از مجموعهٔ مفاهیم اهل سنت - اپیزودهای جمع آوری شده (سریال کامل است)
· درس 73 از 77
خلاصه مفاهیم اهل سنت | 2- مفاهیم کلی درباره ایمان به خداوند متعال | مفاهیم (13-27)
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
خلاصه مفاهیم اهل سنت
0:05
مقصود از ایمان به الله سبحانه و تعالی
0:12
ایمان به الله تعالی چهار امر را در بر میگیرد
0:17
نخست، ایمان به وجود الله سبحانه و تعالی
0:21
دوم، ایمان به ربوبیت الله سبحانه و تعالی
0:27
سوم: ایمان به الوهیت الله سبحانه و تعالی
0:32
ایمان به نامهای نیکوی الله و صفات برتر او، و همهٔ اینها در سخن ما «لا إله إلا الله» گنجانده شده است.
0:44
اولین واجب بر مکلفان
0:48
ایمان به الله تعالی به همان معنای پیشین، نخستین واجب بر مکلّفان نزد اهل سنت و جماعت است.
0:57
و این امری فطری است که الله مردم را بر آن سرشته است.
1:01
با اینکه ایمان به الله سبحانه و تعالی امری فطری است، متکلمانی چون معتزله و جهمیه و برخی اشاعره
1:12
آنان بر این باورند که نخستین واجب بر مکلَّف، نظر و استدلال است.
1:17
و برخی گمان میکنند که نخستین واجب، شک است، زیرا [آن] به قصد نظر و اندیشه میانجامد.
1:25
و برخی غایت ایمان و حاصل آن را دانستنِ حادث بودنِ جهان و قدیم بودنِ آفریننده میدانند.
1:33
و همهٔ اینها باطل است، زیرا شناخت الله و ایمان به او در فطرت (سرشت انسان) نهاده شده است.
1:40
پس واجب آن است که این امر در واقع تحقق یابد، بیآنکه نیازی به شرط کردن استدلال بر آن باشد.
1:47
بسیاری از عوام مردم، استدلال و نظر (اندیشهورزی و استنباط عقلی) را نمیشناسند و در آن مهارتی ندارند.
1:54
ایمان به وجود الله سبحانه و تعالی
1:57
تمام انسانها به وجود خدایی برای جهان اقرار دارند.
2:03
اما بسیاری از آنان در همین اقرار (به ربوبیت) شرک میورزند، بدینگونه که برای الله شریک قائل شده و خدا را دو تا یا بیشتر بدانند.
2:10
آنان با الله حق، خدایان باطل دیگری را شریک قرار میدهند.
2:15
و به توحید الله سبحانه و تعالی اقرار نمیکند، جز پیامبران و رسولان و پیروان ایشان.
2:21
اما منکران وجود الله بهکلی در طول زمان اقلیت بودهاند.
2:28
و کثرت آنان جز در عصر جدید شناخته نشد، و امروزه بر ایشان «ملحدان» اطلاق میشود.
2:36
و بیشترشان از کمونیستها، پیروان کارل مارکس بودند.
2:40
و تعدادشان در جامعهی غربی رو به افزایش است.
2:44
و برخی [از ایشان] نه وجود الله را نفی میکنند و نه آن را اثبات میکنند.
2:48
و میگوید نمیدانم آیا الهی وجود دارد یا نه
2:53
اما حتی اگر در نظر آنان خدایی وجود داشته باشد، بنابر گمانشان او هیچ دخلی در زندگیشان ندارد
3:00
و اینان «الا أدری» نامیده میشوند، برگرفته از گفتهشان «لا أدری» (نمیدانم).
3:07
ایمان به وجود الله و توحید او، با آنکه فطرت نیز آن را درک میکند، عقل نیز بر آن دلالت دارد.
3:15
پس هر کس در نظام استوار و محکمی که کائنات با همه آنچه در آن است بر آن جریان دارد، تأمل کند
3:21
او درمییابد که در این امر به هیچ وجه جایی برای تصادف نیست
3:26
و اینکه استواری و اتقان ساخت (این جهان) بر وجود سازندهای دلالت دارد که آفریننده و تدبیرکنندهٔ این کائنات است.
3:33
و اینکه این آفریدگار، همان پروردگار و الهی است که تنها او سزاوار عبادت است.
3:39
و بر آن نیز وحی دلالت میکند.
