از مجموعهٔ زندگی سلف صالح (مجموعه کامل شد) · درس 60 از 72

خلاصه ای از زندگی سلف بین قول و عمل | قسمت (60) | حال پیشینیان هنگام مرگ (قبر محل استراحت مؤمن است)

◉ 557 بازدید ⏱ 14:33 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:03 حیات سلف میان گفتار و کردار
0:09 حال سلف هنگام مرگ
0:14 اهمیت یاد مرگ و آمادگی برای آن
0:19 صفیه دختر عمر رضی‌الله‌عنهما گفت:
0:24 زنی نزد عایشه رضی‌الله‌عنها از سختی دل خود شکایت کرد.
0:30 عایشه فرمود: بسیار مرگ را یاد کن،
0:34 تا دلت نرم شود.
0:36 او چنین کرد و دلش نرم شد.
0:39 سپس زن نزد عایشه رضی‌الله‌عنها آمد و سپاس گفت.
0:43 و علی بن ابی طالب رضی‌الله‌عنه فرمود:
0:47 کسی که انتظار مرگ را می‌کشد، در کارهای نیک شتاب می‌کند.
0:51 و ابو الدرداء رضی‌الله‌عنه فرمود:
0:55 چه بسیار بنده‌ای که بسیار مرگ را یاد می‌کند
0:58 مگر آنکه شادی‌اش کم می‌شود و حسدش اندک می‌گردد.
1:02 و ابو هریره رضی‌الله‌عنه فرمود:
1:05 هنگامی که مرده‌ای می‌میرد،
1:07 فرشتگان می‌گویند:
1:09 چه پیشاپیش فرستاد؟
1:11 و مردم می‌گویند:
1:13 چه بر جا گذاشت؟
1:14 و از سعید بن جبیر رحمه‌الله روایت شده که گفت:
1:20 اگر یاد مرگ از دلم جدا شود،
1:23 می‌ترسم که دلم تباه گردد.
1:26 و مطرف بن شخیر رحمه‌الله فرمود:
1:30 این مرگ، نعمت‌های اهل نعمت را بر ایشان تباه کرده است،
1:35 پس نعمتی را جویید که در آن مرگی نباشد.
1:38 و مالک بن دینار رحمه‌الله فرمود:
1:43 در شگفتم از کسی که می‌داند مرگ سرانجام اوست،
1:46 و گور جایگاه ورود اوست،
1:48 چگونه با دنیا چشمش روشن می‌شود،
1:51 و چگونه زندگی‌اش در آن خوش می‌گردد؟
1:54 سپس می‌گرید.
1:56 و شاعری گفت:
1:58 صبح و شام برای نیازهای خود می‌رویم و می‌آییم،
2:01 و نیاز کسی که زندگی می‌کند پایان نمی‌یابد.
2:04 با مرگ انسان، نیازهایش می‌میرد،
2:07 و تا زمانی که باقی است، نیازی برای او باقی می‌ماند.
2:11 و معروف کرخی رحمه‌الله فرمود:
2:16 احمد بن حنبل را دیدم
2:18 که آثار عبادت بر او نمایان بود.
2:21 شنیدمش که سخنی می‌گفت که خیر را در بر داشت.
2:25 شنیدمش که می‌گفت:
2:27 هرکس بداند که اگر فراموش کند،
2:30 نیکی کند و بد نکند،
2:32 سخنی که درباره مرگ و هراس از آن گفته شده است.
2:37 از عبدالله بن عباس رضی‌الله‌عنهما روایت است
2:42 که از او درباره دو انسان پرسیده شد که مرگشان در یک چشم‌برهم‌زدن واقع شد:
2:47 یکی در مشرق و دیگری در مغرب.
2:51 توانایی فرشته مرگ بر آن دو چگونه است؟
2:55 فرمود:
2:56 توانایی فرشته مرگ بر اهل مشرق و مغرب،
3:01 و تاریکی‌ها و هوا و دریاها،
3:04 چون مردی است که سفره‌ای پیش روی او باشد
3:08 و از هر کدام که خواهد برگیرد.
3:12 و کعب الاحبار رحمه‌الله فرمود:
3:15 هرکس مرگ را بشناسد،
3:17 مصیبت‌ها و اندوه‌های دنیا بر او آسان می‌گردد.
3:21 و عمر بن عبدالعزیز رحمه‌الله فرمود:
3:24 این مرگ، زندگی اهل دنیا را با آنچه در آن از شادابی و شکوفایی دنیا دارند، تلخ کرده است.
3:32 در حالی که ایشان چنان در آن و بر آن بودند،
3:36 ناگهان فرشته‌ای از مرگ بر ایشان آمد،
3:38 و ایشان را از آنچه در آن بودند ربود.
