از مجموعهٔ گنجینه‌های سیره (مجموعه کامل شد) · درس 9 از 58

گنجینه بیوگرافی | شیخ عثمان الخمیس | قسمت (9) | مهاجرت به حبشه

◉ 794 بازدید ⏱ 20:58 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 گنج‌های سیره
0:10 هجرت به حبشه
0:14 از حرص پیامبر (ﷺ) بر یارانش این بود که
0:19 چون بسیاری آزار و شکنجه را دید،
0:22 به ایشان دستور داد به حبشه هجرت کنند.
0:25 پادشاه حبشه در آن زمان کسی بود که به او «اصحمه» می‌گفتند.
0:30 و او به عدالت یاد شده بود.
0:32 پس پیامبر (ﷺ) به برخی از مسلمانان فرمود:
0:37 «در سرزمین حبشه پادشاهی است که هیچ‌کس نزد او ستم نمی‌بیند.
0:41 پس به سرزمین او بروید تا الله برای شما گشایش و راه خروجی از آنچه در آن هستید قرار دهد.»
0:48 هجرت نخست در سال پنجم بعثت بود.
0:53 پس ده مرد و چهار زن هجرت کردند.
0:57 رئیس ایشان عثمان بن عفان بود.
1:00 و دختر پیامبر (ﷺ)، رقیه رضی‌الله‌عنها، با او بود.
1:06 و در همان سال، در ماه رمضان، رخ داد که
1:09 پیامبر (ﷺ) به سوی حرم بیرون رفت.
1:14 و در آنجا گروه بزرگی از قریش در مجالس خود، چنان‌که عادتشان بود، حضور داشتند.
1:20 پس ایشان برخاست و شروع کرد به تلاوت سوره نجم.
1:24 «سوگند به ستاره هنگامی که فرود آید،
1:27 یارتان نه گمراه شده و نه به بیراهه رفته است،
1:31 و از روی هوای نفس سخن نمی‌گوید.
1:35 این جز وحیی نیست که فرو فرستاده می‌شود.
1:39 او را نیرومندی سخت‌کوش آموخته است.»
1:43 این سوره با آنچه از معانی و الفاظ شگفت‌انگیز در بر دارد،
1:48 هرگز مانندش را نشنیده بودند.
1:50 چون پیامبر (ﷺ) به این آیه رسید،
1:55 «پس برای الله سجده کنید و عبادت نمایید»،
2:00 پیامبر (ﷺ) سجده کرد.
2:03 پس هیچ‌یک از آنان خود را نگه نتوانست داشت، تا آنکه همگی سجده‌کنان به زمین افتادند.
2:08 پس همه اهل مکه سجده کردند.
2:10 و این بدان سبب بود که شکوه این آیات خرد ایشان را ربوده بود.
2:15 پس برخی از مردم گمان کردند که ایشان ایمان آورده‌اند،
2:18 و اینکه از پیامبر (ﷺ) پیروی کرده‌اند.
2:23 و خبر به اهل حبشه رسید
2:26 که تمام قریش وارد اسلام شده‌اند.
2:29 پس در همان سال، در ماه شوال، به مکه بازگشتند.
2:34 چون به آنجا رسیدند،
2:35 برایشان روشن شد که امر چنین نیست،
2:39 و آن سجده‌کردن
2:41 تنها از سر اعتراف و اقرار درونی ایشان بود
2:46 به صحت انتساب این قرآن به الله تبارک و تعالی،
2:50 و نه از روی پیروی از پیامبر (ﷺ).
2:55 مهاجران به حبشه:
2:58 جعفر بن ابی طالب
3:01 عثمان بن عفان
3:03 خالد بن سعید بن عاص
3:05 عبدالله بن جعفر
3:07 که در حبشه متولد شد.
