند جز الله معبودی نیست
19:43 به بهشت می‌رود
19:45 روایت مسلم
19:47 دوم
19:48 یقین که منافی شک و تردید است
19:52 تعالی فرمود
19:54 همانا مؤمنان تنها کسانی‌اند که به الله و پیامبرش ایمان آوردند.
19:58 «سپس شک نکردند»
20:00 و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به ابوهریره رضی‌الله‌عنه فرمود
20:05 هر که را پشت این دیوار ملاقات کنی
20:08 که گواهی دهد جز الله معبودی نیست
20:11 در حالی که دلش به آن یقین دارد
20:13 پس او را به بهشت مژده ده
20:15 روایت مسلم
20:17 اما آن که دچار تردید است
20:20 از اهل نفاق است
20:22 چنان‌که تعالی فرمود
20:24 همانا کسانی که به الله و روز آخرت ایمان ندارند، از تو اجازه می‌خواهند.
20:30 «و دل‌هایشان به شک افتاده است»
20:32 پس ایشان در شک خود سرگردان‌اند.
20:35 سوم
20:37 پذیرش دل و زبان این کلمه و آنچه مقتضای آن است
20:41 و نقیض آن انکار و روی‌گردانی و تکبر است
20:45 و این کار کافران است
20:47 ایشان این را انکار کردند و گفتند
20:50 آیا معبودان را خدایی یگانه قرار داده است؟
20:53 این واقعاً چیز شگفت‌انگیزی است.
20:56 و از پذیرفتن آن تکبر ورزیدند
20:58 چنان‌که تعالی فرمود
21:00 آنان چون به ایشان گفته می‌شد که هیچ معبودی جز الله نیست، تکبر می‌ورزیدند.
21:06 چهارم
21:08 گردن نهادن به آنچه این کلمه بر آن دلالت دارد و مقتضای آن است
21:12 و آن همان اسلام است
21:14 که به معنای تسلیم شدن در برابر الله تعالی
21:17 و فرمان‌های اوست
21:18 عزّ و جل فرمود
21:21 و به سوی پروردگارتان بازگردید و تسلیم او شوید.
21:24 و عزّ و جل فرمود
21:26 و هر که چهره‌اش را به سوی الله تسلیم کند و نیکوکار باشد،
21:30 به یقین به دستاویز استوارترین ریسمان چنگ زده است.
21:33 و دستاویز استوارترین همان کلمه توحید است
21:37 و کمال این انقیاد و غایت آن
21:40 مقدم داشتن محبوب‌های الله است، هرچند با هوای نفس مخالف باشد
21:44 و دشمن داشتن آنچه الله دشمن می‌دارد، هرچند هوای نفس به آن گرایش داشته باشد
21:48 پنجم
21:49 راستی در گفتن آن که منافی دروغ است
21:53 و آن این است که آن را از صمیم قلبش راستین بگوید،
21:56 زبانش با دلش هم‌راستا باشد،
21:59 و دروغ، ادعای آن است به‌قصد فریب دادن الله و مؤمنان،
22:04 و این حال منافقان است،
22:06 چنان‌که الله تعالی فرموده است:
22:08 و از مردم کسی است که می‌گوید:
22:12 به الله و روز آخرت ایمان آوردیم.
22:16 و حال آن‌که ایشان مؤمن نیستند.
22:19 الله و کسانی را که ایمان آورده‌اند فریب می‌دهند.
22:23 و جز خودشان را فریب نمی‌دهند.
22:27 و درک نمی‌کنند.
22:30 در دل‌هایشان بیماری است،
22:34 پس الله بیماریشان را افزون کرد،
22:37 و برای ایشان عذابی دردناک است،
22:41 به‌سبب آن‌که دروغ می‌گفتند.»
22:44 و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
22:47 هیچ‌کس نیست که گواهی دهد لا إله إلا الله
22:51 و این‌که محمد رسول الله است،
22:53 از صمیم قلبش،
22:55 مگر آن‌که الله آتش را بر او حرام گرداند.
22:58 متفق علیه.
23:00 ششم:
23:02 اخلاص.
23:03 و آن، پاک‌سازی گفتن این کلمه با نیت صالح است از آلودگی‌های شرک،
23:08 و این‌که پشت گفتن آن هدف دیگری جز قصد گوینده برای پروردگارش نباشد.