3:42
پس قرآن کریم با اعجاز تام خود در همهٔ عرصههای بلاغت، علم، تشریع و اخبار (غیبی) است
3:50
این نشان میدهد که (این کلام) از نزد الله است، و سرشار از دعوت به ایمان به الله و یکتاپرستی (توحید) او است.
3:58
و بر آن همچنین حس (ادراک حسی) دلالت میکند.
4:01
مانند معجزاتی که الله به دست پیامبرانش جاری کرد، معجزاتی فراتر از توان بشر.
4:07
و آنچه (از خدا) دیده میشود از پاسخدادن به دعاهای پیامبرانش و دوستانش، بلافاصله پس از پایان یافتن آنها
4:14
همانگونه که پس از دعای استغاثهی پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) باران نازل شد
4:20
پس چه کسی این دعاها را اجابت میکند؟
4:24
توحید الله سبحانه و تعالی از دو جهت است
4:33
وجه اول
4:35
توحید الله تعالی در افعال و صفاتش
4:39
از آنجا که افعال الله عز وجل را هیچیک از مخلوقاتش با او شریک نیست
4:46
این را توحید ربوبیت مینامند
4:49
و همچنین صفات او سبحانه و تعالی به هیچیک از صفات مخلوقات شباهت ندارد.
4:54
این (بحث) توحید اسماء و صفات نامیده میشود
4:58
این وجه شامل دو نوع توحید است
5:02
توحید ربوبیت و توحید اسماء و صفات
5:06
و همچنین نامیده میشود
5:08
توحید علمی اعتقادی
5:11
یا توحید علمی نظری
5:14
یا توحید معرفت و اثبات
5:17
وجه دوم
5:19
توحید بندگان برای الله تعالی در افعالشان
5:25
هر توحیدی که مقصودشان باشد، و هر عبادتی که دارند، به سوی الله عزّ وجلّ، تنها اوست.
5:30
این وجه شامل توحید الوهیت میشود
5:34
و نام دیگرش نیز
5:36
توحید قصد و طلب
5:38
یا توحید عملی
5:41
اقسام توحید
5:43
بر اساس مفهوم پیشین
5:46
علما توحید را به سه بخش تقسیم کردهاند
5:51
اول
5:52
توحید ربوبیت
5:54
این همان توحید الله عزّ وجلّ در افعال اوست.
5:58
ثانیاً
5:59
توحید الوهیت
6:01
این همان توحید الله عزّ وجل در افعال بندگان است.
6:05
ثالثاً
6:07
توحید اسماء و صفات
6:10
دعوت به توحید
6:13
دعوت به توحید
6:16
این دعوت به بیرون آوردن مردم از بندگی و اطاعت (دینونت) غیر الله تعالی است.
6:23
به عبادت الله یگانه
6:25
و داوری کامل از آنِ اوست
6:28
و بیزاری از هر آنچه جز او پرستیده میشود
6:31
پس عبادت را برای غیر الله صرف نمیکنند
6:34
همچنین آنان فقط با زبان و شعائر عبادی به سوی الله روی نمیآورند
6:40
بدون توجه دلها به سوی او سبحانه
6:43
و تشریعات را از او، عزّ و جلّ، دریافت میکنی.
6:46
و تسلیم کامل در برابر آن
6:49
بلکه الله را با زبان، شعائر و دلها یکتا میدانند
6:53
و تسلیم کامل در برابر احکام او
6:56
و این است مدلول قول الله سبحانه و تعالی
6:59
و به یقین در هر امتی پیامبری برانگیختیم که: الله را بپرستید و از طاغوت دوری کنید.
7:07
در توحید الله، انسان از آنچه غیر از اوست آزاد میشود.
7:16
هیچ انسانی آزاد نمیشود، در حالی که در دل خود به هیچکس جز الله وابسته و مدیون چیزی باشد.
7:23
یا در جریانهای زندگی او
7:25
یا در ارزشها و قوانین و شریعتهایی که زندگی را اداره میکند
7:30
دلیلی بر فرمان (به نقل از جملهها) این نیست که «لا تحرر» باشد؛ در قلب انسان داوری و حکمدادن دربارهی چیزی از آنچه گفته شد، وجود ندارد.
7:36
و وابستگی، یا چشمداشت، یا بندگی برای غیر الله
7:40
بنابراین، توحید تنها صورت راستین رهایی انسان در این زندگی است.
