از مجموعهٔ گنجینه‌های سیره (مجموعه کامل شد) · درس 30 از 58

گنجینه بیوگرافی | شیخ عثمان الخمیس | قسمت (30) | عهد رضوان

◉ 410 بازدید ⏱ 17:15 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 گنج‌های سیره
0:06 شاید چیزی را ناخوش دارید، و حال آنکه الله در آن خیر بسیاری قرار دهد.
0:16 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به مدینه بازگشت
0:22 ابو بصیر، مردی از قریش که مسلمان بود، نزد او آمد.
0:28 دو مرد را به دنبال او فرستادند
0:30 پس گفتند: پیمانی که برای ما قرار دادی
0:34 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) ابوبصیر را به آن دو مرد تحویل داد.
0:39 زیرا او صلی‌الله‌علیه‌وسلم هرگز پیمان‌شکنی نمی‌کند.
0:43 پس با ابو بصیر بیرون رفتند تا به ذوالحلیفه رسیدند.
0:47 و فرود آمدند و از خرمای خود می‌خوردند.
0:50 ابوبصیر به یکی از آن دو مرد گفت
0:53 به الله سوگند که من شمشیرت را می‌بینم، ای فلان، که هرگز نامید نمی‌شود.
0:58 و او را پرسید و گفت
1:00 بله، به خدا سوگند که چنین است.
1:03 آن را بارها آزمودم، و باز آزمودم، و باز هم آزمودم.
1:08 ابو بصیر گفت: آن را به من نشان بده تا به آن نگاه کنم.
1:12 پس او را بر او چیره کرد و با آن [سنگ] بر او زد تا جان داد.
1:16 و آن دیگری (از دویدن) تا رسیدن به مدینه، (آن را) نگه داشت.
1:19 وارد مسجد شد و می‌دوید.
1:22 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) هنگامی که او را دید، فرمود:
1:26 او این وحشت را دید.
1:29 چون به پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) رسید
1:32 گفت: به خدا قسم، یارم کشته شد.
1:35 و من کشته‌شدنی‌ام.
1:37 ابو بصیر آمد و شمشیرش همراهش بود
1:40 گفت: ای پیامبر الله (ﷺ)
1:43 به الله سوگند، الله تعهد تو را به کمال ادا کرد.
1:46 مرا به سوی ایشان بازگرداندی، سپس الله مرا از ایشان نجات داد.
1:50 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
1:53 مسعر حرب
1:55 هنگامی که این را شنید
1:57 دانست که او را به سوی آنان بازخواهد گرداند
2:00 از مدینه بیرون آمد تا به ساحل دریا رسید.
2:04 ابوجندل بار دیگر گریخت.
2:07 پس به سوی ابوبصیر نزد ساحل دریا رفت.
2:11 و چنین بود که از قریش هیچ مردی مسلمان نمی‌شد که
2:15 جز اینکه به ابو بصیر ملحق شد
2:17 تا اینکه گروهی از ایشان گرد آمدند
2:20 به خدا سوگند، آنان [صدای] هیچ شتری را نمی‌شنوند
2:22 به سوی شام به قصد قریش بیرون رفتم
2:25 مگر آن‌که با آن‌ها مخالفت می‌کردند، پس آنان را می‌کشتند و اموالشان را می‌گرفتند.
2:29 قریش نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرستاد
2:33 خویشاوندی را که به الله و صله رحم سوگند می‌دهند (کنایه از ...)
2:35 هر که نزد او بیاید، در امان است
2:38 پس رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرستاد
2:41 موافقتش با آنان
2:43 الله سبحانه و تعالی فرمود
2:45 و اوست که دستان آنان را از شما و دستان شما را از ایشان بازداشت.
2:51 در دره‌ی مکه
2:54 در بطن مکه، پس از آن‌که شما را بر آنان پیروز گردانیدم
2:58 و الله به آنچه انجام می‌دهید بینا است.
3:03 ایشان همان کسانی‌اند که کفر ورزیدند و شما را از مسجد الحرام بازداشتند.
