از مجموعهٔ گنجینه‌های سیره (مجموعه کامل شد) · درس 51 از 58

گنجینه بیوگرافی | شیخ عثمان الخمیس | قسمت (51) | بحث خداحافظی

◉ 292 بازدید ⏱ 17:01 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 گنجینه‌های سیره
0:06 حجة الوداع (حج وداع)
0:11 سال دهم هجری
0:16 در روز شنبه
0:18 در چهار روز مانده به پایان ذی‌القعده
0:20 در سال دهم هجرت پیامبر
0:23 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) برای حج آماده شد
0:27 از جعفر صادق
0:29 از محمد بن علی بن حسین بن علی بن ابی‌طالب
0:33 رضی‌الله‌عنهم روایت کرده که گفت
0:35 به جابر بن عبدالله گفتم
0:38 از حج پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) برایم بگو
0:42 او با دست خود اشاره کرد
0:44 و نُه را با انگشتان شمرد، سپس گفت
0:47 همانا رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
0:50 نُه سال در مدینه ماند
0:53 حج نگزارد
0:54 سپس در سال دهم میان مردم اعلام کرد
0:57 که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) حج خواهد گزارد
1:01 پس بسیاری از مردم به مدینه آمدند
1:04 همگی می‌خواستند به رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) اقتدا کنند
1:09 و مانند کار او عمل کنند
1:11 پس با او بیرون آمدیم تا به ذی‌الحلیفه رسیدیم
1:15 آنگاه اسماء دختر عمیس
1:18 محمد بن ابی‌بکر را به دنیا آورد
1:20 پس نزد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرستاد
1:24 که چه کنم؟
1:26 فرمود:
1:27 غسل کن
1:28 و با پارچه‌ای خود را محکم ببند و احرام بند
1:31 و این سنت برای زن حائض و نفساء است
1:36 هرگاه حیض یا نفاس پیش از احرامش به او برسد
1:40 پس احرام می‌بندد و برای احرام غسل می‌کند و تلبیه می‌گوید
1:44 جابر گفت:
1:46 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در مسجد نماز گزارد
1:50 سپس بر ناقه‌اش قصواء سوار شد
1:52 تا آنگاه که ناقه‌اش در بیابان با او راست ایستاد
1:56 به هر سو که چشم می‌انداختم، پیش روی او را دیدم
1:59 از سواره و پیاده
2:01 و از سمت راستش نیز همانند آن
2:03 و از سمت چپش نیز همانند آن
2:06 و از پشت سرش نیز همانند آن
2:08 و رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در میان ما بود
2:13 و قرآن بر او نازل می‌شد
2:15 و او تأویل آن را می‌دانست
2:17 و هر کاری که انجام می‌داد، ما نیز به آن عمل می‌کردیم
2:21 پس به توحید تلبیه گفت
2:23 لبیک اللهم لبیک
2:25 لبیک لا شریک لک لبیک
2:28 همانا ستایش و نعمت و فرمانروایی از آن توست
2:31 تو را شریکی نیست
2:33 و مردم به همان گفته‌ای که می‌گفتند تلبیه گفتند
2:37 و رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) چیزی از آن را رد نکرد
2:42 از مردم کسانی بودند که تلبیه رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را می‌گفتند
2:47 و برخی غیر از تلبیه او می‌گفتند
2:50 مانند گفتار برخی از ایشان
2:53 لبیک و سعدیک
2:55 و خیر همه در دست توست
2:58 و گفتار برخی دیگر
3:00 لبیک حقاً حقاً
3:02 از روی بندگی و رقّت
3:04 و برخی تکبیر می‌گفتند
3:06 و برخی حمد می‌گفتند
3:08 و برخی تهلیل می‌گفتند
3:10 و همین‌گونه
3:12 (راوی) گفت:
3:13 و رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بر تلبیه خود پایبند ماند
3:17 جابر گفت:
3:19 ما جز حج نیت نکرده بودیم
3:21 ما عمره را نمی‌شناختیم
3:23 یعنی همراه با حج (به‌عنوان جداگانه)
3:25 تا آنگاه که با او به خانه کعبه رسیدیم
3:27 حجرالأسود را لمس کرد
3:29 سه دور را با شتاب رمل کرد و چهار دور را با آرامی راه رفت
3:32 سپس به مقام ابراهیم (علیه‌السلام) رفت
3:36 آنگاه تلاوت کرد
3:38 و از مقام ابراهیم، جایگاه نماز بگیرید.
3:42 پس مقام را میان خود و خانه قرار داد
3:45 پدرم می‌گفت
3:48 و من آن را جز از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به یاد ندارم
3:53 که او در دو رکعت (طواف) می‌خواند
3:56 بگو: او الله یگانه است.