7:48
پس توحید، شرک و تعدد خدایان را باز میدارد.
7:53
توحید هرگونه پیروی از عرفها، عادتها یا سنتهای اجتماعی را برمیچیند.
7:59
یا احکامی که با آنچه الله نازل کرده مخالف باشد
8:03
در توحید، تحولی از آشفتگی به نظم رخ میدهد
8:09
ایمان به الله و توحید او نقطهٔ تحول در زندگی انسانها است
8:15
از بندگی برای نیروها و چیزها و ملاحظات
8:19
به سوی یک بندگی برای الله یگانهٔ متعال
8:24
بندگیای که جان را بالاتر از هر چیز و هر ملاحظهٔ دنیوی برمیافرازد
8:30
و آن را از پراکندگی و تشتت به نظم میرساند و قصد و هدف را یگانه میسازد
8:37
زیرا بدون توحید، بشریت برای خود قصد مستقیم و غایت پایدار نمیشناسد
8:45
و نقطهٔ تکیهگاهی که با جدیت و برابری گرد آن جمع شود نمیشناسد
8:50
همانگونه که تمام هستی گرد میآید و با فرمانبرداری از ارادهی الله یگانهٔ قهار سامان مییابد
8:57
بر وفق قوانین و سنتهای پیوستهاش
9:01
خداوند متعال فرموده است: «اگر در آن دو، جز الله خدایانی میبود، تباه میشدند»
9:07
پس منزّه است الله، پروردگار عرش، از آنچه وصف میکنند.
9:12
پس کلمهٔ «لا إله إلا الله» منهج کامل زندگی است که جنبهٔ اعتقادی را دربر میگیرد
9:20
و جنبهٔ عبادی و جنبهٔ رفتاری، یعنی بخش عملی از زندگی انسان را
9:26
و دل آرام نمیگیرد و مطمئن نمیشود مگر با توحید
9:31
زیرا آدمی درمییابد که هیچ محبوبی فینفسه جز الله نیست
9:35
و هیچ مرادی فینفسه جز الله نیست
9:38
و آنکه هر چه جز الله محبوب و مطلوب است، تنها باید تابع مراد و محبت الله باشد
9:47
پس هر چیزی در حقیقت منتهایش به سوی الله عز وجل است
9:52
چنانکه خداوند متعال فرموده است: «و همانا منتهای [کار] به سوی پروردگار توست»
9:58
پس ورای او سبحانه غایتی نیست که طلب شود یا منتها به آن باشد
10:05
کلمهٔ «لا إله إلا الله» و دلالت آن
10:11
کلمهٔ «لا إله إلا الله» منهج کامل زندگی است
10:17
که جنبهٔ اعتقادی و جنبهٔ عبادی را دربر میگیرد
10:21
و جنبهٔ رفتاری، یعنی بخش عملی از زندگی انسان را
10:25
و آن بزرگترین کلمهای است که از جانب الله نازل شده است
10:28
زیرا دین را که همهٔ پیامبران از جانب الله تعالی آوردهاند در خود دارد
10:35
پس این حقیقت بزرگی است که مردم به واسطهٔ آن مؤمن و کافر میشوند
10:41
نیکوکار و بدکار
10:43
و این شهادت به یگانگی الله در وحدانیت و بیزاری از شرک است
10:50
چنانکه خداوند متعال فرموده است: «بگو: جز این نیست که او خدای یگانه است»
10:56
و من از آنچه شریک (الله) قرار میدهید بیزارم.
