از مجموعهٔ گنجینههای سیره (مجموعه کامل شد)
· درس 45 از 58
گنجینه بیوگرافی | شیخ عثمان الخمیس | قسمت (45) | خانه ثمود
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:03
گنجهای سیره
0:09
دیار ثمود
0:13
هنگامی که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به تبوک رفت
0:17
از راه بر سرزمینهای قوم ثمود گذشت
0:20
و آن سنگ است
0:21
فرمود
0:23
از آبش هیچچیز ننوشید
0:25
و با آن برای نماز وضو مگیرید
0:28
و آنچه از خمیری که سرشتهاید
0:31
شترها را علف دهید
0:33
و از آن چیزی نخورید
0:36
و هیچیک از شما نباید (بیرون برود)
0:38
مگر آنکه با او یار و همراهی باشد
0:41
این سرزمینها، سرزمینهای عذابدیدگان است.
0:44
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
0:47
پیامبر (ﷺ) مردم را فرمان داد که وارد سرزمینهای عذابشدگان نشوند.
0:50
جز گریان یا خود را به گریه زننده (نیست)
0:53
در فرمان پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
0:56
اینکه آنچه پختهاند را (بهسویشان) بیفکنند
0:58
و اینکه خمیر را بگیرند و آن را به شتران بخورانند.
1:02
دلیلی بر حرمت نوشیدن آب
1:04
از دیار معذبین
1:06
با این همه
1:08
میبینیم که بسیاری از مردم نادان
1:10
به خانههای قوم ثمود میروند
1:13
شادمانی میکنند و میخندند
1:15
و این از چیزهایی است که جایز نیست.
1:17
زیرا پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
1:20
هنگامی که از حِجر گذشت
1:22
او شترش را به حرکت وادار کرد و گفت
1:25
بر این عذابشدگان وارد نشوید
1:28
مگر اینکه گریهکنان باشید
1:30
پس اگر گریهکنندگان نیستید
1:32
پس بر آنان وارد نشوید
1:34
آنچه به ایشان رسید، به شما نمیرسد.
1:37
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
1:40
در دره محسّر در مکه شتاب میکند
1:44
زیرا این وادی
1:45
او همان کسی است که الله در آن (روز/جنگ) هلاکش کرد
1:47
اصحاب فیل بنا بر آنچه مشهور است
1:51
گنجهای سیره
1:56
دو آیهٔ نبوی
2:01
نخستین
2:02
و در غزوه تبوک
2:04
مردم با پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) صبح کردند
2:07
و با ایشان آب نبود
2:09
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) برخاست
2:12
و (پیامبر) برای آنان طلب باران کرد
2:14
پس الله تبارک و تعالی ابری فرستاد
2:17
پس باران بارید
2:18
تا اینکه مردم سیراب شدند
2:20
و نیازشان به آب را برآورده کنید
2:23
دومین
2:25
مادهشتر پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) گم شد
2:28
زید بن الصید گفت
2:30
و او منافق بود
2:32
آیا او ادعا نمیکند که پیامبر است؟
2:35
و از خبرِ آسمان به شما خبر میدهد.
2:37
و او نمیداند شترش کجاست.
2:40
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
2:44
مردی میگوید اینطور و آنطور
2:47
سپس فرمود
2:48
و به الله سوگند که جز آنچه الله به من آموخته است، چیزی نمیدانم.
2:53
کجایند کسانی که گمان میکنند پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
2:57
او غیب را میداند
2:58
کجایند آنان که ادعا میکنند پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
3:02
او از احوال آنان و آنچه برایشان پیش میآید آگاه است.
3:06
این سخن، به الله سوگند، باطل است.
3:09
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
3:11
و الله بر آن راهنمایی کرده است
3:14
و آن در دره است، در فلان و فلان درهپشته.
3:17
و درختی آن را با افسارش بازداشته بود.
3:21
پس بروید تا آن را نزد من بیاورید
3:24
پس روانه شدند و آن را نزد پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) آوردند
3:28
و از این رو جایز نیست که هرگاه از انسانی پرسیده شود، بگوید
3:32
الله و رسولش داناتراند.
3:35
مگر در امور شرعی
3:37
اما در امور دنیا
3:39
میگوید
3:40
الله وحده أعلم
3:44
گنجهای سیره
3:49
ای کاش من همان کسی بودم که در گودال (قبر) بود.
3:55
در مسیر آن غزوه
3:58
عبدالله ذلب جادین درگذشت
4:01
از عبدالله بن مسعود روایت شده که گفت
4:04
از دل شب برخاستم
4:06
و من با رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) بودم
4:09
در غزوه تبوک
4:11
در گوشهای از لشکرگاه، شعلهای از آتش را دیدم.
