از مجموعهٔ زندگی سلف صالح (مجموعه کامل شد)
· درس 71 از 72
خلاصه ای از زندگی سلف بین قول و عمل | قسمت (71) | حفظ شنوایی و بینایی از حرام
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:04
زندگی سلف میان گفتار و کردار
0:11
نگهداشتن گوش از حرام
0:14
ابن مسعود رضیاللهعنه فرمود:
0:18
آواز خواندن، نفاق را در دل میرویاند.
0:22
نزد قاسم بن محمد رحمهالله سخن گفته شد
0:26
دربارهی آواز و دوری از آن
0:29
او به ایشان گفت:
0:30
به من خبر دهید
0:32
وقتی اهل حق و اهل باطل از هم جدا شوند،
0:36
آواز در کدامیک از این دو گروه است؟
0:39
گفتند: در گروه باطل.
0:43
گفت: پس مرا به آن نیازی نیست.
0:47
و فُضیل بن عیاض رحمهالله فرمود:
0:50
آواز، افسون زناست.
0:53
و حسن (بصری) رحمهالله فرمود:
0:56
دو صدای ملعون است:
0:58
نِی (مزمار) نزد نعمت،
1:01
و شیون نزد مصیبت.
1:06
نگهداشتن چشم از حرام
1:10
از انس رضیاللهعنه روایت شده که گفت:
1:13
اگر زنی از کنار تو گذشت،
1:16
چشمانت را فروبند تا از تو بگذرد.
1:19
و مردی با ابن مسعود رضیاللهعنه وارد خانهای شد،
1:23
خانهی مردی،
1:25
و آن مرد به زنی در خانه نگاه میکرد.
1:28
ابن مسعود به او گفت:
1:31
اگر چشمانت کور شود،
1:33
برای تو بهتر است از آنچه میبینم که انجام میدهی.
1:37
و حسان بن ابی سنان رحمهالله برای عید بیرون رفت،
1:41
و هنگامی که بازگشت به او گفته شد:
1:44
ای ابا عبدالله!
1:46
عیدی را ندیدیم که زنان بیشتر از آن باشند.
1:50
گفت:
1:51
زنی با من روبهرو نشد تا بازگشتم.
1:55
و از موسی جُهنی روایت شده که گفت:
1:58
با سعید بن جُبیر رحمهالله در راهی بودم،
2:03
زنی به استقبال ما آمد و هر دو به او نگاه کردیم.
2:07
سپس سعید چشم خود را فروبست،
2:10
اما من نگاه کردم.
2:12
او گفت:
2:13
نگاه اول برای توست،
2:15
و نگاه دوم بر ضرر توست.
2:18
و از علاء بن زیاد رحمهالله روایت شده که گفت:
2:22
چشمت را به چادر زن مدوز،
2:25
زیرا نگاه، شهوت را در دل مینشاند.
2:29
و از حسن بصری رحمهالله روایت شده که گفت:
2:33
چه بسا یک نگاه که شهوت را در دل صاحبش افکند،
2:37
و چه بسا شهوتی که اندوهی طولانی برای صاحبش به ارث گذاشت.
2:43
و ابراهیم بن ادهم رحمهالله فرمود:
2:47
نگاه بسیار به باطل،
2:49
شناخت حق را از دل میبرد.
2:53
و فُضیل بن عیاض (عیاد) رحمهالله فرمود:
2:56
به مرکبهای ایشان نگاه مکن،
2:59
زیرا نگاه کردن به آن، نور انکار بر ایشان را خاموش میکند.
3:04
نکوهش مستکننده
3:09
عمر رضیاللهعنه بر منبر مدینه ایستاد و فرمود:
3:15
شراب روزی که حرام شد، از پنج چیز بود:
3:20
از انگور و عسل و خرما،
3:23
و گندم و جو.
3:25
و خمر آن است که عقل را بپوشاند.
3:28
و عثمان رضیاللهعنه فرمود:
3:31
از شراب بپرهیزید،
3:33
زیرا آن کلید هر بدی است.
3:36
مردی را آوردند و به او گفته شد:
3:39
یا این کتاب را بسوزی،
3:42
یا این کودک را بکشی،
3:45
یا برای این صلیب سجده کنی،
3:48
یا با این زن زنا کنی،
3:52
یا این جام را بنوشی.
3:55
پس هیچ چیزی را آسانتر از نوشیدن جام ندید.
4:00
جام را نوشید،
4:01
با زن زنا کرد،
4:03
کودک را کشت،
4:05
کتاب را سوزاند
4:07
و برای صلیب سجده کرد.