3:09 ابوسلمه بن عبدالاسد
3:12 حاطب بن حارث
3:14 عبدالله بن شهاب بن عبدالله بن حارث
3:18 معمر بن عبدالله
3:20 از بنی عدی
3:22 مطلب بن ازهر
3:24 سفیان بن معمر
3:26 شرحبیل بن حسنه
3:28 عمر بن سعید بن عاص
3:31 عبیدالله بن جحش
3:34 مهاجرات به حبشه:
3:38 اسماء بنت عمیس
3:40 رقیه دختر پیامبر (ﷺ)
3:44 همینه بنت خالد
3:46 امه بنت خالد بن سعید
3:49 ام سلمه
3:51 ام حبیبه دختر ابوسفیان
3:55 گنج‌های سیره
4:02 داستان غرانیق
4:06 الله در سوره نجم می‌فرماید:
4:09 «آیا لات و عزی را دیده‌اید؟
4:12 و منات، سومین، آن دیگری؟»
4:16 چون این آیات بر پیامبر ما (ﷺ) نازل شد،
4:21 ایشان آن را بر مسلمانان و مشرکان تلاوت فرمود.
4:24 پس [برخی] گمان کردند که شیطان بر زبان پیامبر (ﷺ) الهام کرده است
4:30 پس از آنکه این دو آیه را تلاوت کرد
4:33 که فرمود:
4:34 «آن غرانیق برتر (بت‌ها)،
4:37 و شفاعت ایشان قطعاً امید داشتنی است.»
4:40 و چون پیامبر (ﷺ) این را شنید،
4:45 بر او سخت آمد.
4:47 پس الله عز وجل نازل فرمود:
4:49 و پیش از تو هیچ فرستاده و پیامبری را نفرستادیم.
4:54 مگر آنکه چون آرزو کرد، شیطان [چیزی] در آرزوی او افکند،
5:00 پس الله آنچه را شیطان می‌افکند نسخ می‌کند.
5:04 سپس الله آیات خود را استوار (محکم) می‌گرداند.
5:07 و الله دانای حکیم است.
5:10 تا آنچه را شیطان می‌افکند، فتنه‌ای برای کسانی قرار دهد که در دل‌هایشان (بیماری) است.
5:15 و دل‌هایشان سخت است،
5:19 و به راستی ستمگران در ستیزی دور و دراز به سر می‌برند.
5:25 ابن عربی رحمه‌الله هنگام تفسیر این آیه ده مقام یاد کرده است.
5:31 از جمله آن‌ها:
5:32 نخست:
5:33 آنکه چون الله فرشته را با وحی خود به سوی پیامبر (ﷺ) می‌فرستد،
5:39 علم به آن [فرشته] را برای او می‌آفریند،
5:42 تا یقین کند که او فرستاده‌ای از جانب الله است.
5:46 و اگر پیامبر چون فرشته با وحی با او سخن می‌گفت،
5:50 نمی‌دانست که آیا او فرشته است یا انسان،
5:53 یا صورتی مخالف این جنس‌ها که سخنی بر او افکنده و گفتاری به او رسانده،
5:58 و [در آن صورت] برای او درست نبود که بگوید این از جانب الله است.
6:00 [پس این علم یقینی خود دلیل صحت وحی است.]
6:05 و نزد ما ثابت نشده است که الله چنین فرمان داده باشد
6:08 و اگر شیطان می‌توانست در آن (صورت) متمثّل شود
6:11 یا خود را شبیه آن (ها) کند
6:13 ما أمناه علی آیة
6:15 و از او باطلی را که از حقیقت برخوردار باشد نشناختیم
6:19 ثانیاً
6:21 همانا الله پیامبرش را از کفر محفوظ داشته است
6:24 و او را از شرک ایمن می‌دارد
6:26 و این امر از دین مسلمانان به اجماع ایشان بر آن و اتفاقشان بر آن، استقرار یافته است.
6:32 پس کسی که ادعا کند که جایز است بر او این‌که به الله کفر ورزد
6:36 یا در آن یک چشم‌برهم‌زدن تردید کند
6:38 همانا او رشته اسلام را از گردن خود برداشته است
6:42 سوم
6:44 الله رسول خود را به نفس خویش شناساند و او را به دلایلش بینا کرد.
6:49 و او را ملکوت آسمان‌ها و زمینش نشان می‌دهد.
