از مجموعهٔ گنجینههای سیره (مجموعه کامل شد)
· درس 43 از 58
گنجینه بیوگرافی | شیخ عثمان الخمیس | قسمت (43) | انصار غنیمت می کند
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:03
گنجهای سیره
0:06
غنیمت انصار
0:11
سپس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) غنایم را تقسیم کرد و آنها را میان مسلمانان سهمبندی نمود.
0:18
پس سهم هر مرد از آنها چهار شتر و چهل گوسفند بود.
0:24
و بیشک این بزرگترین غنیمتی است که مسلمانان در زمان خود به دست آوردند.
0:31
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به مردم آنچه را که به ایشان داده بود، بخشید.
0:36
و [پیامبر] انصار را واگذاشت و چیزی به آنان نداد
0:39
انصار در دلهایشان (چیزی) یافتند
0:42
پس چگونه است که رسول الله (ﷺ) به اینان میبخشید؟
0:47
فتحکنندگان مسلمان و برخی از اهل مکه و برخی از اعراب بادیهنشین
0:51
و ما هیچ چیزی به ما نمیدهد
0:54
و در میان ایشان سخن (بسیار) رواج یافت
0:56
تا اینکه برخی از ایشان گفتند
0:58
«لقی والله رسول الله صلی الله علیه وسلم قومه» در این بخش، پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) با قوم خود دیدار کرد و ما فراموش کردیم
1:05
سعد بن عبادة نزد او وارد شد و گفت
1:08
ای رسول الله (ﷺ)
1:10
این قبیله از انصار
1:12
آنان در دلهایشان بر تو خشم گرفته بودند.
1:15
چرا با این غنیمت (فیء) که میان قوم خود تقسیم کردی، چنین کردی؟
1:19
و عطایای بزرگی به قبیلههای عرب داده شد
1:23
و هیچیک از آن (اشعار) در محلهٔ انصار نبود.
1:27
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود
1:30
پس تو کجای این ماجرا هستی ای سعد؟
1:34
گفت: ای رسول الله (ﷺ)
1:36
من جز یکی از قوم خودم نیستم
1:39
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
1:42
پس قوم خود را در این آغل برای من گرد آور
1:45
و در برخی از روایات آمده است که
1:48
و بر ما وارد نمیشد مگر مردی از انصار.
1:52
سعد بیرون رفت و انصار را گرد آورد
1:55
پس مردانی از مهاجرین آمدند و داخل شدند
1:59
و دیگرانی آمدند و آنان را بازگرداند.
2:01
هنگامی که برای او گرد آمدند
2:03
سعد نزد او آمد و گفت
2:06
این قبیله از انصار برای تو گرد آمده است.
2:10
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) نزد آنان آمد
2:13
پس الله را حمد گفت و بر او ثنا گفت
2:16
و این عادت او بود هرگاه میخواست سخن بگوید.
2:20
الله را ستایش میکند و او را میستاید.
2:22
سپس فرمود
2:24
ای گروه انصار
2:26
مقالهای به دستم رسید که از شما نقل شده بود
2:29
«وجدةً وجدتموها علی فی انفسکم» — یعنی: خشم و کینهای که در دلهای خود نسبت به من یافتید.
2:33
آیا شما را گمراه نیافت، پس الله شما را هدایت کرد؟
2:36
و نیازمند بودید، پس الله شما را بینیاز گردانید
2:39
و دشمنان بودید، پس الله میان دلهای شما الفت انداخت.
2:43
گفتند: آری
2:45
الله و رسولش امنتر و برترند
2:48
سپس فرمود
2:50
آیا به من پاسخ نمیدهید، ای گروه انصار؟
2:54
گفتند: ای رسول الله (ﷺ)، با چه چیزی به تو پاسخ دهیم؟
2:58
منّت و فضل از آنِ الله و رسول او است
3:02
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
3:05
به الله سوگند، اگر میخواستید، میتوانستید بگویید:
3:08
و اگر راست گفته بودید، راست گفته بودید.
3:10
اگر بگویید
3:12
تو نزد ما آمدی در حالی که تکذیبکننده بودی، پس تو را تصدیق کردیم.
3:15
مخذولاً فنصرناک
3:18
و تو را آواره یافت، پس پناه دادیم
3:20
و تو را تنگدست یافت، پس بینیازت کرد.
3:23
اگر این را میگفتید
3:25
بهراستی راست گفتی، و راست گفتی.