11:01
راههای رسیدن به علم به اینکه هیچ معبودی جز الله نیست
11:06
خداوند متعال میفرماید: «پس بدان که هیچ معبودی جز الله نیست»
11:14
و برای دانستن این کلمهٔ بزرگ راهها و وسایلی است که از مهمترین آنها اینهاست
11:21
نخست، تدبر در نامها و صفات الله تعالی که بر کمال و عظمت او دلالت دارند
11:28
زیرا آنها حسن تأله و عبادت الله را به بار میآورند
11:32
که هر ستایش و بزرگی و جلال و زیبایی از آن اوست
11:37
دوم، دانستن ربوبیت الله و یگانگی او در آفرینش و تدبیر
11:43
و این ادراک یگانگی او را در استحقاق الوهیت به بار میآورد
11:48
سوم، دانستن اینکه او به یک اندازه نعمتهای دینی و دنیوی را عطا میکند
11:55
آشکار و نهان
11:58
و این تعلق دل به الله و محبت به او را به بار میآورد
12:02
چهارم، شناخت اوصاف بتها و همتایانی که جز اللهاند
12:07
و درک اینکه آنها از همهٔ جهات ناقص و فیذاته نیازمندند
12:13
نه برای خود و نه برای پرستندگانشان سود و زیانی را مالک نیستند
12:17
و نه مرگ و نه زندگی و نه برانگیختن [پس از مرگ] را
12:21
پس دانستن همهٔ اینها ادراک اینکه هیچ معبودی جز الله نیست و باطل بودن غیر او را به بار میآورد
12:27
و باطل بودن آنچه جز اوست
12:30
پنجم، همواره تدبر در کتاب الله تعالی
12:34
که این علم کامل به یگانگی الله و تخصیص عبادت به او را به بار میآورد
12:41
ششم، نظر در هدایت پیامبران و رسولان
12:46
و اخلاص آنان در توحید الله و عبادت او
12:50
هفتم، نظر در آیات الله که در نفسها و افقها مشهودند
12:56
همهٔ آنها با بزرگترین دلالت بر توحید دلالت دارند
13:00
و بر یگانگی آفریننده و زیبایی صنع او در هستی گواهی میدهند
13:05
پس هر یک از این راهها به علم به اینکه هیچ معبودی جز الله نیست میرساند
13:11
پس چه حالی دارد هنگامی که اینها گرد آیند و همدیگر را تأیید کنند؟
13:15
در آن هنگام ایمان در دل بندهٔ مؤمن ریشه میدواند
13:19
و علم به مدلول کلمهٔ توحید [نیز همینگونه است]
13:23
صفا و دقت و پاکی توحید
13:27
توحید صافیترین و دقیقترین و پاکترین چیز است
13:33
پس کمترین چیزی آن را خدشهدار میکند و بر آن اثر میگذارد و رونق آن را میبرد
13:38
اما برخی از مردم توحیدشان بزرگ و عظیم است
13:42
که بسیاری از آنچه آن را آشفته میکند در آن فرو میرود
13:46
از یک لفظ یا یک لحظه یا یک شهوت پنهان
13:50
همچون آب فراوانی که پلیدی را حمل نمیکند
13:53
پس کسی که توحیدش کمتر از صاحب توحید بزرگ است، به سبب این [امور] کوتاهی میکند
13:58
پس توحیدش با این خدشهها و آشفتهکنندهها خدشهدار میشود
14:03
و این [امور] در آن تأثیر بلیغ میگذارد
14:07
همانگونه که صاحب توحید صاف
14:10
زودهنگام متوجه آنچه توحیدش را آلوده میکند میشود، هرچند اندک باشد
14:15
پس به سرعت آن را درمان میکند و از آنچه در آن افتاده بازمیگردد
14:20
و حال صحابه رضیاللهعنهم چنین بود
14:24
و سلف صالح پس از ایشان نیز همینگونه بودند
14:27
و درباره آنان گفته شده است که گناهانشان اندک بود
14:31
پس میدانستند از کجا به آن دچار شدهاند
14:34
و روشنترین نمونه بر این، عمر بن الخطاب رضیاللهعنه است
14:39
هنگامی که با صلح حدیبیه مخالفت کرد
14:41
و در آن با پیامبر (ﷺ) بحث و رجوع کرد
14:45
سپس پشیمانی بسیار شدید بر او ماند
14:49
و همواره صدقه میداد و روزه میگرفت و نماز میگزارد و برده آزاد میکرد
14:53
از ترس این مخالفت و به عنوان کفاره آن
14:58
در حالی که کسی که ایمان و توحیدش ضعیف است، چنین درکی ندارد
15:03
پس از آنچه توحیدش را خدشهدار میکند بازنمیگردد
15:07
همانگونه که صاحب توحید قوی و نیکیهای بسیار
15:12
به چیزی بخشیده میشود که به کسی که چنین توحید و نیکیهایی ندارد بخشیده نمیشود
15:18
پس انسان باید به توحید خود توجه کند
15:21
و آن را از هر چیزی که خدشهاش میکند حفظ نماید
15:25
