از مجموعهٔ زندگی سلف صالح (مجموعه کامل شد) · درس 67 از 72

خلاصه ای از زندگی سلف بین قول و عمل | قسمت (67) | ترس از خدا و تأثیر آن بر مسلمان

◉ 518 بازدید ⏱ 8:59 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:04 زندگی سلف میان گفتار و کردار
0:11 تقوای الله و اثر آن بر مسلمان
0:15 علی رضی‌الله‌عنه فرمود:
0:20 بیشتر از عمل، به پذیرفته‌شدن آن اهتمام داشته باشید،
0:25 زیرا هیچ عملی با تقوا اندک نمی‌شود،
0:29 و چگونه عملی اندک شود که پذیرفته شود؟
0:33 و عبدالله بن مسعود رضی‌الله‌عنه درباره این سخن الهی فرمود:
0:38 «حق تقاته» (آن‌گونه که شایسته تقوای اوست)
0:40 گفت: «اطاعت شود و نافرمانی نشود،
0:44 یاد شود و فراموش نگردد،
0:46 سپاس گفته شود و ناسپاسی نشود.»
0:49 و از عایشه رضی‌الله‌عنها روایت است
0:52 که به معاویه بن ابی‌سفیان رضی‌الله‌عنهما نوشت:
0:57 «اگر از الله پروا کنی، مردم تو را کفایت می‌کنند،
1:01 و اگر از مردم پروا کنی،
1:03 آنان از جانب الله چیزی را از تو دفع نمی‌کنند.
1:07 پس از الله پروا کن.»
1:09 و عبدالله بن زبیر رضی‌الله‌عنهما فرمود:
1:14 «برای اهل تقوا نشانه‌هایی است که به آن شناخته می‌شوند
1:18 و خودشان نیز آن‌ها را در خویش می‌شناسند:
1:21 کسی که بر بلا صبر کند،
1:23 به قضا خشنود باشد،
1:25 نعمت را سپاس گوید،
1:27 و در برابر حکم قرآن فروتن باشد.»
1:30 و از قتاده رحمه‌الله روایت است که گفت:
1:34 «هرکه از الله پروا کند، الله با اوست،
1:38 و هرکه الله عزوجل با او باشد،
1:41 گروهی با اوست که مغلوب نمی‌شود،
1:44 و نگهبانی که نمی‌خوابد،
1:47 و راهنمایی که گمراه نمی‌شود.»
1:50 و چون فتنه ابن اشعث پدید آمد،
1:53 طلق بن حبیب رحمه‌الله گفت:
1:57 «با تقوا با آن [فتنه] رویارو شوید.»
2:00 به او گفته شد:
2:02 «تقوا را برای ما توصیف کن.»
2:04 پس گفت:
2:06 «تقوا آن است که به طاعت الله عمل کنی،
2:09 بر پایه نوری از جانب الله،
2:11 به امید رحمت الله،
2:13 و ترک معصیت الله کنی،
2:16 بر پایه نوری از جانب الله،
2:18 از ترس عقاب الله.»
2:20 ذهبی رحمه‌الله فرمود:
2:24 «نیکو و موجز سخن گفت:
2:26 تقوا جز با عمل نیست،
2:29 و عمل جز با تأمل از علم و پیروی [سنت] نیست،
2:34 و این [تقوا] جز با اخلاص برای الله سودمند نیست،
2:38 نه برای آنکه گفته شود: فلانی به نور فقه، ترک‌کننده گناهان است،
2:43 زیرا دوری از گناهان نیازمند شناخت آن‌هاست،
2:48 و ترک آن‌ها باید از ترس الله باشد،
2:51 نه برای آنکه به ترک آن ستوده شود.
2:53 پس هرکه بر این سفارش پایداری کند، رستگار شده است.»
2:58 و از سلام بن ابی مطیع یا غیر او روایت است که گفت:
3:02 «یونس بن عبید رحمه‌الله از همه‌شان بیشتر نماز و روزه نمی‌گزارد،
3:09 اما به خدا سوگند هیچ حق الهی نبود
3:13 مگر آنکه او برای ادای آن آماده بود.»
3:16 و عمر بن عبدالعزیز رحمه‌الله فرمود:
3:21 «پرهیزگار لگام‌زده است؛
3:23 هرچه بخواهد نمی‌تواند [انجام دهد].»
3:26 و از داوود طائی رحمه‌الله روایت است که گفت:
3:30 «الله هیچ بنده‌ای را از خواری معصیت به عزت تقوا بیرون نمی‌آورد
3:36 مگر آنکه او را بی‌مال بی‌نیاز می‌کند،
3:39 و بی‌قبیله عزیز می‌دارد،
3:41 و بی‌همدم مونس می‌سازد.»
3:44 [این بخش] عذرخواهی و بازگشت به حق است.
3:50 ابوهریره رضی‌الله‌عنه می‌فرمود:
3:56 «هرکه در حال جنابت صبح کند، آن روز روزه‌اش باطل است.»
4:00 از عایشه و ام‌سلمه رضی‌الله‌عنهما درباره این [حکم] پرسیده شد،
4:05 و گفتند:
4:07 «پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم در حال جنابت صبح می‌کرد و سپس روزه می‌گرفت.»
4:13 سخن آن دو به ابوهریره خبر داده شد،
4:17 پس گفت: «آن دو داناترند.»
4:20 و از گفته خود در این باره بازگشت.
