از مجموعهٔ زندگی سلف صالح (مجموعه کامل شد) · درس 28 از 72

خلاصه ای از زندگی سلف بین قول و عمل | قسمت (28) | احوال پیشینیان نزد قرآن

◉ 838 بازدید ⏱ 11:36 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:04 زندگی سلف
0:06 میان گفتار و کردار
0:11 حال سلف با قرآن و آموزش آن
0:14 و تأثیر آن بر ایشان
0:17 عمر رضی‌الله‌عنه چنین بود
0:20 که هرگاه ابوموسی نزد او می‌نشست
0:22 گاه به او می‌گفت
0:24 ای ابوموسی، ما را یادآوری کن
0:27 پس او قرائت می‌کرد
0:29 و از ابن عباس رضی‌الله‌عنهما روایت است
0:32 که گفت:
0:33 عیینة بن حصن بن حذیفه وارد شد
0:36 و بر برادرزادهٔ خود حرّ بن قیس فرود آمد
0:40 و او از جمع کسانی بود که عمر رضی‌الله‌عنه ایشان را به خود نزدیک می‌کرد
0:45 و قاریان، یاران مجالس عمر و مشورت‌کنندگان او بودند
0:50 چه پیرمردان و چه جوانان
0:53 پس عیینه به برادرزاده‌اش گفت:
0:55 ای برادرزاده!
0:57 آیا نزد این امیر منزلتی داری؟
1:00 پس برای من از او اجازهٔ ورود بگیر
1:02 گفت:
1:03 برای تو از او اجازه خواهم گرفت
1:05 ابن عباس گفت:
1:07 پس حرّ برای عیینه اجازه خواست
1:10 و عمر به او اجازه داد
1:12 چون بر او وارد شد گفت:
1:14 ای پسر خطاب!
1:17 به خدا سوگند که تو به ما عطای فراوان نمی‌دهی
1:19 و میان ما به عدالت حکم نمی‌کنی
1:22 پس عمر خشمگین شد
1:24 تا آن‌جا که خواست به او آسیب برساند
1:26 پس حرّ به او گفت:
1:28 ای امیرالمؤمنین!
1:30 خداوند تعالی به پیامبرش صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمود:
1:35 «گذشت را پیشه کن و به نیکی فرمان ده»
1:38 «و از نادانان روی برتاب»
1:41 و این [مرد] از نادانان است
1:44 و به خدا سوگند، عمر چون آیه را بر او تلاوت شد، از آن تجاوز نکرد
1:49 و او نزد کتاب خدا بسیار توقف‌کننده بود
1:53 و عمر رضی‌الله‌عنه
1:55 با نافع بن عبدالحارث در عسفان دیدار کرد
1:58 و عمر او را بر مکه گماشته بود
2:02 پس [عمر] گفت: چه کسی را بر اهل وادی گماشتی؟
2:06 او گفت: ابن ابزی را
2:09 گفت: و ابن ابزی کیست؟
2:12 گفت: مردی از موالی ما
2:16 گفت: پس او را بر ایشان جانشین کردی؟
2:20 گفت: او قاری کتاب خدای عز و جل است
2:25 و به علم فرائض دانا است
2:28 عمر گفت:
2:29 آگاه باشید که پیامبر شما صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرموده است:
2:34 «همانا خداوند با این کتاب گروه‌هایی را بالا می‌برد»
2:38 «و با آن گروه‌هایی دیگر را فرو می‌نهد»
2:41 و از عبدالله بن مسعود رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
2:45 سزاوار است که حامل قرآن به شب خود شناخته شود
2:49 هنگامی که مردم خوابند
2:51 و به روز خود هنگامی که مردم روزه‌خوارند
2:55 و به اندوه خود هنگامی که مردم شادمانند
2:58 و به گریه خود هنگامی که مردم می‌خندند
3:01 و به خاموشی خود هنگامی که مردم سخن می‌گویند به هم درمی‌آمیزند
3:05 و به خشوع خود هنگامی که مردم خودنمایی می‌کنند
3:09 و سزاوار است که حامل قرآن
3:11 گریان و اندوهگین باشد
3:14 بردبار، حکیم و آرام
3:18 و سزاوار نیست که حامل قرآن درشت‌خو یا غافل باشد
3:24 و نه پرحرف و نه فریادگر و نه تندخو
3:29 و نیز فرمود رضی‌الله‌عنه:
3:32 همانا این دل‌ها ظرف‌هایی هستند