6:52 و (او) سنت‌های کسانی را که پیش از او از برادرانش بودند، شناخت
6:56 و از امر الله، آنچه امروز ما آن را می‌دانیم، بر او پوشیده نبود.
7:00 و هر که این خاطر به ذهنش برسد
7:03 او از کسانی است که به صورت (رو به زمین) سرنگون راه می‌رود.
7:06 بی‌شناخت از پیامبرش و نه از پروردگارش
7:10 ثانیاً
7:11 چگونه این کفر بر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) پنهان ماند؟
7:15 آنچه که نزول آن از جانب الله جایز نیست
7:19 و اگر کسی این را می‌گفت، همه بی‌درنگ به انکار و بازداشتن او می‌شتافتند.
7:24 و سرزنش و نکوهش
7:27 این داستان با اسنادهایی روایت شده که ثابت نیست.
7:30 پس هیچ راهی نیست مگر آنکه به صورت مرسل یا معضل یا موضوع روایت شده است.
7:36 چه این [حکم] به‌هم‌پیوسته باشد یا نباشد
7:40 این حدیث هم به‌صورت مرفوع و هم به‌صورت موقوف روایت شده است.
7:43 و به‌صورت مرسل و موصول نیز روایت شده است
7:46 حافظ ابن حجر رحمه‌الله تا آنجا گفته است
7:49 تعدّد طرق نقل این داستان نشان می‌دهد که برای آن اصلی وجود دارد.
7:54 جز آنکه جمهور مفسّران و محدّثان
7:57 به نفی صحت آن رفتند
8:00 و چند تن از اهل علم بر او تعقیب (نقد و استدراک) نوشته‌اند.
8:03 پاسخ به این داستان در موارد زیر خلاصه می‌شود
8:07 نخست از جهت متن
8:10 در سیاق و الفاظ آن، اضطراب واقع شده است
8:14 چیزی که باعث می‌شود نفس به پذیرفتن این داستان آرام نگیرد
8:18 از امام الائمه ابن خزیمه درباره آن پرسیده شد و او گفت
8:23 این از جعل زنادقه است
8:26 ثانیاً
8:27 این (روایت) با روایت صحیحی که بخاری در صحیح خود نقل کرده است، در تعارض است.
8:32 این‌که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) سوره نجم را خواند، سپس سجده کرد.
8:38 پس مسلمانان و مشرکان، و انس و جن سجده کردند
8:42 و در آن هیچ ذکری از غرانیق نیست
8:46 ثالثاً
8:47 این [رأی/قول] با صریح آیات قرآن مخالف است
8:50 آیه‌ای که بر این دلالت دارد که الله برای شیطان هیچ تسلطی بر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) قرار نداده است
8:58 همچون فرموده خداوند سبحانه و تعالی
9:00 «همانا بندگان من، تو را بر ایشان هیچ تسلطی نیست.»
9:04 و فرموده‌ی سبحانه
9:06 «همانا او را بر کسانی که ایمان آورده‌اند و بر پروردگارشان توکل می‌کنند، هیچ تسلطی نیست.»
9:15 «جز این نیست که تسلط او بر کسانی است که وی را به سرپرستی می‌گیرند و کسانی که به او شرک می‌ورزند.»
9:25 و کدام سلطان بزرگ‌تر است از اینکه شیطان بر زبان رسول او (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بیفکند
9:32 این عبارت صریحاً شرک‌آمیز
9:35 و همچنین با صراحت آیات مخالفت می‌کند
9:38 دلالت بر حفظ ذکر و صیانت آن از تحریف و تبدیل
9:43 و زیادت و نقصان، مانند گفته‌ی (الله تعالی)
9:46 «همانا ما خود این ذکر را فرو فرستادیم و قطعاً ما آن را نگاهبانیم.»
9:56 و این، کتابی ارجمند است.
10:00 «باطل نه از پیش روی آن می‌آید و نه از پشت سر آن.»
10:07 «فرو فرستاده‌ای از جانب حکیم ستوده.»