3:58 و «قل یا أیها الکافرون»
4:01 سپس به سوی رکن بازگشت و آن را لمس کرد
4:04 آنگاه از در به سوی صفا بیرون رفت
4:07 چون رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به صفا نزدیک شد، تلاوت کرد
4:12 همانا صفا و مروه از شعائر الله است.
4:16 (تا پایان آیه)
4:18 سپس فرمود: آغاز می‌کنم به آنچه الله به آن آغاز کرده
4:22 پس از صفا آغاز کرد
4:24 بر آن بالا رفت تا خانه کعبه را دید
4:27 رو به آن کرد و الله را یگانه شمرد و تکبیر گفت
4:30 و گفت: لا إله إلا الله وحده لا شریک له
4:35 فرمانروایی از آنِ اوست و ستایش از آنِ اوست.
4:38 و او بر هر چیزی تواناست.
4:41 لا إله إلا الله وحده
4:44 وعده‌اش را راست گردانید و بنده‌اش را یاری داد
4:47 و احزاب را به تنهایی شکست داد
4:50 سپس میان آن (صفا و مروه) دعا کرد
4:52 این را سه بار گفت.
4:55 سپس به سوی مروه فرود آمد.
4:57 و این سنت امروز را بسیاری از مردم رها کرده‌اند.
5:01 آنان جز این نمی‌خواهند که به مروه برسند.
5:04 پس به سوی صفا فرود می‌آیند.
5:06 و همین‌گونه از صفا تا مروه، هفت بار (رفت و آمد می‌کنند).
5:10 این بر خلاف رهنمود پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) است.
5:14 پس سنت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
5:17 برای ما سزاوارتر و شایسته‌تر است که تا آنجا که توان داریم از آن پیروی کنیم.
5:22 گفت: سپس به سوی مروه فرود آمد.
5:25 تا آنکه چون پاهایش در درّه فرو رفت، شتابان رفت.
5:30 تا آنکه چون (از درّه) بالا آمد، راه رفت.
5:33 تا به مروه رسید.
5:35 در مروه همان کرد که در صفا کرده بود.
5:38 تا آنکه چون آخرین طواف او بر مروه بود،
5:42 گفت:
5:43 اگر آنچه را پس از این دریافتم، از همان آغاز دریافته بودم،
5:46 قربانی را همراه نمی‌آوردم،
5:48 و آن را عمره قرار می‌دادم.
5:50 پس هر کس از شما که قربانی همراه ندارد، باید از احرام بیرون آید
5:54 و آن (حج) را عمره قرار دهد.
5:57 و حج سه نوع است:
5:59 افراد:
6:01 آن است که حج را به‌تنهایی ادا کند،
6:03 قِران:
6:05 آن است که حج و عمره را با هم انجام دهد،
6:08 تمتّع:
6:10 آن است که در ماه‌های حج عمره به جای آورد،
6:13 سپس از احرام بیرون آید،
6:15 و پس از آن برای حج محرم شود.
6:17 و از میان اقوال اهل علم، قول صحیح‌تر این است
6:20 که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
6:22 قِران به‌جا آورد.
6:24 و اهل علم در این اختلاف کرده‌اند
6:26 که کدام‌یک از این نُسُک برتر است:
6:28 افراد،
6:30 یا قِران،
6:31 یا تمتّع؟
6:33 و شیخ‌الاسلام ابن تیمیه
6:35 رحمه‌الله میان این اقوال جمع کرده
6:37 و گفته است:
6:39 برای هر یک فضیلتی هست.
6:41 کسی که در ماه‌های حج عمره به جای آورد
6:43 و سپس به شهر خود بازگردد،
6:45 برای او برتر است که حج را به‌صورت افراد ادا کند.
6:47 (حج را به‌صورت افراد ادا کند.)
6:49 و کسی که قربانی را همراه برده است،
6:51 برتر است که به‌صورت قِران حج کند.
6:53 و کسی که قربانی همراه نبرده،
6:55 برای او برتر است که حج کند
6:57 به‌صورت تمتّع،
6:59 چنان‌که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
7:01 یارانش را به انجام آن فرمان داد.
7:03 بازگشت به حدیث
7:05 جابر.
7:07 سراقة بن مالک بن جُعشم برخاست
7:09 و گفت: ای رسول الله!
7:11 آیا این (حکم) برای سال ما است
7:13 یا برای همیشه است؟
7:15 (پرسید:) عمره با حج (در کنار هم)، کدام است؟
7:17 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
7:19 یک دست خود را
7:21 در دست دیگر درهم کرد
7:23 و فرمود: عمره در حج تا روز قیامت داخل شد،
7:25 دو بار،
7:27 نه،
7:29 بلکه برای همیشه، همیشه.