3:27
ای گروه انصار، آیا در دلهای خود (چیزی) یافتید؟
3:31
در بهرهای ناچیز و گذرا از دنیا
3:34
با آن (یعنی با این سهم) گروهی را به دل آورد تا اسلام بیاورند
3:36
شما را به اسلام خودتان واگذاشتم
3:39
آیا راضی نیستید، ای گروه انصار؟
3:42
اینکه مردم با گوسفند و شتر بروند
3:45
و به پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بازگردید.
3:49
به منزلهای خود (بازگردید).
3:51
آن کسی که جان محمد در دست اوست
3:54
اگر هجرت نبود
3:55
اگر شما (در آن روز) مانند انصار را میدیدید…
3:58
اگر مردم راهی در درهای (یا جادهای) بپیمایند
4:00
و انصار راهی (درهای) را در پیش گرفتند
4:03
اگر مردم در درهای از درههای انصار راه بروند، من (از آن راه) میروم.
4:06
خدایا، انصار را رحمت فرما
4:08
و فرزندان انصار
4:10
و پسران پسران انصار
4:13
پس مردم گریستند
4:15
تا جایی که ریشهایشان از گریه تر شد.
4:18
و گفتند: به رسول الله (ﷺ) راضی شدیم.
4:20
صلیاللهعلیهوسلم
4:22
قسماً و حظّاً
4:24
سپس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بازگشت.
4:28
و پراکنده شدند
4:30
و همچنین پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) خوشبو [را دوست داشت]
4:33
خاطر انصار
4:35
همانها که در ساعت سختی و تنگنا او را یاری دادند
4:39
گنجهای هفتگانه
4:44
وفای به عهد و صلهٔ رحم
4:50
از کسانی که نزد پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) اسیر شدند
4:53
خواهرش شیماء
4:55
و این شیماء، دختر حارث، پسر عبدالعزّی است.
4:59
حلیمه سعدیه او را همراه با پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) شیر داد.
5:05
و او همراه اسیران بود
5:07
پس نزد رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) آمد و گفت
5:12
من خواهر رضاعی تو هستم.
5:15
فرمود
5:16
و نشانهٔ آن چیست؟
5:18
گفت:
5:19
گازی بر پشتم زد،
5:22
و من تو را ترک گفتهام (ای سرکش)؛
5:25
پس رسول الله (ﷺ) آن نشانه را شناخت.
5:29
پس ردای خود را برای او گسترد و او را بر آن نشاند،
5:33
و او را مخیّر کرد و فرمود:
5:35
اگر میخواهی نزد من بمانی، پس نزد من محبوب و گرامی خواهی بود،
5:39
و اگر میخواهی که تو را بهرهمند سازم، پس به سوی قوم خود بازگرد.
5:44
گفت:
5:45
بلکه مرا بهرهمند ساز و به سوی قومم بازگردان.
5:49
پس (پیامبر ﷺ) چنین کرد.
5:52
سپس (آن زن) مسلمان شد،
5:53
و رسول الله (ﷺ) سه برده و یک کنیز به او داد،
5:59
و شتران و گوسفندانی،
6:02
و او را حذافه نامید.
6:04
اما «شیما»،
6:06
لقبی برای او بود، رضیاللهعنها.
6:09
گنجینههای سیره
6:15
اسلام آوردن هوازن:
6:19
هیئتی از هوازن مسلمانشده آمد،
6:22
و شمارشان چهارده مرد بود،
6:25
و در رأس ایشان مردی بود که به او گفته میشد
6:28
زهیر بن صُرَد.
6:30
گفتند: ای رسول الله!
6:33
بر ما به اسیران و اموال منّت گذار.
6:36
فرمود:
6:37
همراه من کسانی است که میبینید،
6:39
و محبوبترین سخن نزد من راستترین آن است.
6:42
فرزندان و زنانتان نزد شما محبوبترند یا اموالتان؟
6:48
گفتند:
6:49
ما هیچکس را با نسبها برابر نمیدانیم.
6:52
فرمود:
6:54
چون نماز بامداد را گزاردید،
6:56
برخیزید و بگویید:
6:58
ما به رسول الله (ﷺ) نزد مؤمنان،
7:02
شفاعت میجوییم،
7:03
و به مؤمنان نزد رسول الله (ﷺ) شفاعت میجوییم
7:05
تا اسیران ما را به ما بازگرداند.
7:09
— چون پیامبر (ﷺ) نماز بامداد را گزارد،
7:12
ایشان برخاستند و آن سخن را گفتند.
