از مجموعهٔ گنجینه‌های سیره (مجموعه کامل شد) · درس 17 از 58

گنجینه بیوگرافی | شیخ عثمان الخمیس | قسمت (17) | برادری بین مهاجران و مسیحیان

◉ 678 بازدید ⏱ 17:46 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 گنجینه‌های سیره
0:10 مؤاخات میان مهاجرین و انصار
0:17 سپس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) میان مهاجرین و انصار پیمان برادری بست.
0:23 و این در خانهٔ انس بن مالک بود.
0:26 و آنان نود مرد بودند.
0:28 نیمی از آنان از مهاجرین و نیمی از انصار بودند.
0:33 او میان ایشان بر پایهٔ همیاری و کمک‌رسانی برادری برقرار کرد.
0:36 و (در آن آغاز) بعد از مرگ، جز خویشاوندان نزدیک، از یکدیگر ارث می‌بردند.
0:40 و این حکم تا زمانی ادامه یافت که الله تبارک و تعالی پس از جنگ بدر (آیه‌ای) نازل فرمود.
0:45 و خویشاوندان (اولوالارحام) بعضی از ایشان به بعضی دیگر سزاوارترند.
0:49 پس ارث به خویشاوندان بازگشت.
0:52 و معنای این برادری آن است که کینه‌ها و تعصب‌های دوران جاهلیت از میان برود.
0:57 «پس هیچ تعصبی جز برای اسلام نیست.»
1:00 و تفاوت‌های نسب و رنگ و سرزمین (از میان) برداشته شود.
1:04 پس موضوع، موضوع تقوا و پیروی (از حق) است.
1:08 و چون پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به مدینه آمد،
1:12 میان عبدالرحمن بن عوف و سعد بن ربیع پیمان برادری بست.
1:17 پس سعد به عبدالرحمن بن عوف گفت:
1:20 من از انصار بیشترین مال را دارم.
1:23 مالم را به دو نیم تقسیم می‌کنم.
1:25 و دو همسر دارم.
1:27 پس بنگر کدام‌یک در نظرت پسندیده‌تر است،
1:29 تا نام او را بگویی که طلاقش دهم،
1:32 و چون عده‌اش به پایان رسید، با او ازدواج کنی.
1:36 عبدالرحمن بن عوف گفت:
1:38 الله در خانواده و مالت برکت دهد.
1:41 بازارتان کجاست؟
1:43 او را به بازار بنی‌قینقاع راهنمایی کردند.
1:47 پس (عبدالرحمن) بازگشت، در حالی که با خود سود (حاصل از) پنیر و روغن داشت.
1:51 سپس پیوسته (به بازار) رفت و آمد کرد.
1:53 پس روزی آمد در حالی که نشانه‌ای از زردی (خوشبویی عروسی) بر او بود.
1:57 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
2:00 «چه خبر است؟ موضوع چیست؟»
2:03 گفت: ازدواج کردم.
2:05 فرمود: به چه مهری؟
2:08 گفت: به وزن یک هسته از طلا.
2:12 و از ابوهریره رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
2:15 انصار به پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) گفتند:
2:19 نخلستان‌ها را میان ما و برادرانمان تقسیم کن.
2:23 فرمود: نه.
2:24 گفتند: پس شما کار (نگهداری و) زحمت را بر عهده گیرید،
2:27 و ما در میوه شریک شما باشیم.
2:30 گفتند: آری، شنیدیم و اطاعت کردیم.
2:33 و این بر دو امر دلالت می‌کند:
2:37 نخست، بخشندگی انصار،
2:40 چنان‌که الله تبارک و تعالی فرمود:
2:43 «و کسانی که پیش از آنان در این سرا و در ایمان جای گرفته‌اند،
2:48 کسانی را که به سوی ایشان هجرت کرده‌اند دوست می‌دارند،
2:51 و در سینه‌هایشان از آنچه داده شده‌اند هیچ نیازی (حسدی) نمی‌یابند.
2:57 و دیگران را بر خویش مقدّم می‌دارند، هرچند خودشان نیازمند باشند.
3:04 و کسانی که از بخل نفس خویش رهانده شوند، ایشان همان رستگاranند.»
