از مجموعهٔ نظر مهربانانه (مجموعه کامل شد) · درس 61 از 117

نظر زیبا بر کتاب کارت های شناسایی سوره های قرآن کریم | د.محمد نصیف | سوره قمر

◉ 173 بازدید ⏱ 7:56 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:02 تعلیق لطیف بر کتاب «بطاقات التعریف بسور المصحف الشریف»
0:37 برای دکتر محمد بن عبدالعزیز بن عمر نصیف، حفظه الله
0:43 سورهٔ قمر
0:45 بسم الله الرحمن الرحیم
0:47 ستایش از آنِ الله است و درود و سلام بر رسول الله (ﷺ)
0:52 و بر آل و اصحاب او و کسانی که از هدایتش پیروی کردند.
0:55 ما هنوز با کارت‌های معرفی هستیم
0:59 برای سوره‌های مصحف شریف، و همراه با سوره قمر، و با آن
1:03 سه توقف؛ توقف اول
1:06 با آغاز سوره
1:08 گفت: با جمله‌ای خبری آغاز کردم.
1:11 بهتر و کامل‌تر آن است که به آن افزوده شود
1:14 آغاز سوره انبیاء شبیه (آغاز سوره‌ی انبیاء) است
1:17 این سوره، نزدیک شد ساعت (قیامت) و شکافته شد ماه.
1:21 اولین پیامبرانی که به حساب مردم نزدیک شد
1:25 این تشابه در مطلع
1:28 با آن در موضوع شباهت دارد
1:30 پس نخستین سوره در ترتیب مصحف، سوره «الأنبیاء» است.
1:35 بسیار درباره کافران سخن می‌گوید و شدت تکذیب آنان را بیان می‌کند.
1:38 همین‌طور است حال در این سوره، چنان‌که آشکار است.
1:43 و در کتاب «الأساس فی التفسیر» بر این موضوع تنبیه کرده است
1:47 و این آغاز مشابه، با آن در موضوع نیز شباهت دارد
1:52 این موضوعی است جالب‌توجه که در چند سوره‌ی قرآنی
1:56 شایسته تأمل است
1:59 و می‌توانیم همین عبارت را در آنجا، در سوره انبیاء، نیز بیفزاییم.
2:04 زیرا آنجا با جمله‌ی خبری آغاز شد
2:07 میگوییم: این شبیه آغاز سوره قمر است.
2:10 و شاید این را در چند سوره‌ای که به هم شباهت دارند، تدارک بینم.
2:14 زیرا مطالع ندایی، مثلاً همین‌ها، به صراحت در متن بدان‌ها تصریح شده است، و همچنین غیر آن‌ها.
2:19 اما مطالع خبری بسیار و گوناگون است
2:22 پس اگر در آن (آیات) متشابه‌ای یافت شود، از نیکویی است که سوره‌ی مشابه (آن) یادآوری شود.
2:27 برای آگاه ساختن خواننده گرامی
2:29 وقفه دوم: با ترتیب نزول
2:33 گفت: (این حدیث) در شمار سی‌وششم است، بنا بر آنچه مشهور است.
2:36 پس از «الطارق» و پیش از حرف «صاد»
2:38 و آمده است آنچه بر نزول آن (آیه) پیش از عقد نکاح پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) با عایشه دلالت می‌کند.
2:43 از او روایت شده که گفت: «بر محمد (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در مکه نازل شد
2:47 و من دختری بودم که بازی می‌کردم.
2:49 و این بر شیوهٔ کتاب در ذکر احادیث در اینجا نیست
2:54 بلکه تنها به سخن کلی و مجمل اکتفا شده است
2:56 شاید کوتاه می‌کند
2:58 اما این فایده‌مند است
3:00 گفت: در آن (سوره) ذکری از شکافته شدن ماه هست
3:03 و خبر دادن از شدت تکذیب کافران
3:05 از جمله چیزهایی که ممکن است آن را میانه‌رو و متوسط قرار دهد
3:07 دقیق‌تر این است که گفته شود: نزولش متأخر بوده است.
