از مجموعهٔ زندگی سلف صالح (مجموعه کامل شد) · درس 38 از 72

خلاصه ای از زندگی سلف بین قول و عمل | قسمت (38) | حیا، سخاوت، سخاوت و نوع دوستی

◉ 394 بازدید ⏱ 13:10 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:04 حیات سلف میان گفتار و کردار
0:11 حیا
0:13 حیا از جانب الله است
0:18 ابوبکر رضی‌الله‌عنه میان مردم خطبه خواند و فرمود:
0:22 ای گروه مسلمانان!
0:25 از الله عزّوجلّ شرم کنید.
0:28 سوگند به آنکه جانم در دست اوست،
0:30 من هرگاه برای قضای حاجت به صحرا می‌روم،
0:34 از شرم پروردگارم عزّوجلّ، خود را با لباسم می‌پوشانم.
0:40 و ابوموسی رضی‌الله‌عنه گفت:
0:43 من در خانهٔ تاریک غسل می‌کنم،
0:46 پس پشتم را راست نمی‌کنم تا لباسم را برگیرم،
0:49 از شرم پروردگارم عزّوجلّ.
0:53 و ابوسلیمان داروانی رحمه‌الله گفت:
0:57 هرگاه بنده از پروردگارم عزّوجلّ شرم کند،
1:00 به تحقیق خیر را کامل کرده است.
1:05 حیا در برابر مردم
1:09 زیدبن‌ثابت رضی‌الله‌عنه برای رفتن به نماز جمعه بیرون آمد،
1:14 مردم به استقبالش آمدند و بازمی‌گشتند،
1:17 پس او به خانه‌ای داخل شد. به او گفته شد:
1:20 آیا از مردم شرم نمی‌کنی؟
1:22 پس گفت:
1:23 کسی که از مردم شرم نکند،
1:26 از الله شرم نکرده است.
1:28 و از سلمان رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
1:33 هرگاه الله تعالی بر بنده‌ای شر بخواهد یا او را هلاک کند،
1:38 حیا را از او می‌ستاند،
1:40 پس جز منفور و مورد نفرت [مردم] او را نمی‌یابی.
1:44 و هرگاه منفور و مورد نفرت شد،
1:47 رحمت از او گرفته می‌شود،
1:49 پس جز خشن و سختگیر او را نمی‌یابی.
1:52 و هرگاه چنین شد،
1:54 امانت از او گرفته می‌شود،
1:57 پس جز خائن و متهم به خیانت او را نمی‌یابی.
2:01 و هرگاه چنین شد،
2:03 ریسمان اسلام از گردنش برداشته می‌شود،
2:06 پس او ملعون و مورد لعنت می‌گردد.
2:09 و برخی از حکیمان گفته‌اند:
2:11 کسی که حیا او را جامه پوشاند،
2:14 عیب‌هایش دیده نمی‌شود.
2:16 و شاعر گفته است:
2:19 اگر از عاقبت شب‌ها نترسی
2:22 و شرم نداشته باشی، هرچه خواهی بکن.
2:26 پس به خدا سوگند، در زندگی خیری نیست
2:29 و در دنیا [نیز] اگر حیا رفته باشد.
2:33 انسان تا زمانی که شرم دارد، به خیر زندگی می‌کند،
2:36 و چوب [درخت] تا زمانی که پوست آن باقی است، می‌ماند.
2:39 حیا از نفس
2:44 برخی از حکیمان گفته‌اند:
2:47 باید شرم تو از خودت
2:50 بیشتر از شرم تو از دیگران باشد.
2:54 و برخی از ادیبان گفته‌اند:
2:56 کسی که در پنهان کاری انجام دهد
2:58 که از آن در آشکارا شرم دارد،
3:01 پس برای خودش در نزد [خود] ارزشی نیست.
3:04 بخشندگی و جود و ایثار
3:09 عروة بن زبیر رحمه‌الله گفت:
3:14 ابوبکر رضی‌الله‌عنه اسلام آورد
3:17 و او چهل هزار درهم داشت،
3:20 پس عایشه رضی‌الله‌عنها برایم روایت کرد
3:23 که گفت: ابوبکر وفات یافت
3:26 و نه دیناری و نه درهمی باقی نگذاشت.