3:34 پس آن‌ها را با قرآن مشغول کنید
3:37 و با غیر آن مشغول نکنید
3:39 و نیز فرمود رضی‌الله‌عنه:
3:42 اگر خواستار علم هستید، قرآن را برانگیزید
3:46 زیرا در آن علم اولین و آخرین است
3:50 و مردی به او گفت:
3:52 من مفصل را در یک رکعت می‌خوانم
3:55 او به او گفت: این مانند شتاب‌زدگی شعر است
3:59 همانا گروه‌هایی قرآن می‌خوانند که از گلوگاهشان فراتر نمی‌رود
4:04 ولی هنگامی که در دل جای گیرد، در آن ریشه دواند و سود بخشد
4:09 و از ابن عباس رضی‌الله‌عنهما روایت است که گفت:
4:13 اگر سوره بقره را با ترتیل بخوانم
4:16 نزد من محبوب‌تر است از این که تمام قرآن را بخوانم
4:21 و از ابوعبدالرحمن سلمی رحمه‌الله روایت است که گفت:
4:25 قرآن را از گروهی گرفتیم که به ما خبر دادند
4:29 که ایشان چون ده آیه می‌آموختند
4:32 از آن ده، به ده دیگر تجاوز نمی‌کردند
4:35 تا آن‌که معنای آن‌ها را بدانند
4:38 پس ما قرآن و عمل به آن را با هم می‌آموختیم
4:42 و پس از ما گروهی قرآن را به میراث خواهند برد
4:45 که آن را همچون نوشیدن آب می‌نوشند
4:47 و از گلوگاهشان فراتر نمی‌رود
4:50 و ابوعبدالرحمن رحمه‌الله چهل سال در مسجد قرآن خواند
4:56 و برخی از سلف گفته‌اند:
4:58 هرکه دوست دارد بداند که چیست
5:01 باید خود را بر قرآن عرضه کند
5:04 و نافع بن ابی نعیم مقرئ رحمه‌الله گفت:
5:09 همانا این قرآن بزرگ است
5:12 از نزد بزرگی آمده است
5:14 پس چون بخوانی
5:16 زنهار که به غیر آن مشغول نشوی
5:19 و بنگر که با چه کسی سخن می‌گویی.
5:21 و ابن کثیر قاری رحمه‌الله
5:25 هرگاه می‌خواست که یارانش قرائت کنند،
5:28 آنان را گرد می‌آورد و موعظه‌شان می‌کرد،
5:30 و می‌گفت:
5:32 «من این کار را جز این نمی‌کنم،
5:34 تا آن‌که به تلاوت قرآن بپردازید
5:37 با دل‌های خاشع،
5:39 و نفوس خاضع،
5:41 و چشمان اشک‌بار.»
5:43 و چون عبدالله ابن ادریس،
5:46 قاری رحمه‌الله، در حال جان‌دادن بود،
5:48 دخترش گریست،
5:50 پس به او گفت: گریه نکن،
5:53 که من در همین خانه قرآن را ختم کرده‌ام
5:56 چهار هزار ختم.
5:58 و امام احمد ابن حنبل رحمه‌الله گفت:
6:03 «بر من گران است که دنیا جگرهای مردانی را آب کند
6:08 که سینه‌هایشان قرآن را در خود دارد.»
6:10 و قاضی عبدالله ابن طالب رحمه‌الله گفت:
6:15 «عزت تنها از آنِ کسی است که قرآن و علم با اوست،
6:19 این است آن عزیز.
6:21 و اما کسی که عزت سلطان با اوست،
6:24 عزیز نیست.»
6:27 و فضل رقاشی رحمه‌الله گفت:
6:30 «عابدان به هیچ چیز لذت نبردند،
6:32 و دل‌هایشان به هیچ چیز پرواز نکرد،
6:35 همچون زیبایی صدا در قرائت قرآن،
6:38 و هر دلی که به زیبایی صدا در قرآن پاسخ ندهد،
6:42 پس آن دلی مرده است.»
6:45 و فضل گفت:
6:47 «و هیچ چشمی که بر زیبایی صدا (در قرآن) اشک نریزد،
6:50 جز چشم غافل یا سرگرم نیست.»
6:55 و ایاس بن معاویه رحمه‌الله گفت:
6:58 «مَثَل کسانی که قرآن می‌خوانند
7:01 و تفسیرش را نمی‌دانند،
7:04 همچون قومی است که نامه‌ای از پادشاهشان در شب به آنان رسیده،
7:08 و چراغی نزدشان نیست،
7:11 پس هراس بر آنان چیره می‌شود،
7:14 و نمی‌دانند آنچه در نامه است چیست.
7:17 و مَثَل کسی که تفسیر را می‌شناسد،
7:20 همچون مردی است که چراغی برای آنان آورده،
7:23 پس آنچه را در نامه است می‌خوانند.»
