از مجموعهٔ گنجینههای سیره (مجموعه کامل شد)
· درس 19 از 58
گنجینه بیوگرافی | شیخ عثمان الخمیس | قسمت (19) | آغاز جنگ بدر
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:03
گنجهای سیره
0:06
آغاز نبرد
0:12
مسلمانان صفبندی کردند و مشرکان نیز صفبندی کردند
0:18
سیصد و چند ده
0:21
در برابر هزار نفر از مشرکان
0:24
از اهل مکه سه نفر بیرون آمدند
0:27
عتبه و شیبه، دو پسر ربیعه
0:30
و ولید ابن عتبه
0:32
پس از صف مشرکان جدا شوید
0:35
و مبارزهطلبی کردند
0:37
گفتند: چه کسی با ما مبارزه میکند؟
0:39
این نوعی از گرم کردن (آمادهسازی) برای جنگ است.
0:43
عربها آن را به کار میبردند
0:45
سه نفر از انصار به سوی آنان بیرون آمدند.
0:49
عوف و معوذ ابن حارث
0:52
و عبدالله بن رواحه
0:54
چون دو گروه با هم روبهرو شدند، مشرکان به مسلمانان گفتند
0:58
شما کیستید؟
1:00
گفتند: گروهی از انصار
1:02
گفتند به آنان
1:04
همتایانی گرامی
1:06
ما لنا بکم حاجة
1:08
ما فقط بنیعمّ خودمان را میخواهیم
1:11
سپس منادیشان ندا داد
1:13
ای محمد، همتایان ما را از میان قوم ما بیرون بیاور.
1:18
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
1:22
برخیز ای عبیده بن الحارث
1:25
او پسرعموی پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) است.
1:28
با او در عبد مناف به هم میرسد
1:31
او از فرزندان مطلب، پسر عبد مناف است
1:34
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) از فرزندان هاشم، پسر عبد مناف است.
1:38
گفت: برخیز ای حمزه
1:41
برخیز ای علی
1:43
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) خویشاوندان خود را برگزید
1:47
و چون برخاستند و به ایشان نزدیک شدند
1:50
گفتند: همتایانی گرامی
1:53
عبیده ابن حارث با عتبه ابن ربیعه مبارزه کرد
1:57
و حمزه با شیبه
2:00
و علی با ولید بن عتبه
2:03
اما حمزه، صاحبش را کشت
2:06
و اما علی، [او] صاحباش را کشت
2:09
اما عبیده، او و همتایش در دو ضربه با یکدیگر اختلاف کردند.
2:14
هر یک از آندو به دیگری ضربهای زد
2:17
سپس [آنها] بر علی و حمزه بر آستانهی [در] حمله کردند.
2:20
پس او را کشت، و عبیده بن الحارث را که مجروح بود بر دوش کشید.
2:25
و پایش بریده شد
2:27
و پس از آن سه روز بعد وفات یافت رضیاللهعنه
2:32
این مبارزه به پایان رسید
2:34
قریش در آن هنگام خشمگین شدند.
2:37
و بر مسلمانان حمله کردند، مانند مردی واحد که یکبار حمله میکند.
2:41
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) برخاست و پروردگارش سبحانه و تعالی را به یاری میخواند
2:46
پس گفت
2:48
خدایا، اگر این گروه امروز نابود شود، دیگر عبادت نخواهی شد.
2:53
خدایا، اگر بخواهی، از امروز به بعد هرگز پرستیده نخواهی شد.
2:57
و در زاری و تضرّع به درگاه الله بسیار کوشید.
2:59
و دستانش را بالا برد تا اینکه ردای او از شانههایش افتاد.
3:04
ابوبکر صدیق (رضیاللهعنه) به او پاسخ داد و گفت
3:08
بس است برای تو، ای رسول الله (ﷺ)
3:10
از پروردگارت خواستار شدی
3:13
آنگاه الله تبارک و تعالی به فرشتگان وحی فرمود
3:17
«همانا من با شمایم، پس کسانی را که ایمان آوردهاند ثابتقدم بدارید»
3:21
و در دلهای کسانی که کفر ورزیدند، ترس و وحشت خواهم افکند
3:24
و الله تبارک و تعالی به پیامبرش وحی فرستاد
3:28
«همانا من شما را با هزار فرشتهی پیدرپی یاری میدهم»
3:33
یعنی آنها پشتیبان شما هستند، به شما یاری میرسانند.
