از مجموعهٔ گنجینه‌های سیره (مجموعه کامل شد) · درس 31 از 58

گنجینه بیوگرافی | شیخ عثمان الخمیس | قسمت (31) | پیامبر صلی الله علیه و آله به پادشاهان نامه نوشت

◉ 410 بازدید ⏱ 18:16 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 گنجینه‌های سیره
0:06 مکاتبات پیامبر (ﷺ) با پادشاهان
0:17 پس از صلح حدیبیه
0:19 پیامبر (ﷺ) به پادشاهان و امیران نامه نوشت
0:23 و ایشان را به سوی الله تبارک و تعالی دعوت می‌کرد
0:26 و پیامبر (ﷺ) نامه‌های بسیاری فرستاد
0:30 از میان آن‌ها دو نامه را یاد می‌کنیم
0:33 نخست نامه‌ی ایشان به کسرای (پادشاه ایران)
0:36 در آن آمده است
0:38 بسم الله الرحمن الرحیم
0:41 از محمد، رسول الله
0:43 به کسرای بزرگ فارس
0:45 سلامی بر کسی که از هدایت پیروی کند
0:48 و به الله و رسولش ایمان آورد
0:50 و گواهی دهد که جز الله، معبودی نیست؛ یگانه است و شریکی ندارد
0:54 و اینکه محمد بنده و فرستاده‌ی اوست
0:57 تو را به دعوت الله فرا می‌خوانم
1:00 زیرا من فرستاده‌ی الله به سوی همه‌ی مردم هستم
1:04 تا [این قرآن] هر که زنده است [از عذاب الهی] بیم دهد
1:06 و سخن [عذاب] بر کافران محقق گردد
1:09 اسلام بیاور تا سالم بمانی
1:11 و اگر سر باز زنی
1:12 گناه مجوس (آتش‌پرستان) بر گردن تو خواهد بود
1:15 پیامبر (ﷺ) برای حمل این نامه
1:19 عبدالله بن حذافه‌ی سهمی رضی‌الله‌عنه را برگزید
1:23 پس آن سهمی نامه را به حاکم بحرین داد
1:28 و چون نامه به کسرا رسید
1:31 آن را پاره کرد و با غرور گفت
1:33 از رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم (چنین می‌نویسد)
1:36 بنده‌ای حقیر از رعیت من
1:39 نام خود را پیش از نام من می‌نویسد
1:41 چون این خبر به رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم رسید
1:45 فرمود
1:46 الله پادشاهی‌اش را پاره‌پاره کند
1:48 و چنان شد که فرموده بود
1:51 و کسرا به باذان، کارگزارش در یمن نوشت
1:55 دو مرد از سوی خود به سوی این مرد که در حجاز است بفرست
1:57 دو مرد نیرومند
2:00 تا او را نزد من بیاورند
2:02 باذان از سوی خود دو مرد برگزید
2:05 و با نامه‌ای به رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرستاد
2:10 و به او فرمان داد که همراه آن دو به سوی کسرا برود
2:14 و این کار از این مرد (کسرا) شگفت‌انگیز است
2:17 یعنی کسرا
2:18 او به امر عرب بی‌اعتنا بود
2:21 و لشکری نفرستاد
2:24 و نه دسته‌ی کوچکی تا رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم را بیاورد
2:30 بلکه تنها دو مرد فرستاد
2:32 تا رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم را نزد او بیاورند
2:36 این بود نگاه فارس و روم به عرب
2:40 آنان را تحقیر می‌کردند و به حساب نمی‌آوردند
2:44 پس الله جل و علا عرب را با اسلام عزت بخشید
2:47 و جز چند سال اندک نگذشت
2:50 که اسلام آشکار شد
2:53 و الله جل و علا حکومت فارس را یکسره از میان برد
2:57 این فضل الله سبحانه و تعالی است
3:01 و در حدیث آمده است
3:03 که آن دو مرد نزد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم آمدند