4:15
آن را دنبال کردم و به آن نگاه کردم
4:18
پس رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
4:21
و ابوبکر و عمر
4:23
و هنگامی که عبدالله ذلب جادین المزنی درگذشته است
4:27
و آنگاه (ایشان) برای او گودالی کندند.
4:30
و رسول الله (ﷺ) در قبرش
4:34
ابوبکر و عمر آن را به او تقدیم میکردند
4:37
و او میگوید
4:39
برادرتان را نزد من بیاورید.
4:42
آن دو را به سوی او راهنمایی کرد
4:44
هنگامی که او را برای ذبحش آماده کرد، گفت:
4:47
خدایا، من از او راضی شدم.
4:51
پس تو هم از او راضی باش.
4:52
عبدالله بن مسعود میگوید:
4:55
کاش من همان صاحب آن گودال (آتشدان) بودم.
4:58
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
5:01
همانا در مدینه گروههایی هستند
5:04
که هیچ سفری نکردهاید و هیچ درهای را نپیمودهاید
5:07
مگر آنکه آنان با شما بودهاند.
5:10
گفتند: با آنکه در مدینه بودند؟
5:12
فرمود: عذر (بیماری یا ناتوانی) آنان را بازداشت.
5:15
و از عبدالله بن عباس رضیاللهعنهما روایت است
5:19
که به عمر بن خطاب رضیاللهعنه گفته شد:
5:23
ما را از ساعت سختی (غزوه تبوک) بگو.
5:26
پس عمر گفت:
5:27
ما به سوی تبوک بیرون رفتیم
5:29
در گرمای شدیدِ تابستان.
5:31
پس در منزلی فرود آمدیم
5:33
و تشنگی به ما رسید،
5:35
تا آنجا که گمان کردیم گردنهایمان جدا خواهد شد.
5:39
تا آنجا که مرد شتر خود را میکشت
5:42
و سرگین شکمش را میفشرد و مینوشید
5:45
و آنچه باقی میماند را بر جگرش مینهاد.
5:48
آنگاه ابوبکر صدیق رضیاللهعنه گفت:
5:51
ای رسول الله!
5:53
همانا الله در دعا، خیر را به تو عادت داده است،
5:56
پس برای ما از الله دعا کن.
5:59
رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
6:02
آیا این را دوست داری؟
6:04
گفت: آری.
6:05
پس رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) دستهای خود را به سوی آسمان بلند کرد
6:10
و آنها را فرود نیاورد
6:12
که آسمان سخن گفت (ابری پدید آمد)،
6:14
پس بالا رفت و سپس باران ریخت.
6:16
و آنان آنچه با خود داشتند را پر کردند.
6:19
سپس ما رفتیم تا بنگریم،
6:21
پس آن را (آن ابر یا آن محل را) خالی از لشکر نیافتیم.
6:24
گنجهای سیره
6:29
نتیجه تبوک
6:34
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به سوی تبوک رفت
6:38
و در آنجا اردو زد
6:40
و آماده رویارویی با دشمن بود.
6:43
اما رومیان و همپیمانانشان که بودند
6:46
برای جنگ با پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بیرون آمده بودند،
6:50
پس ترس بر آنان چیره شد.
6:52
هنگامی که شنیدند پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به سوی ایشان پیش میآید
6:57
جرأت پیشروی و رویارویی نیافتند.
7:01
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
7:04
با ترس، به اندازه مسیر یک ماه یاری شدم،
7:07
و این همان ترس است.
7:09
و (رومیان) در شهرها پراکنده شدند.
7:12
پس میان پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) و روم، جنگی روی نداد.
7:18
و اینگونه بود غزوه تبوک:
7:20
غنیمتی گوارا بدون جنگ.
7:25
گنجهای سیره
7:27
اکیدر دومه
7:34
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) از تبوک بازگشت
7:38
و پیشتر خالد بن ولید را به سوی اکیدر دومه فرستاده بود.
7:43
او اکیدر بن عبدالملک بود،
7:45
مردی از قبیله کنده،
7:47
که مسیحی بود و بر دومه فرمانروایی داشت.
7:51
پس رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) به خالد فرمود:
7:56
همانا تو او را در حال شکار گاو وحشی خواهی یافت.
7:59
پس خالد بیرون رفت
8:01
تا آنگاه که نزدیک قلعهاش، در محل منظر العین رسید.
8:04
در شبی مهتابی و صاف،
8:07
او بر پشتبام خود بود و همسرش با او بود،
8:11
پس گاوها با شاخهایشان به در کاخ میساییدند.
8:15
همسرش گفت:
8:17
آیا چیزی مانند این را هرگز دیدهای؟
8:20
گفت: نه، به الله سوگند.