10:12 و فرموده‌ی خداوند سبحانه و تعالی
10:21 چهارم
10:23 دلیل قطعی اقامه شده است
10:25 اجماع امت منعقد شده است بر عصمت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
10:30 جریان کفر بر قلب یا زبانش
10:34 نه عمداً و نه سهواً
10:36 یا این‌که بر الله افترا ببندد، چه عمداً و چه سهواً، در حالی‌که چیزی بر او نازل نشده باشد.
10:41 سبحانه و تعالی فرمود
10:54 پنجم
10:55 همانا سیاق آیات سوره نجم
10:58 این روایت، قرینه‌ای روشن بر بطلان آن است.
11:11 و او را حمد و سپاس می‌گوییم؛ و آفرینش او (را که) زن است.
11:15 این‌گونه تقسیم، آن‌گاه تقسیمی ناعادلانه است.
11:20 سیاق [آیات] که خدایان مشرکان را نکوهش می‌کند، در چهار آیهٔ پیاپی، با این برداشت راست نمی‌آید.
11:27 سپس پس از آن، او را ستایش می‌کند
11:29 و این (کلام) از آن منزّه است که کلام بشر باشد.
11:32 پس چگونه است حال کلام الله جل و علا که فصیح‌ترین و روشن‌ترین کلام‌هاست؟
11:38 ششم
11:39 از آنجا که معلوم است، مشرکان قریش
11:42 آنان حریص‌ترین مردم بر دفع نبوت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بودند.
11:47 و ابطال دلیل او و به تردید انداختن در رسالتش
11:51 و جستجوی هر راهی که از طریق آن بتوانند نفوذ کنند.
11:55 حتی اگر این داستان صحیح باشد
11:58 اگر چنین بود، برای آنان دستاویزی می‌شد برای فتنه‌ای که بسیاری از کسانی را که اسلام آورده بودند دربرمی‌گرفت.
12:03 ثانیاً... نه؛ «سابعاً» یعنی «هفتم‌اً́» یا «در هفتمین مورد»
12:04 پذیرفتن این داستان
12:06 مستلزم پذیرفتن شرک از سوی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) توسط مؤمنان است
12:11 پس از آنکه ایشان را به توحید فراخواند
12:14 گویی این نقضِ دعوتِ او است.
12:17 و حاشا بر او از آن
12:19 ثامنًا → هشتم
12:20 گروهی از اهل علم این داستان را انکار کرده‌اند.
12:24 ابن حزم و قاضی عیاض
12:27 و ابن کثیر و شوکانی و دیگران
12:30 سؤال باقی می‌ماند
12:32 چرا مسلمانان و مشرکان نیز همین‌گونه سجده کردند؟
12:36 اما سجده‌ی مسلمانان
12:39 زیرا این سجده، پیروی از پیامبرشان بود.
12:41 اما سجده مشرکان،
12:44 ممکن است که آنان از شگفتی و حیرتی که به ایشان دست داده بود سجده کرده باشند،
12:48 و از ترسی که هنگام شنیدن سوره بر آنان چیره شده بود.
13:03 هنگامی که مهاجران از حبشه به مکه بازگشتند،
13:07 و حقیقت امر و روشنی آن را دیدند،
13:11 که کافران مکه به اسلام درنیامده بودند،
13:14 و آن خبر، شایعه‌ای بیش نبوده است،
13:17 بار دیگر به حبشه هجرت کردند.
13:20 و برخی از ایشان باقی ماندند،
13:22 همچون عثمان رضی‌الله‌عنه
13:24 و همسرش رقیه، دختر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم).
13:29 و برخی دیگر بار دوم هجرت کردند،
13:32 و دیگران نیز از پی ایشان رفتند.
13:34 پس این، هجرت دوم بود.
13:36 و در آن هفتاد و هشت... (نه: هشتاد و سه) مردی بود،
13:39 از اصحاب پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم).
13:43 و هشت یا نوزده زن.
13:59 سران قریش نزد ابوطالب، عموی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) رفتند،
14:05 برای بار دوم.
14:07 و به او گفتند:
14:09 ای ابوطالب!