3:11 دوم:
3:13 موضع مهاجرین نیز برای ما آشکار می‌شود،
3:16 زیرا آنان از نیکی انصار سوءاستفاده نکردند،
3:20 از این رو عبدالرحمن بن عوف
3:23 پیشنهاد سعد بن ربیع را نپذیرفت،
3:25 و مهاجرین پیشنهاد انصار را نپذیرفتند،
3:28 که نخلستان‌هایشان را با آنان تقسیم کنند.
3:32 گنجینه‌های سیره
3:38 مؤاخات پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) با علی رضی‌الله‌عنه
3:43 در کتاب‌های تاریخ روایتی مشهور است
3:48 که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
3:51 هنگامی که میان مهاجرین و انصار پیمان برادری بست،
3:54 دست علی بن ابی‌طالب رضی‌الله‌عنه را گرفت
3:58 و فرمود: این برادر من است.
4:01 و این موضوع از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
4:05 به‌طور ثابت نرسیده است،
4:08 (یعنی) چیزی از آن ثابت نشده است.
4:10 ابن کثیر رحمه‌الله گفت:
4:13 اما مؤاخات پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) با علی،
4:17 پس برخی از علما این را انکار می‌کنند
4:20 و صحت آن را نمی‌پذیرند.
4:22 و دلیل ایشان در این باره
4:24 آن است که این مؤاخات‌ها
4:25 تنها برای یاری رساندن برخی به برخی تشریع شد،
4:30 و برای الفت دل‌های برخی با برخی دیگر بود.
4:33 پس برای مؤاخات پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
4:37 با یکی از ایشان معنایی نیست،
4:39 و نه برای مهاجری با مهاجر دیگر.
4:42 همچنان که از مؤاخات حمزه و زید بن حارثه یاد شده است.
4:46 مگر آنکه پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
4:51 مصلحت علی را به غیر خود نسپرده باشد،
4:54 زیرا او از کودکان بود که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) هزینه‌اش را می‌پرداخت،
5:00 در زمان حیات پدرش ابوطالب.
5:04 و شیخ الاسلام ابن تیمیه و حافظ عراقی
5:08 تصریح کرده‌اند که در این باره چیزی ثابت نشده است.
5:12 گنجینه‌های سیره
5:19 پیمان‌ها با یهودیان
5:24 پس از آن، پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) پیمان‌هایی
5:27 با یهودیان بست،
5:30 همان‌ها که در مدینه زندگی می‌کردند
5:33 و به اسلام درنیامده بودند.
5:35 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) با ایشان پیمانی بست،
5:39 که در آن
5:40 آزادی مطلق در دین و مال را برای ایشان قرار داد،
5:45 و به سیاست بیرون راندن ایشان از مدینه نگرایید،
5:49 بلکه ایشان را در آن (شهر) نگاه داشت.
5:51 و در این دوره،
5:53 قریش به مسلمانان پیام فرستاد که می‌گفت:
5:56 این گمان را نداشته باشید که شما از ما به یثرب گریختید
6:01 پس به سراغ‌تان خواهیم آمد و ریشه‌کنتان خواهیم کرد
6:04 و سرسبزی‌تان را در خانه‌تان نابود خواهیم ساخت
6:07 از عایشه رضی‌الله‌عنها روایت است که گفت:
6:11 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) شب‌ها بیدار می‌ماند
6:13 هنگامی که به مدینه آمده بود، در یک شب
6:16 پس فرمود:
6:17 «ای کاش مردی صالح از یارانم مرا پاسداری می‌کرد.»
6:21 عایشه گفت:
6:23 و در همین حال که ما چنین بودیم،
6:25 صدای جنب‌وجوش سلاحی را شنیدیم.
6:28 پیامبر فرمود: «این کیست؟»
6:30 گفت:
6:30 سعد بن ابی وقاص است.
6:33 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
6:36 «چه چیزی تو را آورده است؟»
6:38 گفت:
6:39 در دلم ترسی بر رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) افتاد،
6:44 پس آمدم تا از او پاسداری کنم.
6:46 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) برای او دعا کرد.
6:50 سپس خوابید.
6:52 و این از توفیق الله تبارک و تعالی برای او بود.