3:08 در حالی که ریش‌های خود را تراشیده و سبیل‌های خود را بلند گذاشته بودند
3:12 چون پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم ایشان را دید
3:16 روی برگرداند و خوش نداشت به آن دو نگاه کند
3:20 سپس فرمود چه کسی شما را به این کار فرمان داده است
3:24 یعنی بلند گذاشتن سبیل و تراشیدن ریش
3:27 گفتند پروردگارمان
3:29 پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمود
3:32 اما پروردگارم به من فرمان داده که ریشم را بلند بگذارم و سبیلم را کوتاه کنم
3:38 این است سنت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم
3:42 و این است هدی ایشان
3:44 دوم نامه‌ی ایشان به هرقل
3:48 امام بخاری رحمه‌الله روایت کرده است
3:51 از عبدالله بن عباس
3:53 که ابوسفیان بن حرب به او خبر داد
3:56 ابوسفیان گفت
3:58 ما در شام بازرگان بودیم
4:00 و (رسول الله) نزد هرقل و همراهانش کسی فرستاد
4:04 در آن مدتی که رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم
4:09 با ابوسفیان و کافران قریش صلح کرده بود
4:12 آنان نزد هرقل رفتند و او در ایلیا بود
4:16 او ایشان را در مجلس خود فراخواند و بزرگان روم گرد او بودند
4:20 سپس مترجم خود را خواند و گفت
4:23 کدام‌یک از شما از نظر نسب به این مردی که ادعای پیامبری می‌کند نزدیک‌تر است
4:28 ابوسفیان گفت
4:30 من از نظر نسب نزدیک‌ترین مردم به او هستم
4:33 و ابوسفیان
4:35 صخر بن حرب بن امیه است
4:37 پسر عبد شمس بن عبد مناف
4:40 و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم
4:43 محمد بن عبدالله بن عبدالمطلب است
4:46 پسر هاشم بن عبد مناف
4:48 پدر چهارم ابوسفیان، عبد شمس است
4:52 و پدر چهارم پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم، هاشم است
4:57 و هاشم و عبد شمس
4:59 دو برادر دوقلو بودند
5:01 پدرشان عبد مناف بود
5:03 پس (هرقل) گفت او را به من نزدیک کنید
5:06 (ابوسفیان) گفت و یارانش را نزدیک کنید و ایشان را پشت سرش قرار دهید
5:11 سپس به مترجم خود گفت
5:13 به ایشان بگو
5:14 من درباره‌ی این مرد پرسش خواهم کرد
5:17 اگر او مرا تکذیب کرد، شما نیز او را تکذیب کنید.
5:19 ابوسفیان گفت:
5:21 به خدا سوگند، اگر نبود که شرم داشتم از اینکه دروغ‌گویی‌ام به من نسبت داده شود، دروغ می‌گفتم.
5:26 سپس نخستین پرسشی که از من کرد این بود:
5:30 نسب او در میان شما چگونه است؟
5:32 گفتم:
5:33 او در میان ما صاحب نسب (شریف و معتبر) است.
5:35 و در روایتی آمده که او گفت:
5:38 او از میانه‌ترین ما از نظر نسب است.
5:40 یعنی از برترین ما از نظر نسب است.
5:43 و میانه هر چیز، برترین آن است.
5:45 پس گوهر در گردنبند (جای ممتاز دارد)،
5:47 و آن نگین میانی گردنبند است.
5:49 و همچنین درباره نماز عصر گفته می‌شود:
5:52 «نماز میانی» (الصلاة الوسطی).
5:54 چنان‌که خداوند تبارک و تعالی فرموده است:
5:57 نمازها و به‌ویژه نماز میانه را پاس دارید
6:00 یعنی نماز برترین (نمازها).
6:02 هرقل گفت:
6:04 آیا پیش از او، کسی از شما چنین سخنی را گفته است؟
6:09 گفتم: نه.
