از مجموعهٔ گنجینههای سیره (مجموعه کامل شد)
· درس 41 از 58
گنجینه بیوگرافی | شیخ عثمان الخمیس | قسمت (41) | تلاش برای ترور پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:03
گنجهای سیره
0:06
حکم یاری جستن از کافران
0:12
اهل علم درباره این موضوع دو قول ذکر کردهاند
0:18
نخست
0:19
آنکه یاری جستن از مشرکان جایز است
0:22
دوم
0:24
آنکه جایز نیست
0:25
و این قول صحیح است
0:27
به دلیل سخن پیامبر (ﷺ)
0:30
هنگامی که در یکی از غزوات خود بیرون رفت
0:33
مردی نزد او آمد و گفت
0:35
«آیا همراه تو جهاد کنم؟»
0:37
فرمود:
0:38
«آیا به الله و رسولش ایمان داری؟»
0:40
آن مرد گفت: «نه»
0:42
پیامبر (ﷺ) فرمود:
0:45
«برگرد»
0:46
«که من هرگز از مشرکی یاری نمیجویم»
0:49
و ما این مسئله را در سخن خود درباره غزوه احد به تفصیل بیان کردهایم
0:52
در آنجا
0:54
و گفتیم که جایز است تنها در صورت نیاز
0:58
و در غیر این صورت، هنگامی که نیازی نباشد،
1:00
جایز نیست که مسلمان از مشرکان یاری بجوید
1:04
و این چیزی است که فعل پیامبر (ﷺ) بر آن دلالت دارد
1:06
گنجهای سیره
1:10
گنجهای سیره
1:15
بیرون رفتن پیامبر (ﷺ) به سوی حنین
1:22
پیامبر (ﷺ) در ماه شوال
1:26
در سال هشتم هجرت
1:29
از مکه با دوازده هزار نفر از مسلمانان بیرون رفت
1:33
و عتاب بن اسید را بر مکه گماشت
1:37
و کسانی که همراه پیامبر (ﷺ) بیرون آمدند
1:41
ده هزار نفر از اصحاب او بودند
1:44
و دو هزار نفر از اهل مکه
1:47
گنجهای سیره
1:52
وقفهای تربیتی
1:57
و در راه خود به سوی حنین
1:59
حادثهای مهم رخ داد که ناگزیر باید به آن تنبه داد
2:04
و آن این است
2:05
که کسانی که با پیامبر (ﷺ) بودند
2:10
در میانشان کسانی بودند که تازه از جاهلیت به اسلام روی آورده بودند
2:13
و در راه بر درخت سدر بزرگی گذشتند
2:16
که به آن «ذات انواط» گفته میشد
2:19
و عرب بر آن سلاحهای خود را آویزان میکرد تا به برکت آن پیروز شوند
2:25
و چون سپاه به آن درخت سدر رسید
2:27
گفتند: «ای رسول الله»
2:29
«برای ما نیز ذات انواطی قرار ده، همانگونه که آنان ذات انواط دارند»
2:34
پس پیامبر (ﷺ) فرمود:
2:37
«الله اکبر»
2:39
«سوگند به آنکه جان محمد در دست اوست، سخنی گفتید»
2:42
«همانگونه که قوم موسی به موسی گفتند»
2:45
برای ما خدایی قرار ده همانگونه که آنان خدایانی دارند.
2:49
گفت: بیگمان شما گروهی هستید که نادانی میکنید.