6:57 گنجینه‌های سیره
7:04 آغاز سرایا
7:08 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) شب‌ها پاسداری می‌شد
7:12 تا آنکه الله تبارک و تعالی نازل فرمود:
7:16 و الله تو را از مردم نگاه می‌دارد.
7:19 پس رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) سر خود را از قبه بیرون آورد و فرمود:
7:25 «ای مردم!
7:27 بازگردید،
7:28 که الله مرا نگاه داشته است.»
7:30 این نشان می‌دهد که یقین به الله جل و علا شدید بوده است.
7:35 و الله عز و جل به پیامبرش فرمان داده بود که صبر کند و از مشرکان خودداری نماید،
7:40 تا آنکه الله تبارک و تعالی به جنگ و دفاع اجازه داد،
7:45 با این سخن جل و علا:
7:47 «به کسانی که با آنان جنگ می‌شود اجازه داده شد، زیرا ستم دیده‌اند،»
7:53 و به یقین الله بر یاری‌دادن ایشان تواناست.
7:58 و پس از این اجازه الهی به جنگ،
8:01 سرایا آغاز شد.
8:03 و از جمله این سرایا،
8:05 سریه نخله بود.
8:07 این در سال دوم هجرت بود:
8:11 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) عبدالله بن جحش اسدی را
8:16 به جایی که به آن نخله گفته می‌شد، اعزام کرد،
8:19 با دوازده مرد از مهاجران،
8:23 که هر دو نفر یک شتر را به نوبت سوار می‌شدند.
8:26 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) برای او نامه‌ای نوشته بود
8:31 و به او فرمان داده بود که تا دو روز راه نرود، آن را نگشاید،
8:35 سپس در آن بنگرد.
8:37 پس عبدالله بن جحش حرکت کرد.
8:39 سپس پس از دو روز نامه را خواند.
8:42 در آن چنین بود:
8:44 «چون در این نامه من نگریستی،
8:47 پیش برو تا در نخله، میان مکه و طائف، فرود آیی،
8:51 و در آنجا کاروان قریش را زیر نظر بگیری
8:53 و از اخبار آنان ما را آگاه سازی.»
8:57 عبدالله بن جحش
8:59 چون نامه را خواند، گفت: «شنیدم و اطاعت می‌کنم.»
9:03 سپس یارانش را از این موضوع آگاه ساخت
9:05 و گفت که کسی را به همراهی مجبور نمی‌کند:
9:08 «هر که شهادت را دوست دارد، برخیزد،
9:11 و هر که مرگ را ناخوش دارد، بازگردد.
9:14 اما من حرکت می‌کنم.»
9:16 پس همگی برخاستند.
9:18 اما در میان راه،
9:20 سعد بن ابی وقاص و عتبه بن غزوان گم شدند،
9:22 شتری را که آن دو به نوبت سوار می‌شدند،
9:24 گم کرده بودند،
9:27 پس برای جستن آن عقب ماندند.
9:29 و عبدالله بن جحش حرکت کرد
9:31 تا در نخله فرود آمد.
9:33 آنگاه کاروانی از قریش گذشت
9:36 که کشمش و چرم و کالای تجاری حمل می‌کرد،
9:39 و در آن عمرو بن حضرمی،
9:41 و عثمان و نوفل پسر عبدالله بن مغیره،
9:45 و حکم بن کیسان بودند.
9:47 مسلمانان مشورت کردند و گفتند:
9:50 «ما در آخرین روز از ماه رجب هستیم،
9:53 ماه حرام است.
9:54 اگر با آنان بجنگیم، ماه حرام را هتک کرده‌ایم،
9:58 و اگر رهایشان کنیم، به حرم داخل می‌شوند.»
10:01 و ماه‌های حرام چهار تاست:
10:03 سه ماه پیاپی و یک ماه تنها.
10:06 و سه ماه پیاپی
10:08 ذوالقعده و ذوالحجه و محرم است،
10:11 و ماه تنها رجب است.
10:14 این ماه‌ها از روزی که الله آسمان‌ها و زمین را آفرید، محترم بوده‌اند
10:19 تا امروز ما.
