از مجموعهٔ گنجینههای سیره (مجموعه کامل شد)
· درس 6 از 58
گنجینه بیوگرافی | شیخ عثمان الخمیس | قسمت (6) | دعوت پیامبر صلی الله علیه و آله در مکه
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:03
گنجینههای سیره
0:10
فصل دوم
0:14
دعوت پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) در مکه
0:20
و چون پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
0:24
به چهل سالگی رسید
0:26
الله تبارک و تعالی او را
0:28
برای همه بشریت
0:30
با بعثتش (صلیاللهعلیهوسلم)
0:33
هدایتگر و مژدهدهنده و بیمدهنده قرار داد
0:36
و دعوتکننده به سوی الله به فرمان او، و چراغی روشنیبخش.
0:41
و این امالمؤمنین عایشه (رضیاللهعنها) است
0:45
که از داستان بعثت او (صلیاللهعلیهوسلم) برای ما سخن میگوید
0:50
عایشه (رضیاللهعنها) گفت
0:53
نخستین چیزی که از وحی به آن آغاز شد پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
0:57
خوابهای نیکو در خواب بود
1:00
پس هیچ خوابی نمیدید مگر آنکه همچون سپیده صبح پدیدار میشد
1:05
سپس تنهایی را محبوب او کردند
1:07
و در غار حرا خلوت میکرد
1:10
و در آنجا شبهای بسیاری به عبادت میپرداخت
1:13
پیش از آنکه به سوی خانوادهاش بازگردد
1:16
سپس نزد خدیجه بازمیگشت و برای همانند آن توشه برمیگرفت
1:20
و همینگونه بود تا آنکه حق به سراغ او آمد
1:24
پس گفت: بخوان
1:26
پس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
1:29
من خواننده نیستم
1:31
فرمود:
1:32
پس مرا گرفت و به شدت فشرد تا آنکه سختی به من رسید
1:36
سپس مرا رها کرد و گفت:
1:38
بخوان
1:40
گفتم: من خواننده نیستم
1:42
پس بار دوم مرا گرفت و فشرد تا آنکه سختی به من رسید
1:47
سپس مرا رها کرد و گفت:
1:49
بخوان
1:50
گفتم: من خواننده نیستم
1:53
پس بار سوم مرا گرفت و فشرد، سپس مرا رها کرد و گفت:
1:58
«بخوان به نام پروردگارت که آفرید».
2:01
«انسان را از خون بسته آفرید».
2:04
«بخوان و پروردگار تو بزرگوارترین است، آنکه به قلم آموخت»
2:09
«انسان را آموخت آنچه را نمیدانست».
2:12
پس رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) با آن (آیات) بازگشت، در حالی که قلبش از ترس میلرزید
2:19
پس بر خدیجه دختر خویلد (رضیاللهعنها) وارد شد و فرمود:
2:25
مرا بپوشانید، مرا بپوشانید
2:28
گفت: پس او را پوشاندند تا آنکه هراس از او رفت
2:32
سپس پس از آنکه خبر را به خدیجه گفت، فرمود:
2:36
بر جانم بیمناک شدم
2:39
خدیجه گفت:
2:40
و او تصدیقکننده است و کسی است که الله او را برای پیامبرش برگزید (صلیاللهعلیهوسلم)
2:47
هرگز چنین نیست، به خدا سوگند الله تو را هرگز خوار نخواهد کرد
2:51
و این سخن خدیجه با نفی آغاز میشود
2:55
سپس با سوگند
2:57
به خدا سوگند که الله تو را هرگز خوار نخواهد کرد
3:00
و با گفتهاش «هرگز» آن را تأکید میکند
3:03
همه اینها دلیلی است بر اعتماد این زن به پروردگارش تبارک و تعالی
3:09
و شناخت درست او از محمد (صلیاللهعلیهوسلم)
3:14
و علتی که به خاطر آن این سخن را گفت
3:17
همان است که پس از آن بیان کرد
3:20
با گفتنش:
3:21
«به راستی تو صله رحم میکنی»
3:23
«و بار دیگران را بر دوش میکشی»
3:25
