از مجموعهٔ گنجینههای سیره (مجموعه کامل شد)
· درس 40 از 58
گنجینه بیوگرافی | شیخ عثمان الخمیس | قسمت (40) | جنگ حنین
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:03
گنجینههای سیره
0:06
اسلام عکرمه بن ابی جهل رضیاللهعنه
0:14
عکرمه به سوی یمن رفت و با گروهی سوار بر دریا شد
0:21
تندبادی سخت به آنان رسید
0:23
آنگاه همراهان کشتی گفتند
0:26
اخلاص ورزید (خالص کنید)
0:27
زیرا خدایان شما در اینجا هیچ چیزی را از شما دفع نمیکنند
0:31
سبحان الله
0:33
در وقت آسایش
0:34
خدایان را میخوانند
0:36
و در وقت سختیها
0:38
جز الله را نمیخوانند
0:40
الله تعالی فرمود
0:42
«بگو: چه کسی شما را از تاریکیهای خشکی و دریا رهایی میبخشد؟»
0:48
«که او را با زاری و در نهان میخوانید»
0:51
«که او را با زاری و در نهان میخوانید»
0:55
اگر ما را از این (بلا) نجات دهد، قطعاً از سپاسگزاران خواهیم بود.
1:03
اما در روزگار ما
1:05
مشرکانی که خود را به اسلام منتسب میکنند
1:09
چون کارها بر آنان سخت شود
1:11
به الله شرک میورزند و غیر او را سبحانه و تعالی میخوانند
1:16
بیگمان مشرکان در آن زمان
1:19
از حال امروزشان بهتر بودند
1:22
و از همین روست که برخی اهل علم گفتهاند
1:25
مشرک زمان نخست
1:27
آسانتر است از مشرک زمان ما
1:30
در اینجا عکرمه به واژه «اصحاب کشتی» توجه کرد
1:34
و گفت
1:35
اگر در دریا جز اخلاص مرا نجات ندهد
1:39
پس در خشکی نیز چیزی جز آن مرا نجات نخواهد داد
1:42
خدایا، بر من برای تو پیمانی است
1:45
اگر مرا از آنچه در آنم عافیت دهی
1:48
که نزد محمد بیایم
1:50
و دستم را در دست او بگذارم
1:53
آنگاه به یقین او را بخشندهای بزرگوار خواهم یافت
1:56
پس الله او را نجات داد
1:58
آنگاه نزد پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) آمد
2:02
و اسلام آورد
2:03
پس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) اسلام او را پذیرفت
2:06
گنجینههای سیره
2:08
اسلام صفوان بن امیه رضیاللهعنه
2:13
صفوان بن امیه
2:16
از کسانی نبود که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) خونش را مباح شمرده باشد
2:20
اما او یکی از بزرگان بزرگ قریش بود
2:22
از کسانی نبود که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) خونشان را مباح شمرد.
2:26
و عمیر بن وهب جمحی برای او امان خواست
2:27
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به او امان داد
2:32
و عمامهای را که با آن وارد مکه شده بود به او داد
2:33
عمیر به او رسید
2:36
در حالی که او میخواست از جده به سوی یمن با کشتی برود
2:40
پس او را بازگرداند
2:44
صفوان به پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) گفت
2:46
به من دو ماه اختیار بده
2:50
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به او فرمود
2:51
چهار ماه اختیار داری
2:56
سپس پس از آن آمد و اسلام آورد
2:59
و همسرش پیش از او اسلام آورده بود
3:03
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) آن دو را بر همان نکاح پیشین ابقا کرد
3:06
گنجینههای سیره
3:09
خطبه پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) در مکه
3:13
و در روز دوم
3:16
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به خطبه ایستاد
3:19
و فرمود ای مردم
3:24
الله مکه را از روزی که آسمانها و زمین را آفرید حرام کرد
3:32
پس تا روز قیامت به حرمت الله حرام است
3:34
برای کسی که به الله و روز آخرت ایمان دارد جایز نیست
3:38
که در آن خونی بریزد یا درختی را قطع کند
3:41
الله مکه را حرام کرد، روزی که آسمانها و زمین را آفرید.