4:09
پس آن [شراب] کلید هر بدی است.
4:12
و برخی از سلف فرمودند:
4:14
اگر عقل خریدنی بود،
4:16
مردم در خریدنش زیادهروی میکردند.
4:20
پس شگفت است از گروهی که با مال خود چیزی میخرند که عقلشان را میبرد.
4:28
پنهان داشتن راز
4:31
عمرو بن العاص رضیاللهعنه فرمود:
4:34
هیچگاه رازی را به مردی نسپردم که آن را فاش کند، مگر آنکه او را ملامت کردم،
4:39
زیرا هنگام سپردن آن، سینهام تنگ بود.
4:44
و از حسن رحمهالله روایت شده که گفت:
4:47
از خیانت است که رازِ برادرت را بازگویی.
4:51
و ذنون رحمهالله فرمود:
4:54
سینههای آزادگان،
4:56
گورستان رازهاست.
4:58
شوخی و آداب آن
5:03
سعید بن العاص رضیاللهعنه به پسرش فرمود:
5:08
ای پسرک من، با آدم شریف شوخی مکن که کینهات را به دل میگیرد،
5:13
و با دنیا شوخی مکن که بر تو جرأت مییابد.
5:18
و احنف بن قیس رحمهالله فرمود:
5:21
هر که سخنش، خندهاش و شوخیاش بسیار شود،
5:25
هیبتش از میان میرود،
5:27
و هر که در چیزی زیادهروی کند، به همان شناخته میشود.
5:30
و محمد بن منکدر رحمهالله فرمود:
5:34
با کودکان شوخی مکن.
5:36
و آنان را سبک میشمارند و حق تو را خوار میدارند.
5:40
و عمر بن عبدالعزیز رحمهالله گفت:
5:44
از الله بترسید و از شوخیهای بیجا بپرهیزید،
5:48
زیرا آن کینه به بار میآورد و زشتی را به دنبال میکشد.
5:52
با قرآن سخن بگویید و با آن همنشین شوید،
5:56
اگر برایتان سنگین آمد،
5:58
پس سخنی نیکوست از سخنان مردان.
6:03
برای هر چیزی تخمی است،
6:05
و تخم دشمنی همان شوخی است.
6:11
آسودن جان و تازهکردن آن است.
6:15
علی بن ابیطالب رضیاللهعنه فرمود:
6:19
این دلها نیز خسته میشوند، چنانکه بدنها خسته میشوند،
6:23
پس برای آنها از حکمت، راههایی بجویید.
6:27
و ابن مسعود رضیاللهعنه گفت:
6:30
خود را به کار نیک وادار و به زور بر آن مجبورش مکن،
6:33
زیرا اگر دل را بر چیزی مجبور کنی، کور میشود.
6:37
و (ابن مسعود) رضیاللهعنه گفت:
6:40
برای دلها شوق و رویآوردی است،
6:43
و برای دلها سستی و رویگردانی است،
6:47
پس آنها را در هنگام شوق و رویآوردنشان دریاب،
6:51
و در هنگام سستی و رویگردانیشان واگذار.
6:55
و یکی از سلف گفت:
6:57
دلها را آسوده کنید تا ذکر را دریابند.
7:00
و وهب بن منبه رحمهالله گفت:
7:03
در حکمت آل داوود علیهالسلام نوشته شده است:
7:08
شایسته است که خردمند از چهار ساعت غافل نماند:
7:13
ساعتی که در آن با خویش حساب میکند،
7:16
و ساعتی که در آن با پروردگارش راز و نیاز میکند،
7:19
و ساعتی که در آن با برادرانش دیدار میکند،
7:22
همانها که عیبهایش را به او میگویند،
7:25
و او را از خودش راستگو میدانند،
7:28
و ساعتی که میان خود و لذتهایش آزاد میگذارد
7:32
در آنچه حلال است و نیکو.
7:35
زیرا در این ساعت، یاریای بر آن ساعتهای دیگر است،
7:39
و توشهای کافی و آسودگی برای دلها.
7:43
موضع سلف در برابر رخصتها و عمل به آنها
7:49
سلیمان تیمی رحمهالله گفت:
7:54
اگر به رخصت هر عالم، یا به لغزش هر عالمی عمل کنی،
8:00
تمام شر در تو جمع میشود.
8:03
و سفیان ثوری رحمهالله گفت:
8:06
همانا دانش نزد ما، رخصتهایی است که از شخص مورد اعتماد نقل شده باشد،
8:10
اما سختگیری را هر کسی میتواند نیکو انجام دهد.