10:22 الله تعالی می‌فرماید:
10:23 به راستی شمار ماه‌ها نزد الله
10:27 در کتاب الله دوازده ماه است
10:33 روزی که الله آسمان‌ها و زمین را آفرید.
10:36 که از آن چهار ماه حرام است.
10:39 آن است دین استوار،
10:41 پس در آن‌ها به خویشتن ستم نکنید.
10:47 و با مشرکان همگی بجنگید،
10:52 چنان که آنان همگی با شما می‌جنگند،
10:58 و بدانید که الله با پرهیزگاران است.»
11:02 پس ایشان این کاروان را دریافتند
11:05 در آخرین روز از رجب.
11:07 و رجب از ماه‌های حرام است.
11:10 پس اگر اموالی را که نزدشان است بگیرند و با آنان بجنگند،
11:14 ( بدانید که ) در ماه حرام جنگیده‌اند.
11:16 و اگر آنان را رها کنند، به شهر حرام، مکه، داخل می‌شوند،
11:21 ( و مسلمانان ) میان سه وضعیت قرار می‌گیرند:
11:24 وضعیت نخست:
11:26 آنکه در ماه حرام با ایشان بجنگند،
11:29 وضعیت دوم:
11:31 آنکه ایشان را رها کنند تا به مکه داخل شوند،
11:34 و فردا در ماه‌های حلال با آنان بجنگند،
11:37 اما در مکانِ حرام ( نجنگند ).
11:40 وضعیت سوم:
11:42 و آن این است که در ماه حرام با آنان نجنگند،
11:45 و در شهر حرام نیز با ایشان نجنگند،
11:48 بلکه کاروان بگریزد و به مکه داخل شود و نجات یابد.
11:53 و همان‌گونه که معلوم است، کافران قریش
11:57 اموال مسلمانان را گرفته بودند،
11:59 بلکه خانه‌های ایشان را تصرف کرده و هرکس را که آزار داده بودند آزار دادند،
12:02 و دیگرانی را کشته بودند.
12:04 پس گرفتن کاروان، نوعی بازستاندن برخی حقوق بود،
12:08 و انسان را حق است که حق خود را از کسی که به او ستم کرده بازستاند،
12:12 و اگر کار به جنگ کشید ( جای ایراد نیست ).
12:15 پس مسلمانان مشورت کردند،
12:17 سپس بر رویارویی اتفاق نظر یافتند.
12:19 آنگاه یکی از ایشان به عمرو بن حضرمی تیر زد و او را کشت.
12:23 و عثمان و حکم بن کیسان را اسیر کردند،
12:27 و نوفل از دست ایشان گریخت.
12:29 و کاروان و دو اسیر را به مدینه نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آوردند،
12:35 و از آن ( غنیمت ) خُمس را جدا کردند.
12:37 و این نخستین خُمسی در غنیمت بود،
12:41 و این دو نخستین اسیران بودند،
12:44 و آن نخستین کشته در اسلام بود.
12:48 چون نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) رسیدند،
12:52 و آنچه رخ داده بود را به ایشان خبر دادند،
12:54 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آنچه کرده بودند را ناپسند شمرد،
12:58 و فرمود:
13:00 «من شما را به جنگ در ماه حرام فرمان نداده بودم».
13:04 سپس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در مورد کاروان و دو اسیر هیچ‌گونه تصرفی نکرد.
13:10 اما قریش،
13:12 به سخن‌چینی درباره پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) و یارانش پرداختند،
13:17 و گفتند:
13:18 «او ( محمد ) حرمت‌هایی را که الله حرام کرده حلال شمرده است».
13:21 و در گفت‌وگوهای بیهوده بسیار سخن گفتند،
13:24 تا اینکه الله تبارک و تعالی وحی را فرو فرستاد
13:27 که به‌وسیله آن از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) و یارانش دفاع کند.
13:32 الله تبارک و تعالی فرمود:
13:35 از تو درباره ماه حرام می‌پرسند که در آن جنگ کنند.
13:40 بگو: جنگ در آن گناهی بزرگ است، و بازداشتن از راه الله و کفر ورزیدن به او
13:48 و کفر ورزیدن به او و مسجدالحرام و بیرون راندن اهل آن از آن، نزد الله بزرگ‌تر است.
