از مجموعهٔ زندگی سلف صالح (مجموعه کامل شد)
· درس 7 از 72
زندگی پیشینیان بین گفتار و کردار | قسمت (7) | نصیحت و راهنمایی برای جهانیان و جویندگان علم
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
به نام الله، بخشندهی مهربان
0:04
زندگی سلف میان گفتار و کردار
0:09
نصیحتها و راهنماییهایی برای عالم و طالب علم
0:17
از عمر بن الخطاب رضیاللهعنه نقل است که فرمود:
0:22
علم بیاموزید و آن را به مردم بیاموزید.
0:26
وقار و آرامش را بیاموزید.
0:29
و در برابر کسی که از او آموختهاید فروتن باشید.
0:33
و از جبّاران علماء مباشید.
0:38
و از ابن عمر رضیاللهعنهما نقل است که فرمود:
0:42
مرد به جایگاهی از علم نمیرسد
0:45
تا آنکه بر کسی که برتر از اوست حسد نورزد،
0:48
و کسی را که زیر دست اوست خوار نشمارد،
0:51
و علم را وسیلهی کسب بهایی قرار ندهد.
0:54
و از عبدالله بن مسعود رضیاللهعنه نقل است که فرمود:
1:00
هیچ سخنی را با گروهی در میان منه که عقلهایشان به آن نمیرسد،
1:06
مگر آنکه برای برخی از ایشان فتنهای باشد.
1:10
و مردی از بنی عبس با سلمان رضیاللهعنه همراه شد،
1:15
پس از دجله جرعهای نوشید.
1:18
سلمان به او گفت: بازگرد و بنوش.
1:22
گفت: سیراب شدم.
1:25
گفت: آیا میپنداری که این جرعهی تو از آب دجله چیزی کاست؟
1:32
گفت: جرعهای که نوشیدهام چیزی را کم نمیکند.
1:38
گفت: علم نیز چنین است و فانی نمیشود،
1:43
پس از علم آنچه را که به تو سود میرساند، بجوی.
1:46
و بخاری رحمهالله فرمود:
1:50
ابن عباس رضیاللهعنهما فرمود:
1:54
ربّانی باشید، یعنی بردبار و فقیه.
2:00
و گفته میشود: ربّانی کسی است که مردم را با خردهای علم، پیش از کلانهای آن، تربیت میکند.
2:08
و زُهری رحمهالله فرمود:
2:11
این علم، اگر آن را با پرگویی و انبوهجویی فرا گیری، بر تو چیره میشود و از آن به چیزی دست نمییابی،
2:18
ولی آن را همراه با شبها و روزها، به آرامی و با مدارا فرا گیر، تا به آن دست یابی.
2:26
و از ربیعه نقل است که فرمود:
2:28
به ابن خلدهی زرّاقی رحمهالله گفت:
2:32
میبینم که مردم کار خود را به تو سپردهاند،
2:37
پس هرگاه از مسئلهای پرسیده شدی، برای رهایی خود از آن، سخن را به درازا بکش،
2:43
سپس برای آنکه از تو پرسیده است.
2:45
و ابو عاصم ضحاک رحمهالله فرمود:
2:50
هر که حدیث را طلب کند، بلندترین کارها را طلب کرده است،
2:55
پس شایسته است که بهترین مردم باشد.
2:58
و عطاء بن یسار و سلیمان بن موسی رحمهمالله فرمودند:
3:06
هیچ چیزی به چیز دیگری زیباتر از علم به بردباری افزوده نشده است.
3:13
و برخی از سلف فرمودند:
3:15
هر که برای علم بیرون رود و بخواهد که علم را فراگیرد، علم به او سود نمیرساند،
3:20
و هر که برای علم بیرون رود و بخواهد به علم عمل کند، اگرچه علمش اندک باشد، به او سود میرساند.
3:27
و علم، موقوف بر عمل به آن است،
3:30
و عمل، موقوف بر اخلاص است،
3:34
و اخلاص برای الله، فهم از الله عزّ وجل را نصیب میگرداند.
3:40
و سفیان بن عیینه رحمهالله بسیار میفرمود:
3:46
توفیقِ اندک، بهتر از علم بسیار است.
3:51
و نزد امام احمد رحمهالله از کتاب و دقت ذهن آنان یاد شد،
3:57
پس فرمود: همانا آن توفیق است.
