از مجموعهٔ گنجینههای سیره (مجموعه کامل شد)
· درس 21 از 58
گنجینه بیوگرافی | شیخ عثمان الخمیس | قسمت (21) | جنگ احد
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:03
گنجهای سیره
0:09
غزوه احد
0:11
سال سوم هجرت
0:16
پس از این رخدادها
0:18
و پایان یافتن این سال
0:20
که همان سال دوم هجرت است
0:23
اهل مکه گرد آمدند
0:25
و سه هزار جنگجو فراهم آوردند
0:28
از قریش و همپیمانان و احابیش
0:32
و زنان را همراه خود بردند
0:34
و این لشکر را برای انتقام آماده کردند
0:37
و فرماندهی با ابوسفیان بن حرب بود
0:41
پس از کشته شدن ابوجهل
0:43
و فرماندهی سواران با خالد بن ولید بود
0:46
و عکرمه بن ابیجهل
0:48
و این لشکر مکی پس از این آمادگی کامل بیرون آمد
0:53
به سوی مدینه
0:54
به قصد انتقام کشتهشدگان خود در بدر
0:58
و این خبر به پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) رسید
1:02
پس مردم را به آمادگی فراخواند
1:04
و مردم از ترس غافلگیری سلاح برداشتند
1:07
سلاح خود را رها نمیکردند
1:09
حتی در نمازشان
1:11
از ورود اهل مکه بر ایشان بیم داشتند
1:15
و اهل مدینه از انصار بودند
1:18
مانند سعد بن معاذ
1:19
و اُسید بن حضیر
1:21
و سعد بن عباده
1:23
که از پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) پاسداری میکردند
1:27
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بزرگان یارانش را گرد آورد
1:30
و آنان را از خوابی که دیده بود آگاه ساخت
1:32
خوابی که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) دیده بود
1:36
و فرمود
1:38
به خدا سوگند که خیری دیدم
1:40
دیدم که گاوی ذبح میشود
1:43
و در دم شمشیرم شکافی دیدم
1:46
و دیدم که دستم را در زره محکمی فرو کردم
1:50
تعبیر گاو را این گرفتند که گروهی از یارانش کشته خواهند شد
1:54
و تعبیر شکاف شمشیر را مردی از خاندانش که آسیب خواهد دید
1:59
و تعبیر زره را مدینه گرفتند
2:02
سپس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود
2:05
رأی من این است که در مدینه با ایشان بجنگیم
2:08
در مدینه سنگر گیریم و با ایشان نبرد کنیم
2:11
اگر در اردوگاه خود بمانند، در جایگاه بدی خواهند ماند
2:16
و اگر به مدینه درآیند
2:18
از کوچهها و از بالای خانهها با ایشان میجنگیم
2:22
بزرگان یاران با این رأی موافقت کردند
2:25
و از جمله کسانی که با ایشان موافقت کرد
2:28
عبدالله بن ابی بن سلول بود
2:31
و گروهی از جوانان یاران برخاستند
2:34
همانها که جنگ بدر از ایشان فوت شده بود
2:37
پس گفتند ای رسول خدا
2:39
ما همواره آرزوی این روز را داشتیم
2:42
و از الله تبارک و تعالی میخواستیم که ما را به آن برساند
2:47
میترسیم که گمان رود ما از تو کناره گرفتهایم
2:50
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود
2:54
اشکالی ندارد
2:55
سپس به خانهاش درآمد
2:57
و زرههای جنگ را پوشید (صلیاللهعلیهوسلم)
3:01
و این از کوشش در راه اسباب است
3:04
و مردم چشم به راه او بودند (صلیاللهعلیهوسلم)
3:08
تا به سوی ایشان بیرون آید
3:10
پس سعد بن معاذ به ایشان گفت
3:13
شما رسول خدا (صلیاللهعلیهوسلم) را بر بیرون رفتن مجبور کردید
3:18
پس کار را به او بازگردانید
3:20
آنگاه از آنچه کرده بودند پشیمان شدند
3:22
و به او گفتند
3:24
ای رسول خدا
3:25
ما را نسزد که با تو مخالفت کنیم
3:28
هر آنچه میخواهی انجام ده
3:30
این تنها رأیی بود که ما داشتیم
3:32
اگر دوست داری در مدینه بمانی، چنین کن
3:37
پس رسول خدا (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود
3:40
سزاوار پیامبری نیست که چون زره خود را پوشید، آن را بیرون آورد
3:45
تا آنکه الله حکم کند
3:47
پس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) برای نبرد بیرون رفت
3:52
و در حالی که ایشان در راه بودند
3:54
منافق عبدالله بن ابی بن سلول با یک سوم لشکر بازگشت
3:59
و میگفت پیشبینی نمیکنم که جنگی روی دهد
4:03
و الله تبارک و تعالی درباره منافقان نازل فرمود
4:07
و تا معلوم شود کسانی که نفاق ورزیدند، و به ایشان گفته شد: بیایید در راه الله بجنگید یا دفاع کنید.