«و نیازمندان را کسب میکنی»
3:27
«و میهمان را گرامی میداری»
3:28
«و در حوادث حق یاری میدهی»
3:32
گویی به پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) میگوید:
3:36
کسی که این صفات از اوست
3:38
هرگز خواری از جانب الله بر او واقع نمیشود
3:42
زیرا این صفات، صفات کمالاند
3:46
سپس او را با خود برد تا نزد ورقه بن نوفل آمد
3:51
و او پسرعموی خدیجه بود
3:53
و در دوران جاهلیت مسیحی شده بود
3:56
و کتاب عبری را مینوشت و آنچه را الله بخواهد که بنویسد، مینوشت
4:01
و پیرمردی بزرگسال بود که نابینا شده بود
4:04
پس خدیجه به او گفت:
4:06
ای پسرعمو
4:07
از پسرعمویت بشنو
4:10
پس ورقه به او گفت:
4:12
ای برادرزاده
4:13
چه میبینی؟
4:15
پس رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) خبر آنچه را دیده بود برای او بازگو کرد
4:18
خبر آنچه دیده بود
4:20
پس ورقه به او گفت:
4:22
این همان ناموسی است که الله بر موسی فرو فرستاد
4:26
ای کاش در آن هنگام جوان بودم
4:28
آنگاه که قومت تو را بیرون میکنند
4:31
در این هنگام پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بعید دانست که قومش او را بیرون کنند
4:36
زیرا او میدید که قومش او را بسیار دوست دارند
4:41
و او را جز «صادق امین» نمیخوانند
4:44
(صلیاللهعلیهوسلم)
4:47
و به همین سبب گفت:
4:49
آیا مرا بیرون میکنند؟
4:51
گفت: آری
4:52
هیچ مردی هرگز مانند آنچه تو آوردی نیاورده، جز آنکه با او دشمنی شد
4:57
و این قاعدهای مهم است
5:00
و اصلی بزرگ که ورقه بن نوفل رأی خود را بر آن بنا کرد
5:04
زیرا همه پیامبران آزار دیدند و با آنان دشمنی شد
5:08
پس برخی از آنان کشته شدند
5:10
و برخی تبعید شدند
5:11
و برخی آزار دیدند
5:13
و برخی ترسانده شدند
5:15
و این بسیار است
5:17
گفت
5:18
و اگر روز تو مرا دریابد، تو را یاریای استوار و چشمگیر خواهم کرد.
5:23
سپس، پس از مدت کوتاهی، ورقه درگذشت.
5:26
و دفتر وحی پس از آن
5:29
این مدت را اهل علم شش ماه تعیین کردهاند
5:33
برخی گفتهاند که او به سن سه سالگی رسید
5:38
ورقه بن نوفل، رحمهالله، مسلمان بهشمار میآید.
5:42
و از پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) ثابت شده است که فرمود:
5:47
«ورقه» را دشنام ندهید
5:49
زیرا من برای او یک باغ یا دو باغ دیدم
5:53
اما آیا او صحابی بود؟
5:56
درستِ آن این است که او صحابی نبوده است.
6:00
و این به آن سبب است که او به مقام رسالت نرسید.
6:03
زیرا او پس از بعثت پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) وفات یافت.
6:08
و پیش از ابلاغ آن از سوی پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
6:12
گنجینههای سیره
6:17
تلاش برای خودکشی پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
6:25
زُهری گفت
6:27
عروه از عایشه رضیاللهعنها برایم روایت کرد که او گفت
6:32
فاصلهای در نزول وحی (فترت الوحی)
6:34
تا آنجا که به ما رسیده، پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) اندوهگین شد
6:39
غدا یکبار دیگر و چندین بار (از رنج و اندوه) بخاطر آن (کار) از بلندای کوههای سر به فلککشیده خود را پایین میانداخت.
