از مجموعهٔ زندگی سلف صالح (مجموعه کامل شد)
· درس 40 از 72
خلاصه ای از زندگی سلف بین قول و عمل | قسمت (40) | خود هضم
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:03
زندگی سلف میان گفتار و کردار
0:09
فروتنی نفس (هضم نفس)
0:13
ابوبکر رضیاللهعنه در خطبهای که در آغاز خلافتش ایراد کرد، فرمود:
0:20
من زمام امور شما را به دست گرفتم، در حالی که بهترین شما نیستم.
0:23
اگر نیکی کردم، مرا یاری دهید.
0:26
و اگر بدی کردم، مرا راه راست بنمایانید.
0:30
سفیان رحمهالله گفت:
0:32
از حسن رحمهالله به ما رسیده که گفت:
0:36
آری، به الله سوگند، او (ابوبکر) از همه آنان بهتر است.
0:40
اما مؤمن نفس خود را فروتن میسازد.
0:43
و عبدالله بن مسعود رضیاللهعنه گفت:
0:48
اگر آنچه من از نفس خود میدانم شما میدانستید، بر سرم خاک میپاشیدید.
0:54
و سالم بن عبدالله رحمهالله با مردی برخورد کرد (در ازدحام قرار گرفت)،
0:58
پس سالم به او گفت:
1:00
اینگونه (ستایش) را کنار بگذار، الله تو را رحمت کند.
1:03
آن مرد به او گفت:
1:05
من تو را جز مردی بد نمیبینم.
1:08
سالم به او گفت:
1:10
گمان نمیکنم که تو دورتر (از حق) باشی.
1:12
و مطرف بن عبدالله رحمهالله گفت:
1:16
هرگز کسی مرا ستایش نکرد
1:19
مگر آنکه نفسم در نظر خودم خوار شد.
1:22
و نیز رحمهالله، در حالی که در عرفات بود، گفت:
1:26
خدایا، به خاطر من، همه (حاجیان) را رد مکن.
1:29
و عبدالله بن بکر مزنی رحمهالله گفت:
1:34
شنیدم که کسی از پدرم حکایت میکرد
1:37
که او در عرفات ایستاده بود،
1:40
در حالی که (از ترس) لرزان بود، گفت:
1:42
اگر من در میان ایشان نبودم،
1:44
قطعاً میگفتم که (الله) آنان را آمرزیده است.
1:47
ذهبی رحمهالله گفت:
1:49
اینگونه شایسته است که بنده بر نفس خود سختگیر باشد و آن را فروتن سازد.
1:55
و محمد بن واسع رحمهالله گفت:
1:58
اگر گناهان بوی داشتند،
2:01
نمیتوانستید به من نزدیک شوید
2:04
از بوی بد بوی من.
2:06
و بر عبدالله بن مبارک رحمهالله کتاب «المناسک» خوانده شد،
2:11
(در آن کتاب)
2:13
او به حدیثی رسید که در آن (چنین) بود:
2:16
عبدالله (بن مبارک) گفت: «و ما به آن عمل میکنیم.»
2:19
پس گفت: «چه کسی این را از گفتار من نوشته است؟»
2:23
گفته شد: «کاتبی که نوشت.»
2:26
پس او پیوسته آن را با دست خود میساید تا محو شد.
2:30
سپس گفت: «و من کیستم که سخن مرا بنویسند؟»
2:35
و ابوسلیمان دارانی رحمهالله گفت:
2:39
اگر تمام مردم گرد آیند تا مرا همانگونه که خود را در نظر خویش فروتن میدانم، فروتن کنند،
2:45
قادر به آن نخواهند بود.
2:47
و مردی به احمد بن حنبل رحمهالله گفت:
2:52
ستایش الله را که تو را دیدم.
2:55
او گفت: «بنشین. این چیست؟ من کیستم؟»
3:01
و از مردی نقل است که گفت:
3:03
اثر اندوه را بر چهره ابوعبدالله،
3:06
یعنی احمد بن حنبل، دیدم،
3:09
و شخصی او را ستایش کرد و به او گفته شد:
3:12
الله از جانب من بهترین پاداش را به تو دهد (به خاطر اسلام).
3:16
گفت: «بلکه الله از جانب من اسلام را بهترین پاداش دهد.
