از مجموعهٔ زندگی سلف صالح (مجموعه کامل شد)
· درس 18 از 72
خلاصه ای از زندگی سلف بین قول و عمل | قسمت (18) | نکوهش بدعت ها و بدعت گذاران
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:04
حیات سلف میان قول و عمل
0:09
نکوهش بدعتها و بدعتگذاران
0:14
و هوای نفس و پیروان آن
0:16
و جدال و مراء
0:18
نکوهش بدعت
0:22
عبدالله بن مسعود رضیاللهعنه گفت:
0:27
پیروی کنید و بدعت نگذارید،
0:29
که شما را کفایت شده است.
0:31
هر بدعتی گمراهی است.
0:34
و ابوموسی اشعری به عبدالله بن مسعود رضیاللهعنهما گفت:
0:41
در مسجد گروهی را دیدم که به حلقههایی نشسته بودند
0:45
و در انتظار نماز بودند.
0:47
در هر حلقه مردی بود
0:49
و در دستانشان سنگریزه بود.
0:52
او میگوید:
0:53
«صد بار تکبیر بگویید.»
0:55
پس آنان صد بار تکبیر میگویند.
0:57
او میگوید:
0:59
«صد بار تهلیل بگویید.»
1:01
پس آنان صد بار تهلیل میگویند.
1:03
و او میگوید:
1:04
«صد بار تسبیح بگویید.»
1:06
پس آنان صد بار تسبیح میگویند.
1:09
(ابوموسی) گفت:
1:10
«پس به ایشان چه گفتی؟»
1:13
(عبدالله) گفت:
1:14
«به ایشان چیزی نگفتم،
1:16
منتظر نظر تو بودم.»
1:18
سپس رفت تا به یکی از آن حلقهها رسید
1:23
و بر آنان ایستاد و گفت:
1:25
«این چیست که میبینم شما انجام میدهید؟»
1:29
گفتند:
1:30
«ای ابا عبدالرحمن!
1:33
سنگریزههایی است که با آن تکبیر و تهلیل و تسبیح را میشماریم.»
1:38
(عبدالله) گفت:
1:39
«گناهانتان را بشمارید،
1:42
که من ضامنم هیچیک از نیکیهایتان ضایع نشود.
1:47
وای بر شما ای امت محمد!
1:50
چه شتابان است هلاکت شما!
1:53
اینها صحابه پیامبرتان ﷺاند که فراواناند،
1:59
و این جامههای او هنوز کهنه نشده،
2:02
و ظرفهایش نشکسته است.
2:05
سوگند به آن که جانم در دست اوست،
2:07
شما یا بر آیینی هدایتیافتهتر از آیین محمد ﷺ هستید،
2:14
یا درِ گمراهی را گشودهاید.»
2:17
گفتند:
2:18
«به خدا سوگند ای ابا عبدالرحمن!
2:21
جز خیر اراده نکردیم.»
2:24
(عبدالله) گفت:
2:25
«و چه بسا کسی که خیر را اراده میکند اما به آن نمیرسد.
2:29
رسول الله ﷺ به ما حدیث گفت
2:34
که قومی قرآن میخوانند اما از گلوگاهشان فراتر نمیرود.
2:39
به خدا سوگند،
2:41
نمیدانم شاید بیشتر آنان از شما باشند.»
2:44
سپس از ایشان روی برگرداند.
2:47
عمر بن سلمه گفت:
2:49
«دیدیم که عموم آن حلقهها
2:52
روز نهروان با خوارج همراه شدند و با ما جنگیدند.»
2:57
و سفیان ثوری رحمهالله نیز گفت:
3:01
«بدعت نزد ابلیس محبوبتر است از معصیت،
3:06
زیرا از معصیت توبه میشود،
3:08
اما از بدعت توبه نمیشود.»
3:12
و رحمهالله گفت:
3:14
«هر که بدعتی شنید، آن را برای همنشینانش بازگو نکند،
3:19
و آن را در دلهایشان نیندازد.»
3:22
ذهبی رحمهالله گفت:
3:24
«بیشتر پیشوایان سلف بر این هشدار تأکید داشتهاند،
3:28
و معتقد بودهاند که دلها ضعیفاند
3:31
و شبههها ربایندهٔ دلهااند.»
3:34
و از مُطرِّف بن عبدالله رحمهالله روایت است که گفت:
3:39
«اگر پروردگار عزیز و جلیلم روز قیامت از من بپرسد و بگوید:
3:44
ای مطرف، آیا انجام ندادی؟
3:47
نزد من محبوبتر است از آنکه بگوید:
3:50
چرا انجام دادی؟»
3:54
نکوهش بدعتگذاران
3:57
عمر بن خطاب رضوان الله تعالی علیه گفت:
4:02
«اگر مردمانی با شبهههای قرآن با شما جدال کنند،
4:06
آنان را با سنتها مهار کنید،
4:08
زیرا اهل سنت به کتاب خدای عزّوجلّ داناترند.»