2:52
«این سنتهاست»
2:54
«قطعاً سنتهای کسانی که پیش از شما بودند را پیروی خواهید کرد»
2:58
این حدیث بزرگ
3:00
مسئلهای مهم را برای ما روشن میکند
3:03
و آن این است
3:04
که ناگزیر باید صف را پاک کرد
3:07
از آنچه در آینده ممکن است در آن اثر بگذارد
3:10
پیامبر (ﷺ) نفرمود
3:14
که اکنون به سوی جنگ میرویم
3:17
اشکالی ندارد
3:18
پس از آن برای شما ذات انواط قرار میدهیم
3:21
یا با ناخرسندی سکوت کرد
3:23
و تا پایان نبرد پاسخی به آنان نداد
3:27
هرگز
3:28
پیامبر (ﷺ) توقف کرد
3:30
توقف رهبری خیرخواه
3:33
لشکر را متوقف کرد
3:34
و آنچه را پیشتر ذکر کردیم به آنان فرمود
3:38
پس روا نیست که گفته شود
3:40
مهم این است که او در ظاهر مسلمان است
3:43
صرفنظر از عقیده یا اندیشهاش
3:46
این سخن باطل است
3:48
بلکه ناگزیر باید صفها پالوده شود
3:51
و پاکیزه گردد
3:52
و ایمان و اعتقاد صحیح در دلهای مردم استوار شود
3:54
(همین) در دلهای مردم
3:57
سپس پس از آن، نبرد خواهد بود
4:00
و از اینجا یاری از نزد الله تبارک و تعالی خواهد آمد
4:16
برخی از مردم چون شمار بسیار مسلمانان را دیدند، گفتند
4:20
«امروز از کمی شمار مغلوب نخواهیم شد»
4:23
و مالک بن عوف
4:25
بر مسلمانان در حنین پیشی گرفت
4:27
پس شبهنگام لشکر خود را در دره فرود آورد
4:30
و کمینگاههای خود را پراکنده کرد
4:32
آنان گروهی از لشکر بودند که در راهها و ورودیها پنهان شده بودند
4:37
و فرمان خود را به آنان صادر کرد
4:39
که نخست که مسلمانان بر ایشان آشکار شدند، با تیرها بر آنان باران زنند
4:44
سپس همگی به یکباره یورش آورند
4:47
و هنگام درآمدن سپیدهدم
4:49
مسلمانان وارد دره حنین شده بودند
4:53
و به فرود آمدن در آن آغاز کرده بودند
4:55
در حالی که از وجود کمینگاهها آگاه نبودند
4:58
پس در حالی که در حال فرود آمدن بودند
5:00
ناگهان تیرها در هر سو بر آنان باریدن گرفت
5:05
سپس سواران دشمن آمدند
5:07
و به یکباره بر مسلمانان یورش آوردند
5:11
جابر بن عبدالله رضیاللهعنهما میگوید:
5:15
هنگامی که به وادی حنین رسیدیم،
5:18
از یکی از درههای تهامه، که گودالی گسترده و پرپیچوخم بود، فرود آمدیم.
5:23
ما در آنجا بهتدریج و با شیب فرود میآمدیم.
5:26
و در صبحگاه،
5:28
آن قوم (هوازن) از ما پیش افتاده بودند و در درهها و تنگناهای آن کمین کرده بودند.
5:33
پس از آن، موجی از وحشت میان مسلمانان پخش شد،
5:38
و صفها از هم پاشید.
5:40
و مردان مالک این آشفتگی را غنیمت شمردند،
5:43
و دستههای آنان حمله کردند،
5:45
و سواران بر کسانی که پیش رویشان بودند تاختند.
5:48
پس مسلمانان شکستخورده عقب نشستند،
5:51
بهگونهای که هیچکس به دیگری توجهی نداشت.
5:54
و شترها بر یکدیگر ریختند،
5:57
و نمیدانستند چه باید بکنند.
6:00
و با پیامبر (ﷺ) پایداری کردند
6:03
تنی چند از مهاجرین و انصار.
6:06
عبدالله بن مسعود رضیاللهعنه گفت:
6:09
روز حنین با پیامبر (ﷺ) بودم،
6:14
و مردم از او روی برتافتند.
6:16
و هشتاد مرد از مهاجرین و انصار با او پایداری کردند.
6:21
و ابن عمر گفت:
6:23
ما را در روز حنین دیدیم
6:25
و مردم به ما پشت نکردند [یا: ما به آنان پشت نکردیم]،
6:28
و با رسول الله (ﷺ) جز صد مرد نبود.
6:48
ابن سعد یاد کرده است
6:50
از شیبة بن عثمان حجبی، که گفت:
6:53
در سال فتح،
6:55
رسول الله (ﷺ) با زور وارد مکه شد.
7:00
[شیبه] گفت: همراه قریش به سوی هوازن در حنین میروم،
7:05
امید که چون [صفوف] درهم آمیزند،
7:07
از محمد فرصتی یابم
7:09
و انتقام بگیرم از او،
7:11
تا من کسی باشم که به خونخواهی همه قریش برخاستهام.