4:01
و ابوبکر بن عیاش رحمهالله
4:06
به حسن بن حسن رحمهالله در مدینه گفت:
4:10
فتنه چه چیزی از تو باقی گذاشته است؟
4:13
گفت: کدام فتنه را در من دیدی؟
4:18
گفت: دیدم که دست تو را میبوسند و تو آنان را باز نمیداری.
4:23
و حسن بصری رحمهالله فرمود:
4:27
بدترین بندگان الله، بدترین مسائل را برمیگزینند،
4:32
و بندگان الله را با آنها گمراه میکنند.
4:35
و از ایشان پرسیده شد: کیفر عالم چیست؟
4:40
فرمود: مرگ دل.
4:43
گفته شد: مرگ دل چیست؟
4:46
فرمود: طلب دنیا با عمل آخرت.
4:51
و ابن مقفّع رحمهالله فرمود:
4:54
علم را نزد خود محبوب گردان تا به آن پایبند شوی و با آن انس گیری،
4:59
و آن هوای نفس و لذت و تسلی و توشهی تو باشد.
5:05
و رحمهالله فرمود:
5:08
اصول را بشناس، سپس فروع را بجوی،
5:12
زیرا بسیاری از مردم فروع را میجویند و اصول را تباه میکنند،
5:18
پس درک ایشان، درک نخواهد بود.
5:22
و هر که اصول را فرا گرفت، با آن از فروع بینیاز میشود،
5:27
و اگر پس از فراگیری اصل، به فرع نیز دست یابد، این افضل است.
5:33
و به مالک بن انس رحمهالله گفته شد:
5:37
فلانی برای ما از غرائب حدیث میکند.
5:41
فرمود: از غریب، گروهیاند.
5:45
و فرمود: بدترین علم، غریب است،
5:48
و بهترین علم، آشکاری است که مردم آن را روایت کردهاند.
5:55
و رحمهالله فرمود:
5:57
مسئلهای که از مردی پرسیده شود و او پاسخ ندهد و آن از او دور شود،
6:03
آن بلایی است که الله آن را از او بازگردانده است.
6:07
و به او گفته شد: عالم خطا میکند.
6:11
فرمود: آنچه به خیر راهنمایی کرده، بیشتر است.
6:16
و چه کسی است که در او چیزی نباشد؟
6:19
و اگر کسی جز آنکه در او چیزی نیست، امر به معروف نکند،
6:24
هیچکس امر به معروف نخواهد کرد.
6:27
و رحمهالله به دو برادرزادهاش فرمود:
6:31
اگر دوست دارید که الله شما را با این امر سود رساند،
6:35
پس از آن کم بگیرید و در آن تفکر و فهم کنید.
6:39
و فرمود: هرگز کسی بسیار گفت و رستگار شد؟
6:44
و امام احمد رحمهالله فرمود:
6:48
شایسته نیست که مرد خود را برای فتوا دادن نصب کند
6:53
تا آنکه در او پنج خصلت باشد.
6:56
اما نخستین آنها آن است که او را نیّت باشد،
7:01
زیرا اگر او را نیّت نباشد،
7:04
نوری بر او و نوری بر سخنش نخواهد بود.
7:09
و اما دومین:
7:11
آن است که بر او بردباری و وقار و آرامش باشد.
7:15
و اما سومین:
7:18
آن است که بر آنچه در آنم و بر شناخت آن توانا باشد.
7:23
و اما چهارمین:
7:25
پس کفایت (کافی بودن آن)
7:27
وگرنه مردم آن را میجَوند (به غیبت و زباندرازی میگیرند)
7:29
و پنجم، شناخت مردم
7:33
و احمد بن ابی سلیمان رحمهالله گفت:
7:38
ای طالب علم!
7:40
هرگاه علم را جستجو کردی،
7:42
پیش از جستجویش برای خود ادب را فراهم ساز تا به یاری آن بر حمل علم توانا شوی.
7:48
و یحیی بن یحیی رحمهالله گفت:
7:51
میان خود و مردم حشمت (وقار و فاصلهی شایسته) را برقرار کن،
7:55
زیرا آن برای حرمت تو سنگینتر است.
7:58
زندگی سلامت (آرامش و سلامتی)
8:01
میان گفتار و کردار