3:08 و قربانی‌ای که بازداشته‌شده بود (از رسیدن به محل ذبح)
3:13 تا آنکه به محلّه برسد
3:15 و اگر نبودند مردانی مؤمن
3:19 و زنان مؤمن
3:23 شما ایشان را نمی‌شناختید که پایمالشان کنید.
3:29 آنگاه از سوی آنان به شما آسیبی برسد
3:37 بدون علم
3:40 تا الله هر که را بخواهد در رحمت خود درآورد.
3:46 اگر (آنان را) جدا می‌کردید، قطعاً کسانی از ایشان را که کافر شدند عذاب دردناکی می‌کردیم.
3:52 آنگاه که کافران در دل‌هایشان تعصب، تعصب جاهلیت را جای دادند.
4:00 پس الله آرامش خود را بر فرستاده‌اش و بر مؤمنان فرو فرستاد.
4:08 و کلمهٔ تقوا را بر آنان لازم گردانید
4:12 و ایشان سزاوارتر به آن و اهلش بودند.
4:16 و الله به هر چیزی دانا است.
4:21 الله تبارک و تعالی می‌فرماید
4:24 و اوست که دستان ایشان را از شما و دستان شما را از ایشان در بطن مکه بازداشت.
4:30 یعنی دست از جنگ کشیدن
4:32 پس از آن‌که الله شما را بر آنان پیروز گردانید، به همان صلحی که میان ایشان بود
4:37 الله تبارک و تعالی بود
4:39 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بر اهل مکه پیروز خواهد شد
4:44 همان‌گونه که الله آنان را در خندق و در بدر پیروز گردانید.
4:48 گفت: ایشان همان کسانی‌اند که کفر ورزیدند، یعنی اهل مکه.
4:53 و شما را از مسجد الحرام بازداشتند.
4:56 هنگامی که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) و همراهانش برای انجام عمره بیرون شدند
5:01 و قربانی بازداشته‌شده [از رسیدن به جای قربانی‌شدنش] تا به محل خود برسد
5:05 یعنی مانع شدن (کفار) از رسیدن قربانی به محل خود (منا)
5:08 و اینکه قربانی را نزد خانه (کعبه) ذبح کند
5:10 میگوید
5:11 و اگر مردان مؤمن و زنان مؤمنه نبودند، ایشان را نمی‌شناختید که پایمالشان کنید.
5:18 مانند ضعفاء، همچون ابوجندل و ابوبصیر و دیگر مؤمنانی که در مکه بودند
5:25 و نمی‌توانند هجرت کنند
5:28 میگوید
5:29 آنان را نمی‌شناسید که لگدمال‌شان کنید
5:32 ای کسانی که از مؤمنان را می‌کشید در حالی که نمی‌دانید
5:36 میگوید
5:38 که مبادا به سبب ایشان، بدون آگاهی، به شما آسیبی برسد.
5:42 پس از آن، به این [امر] سرزنش می‌کنید؟
5:45 گفته می‌شود
5:46 شما یاران خود را کشتید
5:48 و مؤمنان را بی‌آنکه بدانید که اینان از مؤمنان‌اند، کشتید
5:54 فرمود
5:55 تا الله هر که را بخواهد در رحمت خود درآورد.
5:59 از میان بندگانش
6:00 گفت
6:01 اگر (آن را) زائل کنید
6:03 یعنی اگر مؤمنانی که در مکه بودند از کافران جدا می‌شدند
6:08 قطعاً کافران از ایشان را عذابی دردناک می‌کردیم.
6:12 علت عدم عذاب الله اهل مکه این بود که در مکه مؤمنان ضعیف وجود داشتند.
6:16 آن (علت) وجود مؤمنان ضعیف درون مکه است.
6:20 (الله تعالی) فرمود:
6:21 آنگاه که کافران در دل‌هایشان تعصب، تعصب جاهلیت را جای دادند.