7:16
پس رسول الله (ﷺ) فرمود:
7:18
اما آنچه از آنِ من و بنی عبدالمطلب است، از آنِ شما باشد،
7:22
و برای شما از مردم درخواست خواهم کرد.
7:27
مهاجران و انصار گفتند:
7:29
آنچه از آنِ ما باشد، از آنِ رسول الله (ﷺ) است.
7:32
پس اقرع بن حابس برخاست و گفت:
7:37
اما من و بنی تمیم، (نمیپذیریم)، پس نه.
7:41
و عیینه بن حصن برخاست و گفت:
7:44
اما من و بنی فزاره، پس نه.
7:47
و عباس بن مرداس برخاست و گفت:
7:51
اما من و بنی سُلیم، پس نه.
7:54
بنی سُلیم گفتند:
7:58
آنچه از آنِ ما باشد، از آنِ رسول الله (ﷺ) است.
8:00
آنچه از آنِ ما بود، از آنِ رسول الله (ﷺ) است.
8:05
مرا خوار کردید.
8:07
رسول الله (ﷺ) فرمود:
8:09
این گروه مسلمان نزد ما آمدهاند،
8:12
و من اسارتشان را به تأخیر انداخته بودم،
8:16
و ایشان را مخیّر کردم،
8:19
و آنان هیچچیز را با فرزندان و زنان برابر ندانستند.
8:21
پس هر کس از ایشان چیزی (از اسیران) نزد خود دارد
8:25
و دلش خشنود است که آن را بازگرداند،
8:27
راه آن همین است،
8:30
و هر کس دوست دارد حق خود را نگه دارد،
8:32
پس باید آن را بازگرداند،
8:34
و برای او به ازای هر یک، شش برابر (از نخستین غنیمتی) خواهد بود
8:36
که خداوند نخستین بار از (اموال ایشان) به ما بازگرداند.
8:40
مردم گفتند:
8:43
ما به رسول الله (ﷺ) رضایت داریم.
8:45
پاکیزهترین (غنیمت/ اموال) ما از آنِ رسول الله (ﷺ) است.
8:49
ما نمیدانیم چه کسی از شما رضایت داده و چه کسی رضایت نداده است؛
8:50
بازگردید تا سرپرستانتان امرتان را نزد ما بیاورند،
8:55
یعنی اینکه از هر قبیله یا تیرهای، رئیسی بیاید
8:59
و آنان که رضایت دادهاند و آنان که رضایت ندادهاند را یاد کند.
9:03
پس زنانشان را به ایشان بازگرداندند،
9:06
و هیچکدام از ایشان تخلف نکرد،
9:09
جز عیینه بن حصن به تنهایی.
9:12
سپس پس از مدتی او را (نیز) بازگرداند.
9:14
و چون این هیئت آمد،
9:18
پیامبر (ﷺ) از ایشان پرسید:
9:20
حال مالک بن عوف چگونه است؟
9:24
گفتند:
9:26
او در طائف با قبیله ثقیف است.
9:28
پیامبر (ﷺ) فرمود:
9:30
به او خبر دهید
9:33
که اگر مسلمان نزد من آید،
9:35
خانواده و اموالش را به او بازمیگردانم
9:37
و صد شتر به او میدهم.
9:39
چون این سخن به مالک رسید،
9:42
از ثقیف بیرون آمد
9:45
تا نزد رسول الله (ﷺ) آمد،
9:47
و اسلام آورد و اسلامش نیکو شد.
9:52
پس پیامبر (ﷺ) مال و خانوادهاش را به او بازگرداند
9:54
و صد شتر به او داد.
9:57
در آن هنگام مالک بن عوف گفت:
9:59
این چیزی است که من هرگز در میان مردم، مانند محمد (ﷺ)، ندیده و نشنیدهام.
10:02
...
10:05
این چیزی است که هرگز نه دیدهام و نه شنیدهام که مانندش باشد.
10:09
...
10:13
او در بخشیدن سخاوتمند بود، و به کسی که چیزی بخواهد بسیار میبخشید.
10:16
و اگر بخواهی، او تو را از آنچه در فردای تو خواهد بود آگاه میسازد.
10:20
و چون دستهٔ لشکر، دندانهای نیزههایش را نشان داد،
10:24
با نیزهٔ سمهری و ضربت هر شمشیر هندی،
10:27
او چون شیری بود بر بچههایش،
10:31
در میان بیابان هباءه، در کمینگاه خود خوابیده.