7:27 و از شعبی رحمه‌الله روایت است که گفت:
7:30 «هر کس قرآن بخواند، دچار خرفت نمی‌شود.»
7:33 و خیثمة بن عبدالرحمن رحمه‌الله
7:37 قرآن را در سه روز ختم می‌کرد،
7:41 و ابن محیریز رحمه‌الله
7:44 قرآن را هر هفت روز ختم می‌کرد.
7:47 و از عمار بن عمر بجلی روایت است که گفت:
7:51 با محمد بن نضر حارثی
7:54 رحمه‌الله به سوی مکه بیرون رفتیم،
7:57 پس در هیچ ساعتی از شب بیدار نمی‌شدیم
8:00 مگر آن‌که او بر شترش نشسته و در حال تلاوت بود.
8:04 گفت: ما می‌دیدیم
8:08 که تا وقتی به مکه رسید، نخوابیده بود.
8:11 گفت: و چون فرود می‌آمد،
8:14 در خدمت یارانش بود.
8:17 به او گفته شد: ای ابا عبدالرحمن،
8:20 ما این کار را برای تو کفایت می‌کنیم.
8:23 پس نزد آنان می‌آمد و می‌گفت:
8:26 «آیا در پاداش (کار) بر من بخل می‌ورزید؟»
8:29 و از قتاده رحمه‌الله روایت است
8:32 که قرآن را هر هفت شب یک‌بار ختم می‌کرد.
8:36 و چون رمضان فرا می‌رسید،
8:39 هر سه شب یک‌بار ختم می‌کرد،
8:42 و چون دهه (آخر) فرا می‌رسید،
8:45 هر شب یک‌بار ختم می‌کرد.
8:49 و از سعید بن جبیر رحمه‌الله روایت است
8:52 که قرآن را هر دو شب ختم می‌کرد.
8:55 و مالک بن دینار گفت
8:58 رحمه‌الله:
9:01 «صدیقان چون قرآن بر آنان خوانده شود،
9:04 دل‌هایشان به سوی آخرت مشتاق می‌شود.»
9:07 و نیز رحمه‌الله گفت:
9:10 «ای حاملان قرآن،
9:13 قرآن در دل‌های شما چه کاشته است؟
9:16 زیرا قرآن بهار مؤمن است،
9:19 همان‌گونه که باران بهار زمین است.
9:22 زیرا الله باران را از آسمان فرو می‌فرستد
9:25 به زمین، پس به زمین پُرعلف و پُرگیاه می‌رسد،
9:28 پس در آن دانه می‌روید،
9:31 و بوی بد جایگاهش مانع آن نمی‌شود
9:34 که بجنبد و سبز شود و زیبا گردد.
9:37 پس ای حاملان قرآن،
9:41 در دل‌های شما چه کاشته شده است؟
9:44 کجایند یاران یک سوره؟
9:47 کجایند یاران دو سوره؟
9:50 در آن دو چه کرده‌اید؟»
9:53 و محمد بن واسع رحمه‌الله گفت:
9:56 «قرآن بوستان عارفان است،
9:59 پس کجاست آنچه از آن شیرین است؟»
10:04 و فضیل بن عیاض رحمه‌الله گفت:
10:07 «حامل قرآن،
10:10 حامل پرچم اسلام است،
10:13 شایسته نیست که با یاوه‌گو یاوه بگوید،
10:16 و نه که با سرگرم‌شونده سرگرم شود،
10:19 و نه که با فراموش‌کار فراموش کند.»
10:22 و از وهیب بن ورد رحمه‌الله روایت است که گفت:
10:25 «در این حدیث نظر کردیم
10:28 در میان این دل‌ها، چیزی نرم‌کننده‌تر و جذب‌کننده‌تر به سوی حق نیافتیم
10:32 از خواندن قرآن برای کسی که در آن تدبر کند،
10:35 (این همان است که)
10:38 یکی از سلف گفته است:
10:41 «قرآن می‌خواندم و هیچ شیرینی‌ای در آن نمی‌یافتم،
10:44 پس به خودم گفتم:
10:47 آن را چنان بخوان که گویی از رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) شنیده‌ای،
10:50 (همان) که...
10:53 پس اندکی شیرینی پدید آمد.
10:56 پس به خودم گفتم:
11:00 آن را چنان بخوان که گویی از جبریل (علیه‌السلام) شنیده‌ای،
11:03 (همان) که...
11:06 هنگامی که پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آن را خبر می‌دهد.
11:09 گفت: پس شیرینی افزون شد.
11:12 سپس به آن گفتم:
11:15 آن را چنان بخوان که گویی از الله شنیده‌ای،
11:18 هنگامی که الله آن را سخن می‌گوید.»
11:21 گفت: پس شیرینی همه‌اش افزون شد.