از مجموعهٔ زندگی سلف صالح (مجموعه کامل شد) · درس 54 از 72

خلاصه ای از زندگی سلف بین قول و عمل | قسمت (54) | حفظ زبان - قسمت اول

◉ 466 بازدید ⏱ 12:29 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:04 حیات سلف میان گفتار و کردار
0:09 نگه‌داشتن زبان از پرگویی
0:17 و از سخنی که سودی ندارد
0:21 عمر بن خطاب رضی‌الله‌عنه گفت:
0:24 «خدا رحمت کند کسی را که سخن زیادی‌اش را نگه دارد
0:28 و کار بیشتر را پیش فرستد.»
0:30 عبدالله بن مسعود رضی‌الله‌عنه گفت:
0:34 «به الله سوگند که جز او معبودی نیست،
0:37 روی زمین چیزی نیازمندتر به زندانی طولانی از زبان نیست.»
0:44 ابوالدرداء رضی‌الله‌عنه گفت:
0:47 «به گوش‌هایت انصاف بده، نه به دهانت،
0:50 زیرا برای تو دو گوش و یک دهان قرار داده شده است،
0:54 تا بیشتر بشنوی از آنچه می‌گویی.»
0:58 علی بن ابی‌طالب رضی‌الله‌عنه گفت:
1:01 «زبان، ستون بدن است،
1:04 پس هرگاه زبان راست باشد، اعضا راست می‌شوند،
1:08 و هرگاه زبان مضطرب شود، هیچ عضوی برای او برپا نمی‌ایستد.»
1:13 مطرف بن شخیر رحمه‌الله گفت:
1:17 «هرکس عملش پاک شود، زبانش پاک می‌شود،
1:20 و هرکس [عملش] آمیخته شود، [زبانش] نیز آمیخته می‌شود.»
1:23 وهیب بن الورد رحمه‌الله گفت:
1:27 «هرکس سخنش را از عملش به‌شمار آورد، سخنش کم می‌شود.»
1:31 او همچنین رحمه‌الله گفت:
1:34 پزشکان اتفاق دارند که سرآغاز پزشکی پرهیز است،
1:38 و حکیمان اتفاق دارند که سرآغاز حکمت سکوت است.
1:43 و نیز گفت: مرد، خاموش می‌ماند،
1:47 و خِرَدش نزد او گرد می‌آید.
1:50 مردی، مرد دیگری را ستود،
1:52 پس یکی از سلف به او گفت:
1:55 «و تو او را از کجا می‌شناسی؟»
1:57 گفت: «دیدم که در سخن گفتنش خویشتن‌دار است.»
2:01 ابراهیم تیمی رحمه‌الله گفت:
2:06 مؤمن چون بخواهد سخن بگوید، نگاه می‌کند،
2:10 پس اگر سخنش به سودش باشد، می‌گوید،
2:13 و اگر به زیانش باشد، از آن خودداری می‌کند.
2:16 و در حکمت‌های پراکنده گفته شده است:
2:19 چون خِرَد کامل شود، سخن کاهش می‌یابد.
2:23 یحیی بن ابی کثیر رحمه‌الله گفت:
2:27 دو خصلت است که اگر در مردی ببینی،
2:30 بدان که آنچه پس از آن دو است، از آن‌ها بهتر است:
2:34 آن‌که زبانش را نگه‌دارد،
2:37 و بر نمازش محافظت کند.
2:39 یونس بن عبید رحمه‌الله گفت:
2:44 دو خصلت است که اگر در بنده درست شوند،
2:47 سایر امورش درست می‌شود:
2:50 نمازش و زبانش.
2:52 یکی از سلف گفت:
2:54 «زبان من درنده‌ای است،
2:57 اگر رهایش کنم، می‌ترسم که مرا بخورد.»
3:00 و گفته می‌شد:
3:02 پرگویی، وقار را از میان می‌برد.