7:31 و علی رضی‌الله‌عنه
7:33 چون از یمن (آمده بود)،
7:35 با شتران پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) (به مکه) آمد.
7:37 دید که فاطمه (رضی‌الله‌عنها)
7:39 از احرام بیرون آمده،
7:41 و جامه‌های رنگارنگ پوشیده
7:43 و سرمه کشیده است.
7:45 پس این کار را بر او انکار کرد.
7:47 گفت: پدرم
7:49 مرا به این فرمان داده است.
7:51 (راوی) گفت: علی
7:53 در عراق پس از آن
7:55 در ایام خلافتش همواره می‌گفت:
7:57 (من) نزد رسول الله
7:59 (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) رفتم
8:01 تا فاطمه را به سبب کاری که کرده بود سرزنش کنم،
8:03 و از رسول الله
8:05 (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در باره آنچه
8:07 از او نقل کرده بود، فتوا بخواهم.
8:09 (علی) گفت: به او خبر دادم که
8:11 من آن (کار) او را بر او انکار کردم.
8:13 فرمود: راست گفتی،
8:15 راست گفتی.
8:17 (سپس) فرمود: هنگامی که حج را واجب کردی چه گفتی؟
8:19 گفت: گفتم:
8:21 خدایا، من به همان (نیت) احرام می‌بندم
8:23 که رسولت
8:25 به آن احرام بست.
8:27 سزاوار است که مسلمان نُسُک را تعیین کند
8:29 و آن را نام ببرد،
8:31 و این از باب بلند ادا کردن (تلفظ) نیست،
8:33 بلکه از باب نیّت است.
8:35 (نیّت).
8:37 نیت در قلب جای دارد.
8:39 و جایز است که نوع حج (نسک) را معین نکند.
8:41 اگر منتظر باشد
8:43 همسفری یا یکی از علما
8:45 پس بگوید:
8:47 لبیک به همان‌چه فلان به آن لبیک گفت.
8:49 علی رضی‌الله‌عنه
8:51 نوع حج را معین نکرد،
8:53 و فقط گفت:
8:55 لبیک به همان‌چه لبیک گفت
8:57 رسول الله
8:59 پس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به او فرمود:
9:01 «همانا با من
9:03 قربانی است، پس حلال نمی‌شوی.»
9:05 جابر گفت:
9:08 و تعداد قربانی‌ای که
9:10 علی از یمن آورده بود
9:12 و آنچه را که
9:14 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آورده بود،
9:16 صد شتر بود.
9:18 کمترین سنت
9:20 آن است که مسلمان قربانی‌ای بیاورد
9:22 که همان گوسفند باشد،
9:24 و اگر شتر باشد، این
9:26 برتر است،
9:28 و هرچه تعداد بیشتر باشد، برتر است.
9:30 جابر گفت:
9:32 پس همه مردم احرام بستند
9:34 و (از احرام) کوتاه شدند،
9:36 جز پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
9:38 و کسانی که همراهشان قربانی بود.
9:40 و چون روز ترویه فرا رسید،
9:42 به سوی منا روانه شدند
9:44 و برای حج احرام بستند.
9:46 و رسول الله
9:48 صلی‌الله‌علیه‌وسلم سوار شد
9:50 و در منا نماز ظهر و عصر
9:52 و مغرب و عشا
9:54 و بامداد و صبح را
9:56 کوتاه‌شده و بدون جمع خواند.
9:58 سپس شبی را ماند تا
10:00 آفتاب طلوع کرد،
10:02 و دستور داد خیمه‌ای از مو
10:04 برایش در نمره برپا کنند.
10:06 پس رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) حرکت کرد
10:08 و قریش شک نداشت
10:10 که او
10:12 نزد مشعر الحرام توقف خواهد کرد،
10:14 چنان‌که قریش
10:16 در جاهلیت انجام می‌داد،
10:18 زیرا قریش
10:20 از حرم بیرون نمی‌رفت
10:22 و خود را «حُمس» می‌نامیدند،
10:24 یعنی سخت‌کوشان در دین،
10:26 و به عرفات داخل نمی‌شدند
10:28 هرگز.
10:30 گفت: پس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) از آن گذشت
10:32 رسول الله (ﷺ)
10:34 به عرفات رسید
10:36 و دید که خیمه برایش زده‌اند
10:38 در نمره.