4:25 ابن کثیر رحمه‌الله فرمود:
4:28 از عبدالله بن حسن رحمه‌الله درباره مسئله‌ای پرسیده شد
4:32 و او در پاسخ اشتباه کرد.
4:34 به او گفته شد:
4:37 «حکم آن چنین و چنان است.»
4:40 پس ساعتی سر فرود آورد،
4:42 سپس گفت:
4:44 «پس بازمی‌گردم و خوار و فروتنم،
4:47 زیرا دنباله‌رو بودن در حق
4:50 نزد من دوست‌داشتنی‌تر است از سرِ بودن در باطل.»
4:54 و رحمه‌الله فرمود:
4:56 حافظ عبدالغنی کتابی تألیف کرد
5:00 که در آن اوهام حاکم نیشابوری [آمده بود]،
5:03 رحمهم‌الله.
5:05 چون حاکم بر آن آگاه شد،
5:08 آن را برای مردم می‌خواند
5:10 و برای عبدالغنی به فضل [او] اعتراف می‌کرد
5:13 و بر این کار سپاسش می‌گفت
5:16 و به آنچه در ردّ او به خطا رفته بود بازمی‌گشت،
5:20 رحمهم‌الله.
5:22 و عزالدین بن عبدالسلام رحمه‌الله فتوایی داد،
5:27 سپس برای او آشکار شد که اشتباه کرده است،
5:30 پس در مصر و قاهره بر خویش ندا داد:
5:34 «هرکس که فلانی به او چنین و چنان فتوا داده،
5:37 به آن عمل نکند،
5:39 زیرا آن خطاست.»
5:44 نکوهش نادانان و فرومایگان
5:48 عمر بن عبدالعزیز رحمه‌الله به همنشینانش گفت:
5:52 به من خبر دهید که نادان‌ترین مردم کیست؟
5:55 گفتند: مردی که آخرت خود را به دنیایش فروخت.
6:00 عمر گفت:
6:02 یا شما را از کسی نادان‌تر از او خبر دهم؟
6:05 گفتند: آری.
6:07 گفت: مردی که آخرت خود را به دنیای دیگری فروخت.
6:12 و وهب بن منبه رحمه‌الله گفت:
6:17 نادان چون سخن گوید، نادانی‌اش رسوایش می‌کند،
6:21 و چون خاموش ماند، لکنت زبانش رسوایش می‌سازد،
6:24 و چون کاری کند، تباهش می‌کند،
6:26 و چون رها کند، ضایعش می‌گرداند.
6:29 نه دانشش خودش را یاری می‌دهد،
6:31 و نه دانش دیگری به او سود می‌رساند.
6:34 مادرش آرزو می‌کند که کاش فرزندش مرده بود،
6:37 و همسرش کاش نبود،
6:39 و همسایه‌اش آرزو می‌کند که از او تنها شود،
6:43 و همنشینش از او به وحشت می‌افتد.
6:46 و سفیان ثوری رحمه‌الله گفت:
6:50 ما ریشه هر دشمنی را یافتیم:
6:53 نیکی کردن به فرومایگان.
6:56 و ابن السماک رحمه‌الله گفت:
7:00 همت خردمند در رهایی و گریز است،
7:04 و همت نادان در بازی و شادی.
7:07 روش سلف در آداب مناظره:
7:13 از سلمان بن ربیعه درباره‌ی یک حکم فقهی پرسیده شد،
7:18 پس عمر بن شرحبیل با او مخالفت کرد.
7:21 سلمان بن ربیعه خشمگین شد و صدایش را بلند کرد.
7:25 پس عمر بن شرحبیل گفت:
7:28 به الله سوگند، این سخن را الله تعالی فرو فرستاده است، آن را برای تو.
7:32 پس به ابوموسی اشعری رضی‌الله‌عنه مراجعه شد،
7:36 و او گفت: سخن همان است که ابومیسره گفت.
7:40 و به سلمان گفت:
7:43 سزاوار نبود که تو خشمگین شوی، اگر مردی تو را راهنمایی کرد.
7:47 و به عمر گفت:
7:49 شایسته بود که تو با او آهسته سخن بگویی،
7:52 و در برابر او، در حالی که مردم می‌شنوند، پاسخ ندهی.
7:55 و چون حاتم اصم رحمه‌الله به بغداد وارد شد،
8:01 مردم آن شهر نزد او گرد آمدند،
8:04 و به او گفتند: تو مردی عجمی هستی،
8:08 هیچ‌کس با تو سخن نمی‌گوید مگر آنکه تو سخنش را قطع می‌کنی.
8:11 به چه دلیل؟
8:14 حاتم گفت: من سه خصلت دارم
8:17 که با آن بر حریفم چیره می‌شوم.
8:20 گفتند: آن‌ها چیست؟
8:22 گفت: وقتی حریفم به حقیقت برسد، شاد می‌شوم،
8:26 و وقتی خطا کند، غمگین می‌شوم،
8:28 و خود را نگه می‌دارم که بر او جاهلانه رفتار نکنم.
8:32 و شافعی رحمه‌الله گفت:
8:35 با هیچ‌کس مناظره نکردم که دوست داشته باشم خطا کند.
8:39 و نیز رحمه‌الله گفت:
8:43 با هیچ‌کس هرگز مناظره نکردم مگر برای خیرخواهی.
8:47 زندگی سلامت
8:51 میان گفتار و کردار