3:10 زیرا شدت تکذیب از یک سو
3:13 و اینکه (آن‌ها) «ام المؤمنین» عایشه باشند
3:15 واعیه تدریک
3:17 نزول این آیه
3:19 متأخر لأن أم المؤمنین عائشة
3:21 وارد شده است که پس از بیعت با پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
3:24 اگر (آن) مدرک باشد نسبت به آنچه رخ می‌دهد
3:27 پس غالباً این امر در دو یا سه سال آخر [عمر] رخ می‌دهد.
3:31 یا بگوییم تا چهار سال در دوران مکه
3:35 پیش از آن، آن‌ها (این) را درک نمی‌کنند
3:37 پس این مناسب‌تر است که گفته شود: متأخر النزول.
3:42 الله اعلم
3:44 سه وقت باقی مانده، و آخرین آن‌ها
3:47 اگر در موضوع سوره و خاتمهٔ آن دقت کنید
3:50 موضوع سوره را این‌گونه بیان کرد: از طریق تأمل در آیات تکرارشونده در آن
3:54 میتوان گفت که از مهم‌ترین موضوعات آن
3:57 هشدار بزرگ برای تکذیب‌کنندگان
4:00 همراه با تشویق به بهره‌مندی از قرآن کریم
4:03 هشدار بزرگ برای تکذیب‌کنندگان در این سوره آشکار است
4:06 بسیار؛ پس عذاب من چگونه بود و هشدار (من) چند بار [تکرار شد].
4:09 پس عذاب مرا بچشید، و هشدار دادیم [شما را] بیش از یک بار.
4:12 مجرمان در گمراهی و آتش‌اند؛
4:14 بر چهره‌هایشان در آتش کشیده می‌شوند.
4:16 «بچشید (آتش) سَقَر را».
4:18 و همچنین سایر مواردی که در آن‌ها از هلاکت امت‌های پیشین یاد شده است.
4:22 سپس در بخش‌های پایانی سوره، در آخرین سطر فرمود
4:25 و (سخن را) با مژدهٔ مؤمنان به پایان می‌برد
4:29 و آن گفتهٔ خداوند سبحانه و تعالی است: «همانا پرهیزگاران در باغ‌ها و رودخانه‌ای هستند»
4:32 «در جایگاه راستین، نزد فرمانروایی توانا».
4:35 می‌خواستم اینجا توقف کنم
4:36 یعنی موضوع سوره هشدار بزرگ به تکذیب‌کنندگان است
4:39 همراه با ترغیب به بهره‌مند شدن از قرآن عظیم
4:41 از آن‌رو که «و لقد یسرنا القرآن للذکر» — این آیه نیز بارها تکرار شده است.
4:44 فهن المدک
4:46 و اگر این موضوع چنین است، می‌خواهم در اینجا یک تشبیه بیاورم.
4:49 نزدیک می‌شود به امری
4:52 گاهی در قرائت در نمازهای جهریه پیش می‌آید
4:57 اگر خطابی باشد که در آن تهدید و هشدار باشد
5:02 من مسئول یا پادشاه
5:04 و در پایان آن
5:06 گفت
5:11 این عبارت آخر را ملایم‌تر می‌کند
5:14 و سختیِ یادشده در این رساله تخفیف می‌یابد.
5:18 اما نباید پذیرفت که شخصی به ابلاغ پیام اکتفا کند
5:22 با خواندن آخرین سطر آن
5:24 ملک یا مسئول یا فلان‌کس می‌گوید
5:27 به شما می‌گوید: خدا شما را به خیر و توفیق بدارد
5:30 و تهدیدها و هشدارها را رها کنند
5:32 این [سخن] گفته نمی‌شود، اما انجام داده می‌شود
5:35 زیرا امام شروع نمی‌کند
5:37 و این را بسیار دیده‌ام.
5:38 در نمازِ جهری، پس از سوره فاتحه (قرائت می‌کند).
5:40 همانا پرهیزگاران در باغ‌ها و رودخانه‌ای هستند.
