از مجموعهٔ گنجینه‌های سیره (مجموعه کامل شد) · درس 34 از 58

گنجینه بیوگرافی | شیخ عثمان الخمیس | قسمت (34) | عمره قضائیه

◉ 361 بازدید ⏱ 16:17 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 گنجینه‌های سیره
0:06 سمحاً إذا اشتری (آسان‌گیر است هرگاه بخرد)
0:11 و در این غزوه
0:15 جابر بن عبدالله رضی‌الله‌عنهما برای ما داستان دیگری را نقل کرد
0:21 پس گفت:
0:22 من با رسول الله (ﷺ) بیرون رفتم
0:26 به سوی غزوه ذات الرقاع از نخل
0:29 بر شتری ضعیف از آنِ خودم
0:31 چون رسول الله (ﷺ) از این غزوه بازگشت
0:35 (بازگشت)
0:37 کاروان‌ها شروع به حرکت کردند
0:39 و من عقب می‌ماندم
0:41 تا آنکه رسول الله (ﷺ) به من رسید
0:45 پس فرمود:
0:46 «چه شده است ای جابر؟»
0:48 گفتم: ای رسول الله!
0:50 شتر من کُند شده است
0:53 فرمود: «بخوابان»
0:54 گفت: پس آن را خواباندم
0:56 و رسول الله (ﷺ) (نیز) شترش را خواباند
1:00 سپس فرمود:
1:02 «این چوب‌دستی‌ات را از دستت به من بده»
1:05 یا «چوبی از درخت ببُر»
1:07 گفت: پس چنان کردم
1:09 پس رسول الله (ﷺ) آن را گرفت
1:13 و با آن چند ضربه‌ای به شتر زد
1:16 سپس فرمود:
1:17 «سوار شو»
1:18 گفت: پس سوار شدم
1:20 سوگند به آن‌که او را به حق مبعوث کرد، (شتر) با سرعتِ شتابان حرکت کرد
1:23 همانند مسابقه‌دادن با شتر او
1:26 گفت:
1:27 و با رسول الله (ﷺ) سخن گفتم
1:31 پس فرمود:
1:33 «ای جابر، این شترت را به من می‌فروشی؟»
1:36 گفت:
1:37 «نه، بلکه آن را به تو می‌بخشم»
1:39 فرمود: «نه
1:41 بلکه آن را به من بفروش»
1:43 گفت:
1:44 گفتم: پس آن را به من بفروش (یا: بهایش را تعیین کن)
1:45 پس رسول الله (ﷺ) فرمود:
1:49 «آن را به یک درهم از تو گرفتم»
1:52 جابر گفت:
1:53 «نه
1:54 ای رسول الله، مرا فریب می‌دهی»
1:57 فرمود: «پس به دو درهم»
1:59 گفت:
2:00 گفتم: نه
2:02 و رسول الله (ﷺ) همچنان بهای آن را برای من بالا می‌برد
2:06 تا آنکه به یک اوقیه رسید
2:09 پس گفتم: راضی شدم
2:11 آن (شتر) از آنِ تو باشد ای رسول الله!
2:13 فرمود (ﷺ):
2:16 «گرفتم»
2:17 جابر گفت:
2:19 سپس رسول الله (ﷺ) فرمود:
2:23 «ای جابر»
2:24 «آیا ازدواج کرده‌ای؟»
2:26 گفت:
2:27 گفتم: آری ای رسول الله
2:29 فرمود:
2:30 «آیا همسری بیوه گرفتی یا دوشیزه؟»
2:33 گفت:
2:34 گفتم: بلکه بیوه
2:37 فرمود:
2:38 «چرا کنیزکی (دوشیزه‌ای) نگرفتی که با او بازی کنی و او با تو بازی کند؟»
2:42 و این برای ما روشن می‌کند که افضل آن است که (مرد) دوشیزه بگیرد
2:46 اگر برایش میسر باشد
2:48 گفت:
2:49 گفتم: ای رسول الله!