3:07 فضیل بن عیاض و ابن مبارک رحمهم‌الله گفتند:
3:12 سخت‌ترین پرهیزگاری در زبان است.
3:15 عمر بن عبدالعزیز رحمه‌الله گفت:
3:18 من بسیاری از سخنان را رها می‌کنم،
3:21 از ترس مباهات [و خودنمایی].
3:25 او همچنین رحمه‌الله گفت:
3:27 هرگاه دیدید مردی سکوتش را طولانی می‌کند
3:30 و از مردم می‌گریزد،
3:32 به او نزدیک شوید،
3:34 زیرا او حکمت را القا می‌شود.
3:36 به سفیان ثوری رحمه‌الله گفته شد:
3:39 «چون در سخن (حدیث) باشی، شاداب می‌شوی و تو را ناخوش می‌داری،
3:43 و چون در غیر سخن باشی،
3:46 گویی مرده‌ای.»
3:48 گفت: آیا ندانستی که سخن گفتن فتنه است؟
3:52 او رحمه‌الله گفت:
3:54 گفته می‌شد:
3:56 خاموشی زینت دانشمند و پوشش نادان است.
4:00 برخی گفته‌اند:
4:02 اگر در لکنت زبان آفاتی مقدّر است،
4:06 در فصاحت نیز آفاتی است که با آن برابری می‌کند.
4:10 حاتم اصم رحمه‌الله گفت:
4:14 اگر صاحب خبری نزد تو بنشیند تا سخنانت را بنویسد،
4:19 از او پرهیز می‌کردی.
4:21 و حال آن‌که سخنت بر الله تعالی عرضه می‌شود،
4:24 پس پرهیز نمی‌کنی.
4:26 به ابراهیم بن ادهم رحمه‌الله گفته شد:
4:29 فلانی نحو می‌آموزد،
4:32 گفت: او به آموختن خاموشی نیازمندتر است.
4:37 ابوبکر بن عیاش رحمه‌الله گفت:
4:41 کمترین سود سکوت، سلامت است،
4:44 و سلامت برای عافیت کافی است.
4:47 و کمترین زیان گفتار، شهرت است،
4:50 و شهرت برای بلا کافی است.
4:54 یکی از بلغا گفت:
4:57 زیرا [سکوت] برایت صفا و محبت می‌آورد،
5:00 و از بدفرجامی ایمنت می‌دارد،
5:03 و جامه وقار بر تنت می‌پوشاند،
5:05 و تو را از زحمت عذرخواهی بی‌نیاز می‌کند.
5:08 و پیشوای ما
5:10 امام احمد رحمه‌الله
5:12 از بدر مغازلی رحمه‌الله در شگفت می‌ماند
5:16 و می‌گفت: «مانند بدر کیست؟
5:19 که زبانش را مالک است.»
5:21 حمدان بن ذنون گفت:
5:24 چشمم مانند احمد بن حنبل رحمه‌الله را ندیده است
5:28 در پرهیزگاری‌اش و نگاه داشتن زبانش.