6:27 و این به سبب گفتار ایشان بود
6:29 که: هر کس از نزد ما مؤمن بیرون رود، او را دوباره به سوی ما بازگردان.
6:35 (الله تعالی) فرمود:
6:36 پس الله آرامش خود را بر فرستاده‌اش و بر مؤمنان فرو فرستاد.
6:41 و کلمه تقوا را بر ایشان لازم گردانید، و ایشان سزاوارتر به آن و اهلش بودند.
6:46 و الله به هر چیزی دانا است.
6:50 گنج‌های سیره
6:53 رویدادهایی در حدیبیه
7:01 حادثه نخست
7:03 ماجرای کعب بن عجره رضی‌الله‌عنه
7:06 (او) گفت:
7:07 پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم در حدیبیه بر من ایستاد،
7:12 و سرم از شپش پر شده بود.
7:15 پس پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمود:
7:18 آیا شپش‌هایت تو را آزار می‌دهند؟ و (او) در حال احرام بود.
7:22 گفتم: آری.
7:24 پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمود:
7:27 پس سرت را بتراش.
7:29 (کعب) گفت:
7:30 و در این باره این آیه نازل شد:
7:33 «و حج و عمره را برای الله به‌پا دارید،
7:37 پس اگر (از انجام آن) بازداشته شدید، آنچه از قربانی میسر است (بفرستید)،
7:41 و سرهای خود را متراشید تا قربانی به محلش برسد.
7:47 پس هر کس از شما بیمار باشد یا در سرش آزاری داشته باشد،
7:53 (باید) کفاره‌ای از روزه یا صدقه یا نسک بدهد.
7:58 پس چون در امان بودید، هر که با عمره بهره‌مند شود تا حج،
8:03 پس آنچه از قربانی میسّر شود [بر او لازم است].
8:06 پس هر که نیابد، سه روز روزه در حج [بر اوست].
8:11 و هفت (روز) چون بازگشتید،
8:14 این ده روز کامل است.
8:17 این [حکم] برای کسی است که خانواده‌اش حاضر مسجد الحرام نباشند.
8:23 و از الله پروا کنید و بدانید که الله سخت‌کیفر است.»
8:29 پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمود:
8:33 سه روز روزه بگیر،
8:35 یا شش مسکین را با یک فرق صدقه ده،
8:38 یا هر آنچه میسر است نسک بده.
8:42 حادثه دوم
8:44 مسئله‌ای عقیدتی
8:46 از زید بن خالد جهنی رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
8:51 پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم
8:55 نماز صبح را در حدیبیه برای ما اقامه کرد،
8:57 در پی بارانی که در همان شب (نازل) شده بود.
9:00 چون (از نماز) فارغ شد، رو به مردم کرد و فرمود:
9:04 آیا می‌دانید پروردگارتان چه فرمود؟
9:07 گفتند: الله و رسولش داناترند.
9:11 فرمود: (الله) فرمود:
9:14 بامدادان برخی از بندگانم به من ایمان آورده و برخی کافر شده‌اند.
9:17 اما کسی که گفت:
9:19 «با فضل الله و رحمت او باران بارید»،
9:22 او به من ایمان دارد و به ستاره کافر است.
9:26 و اما کسی که گفت:
9:28 «با فلان و فلان ستاره باران بارید»،
9:31 او به من کافر و به ستاره مؤمن است،
9:35 زیرا فرود آمدن باران را به چیزی نسبت داده که
9:38 اصلاً سببی (در این کار) ندارد
9:40 و آن ستاره است.
9:42 پس کار همه از آنِ الله است.
9:44 و اهل علم فرق می‌گذارند
9:46 میان «مطرنا بنوء کذا» (با فلان ستاره باران بارید)
9:49 و «مطرنا فی نوء کذا» (در (زمان) فلان ستاره باران بارید).
9:52 پس اگر گفت:
9:54 «مطرنا بنوء کذا» (با فلان ستاره باران بارید)،
9:56 با باء سببیت،
9:58 این همان شرک است، و از الله پناه می‌بریم.