3:37
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) خوابش برد.
3:40
یک خواب سبک (چرت کوتاه)
3:42
سپس گفت
3:44
ای ابوبکر، مژده باد بر تو
3:46
این جبرئیل است که بر آن گردوغبار (جنگ) نشسته است.
3:50
و در باره ایشان است این سخن الله سبحانه و تعالی
3:53
«و بهیقین الله شما را در بدر یاری کرد، در حالی که خوار بودید»
3:59
«پس از الله پروا کنید، باشد که شکرگزار باشید»
4:03
آنگاه که به مؤمنان میگفتید
4:06
آیا برای شما کافی نیست که پروردگارتان شما را یاری دهد؟
4:10
«با سه هزار فرشتهی فرودآمده»
4:22
«آری، اگر شکیبایی ورزید و پروا کنید»
4:25
«و از همینجا، ناگهان به سوی شما بتازند»
4:29
پروردگارتان شما را یاری خواهد داد
4:33
«با پنج هزار فرشته»
4:40
و خداوند آن را جز بشارتی برای شما قرار نداد.
4:44
و تا دلهایتان به آن آرام گیرد
4:48
«و پیروزی جز از جانب الله عزیز حکیم نیست»
4:55
سپس رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) بیرون رفت
5:00
از باب العریش
5:01
و او در زره میجَهد و میگوید
5:04
«این گروه شکست میخورد و پشت میکنند»
5:08
سپس مشتی از ریگریزهها را برداشت.
5:11
پس با آن (شهادت/سخن) بهسوی قریش روی آورد و گفت:
5:14
چهرهها سیاه شدند
5:16
و در آن (حدیث) پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
5:19
هیچکس نیست مگر آنکه به او رسید
5:22
آنچه پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) انداخت
5:26
و در این باره فرمود الله تبارک و تعالی
5:30
«و آنگاه که تیر انداختی، تو نینداختی»
5:32
اما الله رما
5:35
مسلمانان بر کافران حمله کردند.
5:37
پس پیروزی حاصل شد
5:39
گنجینههای سیره
5:42
موقفهای پندآموز
5:49
عمیر بن حُمام رضیاللهعنه
5:53
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) را شنید که میفرمود:
5:57
سوگند به آنکه جان محمد در دست اوست،
6:00
امروز هیچ مردی با آنان نمیجنگد
6:03
و در حالی که صبورانه و امیدوار به پاداش الهی، رو به دشمن پیش میرود و پشت نمیکند، کشته میشود،
6:07
مگر آنکه الله او را به بهشت درمیآورد.
6:10
و [پیامبر] میفرمود:
6:12
«به سوی بهشتی بشتابید که پهنای آن آسمانها و زمین است».
6:16
پس عمیر بن حُمام برخاست و گفت:
6:19
ای رسول الله، بهبه!
6:22
آنگاه رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
6:25
چه چیز تو را بر این گفتارت که «بهبه» واداشت؟
6:29
گفت: نه، به الله سوگند ای رسول الله،
6:33
جز امید آنکه از اهل آن [بهشت] باشم،
6:36
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
6:39
«[تو را] مژده میدهم که تو از اهل آن هستی».
6:42
پس چند دانه خرما بیرون آورد و شروع به خوردن آنها کرد،
6:46
سپس گفت: اگر زنده بمانم
6:49
تا همین خرماهایم را بخورم،
6:52
آن زندگی، زندگی درازی خواهد بود!
6:55
پس خرماها را انداخت و داخل [میدان] شد و جنگید
6:58
تا آنکه کشته شد، رضیاللهعنه.
7:01
ابن عباس رضیاللهعنهما گفت:
7:05
در حالی که مردی از مسلمانان
7:08
در پی مردی از مشرکان میدوید
7:11
که پیشاپیش او بود، ناگاه صدای ضربهای بر فراز سرش شنید
7:14
و صدای سوارکاری که میگفت:
7:17
«ای حیزوم، پیش بتاز!»، پس به مشرک نگریست
7:20
که در پیش رویش به زمین افتاده بود.
7:23
آن مرد انصاری آمد و آنچه را دیده بود برای رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) بازگو کرد.