4:16
گفتند: اگر جنگی را میدانستیم، قطعاً از شما پیروی میکردیم.
4:21
آنان در آن روز به کفر نزدیکترند تا به ایمان.
4:27
با زبانهای خود چیزی میگویند که در دلهایشان نیست.
4:32
و الله به آنچه پنهان میدارند داناتر است.
4:36
این منافق توانست سیصد مرد را که منافق و سستایمان بودند با خود همراه کند
4:42
اما بیشترشان از منافقان بودند
4:46
و دو گروه از مسلمانان از انصار قصد کردند
4:50
که ایشان بنو حارثه از اوس و بنو سلمه از خزرج بودند
4:55
که همراه عبدالله بن ابی بن سلول بازگردند
4:59
اما الله آن دو را ثابتقدم داشت و الله جل و علا نازل فرمود
5:04
آنگاه که دو گروه از شما قصد کردند سست شوند، و حال آنکه الله یاور آن دو است.
5:13
و بر الله باید مؤمنان توکل کنند.
5:44
سپس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) شمشیرش را بلند کرد و فرمود
5:47
چه کسی این شمشیر را به حق آن میگیرد؟
5:50
پس مردانی به سوی او برخاستند
5:52
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به ابودجانه فرمود
5:56
آن را بگیر
5:57
او گفت ای رسول خدا، حق آن چیست؟
6:01
و فرمود: آن را بر چهرههای دشمن بزنی تا خم شود.
6:07
گفت: من آن را با حقش میگیرم، ای رسول الله.
6:12
پس آن را به او داد.
6:14
وقتی شمشیر را گرفت، بر سرش عصابهای بست،
6:18
یعنی پارچهای (دستمالی).
6:19
و میان دو صف به خرامیدن و ناز راه رفتن پرداخت.
6:22
پس رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
6:26
این راه رفتنی است که الله آن را دوست ندارد،
6:29
مگر در چنین جایگاهی.
6:31
زیرا دشمنان را خشمگین میکند.
6:34
و دو گروه به یکدیگر نزدیک شدند،
6:36
و دو دسته به هم رسیدند،
6:38
و جنگ آغاز شد.
6:40
و پرچم مشرکان با طلحة بن ابی طلحه عبدری بود،
6:45
و او از دلاوران قریش بود.
6:48
مردم او را به خاطر شجاعتش «قوچ دسته» مینامیدند.
6:52
او بر شتری بیرون آمد و به مبارزه فرا میخواند.
6:56
پس زبیر بن عوام به سوی او پیش رفت،
6:59
و مانند شیر به سویش جهید،
7:01
تا آنکه بر شتر او با او همراه شد.
7:04
سپس او را به زمین کوبید،
7:06
و ایستاد و او را کشت، رضیاللهعنه.
7:09
پس رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) تکبیر گفت،
7:13
و مسلمانان نیز تکبیر گفتند.
7:15
سپس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به زبیر فرمود:
7:19
برای هر پیامبری حواریّی است،
7:22
و حواری من زبیر است.
7:25
گنجینههای سیره
7:30
شهادت حمزة بن عبدالمطلب
7:34
رضیاللهعنه
7:38
جنگ میان مسلمانان و اهل مکه شدت یافت،
7:42
و بسیاری از اهل مکه را کشتند.
7:45
و در این نبرد، عموی رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) به شهادت رسید:
7:50
«اسد الله و اسد رسوله»؛ (شیر خدا و شیر رسول او)،
7:53
حمزة بن عبدالمطلب رضیاللهعنه.
7:57
او را مردی به نام وحشی بن حرب کشت.