5:31 عطاء بن ابی رباح رحمه‌الله گفت:
5:36 در حقیقت کسانی که پیش از شما بودند
5:38 از سخنان بیهوده و زیادی گفتن کراهت داشتند
5:41 آیا انکار می‌کنید که بر شما نگهبانانی (فرشتگانی) گماشته‌اند
5:44 آیا هیچ‌یک از شما شرم نمی‌کند
5:46 از اینکه اگر نامه‌عمل او گشوده شود که آرزوی روز (زندگی) او را در خود دارد
5:51 بیشترین چیزی که در آن است، نه از امر دینش است و نه از امر دنیایش
5:56 و برخی از حکیمان گفته‌اند
5:58 خرد آدمی در زیر زبانش پنهان است
6:02 و ابن دقیق العید رحمه‌الله می‌گفت
6:06 هیچ سخنی نگفته‌ام و هیچ کاری نکرده‌ام
6:10 مگر آنکه پاسخی برای آن در پیشگاه الله تعالی آماده کرده‌ام
6:15 نگه‌داشتن زبان از غیبت
6:21 و جست‌وجوی لغزش‌ها و خطاها و افتادگی‌ها (عیب‌های دیگران)
6:25 عمر بن الخطاب رضی‌الله‌عنه می‌گفت
6:30 خود را به یاد کردن مردم مشغول نکنید که آن بلاست
6:35 و بر شما باد یاد کردن الله، که آن رحمت است
6:39 عمر بن العاص رضی‌الله‌عنه بر قاطر مرده‌ای گذشت
6:45 پس فرمود: اگر یکی از شما از گوشت این قاطر بخورد
6:49 تا آنکه شکمش پر شود
6:51 برای او بهتر است از اینکه گوشت مرد مسلمانی را بخورد
6:55 و از ابن عباس رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
6:59 اگر خواستی عیب‌های دوستت را یادآور شوی، عیب‌های خودت را یادآور شو
7:04 و از عون بن عبد الله رحمه‌الله روایت است که گفت
7:08 گمان نمی‌کنم کسی به عیب‌جویی از مردم بپردازد
7:12 مگر از غفلتی که از خویشتن دارد
7:16 و به ربیع بن خثیم رحمه‌الله گفته شد
7:19 چرا مردم را یاد نمی‌کنی (از عیب‌هایشان سخن نمی‌گویی)؟
7:21 گفت: من از خودم راضی نیستم
7:25 پس چگونه فارغ شوم از نکوهش (خود) تا مردم را نکوهش کنم
7:29 مردم از الله در مورد گناهان مردم ترسیدند
7:33 و از گناهان خویش ایمن شدند
7:37 و از اوزاعی رحمه‌الله روایت است که گفت
7:40 شنیدم یحیی بن ابی کثیر رحمه‌الله می‌گفت
7:45 روز قیامت به بنده گفته می‌شود
7:48 برخیز و نزد فلانی برو و حق خود را از او بگیر
7:51 پس می‌گوید: پروردگارا، من حقی از او نزد خود نمی‌شناسم
7:57 پس گفته می‌شود: آری، او تو را فلان روز به فلان چیز یاد کرد
8:03 و فلان روز به فلان چیز
8:05 اوزاعی گفت
8:07 آیا کسی که فردا از نیکی‌هایش (به دیگران) داده می‌شود، برای خود خیرخواه است؟
8:12 در حالی که به ذلت خاشع (بیچارگی و فروتنی خویش) می‌نگرد
8:15 دوست دارد که میان او و برادرش (به الله) فاصله‌ای دور باشد
8:20 و از مجاهد رحمه‌الله روایت است که گفت
8:24 کفاره خوردن گوشت برادرت (غیبت او) این است
8:27 که او را ستایش کنی و برایش به خیر دعا کنی
8:31 و سفیان بن حسین گفت
8:33 نزد ایاس بن معاویه رحمه‌الله مردی را به بدی یاد کردم
8:39 پس به چهره‌ام نگاه کرد و گفت
8:41 آیا به جنگ روم رفته‌ای؟
8:43 گفتم: نه
8:45 گفت: پس سند و هند و ترک؟
8:48 گفتم: نه
8:50 گفت: پس آیا روم و سند و هند و ترک از دست تو سالم مانده‌اند،
8:56 ولی برادر مسلمانت از دست تو سالم نمانده است؟
8:59 گفت: پس از آن پس دیگر (چنین) نکردم