6:10 گفت: آیا در میان پدرانش کسی پادشاه بوده است؟
6:14 گفتم: نه.
6:17 گفت: آیا اشراف مردم از او پیروی می‌کنند یا ناتوانان ایشان؟
6:21 گفتم: بلکه ناتوانان ایشان.
6:24 گفت: آیا (پیروانش) افزون می‌شوند یا کاسته می‌شوند؟
6:28 گفتم: بلکه افزون می‌شوند.
6:30 گفت: آیا کسی از ایشان پس از آنکه به دین او درآمده، از روی نارضایتی از دینش بازمی‌گردد؟
6:36 گفتم: نه.
6:38 گفت: آیا پیش از آنکه آنچه را گفت بگوید، او را به دروغ‌گویی متهم می‌کردید؟
6:44 گفتم: نه.
6:46 گفت: آیا پیمان‌شکنی می‌کند؟
6:48 گفتم: نه.
6:50 و ما اکنون با او در مدتی (صلح) هستیم که نمی‌دانیم در آن چه خواهد کرد.
6:54 ابوسفیان گفت:
6:56 و جز این سخن، فرصتی نیافتم که چیز دیگری در آن بگنجانم.
7:02 گفت: آیا با او جنگیده‌اید؟
7:05 گفتم: بله.
7:07 گفت: جنگ شما با او چگونه بوده است؟
7:10 گفتم: جنگ میان ما و او به نوبت است؛ گاهی او از ما می‌گیرد و گاهی ما از او می‌گیریم.
7:17 گفت: به چه چیزی شما را فرمان می‌دهد؟
7:20 گفتم: می‌گوید: الله را یگانه بپرستید و چیزی را با او شریک مگردانید،
7:26 و آنچه پدرانتان می‌گفتند رها کنید.
7:29 و همچنین ما را به نماز، راستگویی، پارسایی و صله رحم فرمان می‌دهد.
7:34 هرقل به مترجم گفت:
7:36 به او بگو: از نسب او پرسیدم،
7:39 و تو یادآور شدی که او در میان شما صاحب نسب است،
7:42 و همین‌گونه است که پیامبران در نسب قوم خود برانگیخته می‌شوند.
7:46 و پرسیدم: آیا پیش از او کسی از شما این سخن را گفته است؟
7:52 گفتی: نه.
7:54 و من گفتم: اگر کسی پیش از او این سخن را گفته بود،
7:58 می‌گفتم: او مردی است که به سخنی که پیش از او گفته شده، تأسی می‌کند.
8:03 و پرسیدم: آیا در میان پدرانش کسی پادشاه بوده است؟
8:07 گفتی: نه.
8:09 گفتم: اگر در میان پدرانش پادشاهی بود،
8:12 می‌گفتم: مردی است که پادشاهی پدرانش را می‌طلبد.
8:16 و پرسیدم: آیا پیش از آنکه آنچه را گفت بگوید، او را به دروغ‌گویی متهم می‌کردید؟
8:22 گفتی: نه.
8:24 پس دانستم که کسی که از دروغ بر مردم پرهیز نکند، بر الله دروغ نمی‌بندد.
8:29 و پرسیدم:
8:31 آیا اشراف مردم از او پیروی می‌کنند یا ناتوانان ایشان؟
8:35 گفتی: بلکه ناتوانان ایشان‌اند که پیرو او شده‌اند، و ایشان پیروان پیامبران‌اند.
8:40 و پرسیدم: آیا (پیروانش) افزون می‌شوند یا کاسته می‌شوند؟
8:44 گفتی: بلکه افزون می‌شوند.
8:46 و همین‌گونه است کار ایمان تا آنکه کامل شود.
8:49 و در روایتی (آمده است):
8:51 و همین‌گونه است ایمان، هرگاه شادابی آن در دل‌ها آمیخته شود.
8:56 و پرسیدم:
8:58 آیا کسی از ایشان پس از آنکه به دین او درآمده، از روی نارضایتی از دینش بازمی‌گردد؟
9:03 گفتی: نه.