2:51 پدرم در روز احد شهید شد
2:54 و هفت دختر خُرد برایم به جا گذاشت
2:57 پس با زنی جمع‌کننده (و کاردان) ازدواج کردم
3:00 که موهای آنان را جمع کند و سرپرستی‌شان کند
3:03 و این از ایثار است
3:05 زیرا او خواهرانش را بر خود مقدم داشت، رضی‌الله‌عنه
3:10 پس پیامبر (ﷺ) به او فرمود:
3:14 «إن شاء الله درست کردی»
3:16 «اما اگر به صِرار رسیدیم
3:19 دستور دادیم شتری ذبح شود و آن را سر بریدند
3:22 و آن روز را در آنجا ماندیم
3:25 و خبر ما به (آنان) رسید، پس بالش‌هایشان را تکان دادند»
3:28 گفت:
3:29 گفتم: به خدا سوگند ای رسول الله!
3:32 ما را بالش (و آسایش) نیست
3:34 فرمود:
3:35 «زودا که چنین خواهد شد»
3:37 پس چون به خانه رسیدی، کاری زیرکانه انجام ده
3:42 چون شب فرا رسید، رسول الله (ﷺ)
3:46 داخل (خانه) شد و ما نیز داخل شدیم
3:48 آن زن را از آنچه (رخ داده) آگاه کردم
3:50 و آنچه رسول الله (ﷺ) به من گفته بود
3:54 گفت:
3:55 «پس (فرمان) تو را (می‌برم)»
3:56 «شنیدم و اطاعت کردم»
3:58 چون صبح شد
4:00 مهار شتر را گرفتم
4:02 و آن را آوردم تا آن را کنار در خانه رسول الله (ﷺ) خواباندم
4:08 سپس نزدیک مسجد نشستم.
4:12 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بیرون آمد.
4:15 شتر را دید.
4:17 فرمود: «این چیست؟»
4:19 گفتند: «ای رسول الله!»
4:21 «این شتری است که جابر آورده است.»
4:24 فرمود:
4:25 «جابر کجاست؟»
4:27 مرا (به نزد او) فراخواندند.
4:29 به من فرمود:
4:30 «ای برادرزاده!»
4:31 «مهار شترت را بگیر که از آنِ تو است.»
4:34 سپس بلال را فراخواند و فرمود:
4:37 «جابر را ببر»
4:39 «و یک اوقیه (طلا) به او بده.»
4:41 (جابر) گفت:
4:42 من با او رفتم و یک اوقیه به من داد،
4:45 و چیز اندکی بر آن افزود.
4:48 (جابر) گفت:
4:49 به خدا سوگند، آن (شتر) در نزد من همواره رشد و فزونی داشت،
4:52 و جایگاه آن را در میان دارایی‌های خود می‌دیدم،
4:55 تا اینکه دیروز در آنچه برای ما آسیب دید، آسیب دید؛
4:59 یعنی در روز حَرّه،
5:01 در سال ۶۳ هجری.
5:04 و در روایتی آمده است:
5:06 که جابر با پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) شرط کرد
5:10 که (تا) مدینه بر آن سوار شود.
5:13 این حدیث فواید بسیاری دارد.
5:16 از جمله آنها:
5:17 نخست:
5:18 که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
5:21 شتر را از جابر خرید،
5:23 و با او چانه زد و به قیمت راضی کرد.
5:26 و در آن جواز چانه‌زنی (مساومه) است.
5:28 دوم:
5:30 که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
5:32 از مهربان‌ترین مردم به یارانش بود،
5:35 و این از آن روست که (پیامبر) عقب ماند تا جابر بن عبدالله به او رسید.
5:40 سوم:
5:42 در آن دوستی صحابه نسبت به پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) وجود دارد،
5:46 و آن زمانی است که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به جابر فرمود:
5:51 «آن را به من بفروش»
5:52 پس جابر گفت:
5:54 «بلکه آن را به شما می‌بخشم.»
5:56 چهارم:
5:57 استحباب ازدواج با دوشیزه،
6:00 چنان‌که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) جابر را به آن فرمان داد.