3:46
پس بگویید که الله به رسولش اجازه داد
3:50
و به شما اجازه نداد
3:54
و جز این نیست که برای من ساعتی از روز حلال شد
3:58
و امروز حرمت آن چون دیروز بازگشته است
4:03
پس باید حاضران به غایبان برسانند
4:07
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) درباره حرم فرمود
4:09
خارِ آن قطع نشود
4:13
و شکارش رم داده نشود
4:17
و آنچه افتاده است جز برای شناسانندهاش برداشته نشود
4:21
و گیاهش کنده نشود
4:24
عباس گفت
4:26
مگر اذخر
4:28
زیرا آن را برای آهنگران و خانههایشان لازم داریم
4:33
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود
4:35
مگر اذخر
4:37
مردی از اهل یمن برخاست
4:39
که به او ابوشاه گفته میشد
4:42
و گفت ای رسول الله، برای من بنویس
4:45
فرمود برای ابوشاه بنویسید
4:47
و ورود پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به مکه برای فتح آن
4:50
دلیل است بر جواز ورود به مکه بدون احرام
4:53
زیرا او محرم وارد نشد
4:56
پس هر که برای حج یا عمره قصد ورود به مکه کند
5:00
ورود او جز با احرام جایز نیست
5:05
اما کسی که بخواهد بدون حج یا عمره وارد آن شود
5:09
بسیاری از اهل علم بر این رفتهاند
5:12
که ورود او بدون احرام جایز است
5:15
پس برای او جایز نیست که جز با إحرام وارد (حرم) شود.
5:19
اما کسی که بخواهد بدون حج یا عمره به آنجا درآید،
5:23
[—]
5:26
تا اینکه جایز است بدون إحرام وارد آن شود.
5:29
مانند کرایهکش
5:31
یا کسی که قصد تجارت یا عیادت بیمار داشته باشد
5:35
و دیگرانی بر این رفتهاند که باید (روزهخوار) حرامکننده (نیت) کند
5:39
و پیامبر صلیاللهعلیهوسلم اقامت گزیدند
5:42
در مکه نوزده روز
5:45
نماز دو رکعتی میخواندند و روزه نمیگرفتند
5:57
و در این غزوه
6:01
رسول الله صلیاللهعلیهوسلم حرام کردند
6:04
متعه زنان را
6:06
و کسی که گمان برد که عمر رضیاللهعنه
6:09
همان کسی است که نکاح متعه را حرام کرد
6:12
پس او یا دروغگو است
6:14
یا نادان
6:17
زیرا از پیامبر صلیاللهعلیهوسلم ثابت شده است
6:21
که نکاح متعه را حرام کردند
6:24
از علی بن ابیطالب رضیاللهعنه روایت است که گفت
6:28
رسول الله صلیاللهعلیهوسلم نهی فرمودند
6:31
از متعه زنان
6:33
و از گوشت الاغهای اهلی در روز خیبر
6:37
و از سبره بن معبد رضیاللهعنه
6:40
که او با رسول الله صلیاللهعلیهوسلم بود
6:44
پس رسول الله صلیاللهعلیهوسلم فرمودند
6:48
ای مردم
6:50
همانا من به شما اجازه داده بودم
6:53
در بهرهگیری از زنان
6:55
و همانا الله آن را تا روز قیامت حرام کرده است
6:59
پس هر کس نزدش از آنان چیزی است
7:02
راه او را رها کند
7:04
و از آنچه به ایشان دادهاید چیزی پس نگیرید
7:08
و از سلمة بن الأکوع رضیاللهعنه روایت است که گفت
7:12
رسول الله صلیاللهعلیهوسلم اجازه دادند
7:16
در سال اوطاس
7:17
در متعه، سه روز
7:19
سپس از آن نهی فرمودند
7:21
و احادیث دیگری درباره ازدواج متعه (وجود دارد)
7:24
این جای ذکر آنها نیست
7:35
رسول الله صلیاللهعلیهوسلم آرام نگرفتند