6:45
هرگاه به قلهی کوهی میرسید تا خود را از آن به پایین بیفکند
6:50
جبریل بر او ظاهر شد و گفت
6:53
ای محمد، بیتردید تو رسول الله (ﷺ) هستی.
6:57
پس بدین سبب دلش آرام میگیرد
6:59
و دلش آرام میگیرد، پس بازمیگردد
7:02
هرگاه فاصلهی وحی بر او طولانی شد
7:05
فردا برای مانند آن (روزی).
7:07
و چون به قلّهی کوهی رسید
7:10
جبرئیل بر او ظاهر شد و به او همانگونه گفت.
7:14
این افزوده از سخن عایشه رضیاللهعنها نیست.
7:19
بلکه این سخن زهری است.
7:21
و او از تابعین است.
7:23
و آن حادثه را درک نکرد
7:26
و کسی از صحابه را که این حدیث را برایش نقل کرده بود، نام نبرده است.
7:29
و از همین رو، آنچه به ما رسیده، گفته است
7:33
و بلاغات زهری و غیر آن، از قبیل حدیث منقطع
7:37
و آن حدیث ضعیف است
7:39
نسبت آن به پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) درست نیست.
7:44
حافظ ابن حجر رحمهالله گفته است
7:47
سپس گوینده، آنگونه که به ما رسیده، زُهری است
7:52
و معنای سخن
7:53
از جمله آنچه از خبر رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) به ما رسیده، این است که
7:59
در این داستان
8:01
و این از بلاغات زهری است.
8:03
و موصول نیست
8:05
کرمانی گفته است
8:06
این، همان ظاهر (آشکار) است.
8:08
شیخ آلبانی رحمهالله فرمود
8:11
این عزور بخاری است
8:14
اشتباه فاحش
8:15
این به آن دلیل است که این توهم را ایجاد میکند که این داستانِ سقوط (تردّی) بر شرط بخاری صحیح است
8:22
و چنین نیست.
8:23
و چون دانستی که این افزوده ثابت نیست،
8:27
سزاوار حق است که بگوییم
8:29
این یک افزایش ناپسند از نظر معنا است
8:33
زیرا شایسته پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) معصوم نیست
8:38
اینکه بکوشد با خودکشی از کوه، جان خود را بگیرد
8:42
هر انگیزهای که او را به آن کار واداشته باشد
8:55
انواع وحی ششگانه است، چنانکه اهل علم گفتهاند
8:59
نخست
9:01
رؤیای صادقه
9:03
آن (رؤیای صادقه) آغاز وحی برای پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بود.
9:08
همانگونه که عایشه رضیاللهعنها فرمود
9:11
و او هیچ خوابی نمیدید مگر اینکه همچون سپیدهدم روشن میشد.
9:16
دومی
9:17
آنچه فرشته (ملک) در دل پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) میافکند
9:23
مانند سخن پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
9:26
همانا روحالقدس در دلِ من دمید
9:29
هیچ جانی هرگز نخواهد مرد
9:31
تا آنکه روزیاش را کامل دریافت کند
9:34
پس از الله بترسید و در طلب (روزی) نیکو و آبرومندانه رفتار کنید.
9:38
سومین
9:39
اینکه فرشته به صورت مردی متمثل شود
9:42
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) را خطاب میکند
9:45
تا آنکه آن را نیک فرا گیرد
9:47
همچنان که در حدیث جبریل
9:49
هنگامی که نزد پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) آمد
9:53
و او در میان یارانش بود
9:55
حدیث جبریل را یاد میکند
9:57
چهارم
9:58
[آوای زنگ] — حدیث بالا است که گاهی به صدای زنگ شبیه بود.