7:26
فرمود: راست گفتی،
7:29
این یاری آسمان سوم بود.
7:32
و ابو داوود مازنی گفت
7:37
رضیاللهعنه:
7:39
من مردی از مشرکان را دنبال میکردم
7:42
تا او را بزنم که ناگهان سرش افتاد
7:45
پیش از آنکه شمشیرم به او برسد،
7:48
پس دانستم که دیگری او را کشته است.
7:51
و مردی از انصار
7:54
عباس بن عبدالمطلب را به اسارت آورد.
7:57
عباس همراه مشرکان [به جنگ] بیرون آمده بود،
8:00
در حالی که ناخواسته بود، پس اسیر شد.
8:03
[آن مرد] گفت: ای رسول الله، عباس را اسیر کردم!
8:06
[عباس] گفت: نه، به الله سوگند، این مرد مرا اسیر نکرد،
8:09
بلکه مرا مردی کممو [و بیموی پیشانی] اسیر کرد
8:12
که از نیکوترین مردم چهره است،
8:15
سوار بر اسبی ابلق،
8:18
و من او را در میان این قوم نمیبینم.
8:21
آن انصاری گفت: ای رسول الله، من او را اسیر کردم!
8:24
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
8:27
«خاموش باش که الله تو را با فرشتهای بزرگوار تأیید کرد».
8:30
[این بخش از متن با عبارت ناقص است و معنای کامل آن از سیاق تأیید فرشتگان است.]
8:34
رضیاللهعنه:
8:37
روز بدر در صف بودم که ناگهان به چپ و راستم نگریستم،
8:40
دیدم که در دو سوی من
8:43
دو جوان کمسنوسال قرار دارند.
8:46
یکی از آن دو به من گفت: ای عمو!
8:49
ابوجهل را به ما نشان بده.
8:52
گفتم: با او چه میخواهید بکنید؟
8:55
گفت: به ما خبر رسیده که او به رسول الله
8:58
(صلیاللهعلیهوسلم) ناسزا میگوید،
9:01
و اگر او را ببینم، [جان] شما را از او بیخبر نخواهم گذاشت.
9:04
یکی از آن دو گفت: سوگند به آنکه جانم در دست اوست،
9:07
اگر او را ببینم، تا آنکه از ما شتابانتر است
9:10
از او جدا نخواهم شد تا بمیرد.
9:13
من از گفتار آن دو تعجب کردم.
9:16
پس زمانی نگذشت که ابوجهل را دیدم
9:19
که میان مردم گردش میکند.
9:22
گفتم: آیا نمیبینید که این همان کسی است
9:25
که از او میپرسیدید؟
9:29
پس آن دو بر او حمله کردند و او را زدند تا کشتندش،
9:32
سپس به سوی رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) بازگشتند
9:35
و [پیامبر] فرمود: کدامیک از شما
9:38
او را کشته است؟ هر یک از آن دو گفت:
9:41
«من او را کشتم».
9:44
رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
9:47
آیا شمشیرهای خود را پاک کردهاید؟
9:50
گفتند: نه. پیامبر
9:53
(صلیاللهعلیهوسلم) به هر دو شمشیر نگریست،
9:56
و فرمود: «هر دوی شما او را کشتهاید».
9:59
و چون ابوجهل افتاد،
10:02
عبدالله بن مسعود رضیاللهعنه نزد او آمد
10:05
و به او گفت: الله تو را خوار گرداند،
10:08
ای دشمن الله!
10:11
ابوجهل گفت: آیا برتر از مردی که شما او را کشتهاید،
10:14
[کسی هست]؟ و او با همه کفر و سرسختیاش،
10:17
جز آنکه از دلاوران عرب بود [چیز دیگری نبود].
10:21
سپس ابوجهل گفت:
10:24
مرا خبر ده، امروز پیروزی از آنِ کیست؟
10:27
[ابن مسعود] گفت: از آنِ الله و رسول او.
10:30
آنگاه عبدالله بن مسعود برخاست
10:33
و پای خود را بر گردن ابوجهل نهاد،
10:36
و ابوجهل گفت:
10:39
ای چوپان گوسفندان [کوچکاندام]، به جایگاهی دشوار بالا رفتهای!