7:15
و گفتم:
7:17
اگر از عرب و عجم کسی باقی نماند
7:20
جز آنکه از محمد پیروی کند،
7:22
من هرگز از او پیروی نخواهم کرد.
7:24
و من در کمین بودم برای آنچه بیرون آمده بودم،
7:26
و کار در جانم جز استواری بیشتر نمیشد.
7:30
پس چون مردم درهم آمیختند،
7:32
رسول الله (ﷺ) از قاطرش به میان [دشمن] جهید،
7:37
و شمشیرش را برکشید.
7:39
من به او نزدیک شدم تا آنچه را میخواستم انجام دهم،
7:42
و شمشیرم را بالا بردم،
7:44
تا آنجا که نزدیک بود او را با آن بزنم،
7:46
یعنی نزدیک بود او را بکشم.
7:49
آنگاه شعلهای از آتش، همچون برق، بر من پدیدار شد،
7:52
که نزدیک بود مرا بسوزاند.
7:54
از ترس او دستم را بر چشمانم نهادم.
7:57
آنگاه رسول الله (ﷺ) به من رو کرد،
8:01
سپس مرا ندا داد و فرمود:
8:03
ای شیبه!
8:05
نزدیک من بیا.
8:07
من به او نزدیک شدم،
8:09
و او بر سینهام دست کشید، سپس فرمود:
8:11
خدایا، او را از شیطان پناه ده.
8:14
شیبه گفت:
8:16
به خدا سوگند،
8:17
آن ساعت برای من از شنوایی و بینایی و جانم محبوبتر بود.
8:23
و الله آنچه را در جانم بود برد.
8:26
سپس به من فرمود:
8:28
نزدیک شو و بجنگ.
8:30
من پیشاپیش او رفتم و با شمشیرم میزدم،
8:33
و خدا میداند که دوست داشتم جانم را سپر او کنم در هر چیز.
8:38
و اگر در آن ساعت با پدرم روبهرو میشدم، اگر زنده بود،
8:42
شمشیر بر او فرود میآوردم.
8:44
پس پیوسته ملازم او بودم در آنچه بر او لازم بود،
8:47
تا مسلمانان بازگشتند و یکپارچه به حمله بازگشتند.
8:52
آنگاه قاطر رسول الله (ﷺ) نزدیک آورده شد،
8:56
و او بر آن سوار شد،
8:58
و به دنبال آنان بیرون رفت تا از هر سو پراکنده شدند،
9:04
و به اردوگاه خود بازگشت و به خیمهاش درآمد.
9:08
من بر او داخل شدم،
9:09
و جز من کسی بر او داخل نشد،
9:12
از شوق دیدار چهرهاش و شادمانی به او.
9:16
پس فرمود:
9:17
ای شیبه!
9:18
آنچه خدا برای تو خواسته،
9:20
بهتر است از آنچه تو برای خود خواستی.
9:23
سپس همه آنچه را در جانم پنهان داشته بودم، به من بازگفت،
9:27
آنچه هرگز آن را برای کسی یاد نکرده بودم.
9:30
[شیبه] گفت:
9:31
گفتم:
9:32
گواهی میدهم که هیچ معبودی جز الله نیست،
9:36
و تو رسول الله هستی.
9:38
سپس گفتم:
9:39
برای من آمرزش بخواه.
9:41
فرمود:
9:42
خدا تو را بیامرزد.
9:44
و بر این رویداد جز این نمیگویم که:
9:49
آن را یک بار، دوبار، سه بار، چهار بار و پنج بار بازخوانی کن.
9:55
گنجینههای سیره.
9:58
چرا در دل برخی مسلمانان شگفتی پدید آمد؟
10:06
نخست:
10:09
جمهور مسلمانان احساس کردند
10:12
که جاهلیت آخرین نفسهای خود را میکشد،
10:15
پس در دل برخیشان شگفتی افتاد.
10:18
دوم:
10:20
بسیاری از آنان بر فزونی لشکر تکیه کردند.