10:01 و اما اگر گفت:
10:03 «مطرنا فی نوء کذا» (در (زمان) فلان ستاره باران بارید)،
10:05 این شرک نیست،
10:07 اگر قصدش این باشد که باران در (زمان) فلان ستاره بارید،
10:11 با «فی» ظرفیت،
10:13 در زمانی که آن ستاره‌ی فلانی در آن مکان فلانی بود،
10:17 باران نازل شد.
10:19 این را اشکالی نیست.
10:21 پس در اینجا سه حالت است:
10:23 نخست:
10:25 اگر معتقد باشد که ستاره همان است که باران را فرود آورده،
10:28 این شرک اکبر است.
10:31 دوم:
10:32 اگر معتقد باشد که ستاره سبب فرود آمدن باران است،
10:36 این شرک اصغر است،
10:38 زیرا سبب یا شرعی است یا طبیعی،
10:42 و در اینجا چنین نیست.
10:44 سوم:
10:46 اگر معتقد باشد که باران در زمانی نازل شد که ستاره در آن مکان بود،
10:51 این جایز است و اشکالی ندارد.
10:54 حادثه سوم
10:57 ابو المَلیح گفت:
10:59 ما را با رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم در روز حدیبیه دیدم،
11:04 و بارانی به ما رسید که ته کفش‌هایمان را تر نکرد.
11:10 پس منادیِ رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم ندا داد:
11:14 در منزل‌هایتان نماز بگزارید.
11:17 از سنت (پیامبر) در نماز، هنگام بارش باران این است
11:20 که مؤذن ندا دهد:
11:22 نماز در منزل‌ها،
11:24 یعنی در خانه‌ها،
11:26 و این به جای گفتن «حی علی الصلاة» است.
11:30 حادثه چهارم
11:32 برای پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آیاتی نازل شد
11:36 از جمله آن‌ها همان است که یاد کردیم، یعنی گذاشتن تیر (در آب)
11:39 و همچنین آنچه امام بخاری در صحیح خود آورده است
11:43 از جابر رضی‌الله‌عنه که گفت:
11:46 روز حدیبیه مردم تشنه شدند
11:49 و رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) پیش روی خود ظرف آبی داشت
11:54 پس با آن وضو گرفت
11:56 سپس مردم به سوی او روی آوردند
11:58 پس رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
12:01 شما را چه شده است؟
12:03 گفتند: ای رسول الله!
12:05 نه آب برای وضو داریم و نه برای نوشیدن
12:08 جز آنچه در ظرف توست
12:11 (جابر) گفت:
12:12 پس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) دست خود را در ظرف نهاد
12:16 و آب از میان انگشتان مبارکش جوشید (فوران کرد) (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
12:21 همچون چشمه‌ها
12:23 جابر گفت:
12:25 پس ما نوشیدیم و وضو گرفتیم
12:27 به جابر گفتم:
12:29 آن روز شما چند نفر بودید؟
12:31 (جابر) گفت:
12:32 اگر صد هزار نفر هم بودیم، کفایت می‌کرد
12:35 ما هزار و پانصد نفر بودیم
12:37 یعنی یک هزار و پانصد نفر
12:48 گذشت که قریش پیش از صلح حدیبیه
12:54 عروة بن مسعود را نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرستادند
12:59 سپس رئیس احابیش را فرستادند
13:01 سپس سهیل بن عمرو آمد
13:04 و در خلال این دیدارها
13:06 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) نیز
13:10 فرستاده‌ای نزد ایشان فرستاده بود
13:12 زیرا رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) خواند
13:15 عثمان بن عفان رضی‌الله‌عنه را
13:18 و او را نزد ابوسفیان و بزرگان قریش فرستاد
13:22 تا به آنان خبر دهد که برای جنگ نیامده است
13:25 بلکه تنها به زیارت این خانه آمده
13:28 و برای بزرگداشت حرمت آن
13:30 عثمان رضی‌الله‌عنه به سوی مکه بیرون رفت
13:33 وقتی وارد مکه شد، ابان بن سعید بن عاص با او دیدار کرد
13:38 یا پیش از آنکه وارد شود