تا به ثمرهٔ بزرگ توحید برسد
15:28
که رهایی از آتشها و رسیدن به بهشتها است
15:33
کسی که دنیا را برگزیند، مقصدش تباه و سلوکش مخالف مقتضای توحید میشود
15:39
مایهٔ تأسف است که برخی از مردم علم سلف را به ارث میبرند
15:45
و عقیدهٔ آنان را بهصورت نظری اعتقاد دارند
15:48
اما توجه همتشان به دنیا معطوف میشود
15:51
و دلبستن به هر یک از زینتها و زخارف آن
15:55
آنان را از آنچه به ارث بردهاند خارج میکند
15:57
و به گمراهی در تصورات و انحراف در رفتار میکشاند
16:02
چه احساس کنند و چه احساس نکنند
16:05
و در حالی که بر اهل عقاید بدعتآمیز بدعتهایشان را نکوهش میکند
16:10
شیطان او را در بدعتهایی از نوعی دیگر میافکند
16:14
از مصادیق دوستی با اهل باطل و سبک شمردن باطل ایشان
16:19
پس این کار نردبان و پلهای میشود برای بالا رفتن ستمگران و صاحبان هواهای نفسانی
16:24
پس هر عالمی که دنیا را بر آخرت برگزیند
16:28
ناگزیر در فتوا و حکم خود، جز حق را به الله نسبت میدهد
16:33
زیرا احکام پروردگار سبحانه بسیار اوقات برخلاف اغراض مردم نازل میشود
16:39
بهویژه صاحبان ریاست از ایشان
16:42
که اغراضشان جز با مخالفت حق و دفع آن برآورده نمیشود
16:48
پس محبت دنیا کسانی را که از اهل علم به آن مفتون میشوند، گرفتار میکند
16:52
به رد حق و آمیختن و پنهان داشتن آن
16:55
همدستی با صاحبان ریاست و هواها
16:59
و از ترس آنکه بهرهشان از دنیا از دست برود
17:03
همانگونه که تعالی درباره اهل کتاب فرمود
17:12
متاع این دنیای پست را میگیرند.
17:19
«و میگویند: به زودی بر ما آمرزیده خواهد شد»
17:25
«و اگر کالایی مانند آن به ایشان برسد، آن را میگیرند»
17:31
آیا از ایشان پیمان کتاب گرفته نشده است؟
17:35
که جز حق را بر الله نگویند.
17:44
«و آنچه را در آن است آموختند»
17:46
و سرای آخرت برای کسانی که پرهیزگاری میکنند بهتر است.
17:52
«آیا نمیاندیشید؟»
17:57
پس سبحانه خبر داد که ایشان مال پستتر را میگیرند
18:01
و آن همان متاع دنیوی است
18:03
با آنکه میدانند گرفتن آن بر ایشان حرام است
18:06
و میگویند: به زودی بر ما آمرزیده خواهد شد
18:09
و حال آنکه بر آنچه هستند پافشاری میکنند و آن را تکرار مینمایند
18:13
و اگر کالایی مانند آن به ایشان برسد، آن را میگیرند
18:17
و این امر ایشان را وامیدارد که با حق مخالفت کنند
18:20
و جز آن را به الله نسبت دهند
18:22
بهجای آنکه آشکارا به آن تصریح کنند و از آن دفاع نمایند
18:26
شرایط بهرهمند شدن از کلمه توحید
18:30
هیچ معبودی جز الله نیست.
18:32
کلمه توحید نخستین شرط
18:36
و سبب اصلی ورود به بهشت است
18:39
چنانکه پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود
18:42
«أشهد أن لا إله إلا الله»
18:45
«و أنی رسول الله»
18:47
هیچ بندهای که به این دو شهادت شک نداشته باشد، الله را ملاقات نمیکند
18:51
مگر آنکه به بهشت وارد میشود
18:54
روایت مسلم
18:56
اما ناگزیر باید شروط آن محقق شود
18:59
تا زن به بهشت درآید
19:01
به وهب بن منبه گفته شد
19:03
آیا کلید بهشت «لا إله إلا الله» نیست؟
19:07
گفت: چرا
19:09
و هیچ کلیدی نیست مگر آنکه دندانههایی دارد
19:12
پس هر که با دندانههای خود به در آید، برایش گشوده شود
19:15
و هر که با دندانههای خود نیاید، برایش گشوده نشود
19:19
پس دندانههای کلید همان شروط این کلمه است
19:23
و آن نخست
19:25
دانستن معنای آن است
19:27
که منافی نادانی در این باب باشد
19:30
تعالی فرمود
19:32
«پس بدان که جز الله معبودی نیست»
19:36
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود
19:39
هر که بمیرد در حالی که میداند جز الله معبودی نیست
19:43
به بهشت میرود
19:45
روایت مسلم
19:47
دوم
19:48
یقین که منافی شک و تردید است
19:52
تعالی فرمود
19:54
همانا مؤمنان تنها کسانیاند که به الله و پیامبرش ایمان آوردند.