7:41
پس از فتح
7:42
خالد بن ولید را به سوی عزّی فرستادند
7:45
تا آن را ویران کند
7:46
و عمرو بن عاص را فرستادند
7:48
تا سواع را ویران کند
7:50
و سعد بن زید را فرستادند
7:52
تا مناة را ویران کند
7:54
اینها بتهای جاهلیتاند
7:57
اما خالد بن ولید
7:59
به سوی عزّی بیرون رفت
8:01
و آن در نخله بود
8:03
و آن از آن قریش و تمام کنانه بود
8:06
ابوسفیان در غزوه احد گفت
8:09
پس از آنکه نبرد پایان یافت
8:11
«عزّی برای ماست و برای شما عزّایی نیست»
8:14
پس عزّی بت قریش است
8:17
و آن بزرگترین بتهای ایشان است
8:19
و بنی شیبان خدمتگزاران آن بودند
8:22
پس خالد با سی سوار به سوی آن بیرون رفت
8:26
تا به آن رسید و آن را ویران کرد
8:29
سپس نزد رسول الله صلیاللهعلیهوسلم بازگشت
8:33
پس پیامبر صلیاللهعلیهوسلم به او فرمودند
8:37
آیا چیزی دیدی؟
8:39
گفت: نه
8:41
فرمودند: پس تو آن را ویران نکردهای
8:44
پس دوباره به سوی آن رفت و آن را ویران کرد
8:47
و خالد بازگشت در حالی که شمشیرش را برهنه کرده بود
8:50
پس زنی سیاهپوست به سوی او بیرون آمد
8:53
برهنه، با موی پریشان
8:56
و این جنّی بود که با عزّی بود
9:00
پس خادم مسئول بت شروع به فریاد زدن بر او کرد
9:04
پس خالد او را زد و او را دو نیم کرد
9:08
سپس نزد رسول الله صلیاللهعلیهوسلم بازگشت
9:12
و او را خبر داد
9:14
فرمودند: آن عزّی بود
9:16
که (دیگر) ناامید شده است از اینکه در سرزمین شما هرگز پرستیده شود
9:20
اما عمرو بن عاص
9:23
رسول الله صلیاللهعلیهوسلم به او فرمان داده بودند
9:26
به ویرانی سواع
9:28
و آن بتی است که دُمی دارد
9:30
در سه میلی مکه
9:33
پس چون عمر به سوی آن آمد
9:36
خادم آن با او روبهرو شد و به او گفت
9:38
چه میخواهی؟
9:40
گفت: رسول الله صلیاللهعلیهوسلم به من فرمان دادهاند
9:44
که آن را ویران کنم
9:46
گفت: تو بر این کار توانا نیستی
9:49
گفت: چرا؟
9:51
گفت: (او) بازداشته میشود
9:52
گفت: هنوز تو بر باطلی
9:56
وای بر تو!
9:57
آیا میشنود یا میبیند؟
10:00
سپس عمر به آن نزدیک شد و آن را شکست
10:03
و به یارانش فرمان داد پس خانه خزانهاش را ویران کردند
10:06
پس چیزی نیافتند
10:09
سپس عمر به خادم گفت
10:11
چگونه دیدی؟
10:12
بازداشته شدی؟
10:14
گفت: برای الله مسلمان شدم
10:17
و سعد بن زید اشهلی به سوی مناة بیرون رفت
10:21
و آن از آن اوس و خزرج بود
10:23
پس چون سعد به آن رسید
10:26
خادمانش به او گفتند
10:28
چه میخواهی
10:29
گفت: میخواهم «مناه» را ویران کنم.
10:32
تو و آن (کارت)
10:35
پس روی آورد
10:36
زنی سیاهپوست به سوی او بیرون آمد
10:39
زن برهنه با موی ژولیده و آشفته
10:41
تو به وای و نابودی دعا میکنی
10:43
و سینهاش را میزند
10:45
پس سادن به او گفت
10:47
مناه
10:48
بخشی از نافرمانانت را بگیر
10:50
یعنی از آن میخواهد که کاری برای کسی انجام دهد که از او نافرمانی کرده است
10:55
سعد با آن ضربه زد و او را کشت.
10:58
و به سوی بت روی آورد و آن را فرو ریخت.