9:04 و هرگاه نزد محمد بن سیرین رحمه‌الله مردی به بدی یاد می‌شد
9:10 محمد او را به بهترین آنچه می‌دانست یاد می‌کرد
9:13 و از ابن سیرین رحمه‌الله روایت است که گفت
9:17 ستم به برادرت این است که بدترین چیزی را که از او می‌دانی یاد کنی
9:21 و خوبی‌اش را پنهان کنی
9:23 و بکر مزنی رحمه‌الله گفت
9:27 هرگاه دیدید مردی به جست‌وجوی عیب‌های مردم گماشته شده و عیب خویش را فراموش کرده است،
9:33 بدانید که او (به دام) مکر (الهی) گرفتار شده است
9:36 و فضیل بن عیاض رحمه‌الله گفت
9:40 گاهی مرد می‌گوید:
9:42 لا اله الا الله
9:45 یا سبحان الله، پس من بر او از آتش می‌ترسم
9:49 گفته شد: چگونه چنین است؟
9:52 گفت: (او) نزد وی غیبت می‌کند و این (غیبت) او را خوشایند است
9:57 پس می‌گوید: لا إله إلا الله
10:01 و این جای آن (ذکر) نیست
10:03 جای این سخن آن است که در حق خود به او خیرخواهی شود و به او گفته شود:
10:08 از الله پروا کن
10:10 به امام احمد رحمه‌الله گفته شد
10:13 مردی را که اسحاق بن ابراهیم هزار درهم به او بخشیده است
10:18 (امام احمد گفت:) ما را به (نام) هیچ‌کس یاد مکن
10:23 و رحمه‌الله فرمود
10:25 هیچ‌کس درباره مردم سخن نگفت
10:28 مگر آنکه (از اعتبار) افتاد و سخنش از میان رفت
10:31 در بصره مردی بود که به او افطس می‌گفتند
10:35 او از اعمش و دیگران روایت می‌کرد
10:38 و او را مجالسی بود
10:40 در حدیث درست (و معتبر) بود
10:42 جز آنکه هیچ‌کس از زبان او سالم نمی‌ماند
10:46 پس حدیثش و یادش از میان رفت
10:49 و موفق بن قدامه رحمه‌الله درباره یکی از عالمان زمانه‌اش گفت
10:54 از کسانی که به عیب‌جویی از مردم گرفتار شده بود
10:58 به‌ویژه اهل علم و صلاح
11:01 گمان کردم که او در فتوا از پدرش و دیگران برتری خواهد داشت
11:07 تا آنکه دیدم برای او فتواهایی هست که از فتوای دیگران استوارتر پاسخ‌گو و درست‌تر است
11:14 و گمان کردم که او به این (عیب‌جویی) مبتلا شده بود
11:17 به سبب علاقه‌اش به خطا شمردن مردم
11:20 و پیروی‌اش از عیب‌های ایشان
11:22 و بعید نیست که الله بنده را به همان جنس گناهش کیفر دهد
11:26 او بخش بسیاری از زمانه‌اش را به رد بر مردم در تألیفاتشان مشغول داشت
11:32 و آشکار کردن آنچه از خطاهایشان پنهان بود
11:35 و دوست داشتن بیان لغزش‌های ایشان
11:38 و بنده به حقیقت ایمان نمی‌رسد
11:41 تا آنکه برای مردم همان را دوست بدارد که برای خود دوست می‌دارد
11:45 آیا می‌پنداری که او پس از مرگش برای خود (چیزی را) دوست می‌دارد؟
11:49 کسی که برای آشکار ساختن لغزش‌ها و کاستی‌های او برمی‌خیزد،
11:52 و عیب تألیفاتش و نمایاندن خطاهایش،
11:56 همان‌گونه که خود دوست ندارد این کار درباره‌اش انجام شود،
11:59 سزاوار است که برای دیگری نیز آن را دوست نداشته باشد،
12:02 به‌ویژه برای پیشوایان پیشین
12:05 و دانشمندان برجسته‌ای که در علم سرآمد بوده‌اند.
12:08 و الله تعالی نشانه‌ای را به او نشان داده که از راه درست منحرف شده است،
12:13 در اموری که برای کسانی که پایین‌تر از او هستند آشکار می‌شود.
12:17 زندگی سلامت میان گفتار و کردار است.