6:05 پنجم:
6:06 و در آن جواز ازدواج با بیوه نیز هست.
6:10 ششم:
6:11 بیان بخشندگی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)،
6:15 زیرا پس از آنکه شتر را خرید،
6:18 آن را به جابر رضی‌الله‌عنه بخشید.
6:22 هفتم:
6:24 که جابر بن عبدالله
6:26 هنگامی که شتر را به پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فروخت،
6:29 با پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) شرط کرد
6:31 که تا رسیدن به مدینه بر آن سوار شود.
6:35 و اهل علم به این (حدیث) بر جواز «اشتراط» استدلال کرده‌اند،
6:39 یعنی (جواز) فروش همراه با شرط.
6:41 و الله اعلم.
6:43 گنجینه‌های سیره
6:47 مواضع و عبرت‌ها
6:52 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) دو مرد را به عنوان نگهبان (ربیئه) برای مسلمانان گماشت،
6:57 (و آن دو) برای مسلمانان نگهبان بودند،
7:00 و آن دو عبّاد بن بشر
7:02 و عمار بن یاسر بودند.
7:04 عمار خوابید و عبّاد به نماز ایستاد.
7:08 مردی از مشرکان آمد
7:11 و به عبّاد که در نماز بود تیر انداخت.
7:13 (عبّاد) آن را کشید و در نمازش ادامه داد.
7:16 (آن مرد) تیر دیگری به او زد
7:19 (عبّاد) آن را کشید و در نمازش ادامه داد.
7:22 سپس او را با تیر سوم زد.
7:24 (عبّاد) تا سلام نداد از نماز بازنگشت، رضی‌الله‌عنه.
7:28 پس یار خود را بیدار کرد.
7:30 هنگامی که (عمار) او را دید گفت:
7:32 «سبحان الله!»
7:34 «چرا مرا زودتر بیدار نکردی؟»
7:36 (عبّاد) گفت:
7:37 «من در (خواندن) سوره‌ای بودم،
7:39 و خوش نداشتم آن را قطع کنم.»
7:42 و در همین سال
7:44 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) مردی از انصار را
7:47 بر سریه‌ای که آنان را فرستاده بود
7:49 امیر قرار داد
7:51 و به آنان فرمان داد که به سخن او گوش دهند و فرمانبرداری کنند.
7:54 (آن سپاهیان) امیرشان را به خشم آوردند.
7:56 (امیر) به آنان گفت:
7:58 «برای من هیزم جمع کنید.»
8:00 آنان جمع کردند.
8:02 (سپس) گفت:
8:03 «آتش برافروزید.»
8:05 آنان آتش برافروختند.
8:06 سپس گفت:
8:07 «آیا رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به شما فرمان نداد
8:10 که به سخن من گوش دهید و فرمانبرداری کنید؟»
8:13 گفتند: «آری.»
8:15 (امیر) گفت:
8:16 «پس در آن (آتش) داخل شوید.»
8:18 این امری بسیار شگفت است
8:21 زیرا او فهمیده بود که تا زمانی که
8:23 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
8:26 آنان را به شنوایی و اطاعت از خود فرمان داده است،
8:29 آنان در هر کاری از او اطاعت خواهند کرد،
8:31 حتی اگر آن کار در معصیت الله باشد
8:34 تبارک و تعالی.
8:36 پس برخی از آنان به یکدیگر نگریستند
8:38 و گفتند:
8:40 ما تنها به سوی رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) گریختیم
8:44 تا از آتش بگریزیم،
8:46 نه برای آنکه در آن بیفتیم.
8:48 (او) گفت:
8:49 پس خشم او فروکش کرد.
8:51 چون نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آمدند،
8:55 آن ماجرا را بازگو کردند،
8:57 و او فرمود:
8:58 اگر در آن (آتش) می‌رفتند، هرگز از آن بیرون نمی‌آمدند.
9:01 اطاعت تنها در کار نیک است.
9:04 گنج‌های سیره
9:08 عمره القضاء، در سال هفتم هجرت بود.