8:01
وحشی بن حرب از کشتن حمزه برای ما حکایت میکند.
8:05
گفت:
8:06
من غلام جبیر بن مطعم بودم،
8:09
و عموی جبیر بن مطعم،
8:11
یعنی طعیمة بن عدی،
8:13
در روز بدر کشته شده بود.
8:16
پس چون قریش به سوی احد حرکت کرد،
8:19
جبیر به من گفت:
8:20
اگر حمزه، عموی محمد، را به جای عموی من بکشی،
8:25
تو آزاد خواهی بود.
8:27
گفت:
8:28
پس با مردم بیرون آمدم،
8:29
و من مردی حبشی بودم که با نیزهای که پرتاب میکردم،
8:33
کمتر به هدف خطا میرفتم.
8:36
چون دو گروه با هم روبهرو شدند،
8:38
به دنبال حمزه گشتم و چشم خود را به دنبالش داشتم،
8:42
تا اینکه او را در میان مردم دیدم،
8:44
مانند شتری (نیرومند)
8:46
که مردم را پراکنده میکرد و چیزی در برابرش نمیایستاد.
8:50
به خدا سوگند که من خود را برای او آماده میکردم و میخواستم (او را بزنم)،
8:54
و خود را پشت درختی یا سنگی پنهان میکردم
8:57
تا به من نزدیک شود.
8:58
که ناگهان سباع بن عبدالعزی به سوی او پیش رفت.
9:02
چون حمزه او را دید، به او گفت:
9:05
ای پسر ختنهکننده زنان، آیا به سوی من میآیی؟
9:09
پس ضربهای به او زد که گویی سرش را خطا کرد.
9:13
در این هنگام نیزهام را تکان دادم،
9:15
تا آنکه از آن راضی شدم،
9:17
آن را به سوی او پرتاب کردم،
9:19
و در شکمش فرو رفت،
9:21
تا آنکه از میان پاهایش بیرون آمد.
9:24
او به سوی من آمد،
9:26
اما ناتوان شد.
9:27
پس او را با نیزهام رها کردم تا مرد.
9:31
سپس پس از آن آمدم و نیزهام را گرفتم
9:34
و به لشکرگاه بازگشتم و در آنجا نشستم،
9:37
و جز آن هیچ نیازی نداشتم.
9:40
و من او را فقط برای آن کشتم که آزاد شوم.
9:43
چون به مکه رسیدم، آزاد شدم.
9:46
و شگفت آنکه
9:47
وحشی بن حرب پس از آن اسلام آورد و توبه کرد،
9:51
و الله تبارک و تعالی او را توفیق داد
9:54
که مسیلمه کذاب را بکشد.
9:57
او میگوید:
9:59
من ولیّ الله را کشتم
10:01
و دشمن الله را کشتم.
10:04
گنجینههای سیره
10:09
از وقایع نبرد
10:14
جنگ در این نبرد بزرگ شدت یافت،
10:18
و الله یاریاش را بر مسلمانان فرو فرستاد،
10:22
و وعدهاش را که سبحانه و تعالی است، راست گردانید،
10:25
پس مسلمانان کافران را از لشکرگاه عقب راندند،
10:29
و شکست بر مشرکان واقع شد.
10:32
زبیر بن عوام گفت:
10:35
به خدا سوگند، خودم را دیدم
10:37
که به خدمتکاران هند دختر عتبه
10:39
و همراهانش، که دامنها را بالا زده بودند، مینگریستم،
10:42
که نه کمی و نه زیادی از دستبند و زیورشان (دستبرداشته) نبود.
10:45
و در حدیث براء رضیاللهعنه آمده است:
10:48
چون با آنان روبهرو شدیم، گریختند،
10:51
تا آنکه زنان را دیدم که در کوه میدویدند،
10:54
ساقهای خود را بالا میزدند،
10:56
و خلخالهایشان نمایان شده بود.
10:59
پس مسلمانان مشرکان را دنبال کردند.