3:41 پس وای و حسرت آنجا بر کسی که از مرگ پرهیز نکرد
3:46 و در روزگار آسایش آن را یاد نکرد،
3:49 تا برای خود خیری پیشاپیش فرستد که پس از جدایی از دنیا و اهلش آن را بیابد.
3:55 سپس عمر گریست تا آنکه گریه بر او چیره شد
3:59 و برخاست.
4:01 و از عبدالعزیز ابی مرحوم روایت است که گفت:
4:04 همراه حسن بصری رحمه‌الله بر بیماری وارد شدیم تا از او عیادت کنیم.
4:09 چون نزد او نشست، گفت:
4:12 حالت چگونه است؟
4:14 گفت: می‌بینم که اشتیاق خوراک دارم،
4:18 ولی نمی‌توانم آن را فرو برم،
4:21 و اشتیاق نوشیدنی دارم،
4:23 ولی نمی‌توانم آن را جرعه جرعه بنوشم.
4:26 فرمود:
4:27 پس حسن گریست
4:29 و گفت:
4:30 این خانه بر بیماری‌ها و دردها بنا شده است.
4:35 پس فرض کن که از بیماری‌ها سالم شوی و از دردها رهایی یابی،
4:39 آیا می‌توانی از مرگ رهایی یابی؟
4:43 فرمود:
4:44 پس خانه از گریه به لرزه درآمد.
4:47 و رحمه‌الله فرمود:
4:50 همانا از شما تندرست، انتظار بیماری‌ای می‌رود که به او برسد،
4:55 و از جوان شما، پیری که او را فرسوده کند،
4:58 و از پیر شما، مرگی که او را بیفکند.
5:01 آیا آنچه می‌شنوید، سرانجام نیست؟
5:04 آیا فردا روح از جسد جدا نمی‌شود؟
5:08 فردا کسی که از اهل و مالش جدا شده است،
5:11 فردا کسی که در کفنش پیچیده شده است،
5:14 فردا کسی که در گورش رها شده است،
5:17 فردا کسی که از دل دوستانش فراموش شده است،
5:20 کسانی که تلاش و اندوهش برای ایشان بود.
5:24 ای فرزند آدم،
5:26 مرگ بر تو فرود آمده است،
5:28 پس آمدنی نمی‌بینی،
5:30 و دیدارکننده‌ای نمی‌آید،
5:32 و با خویشاوندی سخن نمی‌گویی.
5:35 و حبیبی را نمی‌شناسی
5:37 صدا می‌زنی، پاسخ نمی‌دهد
5:40 می‌شنوی، اما نمی‌فهمی
5:43 خانه‌ها ویران شده‌اند
5:45 و فرزندان یتیم گشته‌اند
5:47 چشمت خیره مانده است
5:50 و بر خویشتن
5:52 دندان‌هایت سست شده‌اند
5:54 و زانوانت ناتوان گشته‌اند
5:56 و فرزندانت در نزد دیگران غریبه شده‌اند
5:59 نزد غیر تو
6:01 و رحمه‌الله گفت:
6:03 مرگ، دنیا را رسوا کرد
6:05 و در آن برای صاحب خرد
6:07 هیچ شادی‌ای باقی نگذاشت
6:09 و ابوبکر بن ابی‌الدنیا گفت:
6:13 در تشییع جنازه، برگه‌ای یافتم
6:15 که در آن نوشته شده بود:
6:17 همت خود را به دنیا بخشیدید
6:20 و سرعت فرا رسیدن مرگ‌ها را فراموش کردید
6:23 آگاه باشید، به الله سوگند
6:25 مرگ به‌زودی بر شما فرود خواهد آمد
6:26 از مرگ، روزی تاریک
6:29 که درازی همنشینی با نعمت، شما را از یاد می‌برد
6:32 و قطعاً پشیمان خواهید شد
6:34 و پشیمانی برای شما سودی نخواهد داشت
6:36 بر حذر باشید، بر حذر باشید
6:38 پیش از ناگهانی رسیدن مرگ‌ها، بر حذر باشید
6:41 و همسایگی با اهل بلا
6:44 و مردی به یکی از سلف گفت:
6:47 مرا پندی ده
6:48 گفت: لشکریان مرگ در انتظار تو هستند
6:52 و از زید بن اسلم
6:55 رحمه‌الله روایت شده که گفت:
6:57 هرگاه برای مؤمن
6:59 از گناهانش چیزی باقی بماند
7:01 که با عملش به آن نرسیده باشد،
7:03 مرگ بر او سخت می‌گردد
7:05 تا با سختی‌های جان‌کندن و شدائد آن
7:07 به درجه‌اش در بهشت برسد
7:10 و اما کافر،
7:12 اگر در دنیا کار نیکی انجام داده باشد،
7:14 (آن کار نیک در دنیا)
7:16 مرگ بر او آسان می‌شود
7:18 تا پاداش کار نیکش در دنیا کامل گردد
7:21 سپس به آتش می‌رود
7:24 و از ابراهیم بن اشعث
7:26 روایت شده که گفت:
7:27 هرگاه همراه فضیل
7:29 رحمه‌الله در تشییع جنازه‌ای بیرون می‌رفتیم،
7:32 او همواره پند می‌داد، یاد (خدا) می‌کرد و می‌گریست،
7:35 تا آن‌جا که گویی با یارانش وداع می‌کند،
7:38 (گویی) به سوی آخرت می‌رود،
7:41 تا به گورستان می‌رسید
7:43 و می‌نشست،
7:44 گویی در میان مردگان نشسته است،
7:47 از اندوه و گریه،
7:49 تا آن‌که برمی‌خاست،
7:51 و گویی از آخرت بازگشته است
7:54 و از آن خبر می‌دهد.