10:23
بدون توجه به اینکه پیروزی از جانب الله است
10:27
سوم
10:29
[دیدند که آنان اندکاند و پیروز میشوند]
10:32
پس چگونهاند که با این تعداد [پیروز شوند]
10:35
گنجینههای سیره
10:38
شجاعترین مردمان
10:43
پس از آنکه مشرکان به رهبری مالک بن عوف، مسلمانان را غافلگیر کردند
10:50
و از هر سو تیرها به سوی آنان آمد
10:53
و شتران بر یکدیگر سوار میشدند
10:56
و اسبها رم میکردند
10:58
اگر برخی از مسلمانان شکست خوردند
11:00
و نمیدانستند به کجا بروند
11:03
پیامبر (ﷺ) ماند و نگریخت
11:07
و کسانی که با او بودند
11:08
و نخواهد گریخت
11:10
زیرا رسول الله (ﷺ) کار شگفتانگیزی انجام داد
11:14
مسلمانان میگریختند
11:16
و مشرکان حمله میکردند
11:18
و او (ﷺ) بر مشرکان یورش میبرد
11:22
و میفرمود
11:24
من پیامبرم، دروغ نیست
11:26
من فرزند عبدالمطلب هستم
11:29
و ابوسفیان بن حارث
11:31
پسرعموی پیامبر (ﷺ)
11:34
که لگام قاطرش را گرفته بود
11:37
و عباس هم رکاب او را [گرفته بود]
11:39
از پیشروی قاطر پیامبر (ﷺ) جلوگیری میکردند
11:43
تا جلو نرود
11:45
و پیامبر تکرار میکرد و میفرمود
11:48
من پیامبرم، دروغ نیست
11:50
من فرزند عبدالمطلب هستم
11:52
این شجاعت برای هیچکس جز رسول الله (ﷺ) ممکن نیست
11:56
مگر برای رسول الله (ﷺ)
12:00
براء بن عازب رضیاللهعنه گفت
12:04
به خدا سوگند، هنگامی که جنگ سخت میشد
12:07
ما به او پناه میبردیم
12:09
و شجاعترین ما کسی بود که در کنار او قرار میگرفت
12:13
گنجینههای سیره
12:18
پیروزی حق
12:20
پیامبر (ﷺ) به عباس فرمود
12:27
مهاجران و انصار را صدا بزن
12:30
اصحاب درخت سمره را صدا بزن
12:32
یعنی کسانی که با پیامبر (ﷺ) بیعت کردند
12:36
بیعت عقبه نزد آن درخت
12:38
و آن درخت، درخت سمره بود
12:41
پس عباس برخاست و ندا داد
12:43
ای اصحاب سمره
12:45
ای انصار
12:47
ای خزرج
12:49
و خزرج را بهتنهایی صدا زد، نه دیگران
12:52
زیرا آنان در جنگ صبور بودند
12:55
پیامبر (ﷺ) مشتی سنگریزه برگرفت
12:59
و آن را به چهرههای کافران پرتاب کرد و فرمود
13:03
به پروردگار محمد سوگند که شکست خوردند
13:06
پس همین که آنان را پرتاب کرد
13:08
تیزی شمشیرشان کند شد و کارشان پشتبهپشت شد
13:12
عباس گفت
13:15
به خدا سوگند، هنگامی که صدای مرا شنیدند، چنان بازگشتند
13:19
همچون بازگشت گاو به سوی بچههایش
13:22
و میگفتند: لبیک، لبیک
13:26
و هر یک از آنان شتر خود را برمیگرداند تا با او بازگردد
13:30
پس اگر شتر اطاعت نمیکرد
13:33
از شتر پیاده میشد
13:35
زره خود را برمیداشت و نزد پیامبر (ﷺ) میآمد
13:40
و کسانی که نزد پیامبر (ﷺ) باقی ماندند
13:44
در کنار او بودند و حرکت نکردند
13:48
ده نفر
13:49
ابوبکر، عمر، علی و عباس
13:54
و فضل بن عباس
13:56
و ربیعه بن حارث
13:58
و ابوسفیان بن حارث
14:00
و اسامه بن زید
14:02
و ابن مسعود
14:04
و ایمن پسر ام ایمن
14:06
برادر مادری اسامه
14:09
و این تنها کسی بود که از این ده نفر کشته شد
14:13
عباس گفت
14:15
ما نُه نفر، رسول الله را در جنگ یاری کردیم
14:19
کسانی که از او گریختند، گریختند و پراکنده شدند
14:23
و دهمین ما، کبوتری بود که جانش را فدا کرد
14:26
و چون در راه خدا به او آسیبی رسید، ناله نکرد
14:30
و یاد کرد از کسانی که با پیامبر (ﷺ) ثابت ماندند
14:36
قثم بن عباس
14:38
و جعفر بن ابیسفیان بن حارث
14:41