11:01
و سادنه (خادم بت) میگفت: «برای عُزّی و مناة و غیر آنها»
11:06
دافعی و دفعی
11:08
اما او نمیتواند هیچ کاری انجام دهد
11:11
همانطور که گفته شده است
11:13
ای عزیزم، سختیای که جز تو کسی آن را برطرف نمیکند.
11:17
بر خالد پردهای افکنده و خویشتن را آماده کن
11:21
پس تو (ای خالد) جز زن را نمیکشی.
11:25
تبوئی به گناهی که زودتر بر تو وارد میشود، و کوتاهی میکنی
11:29
آنها بتهاییاند که هیچ چیزی را بینیاز نمیکنند.
11:32
سبحانه و تعالی فرمود
11:34
گفت: آیا وقتی شما را میخوانید، آنها صدای شما را میشنوند؟
11:38
یا به شما سودی میرسانند یا زیان میزنند؟
11:43
و اینگونه الله تبارک و تعالی مکه را برای پیامبرش (صلیاللهعلیهوسلم) گشود
11:51
و او پس از آنکه قومش او را از آن بیرون کردند، به آن بازگشت.
11:56
فتح مکه از هر جهت، فتحی (بزرگ و کامل) بود.
11:59
او فتح نظامی است
12:01
وفتح اجتماعی
12:03
وفتح دینی
12:05
و از وجوه بسیاری گشوده شد
12:07
الله تبارک و تعالی فرمود
12:10
هنگامی که یاری الله و فتح فرا رسد.
12:14
و دیدم که مردم دستهدسته در دین الله داخل میشوند.
12:21
پس به ستایش پروردگارت تسبیح گوی
12:23
و از او آمرزش میخواهم.
12:25
همانا او بسیار توبهپذیر بود
12:29
و پس از آن، عربها دستهدسته در دین الله تبارک و تعالی وارد شدند.
12:35
زیرا قریش در نگاه عربها، حامیان دین و یاوران آن به شمار میرفت.
12:40
و عرب در این امر تابع قریش است.
12:44
و این مصداق سخن پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) است
12:48
مردم در خیر و شر تابع قریشاند.
12:53
و از همین رو، از قواعد ریشهدار و ثابتشده از پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) شمرده میشود
13:00
اینکه امامت در قریش است، به این دلیل که ایشان پیشوایان (قادهٔ) مردماند
13:04
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) میفرماید
13:07
امامان از قریشاند
13:10
گنجینههای سیره
13:16
غزوه حنین، سال هشتم هجرت
13:21
در سال هشتم
13:25
غزوه حنین که به آن اوطاس هم گفته میشود، و قبیله هوازن هم (به آن) نام دارد.
13:31
زیرا اکثریت کسانی که با پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) جنگیدند، از قبیله هوازن بودند.
13:37
این غزوه پس از آن بود که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) شنید
13:42
اینکه قبیلههای هوازن و ثقیف
13:45
گرد آمدند نزد ایشان نصر و جشم
13:48
و سعد بن بکر و گروهی از بنی هلال
13:51
همهشان گرد آمدند بر مردی که به او مالک بن عوف نصری گفته میشد.
13:57
و این قبایل تصمیم گرفتند با پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بجنگند.
14:03
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) از بیرونآمدن آنان آگاه شد.
14:07
و او (پیامبر ﷺ) مردی را فرستاده بود
14:09
گفت: اگر از میان شما بیرون بروم،
14:13
تا اینکه از فلان کوه بالا رفتم
14:16
ناگهان دیدم که هوازن، از آخرین تا اولینشان، همگی آنجا هستند.
14:20
و برخی از ایشان را رنج داده، و نعمتهایشان و گوسفندانشان را (ببرید)
14:23
آنان در حنین گرد آمده بودند.
14:25
پیامبر (ﷺ) لبخند زد و فرمود
14:29
آن غنیمت مسلمانان فردا، انشاءالله.
14:34
مالک بن عوف نصری به مردم دستور داد که اموال خود را همراه خویش بیاورند.
14:39
و اینکه با خود فرزندانشان و زنانشان را بیرون ببرند
14:43
تا هر مردی از ایشان احساس کند که در حال نبرد است
14:46
ثروت و حرمت او پشت سرش (باقی میماند).