13:57 و فتنه (شرک و آزار مؤمنان) بزرگ‌تر از کشتن است.
14:00 الله تبارک و تعالی به مشرکان می‌فرماید:
14:04 «شما بر مسلمانان خرده می‌گیرید که مردی را در ماه حرام کشته‌اند،
14:09 و ما با شما موافقیم که این کار روا نیست،
14:13 اما شما ای کسانی که آنان را در این کار سرزنش می‌کنید،
14:17 بنگرید که خود چه می‌کنید».
14:20 الله تبارک و تعالی می‌فرماید:
14:22 «و بازداشتن از راه الله؛ یعنی همان کاری که شما می‌کنید،
14:27 و کفر ورزیدن به او و مسجدالحرام.
14:30 یعنی بازداشتن از مسجد الحرام،
14:32 و بیرون راندن اهل آن از آن،
14:35 یعنی راندن مسلمانان از مکه،
14:37 و بیرون راندن ایشان با تهدید و شکنجه،
14:40 نزد الله بزرگ‌تر است،
14:43 و فتنه بزرگ‌تر از کشتن است.
14:45 یعنی فتنه‌انگیزی در دین مردم از کشتن ایشان بزرگ‌تر است.
14:49 پس این آیه از آیاتی بود که الله تبارک و تعالی به‌وسیله آن دل‌های مؤمنان را آرام ساخت.
14:56 گویی الله جل و علا به ایشان می‌فرماید:
14:59 «این گروه را حق نیست که شما را در این کار سرزنش کنند،
15:03 زیرا کار آنان بسیار بزرگ‌تر از کار شماست».
15:07 در این هنگام پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آن دو اسیر را آزاد کرد،
15:13 و دیه مقتول را به اولیای او پرداخت.
15:28 در ماه شعبان سال دوم هجرت
15:32 الله تبارک و تعالی فرمان داد که قبله از بیت‌المقدس
15:36 به مسجد الحرام تغییر یابد،
15:39 با این سخن خود:
15:43 «نگاه کردن تو را به آسمان می‌بینیم».
15:47 «پس تو را به قبله‌ای که خشنود باشی برمی‌گردانیم؛
15:53 پس روی خود را به سوی مسجد الحرام بگردان،
15:58 و هرجا باشید، روی‌هایتان را به سوی آن بگردانید».
16:03 پس قبله در نماز ظهر تغییر یافت،
16:06 یا در نماز عصر،
16:08 و بیشتر بر این‌اند که در نماز عصر بود.
16:11 نخستین کسی که به‌سوی مکه نماز گزارد، براء بن معرور (رضی‌الله‌عنه) در بیعت عقبه دوم بود،
16:19 هنگامی که به‌سوی مکه بیرون آمدند، وقت نماز فرا رسید، و مدینه میان مکه و بیت‌المقدس واقع است.
16:27 پس هرکس بخواهد به‌سوی بیت‌المقدس نماز گزارد، ناگزیر باید مکه را پشت سر نهد،
16:33 و هرکس بخواهد به‌سوی مکه نماز گزارد، ناگزیر باید بیت‌المقدس را پشت سر نهد.
16:40 پس ( یاران ) به‌سوی بیت‌المقدس نماز گزاردند، اما براء بن معرور (رضی‌الله‌عنه)
16:45 به‌سوی مکه نماز گزارد، و یارانش از کار او در شگفت شدند.
16:50 چون نمازش را به پایان برد، گفتند: «وای بر تو! چه کردی؟»
16:55 گفت: «به خدا سوگند، خوش نداشتم که این بنا را پشت سر خود قرار دهم».
17:01 گفتند: «وای بر تو! پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به‌سوی بیت‌المقدس نماز می‌گزارد».
17:09 گفت: «نمی‌دانم». پس او را رها کردند، و چون نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) رسیدند، ماجرا را به ایشان خبر دادند.
17:18 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به او روی کرد و فرمود: «اگر صبر می‌کردی، بر قبله‌ای بودی ( که حق است )».
17:26 و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آرزو داشت که مکه قبله باشد،
17:32 و در مکه کعبه را میان خود و بیت‌المقدس قرار می‌داد.
17:39 قنوز السیرة