9:15 گذشت که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
9:21 و یارانش از مسجد الحرام بازداشته شدند،
9:24 تا آنکه صلح حدیبیه تحقق یافت.
9:27 ابو عبدالله حاکم گفته است:
9:30 اخبار متواتر است که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
9:34 چون ماه ذی‌القعده فرا رسید،
9:36 به یارانش فرمان داد که عمره قضای خود را به جای آورند،
9:40 و هیچ‌کس از کسانی که در حدیبیه حضور داشتند، عقب نماند.
9:44 پس جز کسانی که شهید شده بودند، همگی بیرون آمدند،
9:47 و دیگرانی نیز برای عمره همراه او بیرون آمدند،
9:50 و شمارشان دوهزار نفر بود،
9:53 جز زنان و کودکان.
9:55 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) شصت شتر قربانی همراه خود برد،
10:00 و از ذوالحلیفه احرام بست،
10:02 و با سلاح و جنگ‌افزار آماده بیرون آمد،
10:06 از آن ترس که قریش خیانت کند.
10:09 چون به یأجج رسید،
10:11 همه ابزار جنگی و سپرها و زره‌ها را
10:15 و تیرها و نیزه‌ها را فرو نهاد،
10:17 و اوس بن خوله انصاری را با دویست مرد بر آنها گماشت.
10:22 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) با سلاحی که بر سوار بود وارد شد،
10:26 و شمشیرها در غلاف بود.
10:29 قریش مکرز بن حفص را با گروهی از قریش فرستاده بود،
10:34 و به او گفت: ای محمد!
10:37 ما نه از کوچک و نه از بزرگ، نشانی از خیانت ندیده‌ایم،
10:40 آیا با سلاح به حرم وارد می‌شوی، آن هم نزد قوم خود،
10:44 در حالی که شرط کرده بودی جز با سلاح مسافر وارد نشوی؟
10:49 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
10:52 من سلاح را بر آنان وارد نمی‌کنم.
10:55 مکرز گفت:
10:57 این همان چیزی است که به آن شناخته می‌شوی:
10:59 نیکوکاری و وفا.
11:01 و این شهادتی است از یکی از دشمنان پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) درباره او،
11:07 و شهادت‌ها پی‌درپی و بسیار است.
11:10 آنان به راستی و امانت و نیکوکاری و وفای او گواهی دادند.
11:15 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) هنگام ورود، بر شتر خود قصواء سوار بود.
11:23 اسب‌ها و شترها و الاغ‌ها و قاطرها را همه نام می‌نهاد،
11:29 از اسب‌های پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آن‌هایی است که در بیت شعری گرد آمده است:
11:35 «والخیل: سکب، لحیف، سبحه، ضرب،
11:39 لزاز، مرتجز، ورد، لها اسرار».
11:43 اما از قاطرها،
11:45 نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) قاطری بود که او را دلدل نامید،
11:51 و از الاغ‌ها، عفیر را داشت.
11:54 و از شترها، قصواء و عضباء را داشت.
11:58 و این شتر داستانی مشهور دارد،
12:01 زیرا او سریع بود و کسی بر او پیشی نمی‌گرفت.
12:05 پس عربی بادیه‌نشین آمد و با شترش با او مسابقه داد و بر او پیشی گرفت،
12:10 و این بر مسلمانان گران آمد.
12:13 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
12:16 بر الله حق است که چیزی از دنیا را بالا نبرد مگر آنکه آن را فرود آورد.
12:23 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بر شتر خود قصواء سوار وارد شد،
12:28 و مسلمانان شمشیرها را به کمر بسته بودند،
12:31 گرداگرد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بودند و لبیک می‌گفتند.
12:36 مشرکان از مکه به سوی کوهی در شمال مکه بیرون رفتند،
12:41 که به آن قعیقعان می‌گفتند.
12:44 برخی به برخی دیگر گفتند:
12:46 گروهی نیرومند از یثرب بر شما وارد می‌شوند که بیماری تبِ آنان را ناتوان کرده است.