8:22
گفت: پس چه کسی اینها را رها میکند؟
8:25
گفت: هیچکس.
8:28
پس فرود آمد و دستور داد اسبش را زین کنند،
8:31
و گروهی از خاندانش همراه او سوار شدند،
8:34
از جمله برادری از ایشان به نام حسان.
8:38
آنان سوار شدند و برای تعقیب گاوها همراه او بیرون رفتند.
8:42
هنگامی که بیرون آمدند،
8:43
سواران رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) به استقبالشان آمدند
8:48
و (اکیدر) گرفته شد.
8:49
خالد او را نزد رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) فرستاد.
8:55
پس رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) خون او را محفوظ داشت
8:59
و با او بر پرداخت جزیه صلح کرد.
9:01
سپس راهش را رها کرد
9:03
و اکیدر سالم به خانوادهاش بازگشت.
9:07
گنجهای سیره
9:12
سومین توطئه برای ترور پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
9:22
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) پیروزمند و یاریشده از تبوک بازگشت،
9:27
و الله جل و علا او را از جنگ کفایت کرد.
9:30
اما حادثهای رخ داد که نیازمند تأمل و درنگ است:
9:35
و آن این بود که برخی از منافقانی که با پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بیرون آمده بودند،
9:41
قصد کشتن او را داشتند،
9:43
زیرا توطئه کردند که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) را
9:47
از بالای گردنهای در راه به پایین بیندازند.
9:50
پس چون به گردنه رسیدند،
9:52
خواستند با او از آن بگذرند.
9:55
اما چون رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) بر آنان آگاه شد،
9:59
ماجرای خود را گزارش دادند (یا: آنان خبر خود را آشکار کردند).
10:01
پس (پیامبر) (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
10:04
هر کدام از شما که میخواهد، از شکم دره برود.
10:07
زیرا آن برای شما گشادتر است.
10:09
و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) گردنه را در پیش گرفت.
10:13
و مردم از درهٔ زیرین رفتند.
10:16
جز این گروه.
10:18
آنان پشت سر پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) آمدند،
10:21
میخواستند او را از گردنه به پایین بیندازند.
10:24
وقتی دیدند مردم از پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) دور شدهاند،
10:29
چهرههای خود را پوشاندند و آماده شدند،
10:31
و به این کار بزرگ همت گماشتند،
10:34
و پناه بر الله.
10:36
پس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمان داد
10:38
که حذیفهٔ بن یمان
10:40
و عمار بن یاسر
10:42
با او بروند.
10:44
و به عمار فرمان داد که مهار شتر را بگیرد،
10:47
و به حذیفه فرمان داد که آن را براند.
10:50
در حالی که آنان در راه بودند،
10:52
ناگاه صدای هلهله و همهمهٔ گروهی را از پشت سر شنیدند که به او نزدیک میشدند.
10:56
پس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) از ایشان خشمگین شد،
11:00
و به حذیفه فرمان داد که آنان را بازگرداند.
11:03
فرمود:
11:04
به ایشان بگو که به درهٔ زیرین بازگردند.
11:08
حذیفه خشم رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) را دید،
11:13
پس با محجن بازگشت.
11:15
به رویِ چهرهٔ مرکبهایشان رفت و با آن (چوب) بر آنها زد،
11:19
و آن گروه را که چهرههای خود را پوشانده بودند دید.
11:22
و جز با کار سفر از آن آگاه نمیشد.
11:26
پس الله سبحانه و تعالی ایشان را وحشتزده کرد، زمانی که حذیفه را دیدند،
11:31
و پنداشتند که نیرنگشان بر او آشکار شده است.
11:34
پس شتابان رفتند تا با مردم درآمیختند، به گونهای که شناخته نشوند.
11:38
و حذیفه بازگشت تا به رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) رسید.
11:45
پس رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
11:48
ای حذیفه، بر مرکب بکوب.
11:51
و تو ای عمار، پیاده برو.
11:53
و شتابان رفتند تا به بالای گردنه رسیدند.
11:56
پس از گردنه بیرون آمدند و منتظر مردم ماندند.
12:00
آنگاه پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به حذیفه فرمود:
12:04
آیا این گروه سواران را شناختی؟
12:07
یا کسی از ایشان را شناختی؟
12:09
حذیفه گفت:
12:11
مرکب فلان و فلان را شناختم.
12:14
و تاریکی بود، ای رسول الله.
12:17
و آنان را در حالی که چهرههای خود را پوشانده بودند، پوشانده شدم (فرا گرفته شدم).
12:20
پس فرمود (صلیاللهعلیهوسلم):
12:23
آیا دانستید که کار آن کاروان چه بود؟
12:26
و چه قصدی داشتند؟
12:28
گفتند: نه، به الله سوگند ای رسول الله،
12:30
ما ندانستیم.