10:40 پس در آنجا فرود آمد تا
10:42 آنگاه که خورشید از وسط آسمان متمایل شد،
10:44 دستور داد قصواء را آماده کنند و بر آن سوار شد،
10:46 پس به
10:48 میان دره آمد و خطبه خواند
10:50 و فرمود: «همانا خون‌ها
10:52 و اموال شما بر شما حرام است،
10:54 همانند حرمت این روزتان
10:56 در این ماهتان
10:58 و در این شهرتان.
11:00 آگاه باشید که هر چیزی
11:02 از امر جاهلیت
11:04 زیر پای من نهاده شده است،
11:06 سپس فرمود:
11:08 و خون‌های
11:10 جاهلیت نهاده شده است،
11:12 و نخستین خونی که نهاده می‌شود،
11:14 از خون‌هایمان است:
11:16 خون پسر ربیعة بن حارث،
11:18 که در بنی سعد شیرخوار بود
11:20 و هذیل او را کشت.»
11:22 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
11:24 مقرر فرمود
11:26 که امور جاهلیت
11:28 پایان یافت،
11:30 خون‌های جاهلیت پایان یافت،
11:32 و نخستین خونی که نهاده می‌شود،
11:34 خون پسرعمویم است،
11:36 یعنی پسر ربیعة بن حارث
11:38 بن عبدالمطلب.
11:40 پس (پیامبر) از خود آغاز کرد (صلی‌الله‌علیه‌وسلم).
11:42 سپس فرمود:
11:45 (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
11:47 و ربای جاهلیت
11:49 نهاده شده است،
11:51 و نخستین ربایی که نهاده می‌شود،
11:53 ربای ما است،
11:55 ربای عباس بن عبدالمطلب،
11:57 که همه‌اش نهاده شده است.
11:59 از الله در مورد زنان پروا کنید
12:01 زیرا شما آنان را به امانت الهی گرفته‌اید
12:03 به امان الله
12:05 و فرج‌هایشان را برخود حلال کرده‌اید
12:07 به کلمهٔ الله
12:09 و شما را بر آنان این حق است که کسی را که دوست ندارید به بستر شما راه ندهند
12:11 بستر شما را
12:13 پس اگر چنین کنند
12:15 آنان را بزنید، زدنی که آسیب شدید نرساند
12:17 و بر شما است که برای آنان
12:19 روزی و پوشاکشان را فراهم کنید
12:21 به شیوهٔ پسندیده
12:23 و به یقین، میان شما چیزی را گذاشته‌ام که اگر به آن چنگ زنید هرگز گمراه نخواهید شد
12:25 پس از من، اگر به آن چنگ زنید
12:27 کتاب الله
12:29 و شما دربارهٔ من پرسیده خواهید شد
12:31 پس شما چه خواهید گفت؟
12:33 گفتند:
12:35 گواهی می‌دهیم که تو ابلاغ کردی
12:37 و ادا کردی و خیرخواهی نمودی
12:39 پس با انگشت سبابهٔ خود
12:41 آن را به سوی آسمان بالا می‌برد
12:43 و به سوی مردم اشاره می‌کرد
12:45 خدایا گواه باش
12:47 خدایا گواه باش
12:49 خدایا گواه باش
12:51 سپس اذان گفت
12:53 ای بلال!
12:55 سپس اقامه گفت
12:57 و نماز ظهر را خواند
12:59 سپس اقامه گفت
13:01 و نماز عصر را خواند
13:03 و میان آن دو چیزی نخواند
13:05 یعنی نماز سنت راتبهٔ ظهر را
13:07 سپس پیامبر (ﷺ) سوار شد
13:09 (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
13:11 پس شکم شتر خود را
13:13 قصوا را به سوی صخره‌ها
13:15 که نزد کوه رحمت است
13:17 در عرفه
13:19 و ریسمان مَشاة را پیش روی خود قرار داد
13:21 و رو به قبله ایستاد
13:23 و همچنان ایستاده ماند
13:25 تا آنکه خورشید غروب کرد
13:27 و زردی اندکی از میان رفت
13:29 تا آنکه قرص خورشید ناپدید شد
13:31 و اسامه را پشت سر خود سوار کرد
13:33 در راه به سوی مزدلفه
13:35 و مهار شتر قصوا را کشید
13:37 تا آنجا که
13:39 سر آن به رحل او برخورد می‌کرد
13:41 و با دست راست خود اشاره کرده می‌فرمود:
13:43 آرامش، آرامش!