10:03
و این بر او سختتر از هر چیز بود
10:05
تا جایی که پیشانی رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
10:10
با عرقریزی بسیار در روز بسیار سرد
10:14
الخامس
10:15
اینکه (فرد) فرشته را در همان صورتی ببیند که الله تبارک و تعالی او را بر آن آفریده است
10:22
و (الله) به او آنچه را که بخواهد وحی میکند.
10:24
مانند آنچه جبریل در غار برای او آمد
10:27
ششم
10:29
آنچه الله تبارک و تعالی مستقیماً به پیامبرش (صلیاللهعلیهوسلم) وحی میکند
10:35
بدون واسطه فرشته
10:38
همانگونه که در معراج پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) [آمده است]
10:41
تا آسمان هفتم
10:43
و درود فرستادن بر او در آنجا واجب شد
10:47
گنجهای سیره
10:51
شرک چگونه به مکه راه یافت
10:56
خُزاعه پیش از قریش، متولیان خانهٔ حرام (مسجد الحرام) بودند.
11:00
و آنان ولایت بر این خانه را نسل به نسل از بزرگ به بزرگ به ارث میبردند.
11:05
و ولایت خانهٔ کعبه (البیت) سیصد سال ادامه یافت.
11:09
و گفته شده پانصد سال.
11:12
و در زمان ایشان بتها به مکه آورده شدند.
11:15
به دست رهبرشان عمر بن لحی.
11:19
و سخن او در میان ایشان همچون شریعت پیرویشونده بود،
11:22
به سبب جایگاه او نزد ایشان.
11:24
و این عمر بن لحی به شام رفته بود،
11:28
و دید که مردم شام بتها را میپرستند.
11:31
پس گفت: این بتهایی که میپرستید چیست؟
11:36
گفتند: اینها بتهایی هستند که آنها را میپرستیم،
11:40
از آنها باران میطلبیم و آنان بر ما باران میبارانند،
11:42
و از آنها یاری میجوییم و آنان ما را یاری میدهند.
11:45
گفت: آیا از آنها بتی به من نمیدهید؟
11:48
تا آن را به سرزمین عرب ببرم و آنان آن را بپرستند.
11:52
پس بتی به او دادند که به آن «هُبَل» میگفتند.
11:56
پس آن را به مکه آورد،
11:57
و آن را نصب کرد و مردم را به پرستش آن فرمان داد و آنان فرمانش را پذیرفتند.
12:02
او قوم خود را به سبکیسری کشاند و ایشان نیز اطاعتش کردند.
12:06
«آنان قومی فاسق بودند».
12:11
رسول الله (ﷺ) فرمود:
12:15
«عمر بن لحی را دیدم که رودهاش را در آتش میکشد.»
12:20
و عرب بر دین ابراهیم (علیهالسلام) بود،
12:25
اما به سبب طولانی شدن زمان، بسیاری از جزئیات شریعت را فراموش کردند.
12:30
و این وضعیت ادامه یافت،
12:32
یعنی ریاست خزاعه بر خانهٔ حرام (کعبه).
12:36
تا آنکه قصی بن کلاب با دختر رئیس خزاعه ازدواج کرد.
12:40
سپس پس از آن از عرب برای جنگ با خزاعه یاری خواست،
12:45
پس آنان را شکست داد و از مکه بیرون راند.
12:48
و قصی ریاست را به دست گرفت.
12:51
و قصی از قریش بود.
12:53
و از عباداتی که نزد عرب باقی مانده بود و بر دین ابراهیم (علیهالسلام) بود، حج بود.
13:02
پس طواف میکردند و سعی مینمودند،
13:04
و در عرفات و مزدلفه توقف میکردند،
13:07
و شتران قربانی را هدیه میدادند.