19:58
«سپس شک نکردند»
20:00
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به ابوهریره رضیاللهعنه فرمود
20:05
هر که را پشت این دیوار ملاقات کنی
20:08
که گواهی دهد جز الله معبودی نیست
20:11
در حالی که دلش به آن یقین دارد
20:13
پس او را به بهشت مژده ده
20:15
روایت مسلم
20:17
اما آن که دچار تردید است
20:20
از اهل نفاق است
20:22
چنانکه تعالی فرمود
20:24
همانا کسانی که به الله و روز آخرت ایمان ندارند، از تو اجازه میخواهند.
20:30
«و دلهایشان به شک افتاده است»
20:32
پس ایشان در شک خود سرگرداناند.
20:35
سوم
20:37
پذیرش دل و زبان این کلمه و آنچه مقتضای آن است
20:41
و نقیض آن انکار و رویگردانی و تکبر است
20:45
و این کار کافران است
20:47
ایشان این را انکار کردند و گفتند
20:50
آیا معبودان را خدایی یگانه قرار داده است؟
20:53
این واقعاً چیز شگفتانگیزی است.
20:56
و از پذیرفتن آن تکبر ورزیدند
20:58
چنانکه تعالی فرمود
21:00
آنان چون به ایشان گفته میشد که هیچ معبودی جز الله نیست، تکبر میورزیدند.
21:06
چهارم
21:08
گردن نهادن به آنچه این کلمه بر آن دلالت دارد و مقتضای آن است
21:12
و آن همان اسلام است
21:14
که به معنای تسلیم شدن در برابر الله تعالی
21:17
و فرمانهای اوست
21:18
عزّ و جل فرمود
21:21
و به سوی پروردگارتان بازگردید و تسلیم او شوید.
21:24
و عزّ و جل فرمود
21:26
و هر که چهرهاش را به سوی الله تسلیم کند و نیکوکار باشد،
21:30
به یقین به دستاویز استوارترین ریسمان چنگ زده است.
21:33
و دستاویز استوارترین همان کلمه توحید است
21:37
و کمال این انقیاد و غایت آن
21:40
مقدم داشتن محبوبهای الله است، هرچند با هوای نفس مخالف باشد
21:44
و دشمن داشتن آنچه الله دشمن میدارد، هرچند هوای نفس به آن گرایش داشته باشد
21:48
پنجم
21:49
راستی در گفتن آن که منافی دروغ است
21:53
و آن این است که آن را از صمیم قلبش راستین بگوید،
21:56
زبانش با دلش همراستا باشد،
21:59
و دروغ، ادعای آن است بهقصد فریب دادن الله و مؤمنان،
22:04
و این حال منافقان است،
22:06
چنانکه الله تعالی فرموده است:
22:08
و از مردم کسی است که میگوید:
22:12
به الله و روز آخرت ایمان آوردیم.
22:16
و حال آنکه ایشان مؤمن نیستند.
22:19
الله و کسانی را که ایمان آوردهاند فریب میدهند.
22:23
و جز خودشان را فریب نمیدهند.
22:27
و درک نمیکنند.
22:30
در دلهایشان بیماری است،
22:34
پس الله بیماریشان را افزون کرد،
22:37
و برای ایشان عذابی دردناک است،
22:41
بهسبب آنکه دروغ میگفتند.»
22:44
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
22:47
هیچکس نیست که گواهی دهد لا إله إلا الله
22:51
و اینکه محمد رسول الله است،
22:53
از صمیم قلبش،
22:55
مگر آنکه الله آتش را بر او حرام گرداند.
22:58
متفق علیه.
23:00
ششم:
23:02
اخلاص.
23:03
و آن، پاکسازی گفتن این کلمه با نیت صالح است از آلودگیهای شرک،
23:08
و اینکه پشت گفتن آن هدف دیگری جز قصد گوینده برای پروردگارش نباشد.