13:45 هرگاه که به
13:47 تپه‌ای از تپه‌ها می‌رسید
13:49 مهار را رها می‌کرد
13:51 تا آنکه به مزدلفه رسید
13:53 (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
13:55 و نماز مغرب و عشا را با یک اذان
13:57 و با دو اقامه خواند
13:59 و میان آن دو چیزی نخواند
14:01 و نماز را جمع کرد، و آن را کوتاه خواند
14:03 و نافله‌ای نخواند
14:05 و میان آن دو چیزی نخواند
14:07 و بازگشت تا آنکه فجر طلوع کرد
14:09 و نماز فجر را هنگامی خواند که
14:11 صبح برای او روشن شد
14:13 با یک اذان و یک اقامه
14:15 سپس سوار قصوا شد
14:17 تا آنکه به مشعر الحرام رسید
14:19 پس رو به قبله ایستاد
14:21 و دعا کرد و الله اکبر گفت
14:23 و لا اله الا الله گفت و او را یگانه دانست
14:25 و همچنان ایستاده ماند
14:27 تا آنکه بسیار روشن شد
14:29 پیش از آنکه خورشید طلوع کند، حرکت کرد
14:31 به مخالفت با قریش
14:33 پس با آنان مخالفت کرد
14:35 (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
14:37 در رفتن به عرفه
14:39 زیرا آنان به عرفه نمی‌رفتند
14:41 همان‌گونه که پیش‌تر یاد کردیم
14:43 و گمان می‌کردند که
14:45 او مانند دیگران در مزدلفه توقف خواهد کرد
14:47 پس به عرفه رفت
14:49 و آنان نیز همراه او حرکت کردند
14:51 سپس پس از آن، هنگامی که
14:53 به مزدلفه بازگشت
14:55 گمان کردند که او تا
14:57 طلوع خورشید خواهد ماند
14:59 همان‌گونه که قریش عمل می‌کرد
15:01 زیرا آنان در مزدلفه می‌ماندند
15:04 پس از مزدلفه بیرون آمد
15:06 پیش از طلوع خورشید
15:08 (راوی) گفت:
15:10 و فضل بن عباس را پشت سر خود سوار کرد
15:12 و او مردی خوش‌موی
15:14 سفیدپوست و زیبا بود
15:16 و چون پیامبر (ﷺ) حرکت کرد
15:18 (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
15:20 در آن هنگام از کنار زنانی که (با مرکب) می‌گذشتند،
15:22 فضل شروع کرد
15:24 به آنان نگریستن.
15:26 پس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) دستش را
15:28 بر صورت فضل گذاشت،
15:30 او نیز صورتش را
15:32 به سوی طرف دیگر برگرداند و نگاه می‌کرد،
15:34 پس رسول الله
15:36 (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
15:38 دستش را به طرف دیگر (صورت فضل) برد،
15:40 تا این‌که به بطن محسر رسید،
15:42 (سپس) اندکی (مرکب را) حرکت داد،
15:44 آنگاه راه میانه‌ای را در پیش گرفت که
15:46 از آن بیرون می‌آید
15:48 به جمره کبری (بزرگ) منتهی می‌شود،
15:50 تا آن‌که به جمره‌ای رسید که
15:52 نزد درخت است، پس آن را رمی کرد
15:54 با هفت سنگریزه، و با هر سنگریزه‌ای تکبیر می‌گفت،
15:56 (و) همراه با هر یک از آن‌ها
15:58 (سنگریزه‌ها را) پرتاب می‌کرد (به‌صورت) خذف،
16:01 سپس به سوی منحر بازگشت
16:03 و شصت و سه (شتر) را با دست خود نحر کرد،
16:05 (سپس)
16:07 علی را (به کار) گماشت و او بقیه را نحر کرد
16:09 و (آنچه) باقی ماند،
16:11 و او را در هدی خود شریک کرد.
16:13 سپس از هر شتر
16:15 قطعه‌ای
16:17 (گوشت) امر فرمود تا در دیگی ریخته و پخته شود،
16:19 پس از گوشت آن خورد
16:21 و از آب گوشت آن نوشید.
16:23 سپس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) سوار شد
16:25 و به سوی خانه (کعبه) افاضه فرمود،
16:27 پس طواف افاضه را انجام داد،
16:29 و در مکه نماز ظهر را خواند،
16:31 سپس نزد فرزندان عبدالمطلب آمد
16:33 که بر (چاه) زمزم آب می‌دادند،
16:35 پس فرمود:
16:37 ای فرزندان عبدالمطلب، (آب) بکشید،
16:39 اگر نبود که مردم بر آب‌رسانی شما غلبه کنند،
16:41 (من هم) همراه شما آب می‌کشیدم.
16:43 (در آن هنگام)
16:45 دلو (خود) را به او دادند،
16:47 پس او از آن نوشید (در حالی‌که) صلی‌الله‌علیه‌وسلم.