13:09
اما پس از طولانی شدن زمان، در تلبیه خود میگفتند:
13:15
«لبیک اللهم لبیک،»
13:17
«لبیک، لا شریک لک»
13:19
«جز شریکی که از آن توست،»
13:22
«مالک او هستی و آنچه او مالک است.»
13:25
ابن عباس رضیاللهعنهما گفت:
13:28
اگر دوست داری نادانی عرب را بدانی،
13:31
آنچه را بعد از آیهٔ صد و سیام سورهٔ انعام است بخوان.
13:36
خداوند متعال فرمود:
13:37
«به یقین زیان کردند کسانی که فرزندان خود را از روی نادانی و سفاهت کشتند».
13:43
«و آنچه را الله به آنان روزی داده بود حرام کردند».
13:47
«و آنچه را الله به آنان روزی داده بود حرام کردند».
13:50
«به دروغ بر الله افترا بستند،»
13:54
«به یقین گمراه شدند و از راهیافتگان نبودند».
13:59
ابن کثیر رحمهالله گفت:
14:02
از جمله آنها شریعتهای باطل و فاسدی است که بدعت نهادند،
14:06
که بزرگ ایشان، عمر بن لحی، خدا او را زشت گرداند، آنها را مصلحت
14:11
و رحمت به چهارپایان و حیوانات میپنداشت،
14:15
و او در این کار دروغگو و افترازننده بود.
14:18
و با وجود این نادانی و گمراهی،
14:20
این نادانان فرومایه از او پیروی کردند.
14:24
خداوند تبارک و تعالی فرمود:
14:27
«الله هیچ بحیره و سائبه و وصیله و حامی را مقرر نکرده است».
14:35
و بحیره آن است که گوش شتر را میبریدند،
14:39
آن را میشکافتند و شیرش را برای طاغوتها قرار میدادند،
14:44
و مردم را از آن منع میکردند.
14:46
و اما سائبه،
14:48
آن شتری است که رها میشود،
14:50
پس از چراگاه و آب منع نمیشود،
14:53
و کسی بر آن سوار نمیشود،
14:55
و برای خدایان خواهد بود.
14:57
و اما وصیله،
14:59
آن مادهشتری است که پس از مادهای دیگر، ماده بزاید؛
15:03
و اگر نر بزاید، برای خدایان است.
15:07
و اما حام،
15:08
آن نری است که از پشتش ده بچه زاده شود،
15:12
رها میشود، سوار بر او نمیشوند و از چراگاه منع نمیگردد.
15:16
و حافظ ابن کثیر رحمهالله گفت:
15:19
بلکه آنان در آنچه از این هم سنگینتر است، از او پیروی کردند،
15:22
و بسیار بزرگتر،
15:24
یعنی پرستش بتها همراه با الله عز و جل.
15:28
و آنچه را الله ابراهیم خلیلش را با آن برانگیخت تغییر دادند،
15:32
از دین استوار و راه راست،
15:36
از توحید الله و پرستش او بهتنهایی که شریکی ندارد،
15:40
و تحریم شرک.
15:42
و شعائر حج و نشانههای دین را دگرگون کردند،
15:46
بدون هیچ علم و برهانی،
15:48
و بی هیچ دلیل صحیح یا ضعیفی،
15:51
و در این کار از امتهای مشرک پیش از خود پیروی کردند.
15:56
و عرب در کنار کعبه، طاغوتهایی گرفته بودند که آنها را همچون تعظیم کعبه بزرگ میداشتند،
16:02
و برای آنها سَدَنه قرار دادند که خدمتگزاران و پردهداران بودند،
16:07
برای آنها قربانی میشد و گرداگردشان طواف میشد.
16:10
و با همهٔ اینها فضیلت کعبه را میشناختند.
16:14
اما قریش،
16:15
عزت و هُبَل از آنِ ایشان بود،
16:18
و لات از آنِ ثقیف بود،
16:20
و منات از آنِ اوس و خزرج بود،
16:24
و ذوالخلصه از آنِ دوس بود.