10:35
آری، او این را با چشم خود دید؛
10:39
مردم گریختند
10:40
و لشکر (دشمن) رویآورنده بود،
10:42
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
10:45
تنها پیش آمد و با لشکر روبهرو شد.
10:48
پس این چه شجاعتی است!
10:51
این شجاعت پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) است،
10:55
که هرگز شجاعتی همانند آن نبوده است.
10:59
گنجینههای سیره
11:05
درسهایی که از غزوهٔ حنین آموخته میشود:
11:11
نخست، الله تبارک و تعالی از حکمت خود،
11:16
مسلمانان را طعم تلخ شکست چشانید،
11:19
با آنکه شمارشان بسیار و نیرویشان فراوان بود،
11:22
تا سبحانه و تعالی سرهایی را که به سبب فتح برافراشته شده بود فروافکند.
11:27
دوم، الله بیان میکند برای کسی که گفت:
11:31
«امروز از اندکی (جمعیت) مغلوب نخواهیم شد»،
11:34
که پیروزی تنها از جانب الله تبارک و تعالی است،
11:38
یاوری جز او نیست، جل و علا.
11:42
سوم:
11:43
چون الله تبارک و تعالی غنایم مکه را از مسلمانان بازداشت،
11:48
به جای آن، غنایم حنین را به ایشان عطا کرد،
11:50
و آن بزرگترین غنایمی بود که به دست آوردند.
11:54
چهارم:
11:55
دلجویی پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) از دلهای کافران،
12:00
و (کسانی که) تازه به اسلام گرویده بودند،
12:03
و این از باب جلب بزرگترین دو مصلحت است
12:06
و دفع بزرگترین دو مفسده.
12:09
پس چون پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به سرور (قبیلهای) عطا میکرد،
12:13
قوم او از پی او میرفتند.
12:15
پس این مصلحتی بزرگ است،
12:17
فروتر از مصلحت دیگر
12:19
که در آن برابری میان مردم در عطا وجود دارد،
12:23
و دفع مفسدهای بزرگ است،
12:26
زیرا چون آن سرور کافر شود، قومش نیز کافر میشوند.
12:29
از این رو، چون سروران اسلام آوردند، قومشان نیز اسلام آوردند.
12:33
پس سعد بن معاذ رضیاللهعنه
12:36
چون اسلام آورد، قومش اسلام آوردند.
12:38
و همچنین سعد بن عباده رضیاللهعنه.
12:43
گنجینههای سیره
12:48
ویران کردن بت قبیلهٔ طیئ
12:50
در سال نهم هجری،
12:53
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
12:57
علی بن ابیطالب را به سوی بتی از قبیلهٔ طیئ فرستاد
13:01
که به آن «قلس» گفته میشد تا آن را ویران کند،
13:05
و او را با یکصد و پنجاه (مرد)
13:07
بر یکصد شتر و پنجاه اسب (گسیل داشت)،
13:11
و پرچمی سیاه همراه او بود
13:13
و لوایی سفید.
13:15
پس بر محلهٔ حاتم، با سپیدهدم، یورش برد،
13:18
(در هنگام) فجر.
13:20
و بت قلس را ویران کردند،
13:22
و بازگشتند و خواهر عدی بن حاتم طائی را همراه خود آوردند،
13:26
و عدی بن حاتم به شام گریخت.
13:30
و خواهرش نزد پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) آمد
13:33
و گفت:
13:35
ای رسول الله!
13:36
آورنده (پناهدهنده) غایب شد و سرپرست از میان رفت،
13:40
و من پیرزنی سالخوردهام
13:42
و توان خدمت ندارم،
13:44
پس بر من منت گذار، که الله بر تو منت گذارد.
13:47
فرمود:
13:48
«پناهت که بود؟»
13:50
گفت:
13:51
«عدی بن حاتم».
13:53
و در روایتی آمده که فرمود:
13:56
«همان که از الله و رسولش گریخت».
13:59
سپس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) روان شد.
14:02
و چون فردا شد،
14:04
(زن) همان سخن را گفت،
14:07
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بر او منت نهاد.
14:11
و چون نزد برادرش به شام بازگشت،
14:14
او را دید و گفت:
14:16
«براستی کاری کرده که پدرت هرگز نمیکرد.
14:18
نزد او برو، خواهان (احسان او) یا هراسان (از او)».
14:21
پس عدی بن حاتم نزد او آمد.
14:24
گنجینههای سیره
14:27
گنجینههای سیره
14:29
گنجینههای سیره
14:31
گنجینههای سیره
14:33
گنجینههای سیره
14:35
گنجینههای سیره