9:04 و همین‌گونه است ایمان، هنگامی که شادابی آن با دل‌ها درآمیزد.
9:09 و پرسیدم: آیا پیمان‌شکنی می‌کند؟
9:12 گفتی: نه.
9:14 و همین‌گونه است که پیامبران پیمان‌شکنی نمی‌کنند.
9:16 و پرسیدم: به چه چیزی شما را فرمان می‌دهد؟
9:19 گفتی: شما را فرمان می‌دهد که الله را یگانه بپرستید و چیزی را با او شریک مگردانید،
9:25 و شما را از پرستش بت‌ها بازمی‌دارد،
9:28 و شما را به نماز، راستگویی، پارسایی و صله رحم فرمان می‌دهد.
9:32 سپس گفت:
9:34 اگر آنچه می‌گویی راست باشد،
9:37 به زودی او بر جای این دو پای من فرمان خواهد راند.
9:40 و من می‌دانستم که او ظهور خواهد کرد،
9:43 اما گمان نمی‌کردم که از شما باشد.
9:46 هرقل گفت:
9:48 اگر می‌دانستم که به او خواهم رسید،
9:51 هر آینه برای دیدارش تلاش می‌کردم،
9:53 و اگر نزد او بودم،
9:55 قطعاً پاهایش را می‌شستم.
9:57 سپس نامه رسول الله ﷺ را طلب کرد،
10:02 همان که دحیه آن را نزد عظیم بصری فرستاده بود،
10:06 و آن را به هرقل داد.
10:08 او آن را خواند و در آن چنین بود:
10:10 به نام الله بخشاینده مهربان
10:13 از محمد، بنده و فرستاده الله،
10:16 به هرقل، بزرگ روم.
10:19 سلامی بر کسی که از هدایت پیروی کند
10:22 اما بعد،
10:24 من تو را به دعوت اسلام فرا می‌خوانم،
10:27 اسلام بیاور تا در امان باشی،
10:29 تا الله پاداشت را دوچندان دهد.
10:32 اگر روی‌گردان شدی
10:33 زیرا بر تو گناه اریسیین (پیروان هرقل) است.
10:36 سپس گفت
10:38 بگو: ای اهل کتاب، به سوی سخنی که میان ما و شما یکسان است بیایید
10:44 میان ما و میان شما
10:46 این‌که جز الله را نپرستیم
10:52 و چیزی را با او شریک نسازیم
10:55 و برخی از ما برخی دیگر را به جای الله به خدایی نگیرد
10:58 یا دروازه‌ای غیر از الله
11:01 پس اگر روی برگردانند، بگویید
11:04 گواه باشید که ما مسلمانیم
11:08 ابوسفیان گفت
11:11 وقتی آنچه را که گفت، گفت
11:13 و از خواندن کتاب فارغ شد
11:16 نزد او هیاهو بسیار شد و صداها بلند گشت
11:19 و [آنها را] بیرون آوردیم
11:21 به یارانم گفتم، آن‌گاه که ما بیرون آمدیم
11:24 به‌راستی (پیامبر) امر فرمود، امر ابن ابی کبشه
11:27 او را ملک بن اصفر می‌ترسد.
11:30 میگوید
11:32 همچنان یقین داشتم که او ظاهر خواهد شد.
11:35 تا اینکه الله اسلام را به دلم وارد کرد
11:38 و ابن ناطور بود
11:40 صاحب ایلیا
11:42 سقفاً بر سر یاران شام
11:44 او دوست او بود، رقل
11:46 و آن دو به ستارگان می‌نگریستند.
11:49 گاهی اتفاق می‌افتد که او (هرقل) هنگامی که ایلیا را ترک کرد
11:52 روزی در حالی بامداد کرد که جانش پلید و ناپاک بود.
11:55 برخی از بطارقه‌اش گفت
11:58 وضعیت (ظاهر) شما را ناپسند شمردیم.
