از مجموعهٔ زندگی سلف صالح (مجموعه کامل شد) · درس 37 از 72

خلاصه ای از زندگی سلف بین قول و عمل | قسمت (37) | ادب و تقوا و ادب و جوانمردی

◉ 432 بازدید ⏱ 9:02 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:04 حیات السلط بین القول و العمل
0:11 مدارات الناس
0:13 از محمد بن الحنفیه رحمه‌الله نقل است که گفت:
0:18 کسی که با معروف معاشرت نکند، بردبار نیست.
0:22 کسی که از معاشرت با (مردم) گریزی ندارد،
0:25 «تا آنکه الله برای او گشایشی قرار دهد».
0:29 و از عروة بن الزبیر رحمه‌الله نقل است که گفت:
0:33 در حکمت نوشته شده است:
0:35 سخنت نیکو باشد،
0:38 و چهره‌ات گشاده باشد،
0:40 تا نزد مردم محبوب‌تر باشی از کسی که به ایشان عطا می‌کند.
0:45 و شافعی رحمه‌الله گفت:
0:48 سیاست مردم دشوارتر است از سیاست چارپایان.
0:53 و ابو سلیمان خطابی رحمه‌الله گفت:
0:57 تا زنده‌ای، با همه مردم مدارا کن،
1:01 زیرا تو در خانه مدارا هستی.
1:05 هر که خانه را بداند (و در آن مدارا کند)، و هر که نداند، به زودی خواهد دید
1:09 که پشیمانی‌ها برایش همدم خواهد شد.
1:13 و مردی به مخلد بن حسین رحمه‌الله از
1:17 مردی از اهل کوفه شکایت کرد،
1:19 پس (مخلد) گفت: کجایی تو از مدارا؟
1:23 زیرا من مدارا می‌کنم تا آنکه این (کار) را مدارا کنم،
1:27 (مانند) کنیزی حبشی که جو فرسلة را غربال می‌کند.
1:31 ورع: اهمیت ورع و معنای آن
1:39 از عایشه رضی‌الله‌عنها نقل است که فرمود:
1:43 مردم بزرگ‌ترین دین خود، یعنی ورع، را تباه کرده‌اند.
1:47 و عبدالله بن مبارک رحمه‌الله گفت:
1:52 اینکه درهمی از شبهه را بازگردانم،
1:56 نزد من محبوب‌تر است از اینکه صد هزار (درهم) صدقه دهم،
2:00 تا آنکه به ششصد هزار برسد.
2:02 و از ضحاک رحمه‌الله نقل است که گفت:
2:06 مردم را درک کردم که ورع را می‌آموختند.
2:11 و از ضمرة بن حبیب رحمه‌الله نقل است که گفت:
2:15 زیادی نماز و روزه مرد شما را به شگفت نیندازد،
2:19 بلکه به ورع او بنگرید،
2:21 پس اگر ورع داشت، از آنچه الله از عبادت به او روزی کرده،
2:25 او حقاً بنده الله است.
2:31 این است اخبار سلف در ورع.
2:33 از عایشه رضی‌الله‌عنها نقل است که فرمود:
2:38 ابوبکر رضی‌الله‌عنه را غلامی بود
2:40 که از او خراج (درآمد) می‌آورد،
2:44 و ابوبکر از خراج او می‌خورد.
2:46 روزی چیزی آورد و ابوبکر از آن خورد،
2:50 پس غلام به او گفت: آیا می‌دانی این چیست؟
2:54 ابوبکر گفت: چیست؟
2:58 (غلام) گفت:
3:00 در جاهلیت برای مردی کاهنی کرده بودم،
3:02 و من کهانت را خوب نمی‌دانستم،
3:04 جز اینکه او را فریب دادم،
3:06 پس او با من برخورد کرد و در برابر آن به من (چیزی) داد،
3:10 و این همان است که تو از آن خوردی.
3:12 پس ابوبکر دست خود را (در دهان) فرو برد
3:14 و هر چه در شکمش بود را بالا آورد.
3:19 و معاذ بن جبل رضی‌الله‌عنه دو همسر داشت.
3:23 هرگاه روز یکی از آن دو می‌شد،
3:27 از خانه دیگری وضو نمی‌گرفت.
3:29 سپس هر دو در بیماری‌ای که در شام به آن مبتلا شدند درگذشتند،
3:33 و مردم گرفتار (کار) بودند،
3:35 پس در یک گور دفن شدند،
3:37 و قرعه میان ایشان زده شد
3:39 که کدام‌یک پیش‌تر در گور قرار گیرد.
3:41 و محمد بن سیرین رحمه‌الله
3:45 هرگاه سخن می‌گفت، گویی از چیزی پرهیز می‌کرد،
3:49 گویی از چیزی برحذر بود.
3:51 و ابن عون گفت:
3:54 از محمد بن سیرین رحمه‌الله شنیدم
3:56 که درباره چیزی که با او بحث کردم می‌گفت:
3:58 من به تو نگفتم که آن اشکالی ندارد،
4:02 بلکه گفتم:
4:04 من به آن اشکالی نمی‌دانم.
4:06 و از هشام بن حسان نقل است که گفت:
4:08 محمد بن سیرین رحمه‌الله
4:12 چهل هزار درهم را رها کرد
4:14 به خاطر چیزی که امروز شما آن را اشکالی نمی‌بینید.
4:18 و برای عمر بن عبدالعزیز رحمه‌الله
4:23 آبی آوردند که در ظرف زغال امارت گرم شده بود،
4:25 پس آن را ناپسند شمرد و با آن وضو نگرفت.