10:42
ابن مسعود گفت:
10:45
در آن هنگام سرش را جدا کردم،
10:48
سپس آن را نزد رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) بردم.
10:52
چون پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) آن را دید،
10:55
فرمود: این فرعون این امت است.
10:58
این امت
11:01
عبدالرحمن بن عوف رضیاللهعنه
11:04
با امیة بن خلف در مکه دوست بود
11:07
چون روز بدر فرا رسید
11:10
عبدالرحمن بن عوف از کنار امیة بن خلف گذشت
11:13
در حالی که او ایستاده بود و دست پسرش را گرفته بود
11:16
و همراه عبدالرحمن بن عوف
11:19
زرههایی بود که او آنها را غارت کرده بود و حمل میکرد
11:22
چون او را دید گفت
11:25
آیا تو را به من نیازی هست؟ من از این زرههایی که همراه داری بهترم
11:28
(زرههایی که همراه توست)
11:31
گفت: امروز هرگز تو را ندیده بودم
11:34
آیا شما را در شیر حاجتی نیست؟
11:37
عبدالرحمن بن عوف زرهها را انداخت
11:40
و آن دو را گرفت و با خود رفت
11:43
و امیة به عبدالرحمن گفت:
11:46
گفتم شما را آن شخص با پر شتر مرغ بر سینهاش
11:49
گفتم: آن حمزة بن عبدالمطلب است
11:52
گفت: آن کسی است که این کارها را کرد
11:55
با این کارهای بزرگ
11:58
عبدالرحمن گفت:
12:01
به خدا سوگند من آن دو را میکشیدم
12:04
که بلال او را همراه من دید
12:07
و امیة کسی بود که بلال را در مکه شکنجه میداد
12:10
پس بلال گفت: سرکرده کفر،
12:13
امیة بن خلف، اگر او نجات یابد، من نجات نیابم
12:16
عبدالرحمن بن عوف گفت:
12:19
ای بلال، او اسیر من است
12:22
گفت: اگر او نجات یابد، من نجات نیابم
12:25
سپس با بلندترین صدایش فریاد زد
12:28
ای انصار خدا، سرکرده کفر،
12:31
امیة بن خلف، اگر او نجات یابد، من نجات نیابم
12:34
عبدالرحمن بن عوف گفت:
12:37
پس ما را احاطه کردند تا آنکه ما را در میان گرفتند
12:41
و من از او دفاع میکردم
12:44
پس مردی شمشیر را فرود آورد
12:47
و مردی پسرش را زد و او افتاد
12:50
و امیة فریادی کشید که مانند آن را هرگز نشنیده بودم
12:53
گفتم: خودت را نجات بده
12:56
و برای تو هیچ نجاتی نیست
12:59
به خدا سوگند من هیچ کمکی به تو نمیتوانم بکنم
13:02
گفت: پس آن دو را با شمشیرهایشان قطعهقطعه کردند تا
13:05
از آن دو فارغ شدند
13:08
(عبدالرحمن) میگفت: خدا بلال را رحمت کند
13:11
زرههایم از میان رفت
13:14
و اسیرم مرا اندوهگین کرد
13:18
گنجینههای سیره
13:25
نتیجه جنگ
13:29
از مسلمانان در این جنگ شهید شدند
13:32
چهارده مرد
13:35
شش نفر از مهاجرین
13:38
و هشت نفر از انصار
13:41
و همانند آنان اسیر گرفته شد
13:44
و بیشترشان از سران و بزرگان بودند
13:47
از ابوطلحه روایت است
13:50
که پیامبر خدا صلیاللهعلیهوسلم
13:53
روز بدر دستور داد بیست و چهار
13:56
مرد از سران قریش
13:59
را در چاهی که به آن بدر میگفتند انداختند
14:02
سپس پیامبر صلیاللهعلیهوسلم راه افتاد
14:05
در روز سوم
14:09
یعنی بر لب چاه
14:12
و آنان را با نامها و نام پدرانشان صدا میزد
14:15
ای فلان پسر فلان
14:18
ای فلان پسر فلان
14:21
آیا شادتان میکرد که از الله و پیامبرش اطاعت میکردید؟
14:24
ما آنچه را پروردگارمان وعده داده بود حق یافتیم