12:00 ابن الناطور گفت
12:02 گویی (این) پاداش/مجازات (او) است؛
12:04 به ستارگان می‌نگرد
12:06 هنگامی که از او پرسیدند، به آنان گفت
12:08 من امشب دیدم
12:10 هنگامی که به ستارگان نگریستم
12:12 ملک الختان ظهر
12:14 پس هرکس از این امت ختنه شود
12:17 گفتند: جز یهودیان ختنه نمی‌کنند.
12:21 پس شأن ایشان تو را نگران نکند.
12:23 و به شهرهای کشورت نامه نوشت
12:26 تا آنان که از یهودیان در میانشان هستند را بکشند
12:29 میگوید: پس در حالی که آنان بر کار خود بودند،
12:33 نزدِ او (پیامبر) مردی را آوردند که پادشاه غسان او را فرستاده بود.
12:37 از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) خبری را روایت می‌کند
12:41 هرقل چون از او پرسید، گفت
12:44 بروید و نگاه کنید
12:46 آیا او ختنه شده است یا نه؟
12:48 به او گفتند که ختنه‌شده است.
12:51 و از او دربارهٔ عرب بپرس
12:53 گفت: آنان ختنه می‌کنند.
12:55 هرقل گفت
12:57 این پادشاهی این امت آشکار شده است
13:01 سپس هرقل به دوستی که در روم داشت نامه نوشت.
13:05 و نظیرش در علم [بود].
13:07 و هرقل به سوی حمص حرکت کرد
13:10 و تا آنکه نامه‌ای از یارش به او رسید که با رأی او موافق بود، حمص را ندید.
13:16 او (هرقل) به بزرگان روم در کاخی که در حمص داشت گفت
13:22 دسکره بنایی است همانند کاخ
13:25 در آن برای خدمتکاران و حواشی خانه‌های بسیاری خواهد بود
13:29 سپس دستور داد درهای دسکره بسته شد.
13:33 سپس [او] نگاه کرد و گفت
13:35 ای گروه روم
13:37 آیا برای رستگاری و هدایت راه‌یافتگی‌ای در شما هست؟
13:39 و اینکه پادشاهی شما استوار بماند
13:41 پس با این پیامبر بیعت کنید
13:43 آنان مانند الاغ‌های وحشی که به‌هراس افتاده‌اند، پراکنده و سرگردان به سوی درها گریختند
13:47 آن را بسته یافتند.
13:49 هنگامی که هرقل از ایشان نفرت‌شان را دید و از ایمان آوردن‌شان ناامید شد
13:53 «ردّوهم علیّ» — آنان را نزد من بازگردانید.
13:56 سپس گفت
13:58 من همین الان سخنم را گفتم تا با آن سختی و پایداری شما در دینتان را بیازمایم.
14:04 من دیده‌ام
14:05 پس بر او سجده کردند
14:07 این، آخرین کار او بود؛ رقل
14:11 و این مرد، دنیا بر او سخت و گران آمد.
14:14 او بر پادشاهی‌اش بیمناک شد و از دست رفتنش را برای خود ترسید.
14:17 و آخرت را فراموش کرد
14:19 و همین‌گونه است انسان
14:21 ممکن است خیر بزرگ از دست برود
14:23 و آخرت را که خانه‌ی ماندگاری است، از دست می‌دهد
14:26 دنیا ناچیز است؛ گاهی انسان در آن برخوردار می‌شود و گاهی برخوردار نمی‌شود.
14:31 و هر که در آن (بهشت) متنعّم شود
14:34 یک بار در آتش جهنم فرو برده شود.
14:37 سپس به او گفته می‌شود
14:39 آیا تا به حال خیری به تو رسیده است؟
14:41 آیا هرگز نعمتی به تو رسیده است؟
14:44 آیا تا به حال نعیم را دیده‌ای؟
14:46 میگوید: نه
14:48 هرگز نعیم را ندیدم
14:50 و اینجا ممکن است پرسشگری بپرسد
14:54 آیا او را به رقل تسلیم کنم؟
14:56 ظاهر این عبارت در اینجا این است که او می‌خواست اسلام بیاورد.