14:49
پس از آن نمیگریزد.
14:51
و چون (پیامبر) در اوطاس فرود آمد
14:53
مردم نزد او گرد آمدند
14:55
و با آنان مردی بود که در زمان خود به جنگاوری شناختهشده بود.
14:59
اما او پیر شده است و تنها رأی و اندیشهاش برای او باقی مانده است
15:03
به او دُرَید بن الصمّه گفته میشود.
15:06
و او دلیر و باتجربه بود.
15:09
دُرَید به مردم گفت:
15:11
به کدام وادی هستید؟
15:13
گفتند: اوطاس
15:16
گفت: بله، میدان اسبها
15:19
لا حزن ضرس
15:21
و نه زمین هموار و نرم
15:23
یعنی او دشوار و سختگیر نیست
15:25
و نه با زمین نرم و هموار که اسبها نمیتوانند در آن بتازند.
15:29
سپس گفت
15:31
چرا صدای عرعر شتر و الاغ را میشنوم؟
15:35
و گریهی کودک و بعبعکردن گوسفند
15:38
گفتند
15:40
مالک بن عوف زنان و اموال و فرزندان مردم را همراه با خود آورد
15:45
پس [پیامبر (ﷺ)] مالک را فراخواند و از او پرسید.
15:48
چرا این کار را کردی؟
15:50
پس گفت
15:52
میخواستم پشت سر هر مرد، خانواده و داراییاش را قرار دهم تا برای آنان بجنگد.
15:57
دُرَید به او گفت
15:59
اگر آن برای توست
16:01
جز مردی که با شمشیر و نیزهاش (به یاری تو) برخیزد، کسی به تو سودی نمیرساند.
16:05
و اگر (این کار) بر تو سخت باشد
16:07
در اهل و مالت رسوا شدی.
16:09
پس مالک به او گفت:
16:11
به خدا سوگند که چنین نخواهم کرد.
16:13
تو پیر شدهای و خردت نیز پیر شده است.
16:16
به خدا سوگند که باید از من فرمان ببری ای هوازن،
16:19
وگرنه این شمشیر را بر تو میزنم تا از پشتم بیرون آید.
16:24
مالک خوش نداشت که دُرَید در این جنگ رأیی داشته باشد.
16:29
پس به مالک گفتند:
16:31
ما از تو فرمان میبریم.
16:33
آنگاه دُرَید گفت:
16:34
این روزی است که من آن را ندیدم و از دست نرفته است.
16:38
سپس گفت:
16:40
ای کاش در آن زمان جوانی نوخاسته بودم،
16:42
که در آن میتاختم و فرود میآمدم،
16:44
سوار میشدم و اشکها میریختم،
16:47
گویی که آن شتر جوانی با مهار گسیخته بود.
16:49
یعنی آرزو میکند که کاش جوانی نیرومند و پرتوان میبود،
16:54
تا با پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) پیکار کند.
16:58
اخبار به پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) رسید.
17:03
و او از بیرون آمدن این گروه برای جنگ با او آگاه شد.
17:06
پس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) ابوحدرد اسلمی را فرستاد،
17:11
و به او فرمان داد که میان مردم داخل شود،
17:14
و در میان آنان بماند تا از کار و نقشهشان آگاه گردد.
17:18
آن مرد بیرون رفت و خبر را آورد.
17:21
و به پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) یادآوری شد
17:25
که صفوان بن امیه زرهها و سلاح دارد.
17:29
پس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) نزد او فرستاد.
17:31
چون نزد او آمد، به او گفت:
17:34
ای ابا امیه!
17:36
این سلاحت را به ما عاریت بده
17:38
تا فردا با آن با دشمنمان روبهرو شویم.
17:40
صفوان گفت:
17:42
ای محمد، آیا به زور میگیری؟
17:44
فرمود: نه،
17:46
بلکه عاریتی است که ضامن آن هستیم
17:48
تا آن را به تو بازگردانیم.
17:50
پس سلاح را به او داد.
17:52
و این پیش از مسلمان شدن صفوان بود.
17:56
و این درخواست یاری از سوی پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
18:00
از باب استعانت از کافران در جنگ بود.