14:27
«آیا آنچه را پروردگارتان وعده داده، بهراستی یافتهاید؟»
14:30
پس عمر گفت:
14:33
ای رسول الله،
14:36
با جسدهایی سخن میگویی که روحی در آنها نیست؟
14:39
پیامبر صلیاللهعلیهوسلم فرمود:
14:42
سوگند به آن کس که جان محمد در دست اوست،
14:45
شما در شنیدن آنچه من میگویم از آنان شنواتر نیستید،
14:48
اما آنان پاسخ نمیدهند
14:51
و نزد اهل علم مشهور است
14:54
که مرده سخن زنده را نمیشنود
14:57
مگر آنچه پیامبر صلیاللهعلیهوسلم خبر داده است
15:00
در سخنش که او صدای کفشهای آنان را میشنود
15:03
اما پس از آن
15:06
او به خود مشغول است
15:09
و شنیدن آنان در اینجا ویژگیای است
15:12
برای پیامبر صلیاللهعلیهوسلم
15:15
ابن اسحاق گفت:
15:18
نخستین کسی که با پرچمهای پرهای شترمرغ آمد
15:21
مردی بود که به او حیسمان میگفتند
15:24
پسر عبدالله خزاعی
15:27
به او گفتند: چه خبر داری؟
15:31
و شیبة بن ربیعه
15:34
و ابوالحکم بن هشام
15:37
و امیة بن خلف
15:40
و گروهی از بزرگان که نام برد
15:43
چون شروع کرد به شمردن اشراف قریش
15:46
صفوان بن امیة که نزد حجر بود گفت:
15:49
به خدا اگر این شخص عاقل باشد
15:52
از او درباره من بپرسید
15:55
گفتند: صفوان بن امیة چه کرد؟
15:58
او در حجر نشسته است
16:01
به خدا سوگند پدرش و برادرش را دیدم که کشته شدند
16:04
و اینگونه قریش استقبال کرد
16:07
خبر شکست سنگین در میدان بدر
16:10
و از لطیفهها
16:13
این است که مردی به نام اسود پسر مطلب
16:16
سه تن از پسرانش در روز بدر کشته شدند
16:19
و او دوست داشت بر آنان بگرید
16:22
و قریش اعلام کرده بود که گریه ممنوع است
16:25
و او نابینا بود
16:28
شبی صدای زنی نوحهگر را شنید
16:31
پس غلام خود را فرستاد و گفت
16:34
ببین آیا نوحهگری مجاز شده است؟
16:37
زیرا او میخواهد بگرید
16:40
و گریه ممنوع است تا مردم به این مصیبت یادآوری نشوند
16:43
گفت: شاید من بر ابوحکیمه بگریم
16:46
یعنی پسرش
16:49
زیرا درونم سوخته است
16:53
گفت: جز این نیست که آن زنی است
16:56
که بر شتری از خود که گم شده میگرید
16:59
اسود پسر مطلب گفت
17:02
آیا میگریید که شتری از او گم شده است
17:05
و خواب را از او ربوده است بیخوابیاش؟
17:08
پس بر شتر جوان مگری، بلکه
17:11
بر بدر که بزرگان آن کوتاه شدند بگری
17:14
بر بدر که اشراف پسرانش، صیص
17:17
و مخزوم و خاندان ابوالولید بودند
17:20
و اگر میگریی، بر عقیل بگری
17:23
و بر حارث شیر بیشه، اسد اسود بگری
17:26
و بر ایشان بگری و هیچیک را از قلم نیفکنی
17:29
و برای ابوحکیمه همتایی نیست
17:32
هان! پس از ایشان، مردانی سروری یافتند
17:35
و اگر روز بدر نبود
17:38
سروری نمییافتند
17:41
گنجینههای سیره
17:44
و رقیه دختر پیامبر درگذشت
17:51
اسامه پسر زید گفت
17:54
خبر به ما رسید هنگامی که
17:59
خاک بر رقیه دختر
18:02
رسول الله صلی الله علیه و سلم
18:05
پس از مرگش ریختیم
18:08
و پیامبر صلی الله علیه و سلم
18:11
مرا با عثمان جانشین خود بر او قرار داد
18:14
و او بیمار بود، آنگاه که
18:17
پیامبر صلی الله علیه و سلم بیرون رفت
18:20
و عثمان را فرمود که نزد او بماند
18:23
گنجینههای سیره