13:40 او را بر اسب خود پیش روی خود سوار کرد
13:42 و او را پناه داد تا پیام رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را رساند
13:48 سپس عثمان حرکت کرد
13:50 تا نزد ابوسفیان و بزرگان قریش رسید
13:54 و پیام رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را به آنان رساند
13:57 همان چیزی که او را با آن فرستاده بود
13:59 به عثمان گفتند
14:01 هنگامی که پیام رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را رساند:
14:05 اگر خواستی، می‌توانی دور خانه طواف کنی، پس طواف کن
14:09 گفت: من چنین کاری نمی‌کنم
14:12 تا آنکه رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) طواف کند
14:16 این ادب والا و محبت بزرگ به رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) است
14:24 وگرنه عثمان بن عفان، مانند دیگر اصحاب پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
14:30 همگی مشتاق طواف خانهٔ بزرگ الله بودند
14:34 اما او از طواف خودداری کرد، نه از روی بی‌میلی نسبت به آن
14:38 بلکه به جهت ادب با رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
14:43 پس قریش او را در نزد خود نگه داشتند
14:46 و به رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) و مسلمانان شایعه‌ای رسید
14:51 که عثمان کشته شده است
14:54 و این امر محتمل است
14:56 زیرا میان آنان جنگ بوده است
14:58 بدر و احد و خندق
15:01 و پیامبر با شمار بسیاری آمده بود
15:04 و قریش برای جنگ آماده بودند
15:07 و آنان از الله تبارک و تعالی پروا نمی‌کردند
15:10 پس بعید نیست که از امثال اینان
15:14 جرأت بر کشتن عثمان رضی‌الله‌عنه صادر شود
15:18 ابن اسحاق گفت:
15:20 عبدالله بن ابی بکر برایم حدیث کرد
15:24 که گفت: هنگامی که خبر کشته شدن عثمان به او رسید
15:28 گفت: تا با این قوم نجنگیم، دست برنمی‌داریم
15:31 و رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) مردم را به بیعت فراخواند
15:36 و آن بیعت رضوان زیر درخت بود
15:39 و مردم می‌گفتند:
15:42 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بر مرگ با آنان بیعت کرد
15:46 و جابر رضی‌الله‌عنه گفت:
15:49 رسول الله بر مرگ با ما بیعت نکرد
15:52 بلکه با ما بر این بیعت کرد که نگریزیم
15:56 برخی از صحابه یادآور شده‌اند که این بیعت
15:59 بیعتی برای مرگ در راه الله بوده است
16:02 و برخی دیگر گفته‌اند که با آنان بر این بیعت کرد که نگریزند
16:06 و این دو با هم ملازم‌اند
16:08 زیرا کسی که نمی‌گریزد، خود را در معرض مرگ قرار داده است
16:12 پس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) با مردم بیعت کرد
16:16 و از مسلمانانی که حاضر بودند، هیچ‌کس تخلف نکرد
16:20 جز یک مرد، و آن جد بن قیس بود
16:24 برادر بنی سلمه
16:26 و از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) ثابت شده که فرمود:
16:31 هیچ‌کس که زیر درخت بیعت کرده، داخل آتش نمی‌شود
16:35 مگر صاحب شتر سرخ‌مو
16:37 و صاحب شتر سرخ‌مو همان جد بن قیس است
16:41 و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) از جانب خود با اصحاب بیعت کرد
16:45 در این روز بزرگ
16:47 و از جانب عثمان با دست خود بیعت کرد (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
16:51 و فرمود: این دست عثمان است
16:55 پس از جانب او بیعت کرد
16:57 و دست او برای عثمان گرامی‌تر بود از دست خود عثمان برای خودش
17:02 و پس از آن صلح حدیبیه واقع شد
17:05 و عثمان بازگشت