7:58 آنچه درباره جنازه‌ها و گورستان‌ها
8:00 و حالت جان‌کندن گفته شده است.
8:03 از ابوهریره رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
8:06 هرگاه کافر در گورش نهاده شود
8:09 و جایگاهش از آتش را ببیند،
8:12 می‌گوید:
8:13 پروردگارا، مرا بازگردانید
8:15 تا توبه کنم و کار شایسته انجام دهم.
8:18 به او گفته می‌شود:
8:19 آنچه باید عمر کنی، عمر کردی.
8:23 سپس گورش بر او تنگ می‌شود
8:25 و او مانند کسی است که گزیده شده باشد؛
8:27 می‌خوابد و هراسان می‌شود،
8:29 جانوران زمین به سوی او یورش می‌برند،
8:32 مارها و عقرب‌های آن.
8:36 و از ابراهیم نخعی رحمه‌الله روایت است که گفت:
8:40 اگر (مردم) در تشییع جنازه حاضر می‌شوند،
8:43 روزها غمگین باقی می‌مانند
8:45 و آن (اندوه) در آنان شناخته می‌شود.
8:47 (او) گفت:
8:49 و شما در جنازه‌هایتان از
8:52 سخنان دنیایتان حرف می‌زنید.
8:54 و از اعمش رحمه‌الله روایت است که گفت:
8:58 ما اگر در تشییع جنازه حاضر می‌شدیم،
9:01 نمی‌دانستیم کدام‌یک (از حاضران) تسلیت داده می‌شود،
9:04 از اندوه قوم.
9:06 و رحمه‌الله گفت:
9:08 مردم را دریافتم،
9:10 و هرگاه جنازه‌ای در میانشان بود،
9:13 می‌آمدند و خاموش می‌نشستند،
9:15 سخن نمی‌گفتند.
9:17 و چون (جنازه) نهاده می‌شد،
9:19 به هر مردی نگاه کردم
9:21 که عمامه‌اش را بر سینه نهاده است،
9:24 گویی پدرش یا برادرش یا پسرش است.
9:28 و از سلام بن ابی مطیع
9:30 رحمه‌الله روایت است که گفت:
9:32 قتاده رحمه‌الله را در تشییع جنازه‌ای دیدم
9:36 که تا هنگام بازگشت سخن نگفت،
9:39 و حریریه رحمه‌الله را در تشییع جنازه‌ای دیدم.
9:43 او همچنان گریست تا آنکه مردم پراکنده شدند
9:47 و من محمد بن واسع رحمه‌الله را در یک تشییع جنازه دیدم
9:52 او همواره سر در زیر انداخته و چشم به زیر افکنده بود
9:55 به راست و چپ نگاه نمی‌کرد
10:00 و از سفیان بن عیینه رحمه‌الله پرسیده شد
10:03 چرا برای آهسته سخن گفتن هنگام تشییع جنازه، توصیه می‌شد؟
10:08 گفت:
10:10 آن را به محشر شدن در پیشگاه الله تشبیه کرده‌اند
10:13 آیا نشنیده‌ای که می‌فرماید:
10:15 «و صداها در برابر خداوند رحمان فروتن شده‌اند»
10:18 پس جز نجوایی آهسته نمی‌شنوی.
10:21 و حسن رحمه‌الله در یک تشییع جنازه بود
10:25 مردی را دید که با همراه خود سخن می‌گوید و به او لبخند می‌زند
10:29 پس فرمود:
10:30 سبحان‌الله!