3:30 و عمربن‌خطاب رضی‌الله‌عنه
3:33 چهارصد دینار [از او] گرفت،
3:35 آن‌ها را در کیسه‌ای قرار داد،
3:37 پس به غلامش گفت:
3:39 این را نزد ابوعبیده بن جراح رضی‌الله‌عنه ببر.
3:44 پس غلام رفت
3:46 و گفت:
3:47 امیرالمؤمنین به تو می‌گوید:
3:50 این را در برخی نیازهایت صرف کن.
3:53 [ابوعبیده] گفت:
3:54 الله او را برساند و مورد رحمت قرار دهد.
3:57 سپس گفت:
3:58 ای کنیز، بیا!
4:00 این هفت [دینار] را نزد فلانی ببر
4:03 و این پنج [دینار] را نزد فلانی،
4:06 و این پنج [دینار] را نزد فلانی،
4:09 تا آن‌ها را [برسانی].
4:11 پس غلام نزد عمر بازگشت
4:13 و او را خبر داد.
4:14 [عمر] دید که مانند آن را برای معاذ بن جبل آماده کرده است.
4:18 پس گفت:
4:20 این را نزد معاذ بن جبل رضی‌الله‌عنه ببر.
4:24 پس آن را نزد او برد.
4:26 [معاذ] گفت:
4:27 امیرالمؤمنین به تو می‌گوید:
4:30 این را در برخی نیازهایت صرف کن.
4:33 پس گفت:
4:34 الله او را رحمت کند و برساند.
4:37 ای کنیز، بیا!
4:39 نزد خانهٔ فلانی با این مبلغ برو،
4:42 نزد خانهٔ فلانی با این مبلغ برو.
4:46 پس همسر آن [فرد] نمایان شد
4:48 و گفت:
4:49 به خدا سوگند ما نیز بی‌چیزیم،
4:51 پس به ما [هم] بده.
4:53 و در آن کیسه جز دو دینار باقی نمانده بود،
4:56 پس آن دو را به سوی او انداخت.
4:59 غلام نزد عمر بازگشت
5:01 و او را از آن آگاه کرد
5:03 پس گفت:
5:04 ایشان برادرانِ یکدیگرند
5:08 و ابوموسی اشعری رضی‌الله‌عنه به فرزندانش می‌گفت:
5:14 صاحبِ گرده‌نان را یاد کنید
5:16 سپس یاد کرد که مردی از بنی‌اسرائیل هفتاد سال الله را عبادت کرد
5:22 سپس شیطان آن زن را در چشمانش زیبا جلوه داد
5:26 پس هفت روز با او ماند
5:29 سپس گریزان بیرون آمد
5:32 و با بینوایان ماند
5:34 پس یک گرده‌نان به او صدقه داده شد
5:37 یکی از آن بینوایان به آن نیاز داشت
5:40 پس او را بر خود ترجیح داد و آن را به او داد، سپس مُرد
5:43 پس عبادتِ او را با آن هفت روزی سنجیدند که با آن زن بود
5:48 پس آن هفت روز به سبب عبادتش سنگین‌تر آمد
5:51 سپس گرده‌نان را با هفت روز سنجیدند
5:55 پس آن گرده‌نان سنگین‌تر آمد
5:58 از سعدی دختر عوف، همسر طلحه بن عبیدالله رضی‌الله‌عنه، روایت است که گفت:
6:04 طلحه روزی صد هزار درهم صدقه داد
6:08 سپس او را از رفتن به مسجد بازداشت
6:12 تا اینکه دو طرف جامه‌اش را برای او به هم بستم
6:15 و زبیر بن عوام رضی‌الله‌عنه هزار برده داشت
6:20 که خراج را به او می‌پرداختند
6:22 پس هر شب آن را تقسیم می‌کرد
6:25 سپس به خانه‌اش برمی‌گشت و چیزی از آن با خود نداشت
6:30 و عبدالله بن عمر رضی‌الله‌عنه
6:34 کنیزش را که به او رمیثه می‌گفتند آزاد کرد
6:39 پس گفت:
6:40 من از الله عزوجل شنیدم که در کتابش فرمود:
6:44 «هرگز به نیکی نمی‌رسید تا از آنچه دوست می‌دارید انفاق کنید»
6:50 و به خدا سوگند که من در دنیا تو را دوست می‌داشتم
6:54 برو که تو برای رضای الله آزادی
6:58 و هنگامی که بیمار شد رضی‌الله‌عنه
7:01 ماهی خواست و آن را برایش پختند
7:04 پس چون آن را پیش رویش گذاشتند، سائلی آمد
7:08 پس گفت: این ماهی را به او بدهید
7:11 همسرش گفت: یک درهم به او بدهیم
7:15 که برایش سودمندتر از این است
7:18 و خواسته‌ات را از آن برآور
7:20 گفت: من خواسته‌ام را نمی‌خواهم
7:23 و بیست هزار (درهم) آوردند
7:27 پس از جایش برنخاست تا آن را به او داد
7:31 و ابن عباس رضی‌الله‌عنه گفت:
7:34 سه کس را پاداش نمی‌توانم داد
7:37 کسی که در مجلس برایم جا باز کرد
7:40 نمی‌توانم پاداشش دهم
7:42 حتی اگر از همه آنچه دارم به او بدهم
7:46 و دومی کسی که پاهایش از رفت‌وآمد نزد من غبارآلود شد
7:50 پس نمی‌توانم پاداشش دهم
7:53 حتی اگر از خونم برایش بچکانم
7:56 و سومی را نمی‌توانم پاداش دهم
7:59 مگر آنکه پروردگار جهانیان از جانب من پاداشش دهد
8:02 کسی که نیاز به من آورد
8:05 و برای آن جایی جز من نیافت
8:08 و عروة بن زبیر رحمه‌الله گفت:
8:12 هرگاه یکی از شما برای الله عزوجل چیزی را نذر کند
8:16 پس آنچه را که از آن شرم دارد برای او قرار ندهد
8:19 که آن را به بزرگوارش ببخشد
8:21 زیرا الله تبارک و تعالی بزرگوارترین بزرگواران است
8:25 و سزاوارترین کسی است که برای او برگزیده شود
8:28 و جعفر بن محمد رحمه‌الله گفت:
8:31 کار نیک کامل نمی‌شود مگر با سه چیز
8:34 با شتاب در انجام آن، کوچک شمردن آن و پنهان داشتنش
8:38 و برخی حکیمان گفته‌اند:
8:40 هرگاه کار نیکی را از کسی طلب کردی، آن را پنهان دار
8:43 و هرگاه او نزد تو طلب کرد، آن را آشکار کن
8:46 و درآمد سحنون بن سعید رحمه‌الله از یک درخت زیتون
8:52 در سال پانصد دینار بود
8:55 پس سال تمام نمی‌شد مگر آنکه بدهکار بود
8:59 به سبب فراوانی صدقه و نیکی‌اش
9:02 و علی بن حسین رحمه‌الله بخیل بود
9:06 پس چون درگذشت، دیدند که صد خانواده در مدینه را اداره می‌کرد
9:14 و او رحمه‌الله شبانه کیسه نان را بر پشت خود حمل می‌کرد
9:19 و آن را صدقه می‌داد و می‌گفت:
9:22 صدقه پنهانی، خشم پروردگار عزوجل را فرو می‌نشاند
9:27 و چون رحمه‌الله درگذشت، او را غسل دادند
9:31 به آثار سیاهی در پشتش نگاه کردند
9:35 گفتند: این چیست؟
9:38 گفتند: او شبانه کیسه آرد را بر پشتش حمل می‌کرد
9:42 و آن را به تهیدستان مدینه می‌داد
9:45 و مهلب بن ابی صفره رحمه‌الله گفت:
9:49 شگفتا برای کسی که با مالش بردگان می‌خرد
9:53 و با نیکی‌اش آزادگان را نمی‌خرد