5:43 در «مقعد صدق» نزد پادشاه توانا، سپس رکوع می‌کند.
5:47 چرا همه‌ی تهدیدهایی را که در سوره و داستان‌ها و هشدارها آمده، ترک کرده است؟
5:52 چرا آن‌ها را ترک کرده‌اند و آیا این کار را عمداً انجام می‌دهد؟
5:55 آیا این [کار] از همان امام تکرار می‌شود یا از کس دیگری؟
5:58 همچنین، پرهیزگاران در سایه‌ها و چشمه‌ها هستند، در پایان سوره‌ی مرسلات.
6:03 چرا آیات پیش از آن را ذکر نمی‌کنند؟
6:05 آیا این بریدن از معنا است یا بریدن از پیام؟
6:09 بر اساس تشبیهی که برای شما گفتم، و خداوند را است مثل برتر.
6:12 پس قرآن میان ترس و امید جمع می‌کند.
6:15 پس درست نیست که به امید بسنده شود،
6:18 یا حتی به ترس بسنده شود.
6:20 بلکه درست آن است که انسان کلام الله را بشنود،
6:23 تا زمانی که هیچ ضرورتی [به جز آن] نباشد.
6:25 آغاز کردن [از آغاز سوره] هیچ دشواری‌ای ندارد.
6:27 «همانا گناهکاران در گمراهی و آتش‌اند.»
6:29 مثلاً با ما «احسن» و «اکمل» [به همراه است].
6:30 که از آغاز سوره آغاز کند،
6:32 و آن را در نمازی بخواند که چنین [تلاوتی] را گنجایش دارد.
6:35 تفصیل این موضوع به درازا می‌کشد.
6:38 اما می‌خواهم سخنی از طاهر بن عاشور نقل کنم،
6:41 در گفتار خداوند متعال:
6:43 «خداوند بهترین سخن را فرو فرستاد؛ کتابی که [آیاتش] همانند و مکرر است.»
6:46 «از آن پوست کسانی که از پروردگارشان می‌ترسند، به لرزه می‌افتد»
6:50 سپس این مرحله‌ی بعد است:
6:52 «پوست‌ها و دل‌هایشان به یاد خدا نرم می‌شود.»
6:55 شیخ چه می‌گوید؟ می‌گوید:
6:57 در ضمن سخن نفیسی که در این آیه دارد،
6:59 می‌گوید: همانا مؤمن چون آیات وعده و تهدید را بشنود،
7:04 از پروردگارش می‌ترسد،
7:05 و از آنچه بیم داده شده پرهیز می‌کند، پس پوستش به لرزه می‌افتد.
7:09 اما چون این حالت با آیات بشارت و وعده درآمیزد،
7:13 شادمان و خوشحال می‌شود،
7:14 و اعمال خود را بر آن آیات عرضه می‌کند،
7:16 پس خود را آراسته به عملی می‌بیند
7:18 که خداوند بر آن ثواب وعده داده است،
7:21 پس دلش آرام می‌گیرد و ترس و بیم به امید و انتظار بدل می‌شود.
7:25 امید و انتظار.
7:27 این است معنای نرم شدن دل‌ها.
7:29 و این نمونه‌ای عملی است:
7:31 سوره‌ای که در آن هشدار سخت است.
7:33 پس چون مؤمن آن را بشنود،
7:35 پوستش به لرزه می‌افتد،
7:37 سپس می‌شنود که «همانا پرهیزگاران در بهشت‌ها و جوی‌هایند»،
7:40 پس دلش پس از آن نرم می‌شود.
7:43 «سپس پوست‌ها و دل‌هایشان به یاد خدا نرم می‌شود.»
7:46 از الله می‌خواهم که ما را از قرآن بهره‌مند گرداند.
7:49 و به همین مقدار بسنده می‌کنم.
7:51 از الله می‌خواهم که [درود و سلام الله] بر محمد و همه‌ی یارانش باد.
7:53 و ستایش از آنِ الله، پروردگار جهانیان است.