14:59 و اینکه او پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را تصدیق کرد
15:03 اما تنها تصدیق کافی نیست.
15:06 و ناگزیر باید اقرار کرد
15:08 ایمان با صرف تصدیق قلبی تحقق نمی‌یابد.
15:12 ابلیس تصدیق دارد که الله آفریننده‌اش است
15:15 و اینکه الله آفریننده‌اش است
15:17 و اینکه الله صورت‌گر اوست
15:19 و اینکه فرمان از آنِ الله است
15:20 و نهی نیز از آنِ اوست، سبحانه و تعالی
15:23 و با این همه (کافر) نپذیرفت
15:25 و آمده است که او از تبوک (نامه‌ای) نوشت
15:28 به هرقل
15:30 نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) (که) می‌گوید
15:33 من مسلمانم
15:35 پس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود
15:38 دروغ گفت
15:39 بلکه او بر نصرانیت خود است
15:42 و حافظ ابن حجر گفت
15:44 در کتاب الأموال از ابو عبید، با سندی صحیح
15:48 از مرسل بکر بن عبدالله مزنی
15:51 که گفت
15:53 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) دربارهٔ او، هرقل را (چنین) توصیف کرد
15:57 دشمن الله دروغ گفت
15:59 او مسلمان نیست
16:01 گنجینه‌های سیره
16:04 عدالت اسلام
16:11 بخاری و مسلم روایت کرده‌اند
16:14 از انس بن مالک رضی‌الله‌عنه که گفت
16:18 همانا گروهی از قبیلهٔ عُکل، هشت نفر
16:21 نزد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آمدند
16:25 و با او بر اسلام بیعت کردند
16:27 پس آب و هوای آن سرزمین را ناسازگار یافتند و بدنشان بیمار شد
16:31 و این را به رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) گفتند
16:35 پس رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود
16:39 آیا با چوپان ما و شتران او بیرون نمی‌روید
16:43 تا از شیر و ادرار آنها بهره‌مند شوید؟
16:46 گفتند: آری
16:48 پس از ادرار و شیر آنها نوشیدند و بهبود یافتند
16:52 اما پاداش این نیکی چگونه بود؟
16:56 چوپان را کشتند و شتران را راندند
16:59 این خبر به رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) رسید
17:03 پس (کسانی را) در پی آنان فرستاد
17:05 آنان را دریافتند و (اسیر) آوردند
17:08 پس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) دربارهٔ ایشان فرمان داد
17:11 پس دست‌ها و پاهایشان بریده شد
17:14 و چشمانشان میل کشیده شد
17:16 سپس در آفتاب رها شدند تا مردند
17:19 این کیفر کسانی است که در زمین فساد می‌کنند
17:22 و الله تبارک و تعالی فرمود
17:25 و بر ایشان در آن (تورات) نوشتیم
17:28 که «جان در برابر جان، و چشم در برابر چشم
17:31 و بینی در برابر بینی و گوش در برابر گوش
17:35 و گوش در برابر گوش و دندان در برابر دندان
17:38 و زخم‌ها قصاص دارد»
17:41 انس گفت
17:44 همانا چشمان آن‌ها میل کشیده شد
17:46 زیرا ایشان چشمان چوپانان را میل کشیده بودند
17:49 پس آنان این کار را آغاز کرده بودند
17:51 پس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) با ایشان
17:54 همانند کردار خودشان رفتار کرد
17:56 زیرا آنان تجاوز کرده بودند
17:58 پس بر ایشان به مانند آنچه تجاوز کرده بودند، تجاوز شد
18:01 و اگر این تجاوز دوم
18:03 در حقیقت تجاوز نیست
18:06 بلکه قصاص است