23:14 الله تعالی فرموده است:
23:16 و ایشان جز این مأمور نشدند که الله را با اخلاص در دین بپرستند، در حالی که حنیف‌اند.
23:22 و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
23:26 همانا الله آتش را بر کسی که لا إله إلا الله بگوید حرام کرده است،
23:31 که با آن خشنودی الله را بجوید.
23:34 متفق علیه.
23:36 هفتم:
23:37 دوست داشتن این کلمه و آنچه بر آن دلالت دارد و آن را اقتضا می‌کند،
23:42 و دوست داشتن اهل آن که به آن عمل می‌کنند،
23:45 و دشمن داشتن آنچه با آن در تضاد است.
23:47 الله تعالی فرموده است:
23:49 و از مردم کسی است که جز الله، همتایانی برای خود می‌گیرد که آنان را چون دوستی الله دوست می‌دارند.
23:57 و کسانی که ایمان آوردند، در دوستی الله سخت‌تر و استوارترند.
24:02 نیکو بودن پایان کار کسی که سخنش در دنیا با کلمه توحید به پایان برسد:
24:07 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
24:12 هرکس آخرین سخنش در دنیا لا إله إلا الله باشد، به بهشت درمی‌آید.
24:19 ابوداود و حاکم آن را روایت کرده‌اند و حاکم آن را صحیح دانسته و ذهبی با او موافقت کرده است.
24:24 و راز آن، والله اعلم، این است که:
24:28 برای گواهی لا إله إلا الله هنگام مرگ،
24:33 تأثیر بزرگی در پوشاندن گناهان و از میان بردن آن‌ها هست،
24:37 زیرا این گواهی بنده‌ای است که به آن یقین دارد و به محتوای آن آگاه است،
24:43 که شهوات از او مرده است،
24:45 و نفس سرکش او نرم شده و پس از روی‌گردانی روی آورده است،
24:50 و حرص او بر دنیا و زیاده‌خواهی‌اش از او بیرون رفته است،
24:54 و در برابر پروردگار و آفریننده و مولای حقش تسلیم شده است،
24:59 در حالی که خوارترین حالت او و امیدوارترین حالت او به بخشش اوست،
25:04 پس آن گواهی خالص برای الله، پایان کار او می‌شود،
25:08 و او را از گناهانش پاک می‌کند و بر پروردگار و مولایش وارد می‌سازد،
25:13 به‌سبب هم‌راستا بودن ظاهر او با باطنش و نهان او با آشکارش.
25:18 دلالت دو نام «الواحد» و «الأحد» و تفاوت میان آن دو:
25:23 از نام‌های نیکوی الله، الواحد و الأحد است،
25:29 و یادکرد این دو در کتاب و سنت آمده است.
25:32 نام «الواحد» در قرآن کریم بیش از بیست بار آمده است،
25:38 از جمله، برای نمونه، این فرموده الله تعالی:
25:41 بگو: الله آفرینندهٔ هر چیزی است و او یگانهٔ مقتدرِ قهار است.
25:47 اما نام «الأحد» جز در این فرموده الله تعالی نیامده است:
25:53 «بگو: او الله یگانه است.» و این دو نام بزرگوار بر یگانگی الله تعالی دلالت دارند،
26:00 امّا میان آن دو دو تفاوت هست که می‌آید:
26:04 نخست، در حالت نفی:
26:07 نام «أحد» عمومی‌تر از نام «واحد» است،
26:12 پس اگر گفته شود: «در خانه هیچ واحدی نیست»،
26:15 ممکن است قصد این باشد که دو یا بیشتر هست،
26:19 امّا اگر گفته شود: «در خانه هیچ أحدی نیست»،
26:22 این بر نفی وجود آن جنس به‌طور کلی دلالت دارد.
26:26 دوم، در حالت اثبات:
26:30 وصف چیزی به نام «أحد» درست نیست مگر برای الله تعالی،
26:35 پس گفته نمی‌شود: «مرد أحد» و «جامه أحد»،
26:40 در حالی که لفظ «واحد» را می‌توان وصف هر چیزی که بخواهی قرار دهی،
26:45 پس گفته می‌شود: «مرد واحد» و «جامه واحد».
26:50 و خلاصه آن که الله الواحد الأحد،
26:54 همان کسی است که در ربوبیت و الوهیت یگانه است،
26:58 چنان‌که نام «الأحد» بر نفی هر شریکی برای الله عزّوجل دلالت دارد.