و عتبه و معتب
14:43
پسران ابیلهب
14:45
پس چون یاران پیامبر (ﷺ) که گریخته بودند بازگشتند نزد او
14:51
دو گروه با شدت به نبرد پرداختند
14:55
و رسول الله (ﷺ) به جنگ نگاه کرد
14:59
و فرمود: اکنون تنور داغ شد
15:04
گنجینههای سیره
15:07
هر که کشتهای را بکشد، غنیمت او از آن اوست
15:14
ابوقتاده گفت
15:18
در سال حنین همراه پیامبر (ﷺ) بیرون آمدیم
15:23
چون به هم رسیدیم، مسلمانان برتری یافتند
15:27
مردی از مشرکان را دیدم که بر مردی از مسلمانان حمله کرده است
15:32
از پشت سر با شمشیر بر کتف او زدم
15:37
زره را برید و او به سوی من رو کرد
15:40
مرا چنان در آغوش گرفت که بوی مرگ را احساس کردم
15:44
سپس مرگ به او رسید و مرا رها کرد
15:47
یعنی این مرد تنومند، بزرگ و عظیم است؛ شجاع و تیزرو.
15:51
شجاع، تیزرو.
15:53
پس به عمر رسیدم و گفتم:
15:55
مردم را چه شده است؟
15:57
گفت: کار خدای عزوجل است.
16:00
سپس پس از آنکه عباس آنان را ندا داد، به سوی پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بازگشتند.
16:06
پس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) نشست،
16:09
پس از آنکه در جنگ پیروز شد،
16:12
و فرمود:
16:14
هرکس کسی را کشته باشد که برای او بر او دلیلی باشد،
16:17
پس وسایل جنگی او از آن اوست.
16:19
پس گفتم: چه کسی برای من گواهی میدهد؟
16:21
کسی نبود.
16:23
پس نشستم.
16:24
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) همان را فرمود.
16:27
گفت:
16:29
سپس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) همان را فرمود.
16:33
پس گفتم: چه کسی برای من گواهی میدهد؟
16:36
سپس نشستم.
16:38
پس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
16:41
ای ابا قتاده، تو را چه شده است؟
16:43
پس ماجرا را برای او بازگو کردم.
16:45
مردی گفت: راست گفته است،
16:47
و وسایل جنگی او نزد من است،
16:49
پس او را از من راضی کن.
16:51
ابوبکر گفت: نه، به الله سوگند،
16:54
پس (پیامبر) عمداً شیری از شیران الله را رها نمیکند
16:58
که از الله و رسولش دفاع میکند،
17:00
تا وسایل جنگیاش را به تو بدهد.
17:02
پس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
17:05
راست گفته است.
17:06
پس آن را به او بده.
17:07
ابو قتاده گفت:
17:09
پس آن را گرفتم،
17:10
و با آن باغی در بنی سلمه خریدم،
17:14
که آن نخستین مالی بود که در اسلام به دست آوردم.
17:18
و مسلمانان به سوی پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بازگشته بودند،
17:23
و با کافران جنگیدند و با آنان درگیر شدند،
17:26
تا آنکه پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) و کسانی که با او بودند پیروز شدند،
17:31
به یاری الله تعالی برای آنان.
17:34
و در همان (ماجرا) الله جل وعلا فرمود:
17:37
همانا الله شما را در جاهای بسیاری یاری داد.
17:42
و در روز حنین،
17:43
آنگاه که کثرت (جمعیت) شما شما را به شگفتی واداشت،
17:49
اما آن (کثرت) چیزی از شما را بینیاز نکرد،
17:53
و زمین با همه پهناوریاش بر شما تنگ شد.
17:56
سپس پشتکرده بازگشتید،
18:00
سپس الله آرامش خود را فرو فرستاد
18:04
بر پیامبرش و بر مؤمنان.
18:08
و سپاهیانی فرو فرستاد که شما آنان را ندیدید.
18:13
و کسانی را که کفر ورزیدند عذاب کرد،
18:15
و این است پاداش کافران».