14:10 تو در میان ما از سن و شرف و جایگاهی برخورداری.
14:15 و ما از تو خواستیم که برادرزاده‌ات را بازداری، اما بازنداشتی.
14:19 و به الله سوگند که ما بر این امر شکیبا نخواهیم بود،
14:23 که او بیاید و قرآن را میان ما بخواند.
14:26 این را هرگز تحمل نخواهیم کرد،
14:29 یعنی دشنام دادن به پدرانمان و سبک شمردن خردهایمان
14:33 و عیب گرفتن بر خدایانمان.
14:35 مگر آنکه او را از ما بازداری،
14:37 وگرنه با تو و او در این باره به نبرد برخیزیم،
14:40 تا یکی از دو گروه هلاک شود.
14:43 و این تهدیدی سخت از سوی قریش بود
14:46 نسبت به ابوطالب، عموی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم).
14:51 چون ابوطالب دید که این کار سخت شده است،
14:55 کسی را نزد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرستاد
14:59 و به او گفت:
15:00 ای برادرزاده!
15:02 قوم تو نزد من آمده‌اند
15:04 و آنچه را گفته بودند، برایش بازگفت.
15:07 پس بر من و بر خودت رحم کن،
15:09 و آنچه را طاقتش را ندارم، بر دوشم منه.
15:13 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) گمان برد که عمویش او را وامی‌گذارد
15:18 و در یاری‌اش سست شده است.
15:21 پس فرمود (صلی‌الله‌علیه‌وسلم):
15:24 ای عمو!
15:25 به الله سوگند اگر خورشید را در دست راستم و ماه را در دست چپم بگذارند
15:30 تا این امر را رها کنم، تا آنکه الله آن را آشکار کند، یا من در راه آن هلاک شوم،
15:36 آن را رها نخواهم کرد.
15:37 سپس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) اشک ریخت و گریست،
15:42 و برخاست و ابوطالب، عمویش را در حالی که از این سخنی که گفته بود مبهوت مانده بود، واگذاشت.
15:50 و این روایت، هرچند از نظر سند صحیح نیست،
15:54 و آن سخن پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) است:
15:58 به الله سوگند اگر خورشید را در دست راستم و ماه را در دست چپم بگذارند،
16:03 تا آخر آن،
16:04 چنان‌که اهل علم یادآور شده‌اند،
16:06 جز آنکه در نقل سیره بدان تسامح می‌شود،
16:09 و یاد کردن آن اشکالی ندارد،
16:11 زیرا از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) ثابت است که کوتاه نیامد،
16:16 اما آیا این سخن را به همین لفظ گفت یا سخن دیگری گفت،
16:22 علم آن نزد الله تبارک و تعالی است.
16:25 چون پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) رفت
16:29 و ابوطالب را مبهوت واگذاشت،
16:32 ابوطالب به خود آمد،
16:34 سپس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را صدا زد،
16:38 و او به سوی ایشان بازگشت.
16:41 پس ابوطالب به او گفت:
16:43 برو ای برادرزاده و هر چه دوست داری بگو،
16:47 که به الله سوگند هرگز تو را به چیزی تسلیم نخواهم کرد.
16:51 و چند بیت نیکو سرود،
16:53 که در آن راستی خود را با رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بیان می‌کند،
16:58 و اینکه او یاری‌دهنده اوست،
17:00 و اینکه هرگز او را به کافران مکه تسلیم نخواهد کرد.
17:05 گفت:
17:06 به الله سوگند آنان با جمعیتشان به تو نخواهند رسید،
17:09 مگر آنکه من زیر خاک در گور نهاده شوم.
17:13 به راه خود برو، بر تو هیچ عیبی نیست،
17:17 و مژده ده و چشمانت را بدان روشن دار.
17:21 تو مرا خواندی و دانستی که خیرخواه منی،
17:24 و راستگو بودی و پیش از این نیز امین بودی.
17:28 و دینی را عرضه کردی که دانستم
17:32 از بهترین ادیان جهان است.