9:56 و از میمون بن مهران رحمه‌الله روایت است که گفت:
10:00 اگر در زندگی‌ام یک درهم صدقه دهم
10:04 نزد من محبوب‌تر است از آنکه پس از مرگم برای من صد درهم صدقه داده شود
10:10 و سائلی بر در ربیع بن خثیم رحمه‌الله آمد و درخواست کرد
10:16 پس گفت: این سائل را شیرینی بدهید
10:21 خانواده‌اش گفتند: او تنها تکه‌ای (نان) می‌خواهد که به او بدهیم
10:25 گفت: شیرینی به او بدهید
10:29 زیرا ربیع شیرینی را دوست دارد
10:32 و ابن مقفع گفت: بخشش با توان، نهایت بخشش است
10:39 و برخی از سلف رحمه‌الله گفته‌اند:
10:42 یکی از ایشان چیزی را کوچک می‌شمارد
10:44 پس آنچه بدتر از آن است به او می‌رسد
10:47 یعنی بازداشتن (از بخشش)
10:49 و گوینده راست گفته است:
10:51 به مردم نیکی کن تا دل‌هایشان را برده خود کنی
10:54 زیرا انسان همواره با نیکی برده شده است
10:58 کسی که مال خود را به مردم می‌بخشد، همه‌ی مردم را
11:02 به‌سوی خود جلب می‌کند، و مال برای انسان فتنه‌ای است
11:07 پس اگر توانایی و امکان داشته باشد، نیکی کن
11:11 زیرا امکان (توانایی) برای انسان همیشگی نمی‌ماند
11:15 و حبیش بن مبشر رحمه‌الله گفت:
11:20 با احمد بن حنبل و یحیی بن معین رحمهم‌الله نشسته بودم،
11:25 در حالی که مردم فراوان بودند،
11:27 پس همگان اتفاق داشتند که مردی صالح و بخیل را نمی‌شناسند
11:32 و ابن جوزی رحمه‌الله گفت:
11:36 نظام‌الملک رحمه‌الله بیمار شد،
11:39 پس با صدقه دادن خود را درمان می‌کرد،
11:42 و گروه بسیاری از ضعفا نزدش گرد می‌آمدند،
11:46 پس به ایشان صدقه می‌داد و شفا یافت.
11:49 و حافظ ابن فضل‌الله عمری رحمه‌الله گفت:
11:55 شیخ‌الاسلام ابن تیمیه رحمه‌الله [اموالی] به او می‌رسید،
12:00 «القناطیر المقنطرة من الذهب و الفضة» (قنطارهای انباشته‌ای از طلا و نقره)
12:04 «والخیل المسومة والأنعام والحرث»
12:08 پس همه‌ی آن را می‌بخشید،
12:10 و آن را در جای خود نزد نیازمندان قرار می‌داد.
12:14 چیزی از آن را نمی‌گرفت، مگر برای آن‌که ببخشد،
12:18 و نگه نمی‌داشت، مگر برای آن‌که همه را در راه نیکی صرف کند،
12:23 و این راه اهل تواضع است، نه اهل کبر.
12:27 دوستی شهوات او را به انحراف نکشانده بود،
12:30 و سه‌گانه‌ی دنیا را محبوب او نکرده بود،
12:33 جز نماز [که محبوبش بود].
12:35 و هر سال مالی برایش می‌رسید
12:38 که شمار آن به‌سختی قابل احصا بود،
12:40 پس همه‌ی آن را هزاران و صدها [دینار و درهم] انفاق می‌کرد،
12:44 برای خود حتی یک درهم با دست خود نمی‌گرفت،
12:47 و آن را در نیاز شخصی خود مصرف نمی‌کرد،
12:50 بلکه اگر توانایی نداشت،
12:52 سراغ بخشی از لباس خود می‌رفت،
12:55 و آن را به سائل می‌داد.
12:59 زندگی سلامت،
13:01 میان گفتار و کردار [است].