10:32 آیا آنچه پیش روی توست تو را از لبخند زدن بازنمی‌دارد؟
10:37 حسن گفت:
10:39 آنان مرگ را بزرگ می‌داشتند، به گونه‌ای که نزد آن صدایی بلند نمی‌شد
10:43 و از محمد بن کعب قرظی روایت شده که گفت:
10:47 به نزد عمر بن عبدالعزیز رحمه‌الله رفتم در حالی که او خلیفه بود
10:53 چون بر او وارد شدم، به او خیره شدم و طولانی نگریستم
10:57 پس فرمود:
10:59 تو مرا چنان می‌نگری که در مدینه نمی‌نگریستی
11:04 یعنی زمانی که او در آنجا والی بود
11:07 گفتم:
11:09 آری، ای امیرالمؤمنین
11:11 از آنچه بر پیکرت گذشته، دچار شگفتی شدم
11:14 و رنگ چهره‌ات دگرگون شده
11:16 و موهای سرت ریخته است
11:18 فرمود:
11:20 اگر پس از سه روز در قبر مرا می‌دیدی چه می‌کردی؟
11:23 در حالی که مردمک چشمانم بر گونه‌ام فرو ریخته بود
11:27 و چرک و کرم از بینی و دهانم بیرون آمده بود
11:31 آنگاه خود را بسیار ناپسند می‌یافتم
11:34 و مردی به امام احمد بن حنبل رحمه‌الله گفت:
11:38 مرا سفارش کن
11:40 به او فرمود:
11:41 بنگر آنچه را دوست داری در قبرت همسایه‌ات باشد
11:46 پس بدان عمل کن
11:50 قبر آرامش مؤمن است
11:52 از ابوایوب انصاری رضی‌الله‌عنه روایت شده که گفت:
11:59 چون جان بنده گرفته شود
12:01 بندگان مهربان خدا به استقبال او می‌آیند
12:05 همان‌گونه که در دنیا مژده‌رسان را استقبال می‌کنند
12:08 پس به سوی او روی می‌آورند تا از او بپرسند
12:11 برخی به برخی دیگر می‌گویند:
12:14 برادرتان را رها کنید تا آرام گیرد
12:17 زیرا او در رنج بوده است
12:20 سپس به سوی او روی می‌آورند و می‌پرسند که فلان کس چه کرد؟
12:24 فلان زن چه کرد؟
12:26 آیا ازدواج کرده است؟
12:28 و چون از مردی بپرسند که پیش از او مرده است
12:32 به آنان گفته می‌شود:
12:33 او درگذشته است
12:35 می‌گویند:
12:37 «إنا لله وإنا إلیه راجعون»
12:40 او را به مادرش هاویه برده‌اند
12:43 چه بد مادری است
12:45 و چه بد پرورش‌دهنده‌ای است
12:47 فرمود:
12:48 اعمال آنان بر ایشان عرضه می‌شود
12:51 پس اگر کار نیکی ببینند
12:53 شادمان و مژده‌یاب می‌شوند
12:55 و می‌گویند:
12:57 این نعمت توست بر بنده‌ات
12:59 پس آن را کامل گردان
13:01 و اگر کار بدی ببینند می‌گویند:
13:03 بارالها، بنده‌ات را بازگردان
13:06 و مسروق رحمه‌الله فرموده است:
13:10 برای مؤمن هیچ خانه‌ای بهتر از گور نیست
13:14 که در آن از اندوه‌های دنیا آسوده شده
13:18 و از عذاب الله در امان است
13:20 تلقین شهادت به محتضر
13:25 عمر بن خطاب رضی‌الله‌عنه فرموده است:
13:29 مردگان خود را حاضر کنید و آنان را یادآوری کنید
13:33 زیرا آنان چیزهایی را می‌بینند که شما نمی‌بینید
13:36 و به ایشان شهادت را تلقین کنید
13:38 «لا إله إلا الله»
13:41 و حسن بن ربیع گفته است:
13:45 از ابن مبارک رحمه‌الله شنیدم
13:48 هنگامی که مرگش فرا رسید
13:50 و نصیر به او نزدیک شد و گفت:
13:52 ای ابوعبدالرحمن!
13:55 بگو: «لا إله إلا الله»
13:58 به او گفت:
13:59 ای نصیر!
14:01 سختی کلام را بر من می‌بینی
14:04 پس چون مرا شنیدی که آن را گفتم
14:06 آن را بر من بازمگردان
14:08 تا آن‌که مرا بشنوی
14:10 پس از آن سخنی بر زبان آورده باشم
14:13 زیرا آنان دوست می‌داشتند
14:16 که آخرین سخن بنده همان باشد