17:35 اگر ملامت، یا بیم آن سرزنش که...
17:39 اگر مرا بر آن پذیرای بیابی، آشکارا بیان می‌کردم.
17:43 و در این ابیات
17:45 ابوطالب بیان می‌کند که هرگز پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را وامنمی‌گذارد،
17:51 اما در عین حال از پذیرفتن اسلام سرباز زد.
17:55 و شاید حکمت در آن این باشد
17:57 که اگر او به اسلام درمی‌آمد،
17:59 کافران مکه بر او جسورتر می‌شدند، چنان‌که بر دیگران جسور شدند،
18:04 اما او بر دین ایشان باقی ماند، پس بر او جسارت نکردند.
18:09 این ابیات را گفت.
18:11 پس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بازگشت،
18:14 شادمان از آنچه از ابیات شنیده بود،
18:17 و از سخنی که دل او را از عمویش ابوطالب خنک کرد.
18:21 چون قریش دید که ابوطالب،
18:24 از اینکه پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را وا‌گذارد سر باز زده است،
18:28 و اینکه او بر جدایی از ایشان عزم کرده است،
18:31 نزد عماره بن ولید بن مغیره رفتند
18:35 و به او گفتند:
18:36 ای عمارة!
18:37 تو را به ابوطالب می‌دهیم
18:39 تا او را فرزند خود قرار دهد
18:41 و محمد را به‌جای تو می‌گیریم، سپس او را می‌کشیم
18:45 و (گروهی) نزد ابوطالب آمدند و گفتند:
18:48 ای ابوطالب!
18:50 این جوان
18:52 ای عمارة بن الولید بن المغیره
18:54 نیرومندترین و زیباترین جوان قریش است
18:58 او را بگیر
18:59 عقل و یاریش برای تو باشد
19:01 و او را به فرزندی بپذیر، پس او از آنِ تو خواهد بود
19:04 و برادرزاده‌ات را به ما تحویل ده
19:06 این همان کسی است که با دین تو و دین پدرانت مخالفت کرده است
19:10 و جمع قوم تو را پراکنده ساخته و خردهای ایشان را سبک شمرده است
19:14 پس او را می‌کشیم
19:15 زیرا او فقط یک مرد در برابر یک مرد است
19:18 پس ابوطالب گفت:
19:20 به خدا سوگند، چه بد چیزی به من پیشنهاد می‌کنید!
19:23 آیا فرزندتان را به من می‌دهید تا او را برای شما بزرگ کنم،
19:26 و من فرزندم را به شما بدهم تا او را بکشید؟
19:29 به خدا سوگند، این هرگز نخواهد شد.
19:33 و آنچه از موضع ابوطالب نسبت به پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) و کافران مکه دیده می‌شود،
19:38 جای شگفتی دارد:
19:40 که چگونه ابوطالب اسلام نیاورد
19:42 و از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) پیروی نکرد؟
19:44 و اگر به سخن ابوطالب توجه کنیم،
19:48 (آنجا که می‌گوید:)
19:52 «اگر سرزنش (قوم) و ترس از ننگ نبود،
19:55 اگر مرا بخشنده و آماده (یاری) می‌یافتی، آشکارا آن را بیان می‌کردم»
19:59 همین سخن است که ابوطالب را از پیروی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بازداشت،
20:05 در حالی که او می‌دانست که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بر حق است.
20:09 از همین رو الله تبارک و تعالی فرمود:
20:13 «به راستی می‌دانیم که آنچه ایشان می‌گویند تو را اندوهگین می‌کند.»
20:18 اما آنان تو را تکذیب نمی‌کنند،
20:24 «ولی ستمگران آیات الله را انکار می‌کنند.»
20:31 ایشان حق را می‌دانستند
20:33 و می‌دانستند که آنچه پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آورده، حق است
20:38 و او فرستاده‌ای از جانب الله است،
20:41 و آنچه او تلاوت می‌کند، نه شعر است و نه سحر و نه کهانت،
20:46 بلکه (انکار ایشان از) تکبر است، و پناه بر الله تعالی.