23:14
الله تعالی فرموده است:
23:16
و ایشان جز این مأمور نشدند که الله را با اخلاص در دین بپرستند، در حالی که حنیفاند.
23:22
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
23:26
همانا الله آتش را بر کسی که لا إله إلا الله بگوید حرام کرده است،
23:31
که با آن خشنودی الله را بجوید.
23:34
متفق علیه.
23:36
هفتم:
23:37
دوست داشتن این کلمه و آنچه بر آن دلالت دارد و آن را اقتضا میکند،
23:42
و دوست داشتن اهل آن که به آن عمل میکنند،
23:45
و دشمن داشتن آنچه با آن در تضاد است.
23:47
الله تعالی فرموده است:
23:49
و از مردم کسی است که جز الله، همتایانی برای خود میگیرد که آنان را چون دوستی الله دوست میدارند.
23:57
و کسانی که ایمان آوردند، در دوستی الله سختتر و استوارترند.
24:02
نیکو بودن پایان کار کسی که سخنش در دنیا با کلمه توحید به پایان برسد:
24:07
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
24:12
هرکس آخرین سخنش در دنیا لا إله إلا الله باشد، به بهشت درمیآید.
24:19
ابوداود و حاکم آن را روایت کردهاند و حاکم آن را صحیح دانسته و ذهبی با او موافقت کرده است.
24:24
و راز آن، والله اعلم، این است که:
24:28
برای گواهی لا إله إلا الله هنگام مرگ،
24:33
تأثیر بزرگی در پوشاندن گناهان و از میان بردن آنها هست،
24:37
زیرا این گواهی بندهای است که به آن یقین دارد و به محتوای آن آگاه است،
24:43
که شهوات از او مرده است،
24:45
و نفس سرکش او نرم شده و پس از رویگردانی روی آورده است،
24:50
و حرص او بر دنیا و زیادهخواهیاش از او بیرون رفته است،
24:54
و در برابر پروردگار و آفریننده و مولای حقش تسلیم شده است،
24:59
در حالی که خوارترین حالت او و امیدوارترین حالت او به بخشش اوست،
25:04
پس آن گواهی خالص برای الله، پایان کار او میشود،
25:08
و او را از گناهانش پاک میکند و بر پروردگار و مولایش وارد میسازد،
25:13
بهسبب همراستا بودن ظاهر او با باطنش و نهان او با آشکارش.
25:18
دلالت دو نام «الواحد» و «الأحد» و تفاوت میان آن دو:
25:23
از نامهای نیکوی الله، الواحد و الأحد است،
25:29
و یادکرد این دو در کتاب و سنت آمده است.
25:32
نام «الواحد» در قرآن کریم بیش از بیست بار آمده است،
25:38
از جمله، برای نمونه، این فرموده الله تعالی:
25:41
بگو: الله آفرینندهٔ هر چیزی است و او یگانهٔ مقتدرِ قهار است.
25:47
اما نام «الأحد» جز در این فرموده الله تعالی نیامده است:
25:53
«بگو: او الله یگانه است.» و این دو نام بزرگوار بر یگانگی الله تعالی دلالت دارند،
26:00
امّا میان آن دو دو تفاوت هست که میآید:
26:04
نخست، در حالت نفی:
26:07
نام «أحد» عمومیتر از نام «واحد» است،
26:12
پس اگر گفته شود: «در خانه هیچ واحدی نیست»،
26:15
ممکن است قصد این باشد که دو یا بیشتر هست،
26:19
امّا اگر گفته شود: «در خانه هیچ أحدی نیست»،
26:22
این بر نفی وجود آن جنس بهطور کلی دلالت دارد.
26:26
دوم، در حالت اثبات:
26:30
وصف چیزی به نام «أحد» درست نیست مگر برای الله تعالی،
26:35
پس گفته نمیشود: «مرد أحد» و «جامه أحد»،
26:40
در حالی که لفظ «واحد» را میتوان وصف هر چیزی که بخواهی قرار دهی،
26:45
پس گفته میشود: «مرد واحد» و «جامه واحد».
26:50
و خلاصه آن که الله الواحد الأحد،
26:54
همان کسی است که در ربوبیت و الوهیت یگانه است،
26:58
چنانکه نام «الأحد» بر نفی هر شریکی برای الله عزّوجل دلالت دارد.