11:02
آنها سلاح را در میان آنها میگذارند
11:04
و غنیمتها را غارت میکنند
11:06
و از همینجا پیروزی الله بر مسلمانان آشکار میشود
11:09
در آغاز این نبرد
11:12
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
11:15
تیراندازان را فرموده بود که هرگز جای خود را ترک نکنند
11:19
اما آنان چون شکست را دیدند
11:22
و زنان را دیدند که میگریزند
11:24
و مردان نیز میگریزند
11:26
گمان کردند که نبرد پایان یافته است
11:29
پس از جایهای خود فرود آمدند
11:31
و عبدالله بن جبیر انصاری
11:34
فرمانده تیراندازان بود
11:36
که به آنان فرمان میداد که حرکت نکنند
11:39
و در جایهای خود بمانند
11:40
چنانکه پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرموده بود
11:44
اما آنان به او پاسخ دادند که نبرد پایان یافته است
11:47
و از جایهای خود فرود آمدند
11:50
و خالد بن ولید
11:52
و عکرمه بن ابیجهل
11:54
فرماندهان سوارهنظام بودند
11:56
و در این نبرد شرکت نداشتند
11:59
زیرا آن دو را نقشی نبود
12:02
چون مسلمانان جایهای درست را گرفته بودند
12:06
پس چون خالد بن ولید تیراندازان را دید
12:09
که جای خود را رها کردهاند
12:11
از پشت کوه دور زد
12:13
و بر کافران قریش بانگ زد و آنان را فراخواند
12:16
پس کافران مکه بازگشتند
12:19
و مسلمانان در میان قرار گرفتند
12:21
میان دو فک انبردست
12:23
و کشتار بر آنان فرود آمد
12:25
و هر که از مسلمانان بود گریخت
12:28
پس از این آشفتگی که دیدند
12:31
و کافران آغاز کردند که کشتاری سخت در میانشان بپا کنند
12:35
کسی را جز آنکه بکشند رها نمیکردند
12:38
از آنان که با دستها یا با تیرهایشان (کشته شدند)
12:42
پس انس بن نضر رضیاللهعنه بر مسلمانان گذشت
12:46
و گفت: چه انتظاری دارید؟
12:49
گفتند: رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) کشته شد
12:54
زیرا شایع شده بود که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
12:59
انس به آنان گفت:
13:01
پس از او با زندگی چه میکنید؟
13:04
برخیزید و بر همان (ایمانی) که رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) بر آن جان داد بمیرید
13:10
سپس گفت:
13:12
خدایا، من نزد تو از آنچه اینها (مسلمانان) کردند عذر میخواهم
13:16
یعنی مسلمانان
13:18
و از آنچه اینها (مشرکان) کردند نزد تو بیزاری میجویم
13:21
یعنی مشرکان
13:23
سپس پیش رفت
13:24
و سعد بن معاذ با او روبهرو شد
13:27
و گفت:
13:28
ای ابا عمر، کجا؟
13:30
انس گفت:
13:32
ای سعد، بوی بهشت را استشمام میکنم
13:35
من آن را از پشت احد مییابم
13:38
سپس رفت و با قوم جنگید تا کشته شد
13:42
و کسی او را نشناخت جز خواهرش از روی سر انگشتانش
13:46
و (آنکه) بر او هشتاد و چند زخم نیزه یا ضربه شمشیر یافته شد
13:52
انس بن مالک گفت:
13:55
روز احد، رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) تنها ماند
13:59
با هفت تن از انصار و دو مرد از قریش
14:03
چون دشمن بر او هجوم آورد، فرمود:
14:06
چه کسی اینان را از ما دفع میکند و بهشت از آنِ اوست؟
14:09
یا او رفیق من در بهشت است
14:11
پس مردی از انصار پیش آمد و جنگید تا کشته شد
14:16
سپس نفر دوم برخاست
14:18
و جنگید تا کشته شد
14:20
تا آنکه هر هفت نفر در برابر رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) کشته شدند
14:24
و در صحیحین ثابت شده است
14:26
که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
14:29
دندان رباعیاش شکسته و سرش زخمی شد
14:32
پس خون را از (چهره) پاک میکرد (صلیاللهعلیهوسلم)
14:35
و میفرمود: چگونه رستگار میشوند قومی که چهرهٔ پیامبرشان را زخمی کردند؟
14:41
و الله عزّ وجل نازل فرمود:
14:43
«برای تو از کار [آنان] چیزی نیست، یا [الله] توبهشان را میپذیرد».
14:48
«یا عذابشان میکند، که آنان ستمکارند».
14:52
و در روایتی آمده است
14:54
که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
14:57
«خدایا، قوم مرا بیامرز که نمیدانند»
15:02
کنوز السیرة