12:32
فرمود:
12:33
آنان نیرنگ زدند تا با من راه بیایند،
12:36
و چون به گردنه رسیدم، مرا از آن به پایین بیندازند.
12:40
گفتند:
12:42
ای رسول الله، آیا فرمان نمیدهی که ایشان را (بکشیم)؟
12:44
تا گردنشان را بزنیم.
12:47
فرمود:
12:48
کراهت دارم که مردم سخن بگویند
12:50
و بگویند محمد دست بر یاران خود گذاشت.
12:55
و نامهای ایشان را به حذیفه گفت و فرمود:
12:58
آنان را پنهان بدار.
13:00
و در روایتی آمده است:
13:01
که نام ایشان را به حذیفه و عمار گفت
13:04
و فرمود:
13:06
آن دو آنان را پنهان بدارند.
13:07
و در برخی طرق این داستان،
13:10
آنچه ابن اسحاق در سیره و مغازی خود یاد کرده،
13:14
این است که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) چون صبح کرد،
13:18
به حذیفه فرمود:
13:20
عبدالله بن ابی را برای من فراخوان،
13:22
و ابو خاطر اعرابی را،
13:25
و ابو عامر را،
13:26
و جلاس بن سوید بن صامت را.
13:29
و او همان کسی است که گفت:
13:31
از آن دست برنمیداریم تا امشب محمد را از گردنه پرتاب کنیم،
13:36
اگر چه محمد و یارانش از ما بهترند.
13:40
ما در آن صورت گوسفندانی بیش نیستیم و او شبان است،
13:43
و ما خردی نداریم و او خردمند است.
13:46
و فرمود که مجمع بن حارثه را نیز فراخواند،
13:50
و ملیح تیمی را،
13:52
و او همان کسی است که عطر کعبه را دزدید،
13:55
و پس از آن از اسلام مرتد شد.
13:58
همچنین فرمود که حصن بن نمیر را فراخواند،
14:01
و طعیمة بن ابیرق را،
14:03
و عبدالله بن عیینه را.
14:05
و او همان کسی است که به یارانش گفت:
14:08
امشب بیدار بمانید،
14:10
تا همیشه در امان باشید.
14:12
به الله سوگند شما را جز آنکه این مرد را بکشید، کاری نیست.
14:17
پس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) او را فراخواند
14:20
و به او فرمود:
14:22
وای بر تو،
14:23
اگر من کشته میشدم، کشتن من چه سودی به تو میرساند؟
14:27
عبدالله گفت:
14:29
به الله سوگند ای رسول الله،
14:31
ما همواره در خیریم تا زمانی که الله بر دشمنت یاریت دهد.
14:36
ما جز به الله و به تو (تکیه نداریم).
14:39
پس رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) او را رها کرد
14:43
و فرمود:
14:44
مره بن ربیع را برای من فرا بخوان.
14:47
و او همان کسی است که گفت:
14:49
یک تن تنها را میکشیم.
14:51
و مردم عموماً از کشتن او خاطرجمع خواهند بود.
14:55
و رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) به او فرمود:
14:59
وای بر تو!
15:01
چه چیزی تو را واداشت که آنچه گفتی بگویی؟
15:04
او گفت: ای رسول الله!
15:06
اگر من چیزی از آن را گفته باشم، تو به آن آگاه هستی.
15:10
و من چیزی از آن را نگفتهام.
15:13
پس رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) آنان را گرد آورد،
15:17
و آنان دوازده مرد بودند.
15:19
و ایشان را از سخنانشان آگاه ساخت، (صلیاللهعلیهوسلم)
15:23
و از گفتار و رازها و آشکارشان (آگاهشان ساخت).
15:27
و الله سبحانه و تعالی پیامبرش را بر آن آگاه گردانید،
15:31
و آنچه از آنان بود به او آموخت.
15:34
و آنان همان کسانیاند که الله دربارهٔ ایشان فرموده است:
15:37
به الله سوگند میخورند که نگفتهاند، و حال آنکه قطعاً سخن کفرآمیز را گفتهاند،
15:42
و پس از اسلامشان کافر شدند،
15:46
«و پس از اسلامآوردنشان کافر شدند»
15:49
و آنچه را به دست نیاوردند، قصد آن را کردند.
15:52
و از آنان بر نمیآید (کینهای نمیورزند) جز آنکه الله و رسولش از فضل خود آنان را بینیاز ساختند،
15:59
«پس اگر توبه کنند، برای ایشان بهتر است»
16:03
و اگر روی گردانند، الله آنان را در دنیا و آخرت به عذابی دردناک عذاب خواهد داد،
16:12
و در زمین برای آنان نه سرپرستی است و نه یاوری.
16:20
گنجینههای سیره