12:50 گویی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) این خبر را دریافت یا احساس کرده بود،
12:56 پس به یارانش فرمان داد که سه شوط نخست را رمل کنند،
13:01 و میان دو رکن راه روند،
13:04 زیرا اهل مکه هنگام طواف از حجر تا رکن یمانی ایشان را می‌دیدند،
13:09 اما میان رکن یمانی و حجر ایشان را نمی‌دیدند.
13:14 و این به آن سبب بود که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) دوست داشت قریش را بیازارد.
13:20 پس از آن، رمل سنت شد،
13:23 نه فقط در عمره القضاء،
13:26 بلکه سنتی دائمی گشت،
13:28 زیرا از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) ثابت است که چون حج گزارد، رمل کرد،
13:34 اما نه در تمام خانه (کعبه).
13:36 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) وارد مکه شد،
13:40 و عبدالله بن رواحه پیش روی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بود،
13:45 و او شاعر بود.
13:47 و شاعران پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) سه تن بودند:
13:51 حسان بن ثابت،
13:53 کعب بن مالک،
13:55 و عبدالله بن رواحه.
13:57 عبدالله بن رواحه شمشیر خود را به کمر بسته بود و می‌گفت:
14:02 ای فرزندان کافران، از راه او کنار روید،
14:06 کنار روید، زیرا همه خیر در رسول او است،
14:09 الرحمن در تنزیل خود فرو فرستاده است...
14:12 در صحیفه‌هایی که بر پیامبرش خوانده می‌شود،
14:16 ای پروردگار، من به سخن او ایمان دارم،
14:19 زیرا حق را در پذیرفتن آن دیده‌ام،
14:23 که بهترین کشته شدن در راه اوست.
14:26 امروز شما را بر سر نزولش (قرآن) می‌زنیم،
14:30 زدنی که سر را از جایگاهش جدا می‌کند،
14:34 و دوست را از دوستش غافل می‌سازد.
14:38 و عمر آمد و گفت:
14:40 ای پسر رواحه!
14:42 در برابر رسول الله صلی الله علیه وسلم،
14:46 و در حرم الله شعر می‌گویی؟
14:49 پس پیامبر صلی الله علیه وسلم به او فرمود:
14:52 ای عمر، او را رها کن!
14:54 «پس هرگاه آنان را سرِ دفاع و جنگ گیرید، آنان را پراکنده سازد، به خاطر آنکه آسیب و زخم بر آنان وارد آورد».
14:58 این شعر بر ایشان سخت‌تر از تیرهاست.
15:02 پس چون پیامبر صلی الله علیه وسلم رمل کرد،
15:05 سه دور نخست را، و کسانی که با او بودند،
15:08 و مشرکان ایشان را دیدند،
15:10 گفتند: اینان همان‌اند که شما گمان می‌بردید،
15:13 که تب (یثرب) ایشان را ناتوان کرده است،
15:16 در حالی که اینان از فلان و فلان نیرومندترند.
15:19 پس چون از سعی فارغ شد،
15:22 و آن قربانی را که همراه خود آورده بود،
15:25 صلی الله علیه وسلم نزد مروه قرار داد،
15:28 فرمود: این جای قربانی است،
15:30 و همه راه‌های مکه جای قربانی است.
15:33 پس پیامبر صلی الله علیه وسلم قربانی کرد
15:36 نزد مروه و آنجا سر تراشید.
15:39 و رسول الله صلی الله علیه وسلم
15:42 سه روز در مکه ماند.
15:44 چون روز چهارم فرا رسید،
15:47 نزد علی آمدند و گفتند:
15:49 به یارت بگو از میان ما بیرون رود،
15:52 زیرا مدت (پیمان) سپری شده است.
15:54 و این بدان سبب بود که با پیامبر صلی الله علیه وسلم قرار گذاشته بودند
15:58 که او برای مدت سه روز عمره بگزارد.
16:02 پس پیامبر صلی الله علیه وسلم بیرون رفت
16:05 و در سَرِف فرود آمد،
16:07 و در آنجا اقامت گزید.
16:10 کنوز السیرة