3:20
من کیستم و چه هستم؟»
3:23
مردی از ابوعبدالله محمد بن عتاب رحمهالله پرسید
3:29
درباره مسائلی که آنها را برگزیده و آماده کرده بود،
3:32
و او بهترین پاسخ را داد.
3:35
پس آن مرد او را ستایش کرد،
3:37
و او به وی گفت:
3:39
ای پسر برادرم، این را عادت مگردان،
3:42
زیرا اگر دیروز شب آن را مطالعه نکرده بودم،
3:45
به چنین (پاسخی) پاسخ نمیدادم.
3:48
و ابن قیم رحمهالله گفت:
3:52
شیخ الاسلام ابن تیمیه رحمهالله بسیار میفرمود:
3:57
نه چیزی از آن من است و نه از من چیزی است،
4:01
و نه در من چیزی است.
4:03
و بسیار این بیت را برای خود میآورد:
4:07
من گدازادهام و فرزند گدازاده،
4:10
و همینگونه بود پدرم و جدم.
4:13
و هرگاه در رویش ستایش میشد، میگفت:
4:18
به الله سوگند، من تا کنون هر لحظه اسلامم را تازه میکنم،
4:22
و هنوز اسلام نیکویی نیاوردهام.
4:26
و در پایان عمرش، برای من
4:29
قاعدهای در تفسیر به خط خودش فرستاد،
4:32
و در پشت آن، ابیاتی به خط خود و از سرودههای خودش بود:
4:36
من فقیرم به سوی پروردگار جهانیان،
4:39
من در تمام احوالم بینوایم.
4:43
من بر نفس خود ستمگرم، و آن ستمگر من است،
4:47
و خیری که به ما میرسد، از جانب اوست و به ما میآید.
4:51
نمیتوانم برای خود سودی بیاورم،
4:55
و نه برای خود توان دفع زیانها را دارم.
4:59
و جز او، سرپرستی نیست که مرا تدبیر کند،
5:03
و نه شفیعی هنگامی که خطاهایم مرا فرا گیرد.
5:07
و هرگز چیزی جز او را مالک نیستم،
5:11
و نه شریکی در بخشی از ذرات وجودم.
5:15
و نه پشتیبانی که به او یاری جوید،
5:19
آنگونه که برای صاحبان قدرتها هست.
5:23
فقر، وصف ذاتی لازم من است، همیشه،
5:27
همانگونه که بینیازی همیشه وصف ذاتی اوست.
5:31
و این حال، حال همه خلق است،
5:35
و همگان نزد او بندهای نیازمندند.
5:39
پس هر کس جز از آفریدگارش، خواستهای طلب کند،
5:43
او نادان، ستمگر، مشرک و سرکش است.
5:47
و ستایش الله را، بر تمام جهان هستی،
5:51
آنچه بوده و آنچه پس از این خواهد آمد.
5:55
و او رحمهالله، مرد صالح و فقیر را نزدیک میکرد.
6:00
او را گرامی میداشت، با او انس میگرفت و با گشادهرویی با او برخورد میکرد
6:04
با سخن شیرین و دلنشینش که فراتر از دیگران بود
6:08
تا آنجا که گاه خدمت او را خودش به عهده میگرفت
6:12
و در برآوردن نیازش یاریش میداد تا دلش شاد شود
6:16
و این کار را برای نزدیکی به پروردگارش انجام میداد
6:20
و آن رحمهالله تعالی هرگز از کسی که از او فتوا میخواست یا پرسشی میکرد
6:24
ملول نمیشد، بلکه با روی خوش به او روی میآورد
6:28
با گشادهرویی و نرمی خو
6:32
و با او میایستاد تا آنکه خود آن شخص از نزد او جدا شود
6:36
چه کودک باشد، چه مرد یا زن
6:40
آزاد باشد یا برده، دانشمند باشد یا عامی
6:44
و با سخنی درشت و ناخوشایند به او پاسخ نمیداد؛ یعنی با سخن خشن او را روبهرو نمیکرد
6:48
که در آن خشونت و درشتی باشد، و او را به تنگنا نمیانداخت
6:52
و با سخنی که او را بترساند یا رمیده کند، از خود دورش نمیساخت
6:56
بلکه پاسخش میداد، او را میفهماند و خطایش را از صواب به او میشناساند
7:00
با مهربانی و گشادهدلی
7:05
میان گفتار و کردار