4:14
و از ابوالبختری روایت است که گفت:
4:17
مردی به عبدالله بن مسعود رضیاللهعنه خبر داد
4:22
که قومی بعد از نماز مغرب در مسجد مینشینند
4:26
و در میان آنان مردی است که میگوید:
4:28
«اللهاکبر را اینقدر و اینقدر بگویید،
4:31
و سبحانالله را اینقدر و اینقدر بگویید،
4:35
و الحمدلله را اینقدر و اینقدر بگویید.»
4:38
پس عبدالله گفت:
4:40
«آیا چنین میگویند؟»
4:42
(آن مرد) گفت: «آری.»
4:43
(عبدالله) گفت:
4:44
«پس هرگاه دیدی که چنین میکنند،
4:47
نزد من بیا و محل نشستنشان را به من خبر ده.»
4:50
پس (عبدالله) نزدشان آمد، در حالی که عبایی (برنس) بر تن داشت، و نشست.
4:54
پس چون سخنانشان را شنید،
4:57
برخاست، و او مردی تندخو بود،
5:01
و گفت:
5:02
«من عبدالله بن مسعودم،
5:05
سوگند به آن که جز او خدایی نیست،
5:07
شما بدعتی ستمگرانه آوردهاید.»
5:11
یا آیا شما اصحاب محمد (صلیاللهعلیهوسلم) را در علم برتری دادهاید؟
5:17
معضد گفت:
5:19
به الله سوگند، ما بدعتی ستمگرانه نیاوردهایم،
5:22
و اصحاب محمد (صلیاللهعلیهوسلم) را در علم برتری ندادهایم.
5:28
عمر بن عتبه گفت:
5:30
ای ابا عبدالرحمن!
5:32
از الله طلب آمرزش میکنیم.
5:34
گفت:
5:36
بر شما باد که به راه (راست) پایبند بمانید و آن را لازم بگیرید،
5:39
زیرا به الله سوگند، اگر چنین کنید،
5:41
قطعاً پیشی گرفتهاید، پیشیای بسیار دور (از دیگران).
5:44
و اگر به راست یا چپ بروید،
5:47
قطعاً گمراه میشوید، گمراهیای دور (از حق).
5:51
و از ابن عباس رضیاللهعنهما روایت است که گفت:
5:55
با اهل هواها همنشین مشو،
5:58
زیرا همنشینی با ایشان دلها را بیمار میکند.
6:02
و از ایوب سختیانی رحمهالله روایت است که گفت:
6:06
صاحب بدعت در کوشش (عبادت) نمیافزاید،
6:10
مگر آنکه از الله عزوجل دورتر میشود.
6:14
و ابوالجوزاء
6:17
اوس بن عبدالله ربعی رحمهالله گفت:
6:20
اینکه با خوکها همنشین شوم،
6:23
برایم دوستداشتنیتر است از آنکه با یکی از اهل هواها همنشین شوم.
6:29
و از یحیی بن ابی کثیر رحمهالله روایت است که گفت:
6:33
هرگاه صاحب بدعتی را در راه ببینی،
6:37
راه دیگری را در پیش گیر.
6:39
و سفیان ثوری رحمهالله گفت:
6:43
هر که گوش خود را به سوی صاحب بدعت فرا دارد،
6:46
از حفاظت الله بیرون رفته است،
6:49
و به خود (بدعت) واگذار میشود،
6:51
یعنی به بدعتها.
6:53
و عمر بن قیس رحمهالله گفت:
6:56
با صاحب کجیروی همنشین مشو که دلت هم کج میشود.
7:01
و فضیل بن عیاض رحمهالله گفت:
7:05
هر که با صاحب بدعتی همنشین شود، حکمت به او داده نمیشود.
7:10
و قتاده رحمهالله از عمر بن عبید یاد کرد
7:15
و (در حق او) سخن گفت و از او عیبجویی کرد.
7:17
به او گفته شد:
7:19
آیا نمیبینم که برخی از علما به یکدیگر عیب میگیرند؟
7:23
گفت:
7:25
آیا نمیدانی که چون مردی بدعتی بنهد،
7:28
شایسته است که ما او را یاد کنیم تا (مردم) از او برحذر باشند؟
7:33
و مروذی گفت:
7:35
به ابوعبدالله
7:37
یعنی امام احمد رحمهالله گفتم:
7:40
آیا رواست که مرد به روزه و نماز مشغول شود
7:44
و از سخن گفتن درباره اهل بدعت خاموش بماند؟
7:48
پس چهرهاش درهم شد و گفت:
7:51
اگر او روزه بگیرد و نماز بخواند و از مردم کناره گیرد،
7:55
آیا جز این است که (نفعش) تنها به خودش میرسد؟
7:57
گفتم: آری.
7:59
گفت:
8:00
اما چون سخن بگوید، (نفعش) برای او و برای دیگران است،
8:04
و سخن گفتن (در این باره) برتر است.