4:29 و نزد او رحمه‌الله غنایم مشک آوردند،
4:33 پس بینی خود را گرفت.
4:35 گفتند: ای امیرالمؤمنین،
4:37 برای این بینی خود را می‌گیری؟
4:39 گفت: کسی از این (مشک) جز به بویش بهره نمی‌برد،
4:43 و من دوست ندارم که بویش را جدا از مسلمانان ببویم.
4:47 و از میمون بن مهران رحمه‌الله نقل است که گفت:
4:52 حلال برای مرد سالم نمی‌ماند
4:54 مگر آنکه میان خود و حرام، مانعی از حلال قرار دهد.
4:58 تنبیه بر ورع صحیح و نادرست
5:04 و چه کسی شایسته ورع است؟
5:06 مردی از ابن عمر رضی‌الله‌عنه پرسید
5:11 درباره خون پشه.
5:13 گفت: تو از کجایی؟
5:15 گفت: از اهل عراقم.
5:17 گفت: به این بنگرید!
5:21 از من درباره خون پشه می‌پرسد،
5:23 (در حالی که) از من درباره خون پشه می‌پرسد،
5:25 و حال آنکه پسر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم را کشته‌اند،
5:29 و من از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیدم که می‌فرمود:
5:33 «آن دو (حسن و حسین) دو گل خوشبوی من از دنیایند».
5:38 و محمد بن ابراهیم انماطی گفت:
5:42 نزد احمد بن حنبل (رحمه‌الله) بودم،
5:44 و در پیش روی او دواتی بود،
5:46 پس حدیثی را یاد کرد،
5:48 از او اجازه خواستم تا از دواتش بنویسم،
5:52 پس به من گفت:
5:54 «بنویس ای مرد!»
5:56 این پرهیزکاری تاریک است.
6:00 ادب و جوانمردی:
6:04 از زُهری (رحمه‌الله) روایت است
6:06 که گفت:
6:08 ما نزد دانشمند می‌رفتیم،
6:10 و آنچه از ادب او می‌آموختیم، نزد ما از دانشش محبوب‌تر بود.
6:14 و عبدالله بن مبارک (رحمه‌الله) گفت:
6:18 «ادب نزدیک به دو سوم دین است.»
6:22 و امام مالک بن انس گفت:
6:24 «الله لُطف دارد نسبت به قریش»،
6:26 «ای برادرزاده‌ام! پیش از آنکه علم بیاموزی، ادب بیاموز.»
6:30 و (مالک) رحمه‌الله گفت:
6:32 به مادرم گفتم:
6:34 «بروم و علم بنویسم؟»
6:36 پس گفت:
6:38 «بیا و جامه‌های علم را بپوش.»
6:40 پس مرا پوشاند و عمامه بر سرم بست،
6:42 سپس به من گفت:
6:44 «برو نزد ربیعه،
6:46 و پیش از دانشش، از ادبش بیاموز.»
6:50 و ابن وهب گفت:
6:53 «آنچه از ادب مالک نقل کردیم، بیشتر از آن است که از دانشش آموختیم.»
6:59 و شافعی (رحمه‌الله) گفت:
7:01 «اگر می‌دانستم که نوشیدن آب سرد، جوانمردی‌ام را کم می‌کند،
7:05 آن را جز ولرم نمی‌نوشیدم.»
7:09 و اهل جوانمردی در سختی‌اند.
7:13 و ذهبی گفت:
7:16 در مجلس احمد بن حنبل (رحمه‌الله) جمع می‌شد
7:20 نزدیک به پنج هزار نفر
7:22 یا بیشتر،
7:24 حدود پانصد نفر می‌نوشتند،
7:26 و دیگران از او نیکویی ادب و وقار می‌آموختند.
7:30 و ابن مقفع (رحمه‌الله) گفت:
7:34 «نباید تو را شگفت‌زده کند گرامی داشتن کسی که به خاطر مقام یا قدرت تو را گرامی می‌دارد،
7:40 زیرا قدرت، سریع‌ترین امور دنیا به زوال است.
7:44 و نباید تو را شگفت‌زده کند گرامی داشتن کسی که به خاطر مال تو را گرامی می‌دارد،
7:48 زیرا او همان کسی است که در سرعت زوال، قدرت را دنبال می‌کند.
7:52 و نباید تو را شگفت‌زده کند گرامی داشتن آنان تو را به خاطر نسب،
7:56 زیرا نسب‌ها کم‌فایده‌ترین فضایل خیرند برای صاحبانشان، در دین و دنیا.
8:02 اما اگر به خاطر دین یا جوانمردی گرامی داشته شدی،
8:06 پس آن است که باید تو را شادمان کند.
8:08 زیرا جوانمردی در دنیا از تو جدا نمی‌شود،
8:12 و دین در آخرت از تو جدا نمی‌شود.»
8:16 و برخی از حکیمان گفتند:
8:18 «ادب، صورت عقل است،
8:20 پس عقلت را هر گونه که خواهی صورت‌بندی کن.»
8:24 و شاعر گفت:
8:27 «همانا جوانمردی را هیچ‌کس درک نمی‌کند
8:29 که بزرگواری‌ها را از پدری به ارث برد و آن‌ها را تباه کرد.
8:33 نفسش او را به پستی و ناسزا فرمان داد،
8:37 و او را از راه‌های بلندی بازداشت، و او نیز فرمانش را برد.
8:41 پس چون به خصلتی از بزرگواری دست یابد،
8:45 بزرگوار با آن، بزرگواری‌ها را بنا می‌کند و آن‌ها را از دست می‌دهد.
8:49 زندگی سلف میان گفتار و کردار است.