از مجموعهٔ زندگی سلف صالح (مجموعه کامل شد)
· درس 58 از 72
خلاصه ای از زندگی سلف بین قول و عمل | قسمت (58) | توبه، تدبر و تفکر، گوشه گیری از مردم
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:04
حیات سلف
0:06
میان گفتار و کردار
0:09
توبه و بازگشت به سوی الله
0:15
از عایشه رضیاللهعنها روایت است که گفت
0:18
«خوشا به حال کسی که در نامهعملش استغفار فراوان بیابد»
0:23
و از عبدالله بن عون رحمهالله روایت است که گفت
0:28
اگر مردی برای این پادشاهان در دنیا رابطهای برقرار کند، برایش سودی نخواهد داشت
0:34
پس چگونه است حال کسی که با آن که آسمانها و زمین و آنچه میان آنهاست از آنِ اوست، پیوند برقرار کند
0:40
و آنچه زیر خاک است
0:42
و یحیی بن معاذ رحمهالله گفت
0:45
توبهکار را افتخاری است که هیچ افتخاری با آن برابری نمیکند
0:49
الله به توبهاش شادمان میشود
0:51
و از ربیع بن خثیم رحمهالله روایت است
0:56
که به یارانش گفت
0:58
آیا میدانید درد و دارو و شفا چیست؟
1:02
گفتند: نه
1:04
گفت
1:05
درد، گناهان است
1:07
و دارو، استغفار است
1:09
و شفا آن است که توبه کنی و دیگر بازنگردی
1:13
و از سعید جریری روایت است که گفت
1:16
به حسن رحمهالله گفتم
1:18
ای ابوسعید
1:20
مردی گناه میکند، سپس توبه میکند
1:23
باز گناه میکند، باز توبه میکند
1:25
باز گناه میکند، باز توبه میکند
1:28
تا کی (ادامه خواهد داشت)؟
1:31
گفت
1:32
این را جز نشانههای اخلاق مؤمنان نمیدانم
1:36
و از شقیق بن ابراهیم بلخی رحمهالله روایت است که گفت
1:40
نشانه توبه
1:42
گریستن بر آنچه گذشته است
1:45
و ترس از افتادن در گناه
1:48
و دوری از دوستان بد
1:50
و همنشینی با نیکان
1:55
تأمل و اندیشهورزی
1:57
از ابوالدرداء رضیاللهعنه روایت است که گفت
2:03
یک ساعت اندیشیدن از یک شب عبادت (در شب) بهتر است
2:07
و از امالدرداء رضیاللهعنها پرسیده شد
2:11
بهترین عمل ابوالدرداء رضیاللهعنه چه بود؟
2:15
گفت
2:17
اندیشیدن و عبرت گرفتن
2:20
و از یوسف بن سعید بن مسلم روایت است که گفت
2:23
به علی بن بکار گفتم
2:25
ابراهیم بن ادهم رحمهالله بسیار نماز میگزارد؟
2:30
گفت: نه
2:32
بلکه او اهل اندیشه بود
2:34
تمام شب مینشست و میاندیشید
2:38
و به ابراهیم رحمهالله گفته شد
2:41
تو اندیشه را بسیار کم میکنی؟
2:43
گفت
2:45
اندیشه مغز عمل است
2:47
و حسن بصری رحمهالله گفت
2:50
اندیشه آیینهای است
2:52
نیکیها و بدیهای تو را به تو نشان میدهد
2:55
و نیز گفت رحمهالله
2:58
یک ساعت اندیشیدن
3:00
از یک شب عبادت بهتر است
3:02
گوشهگیری
3:07
و اهمیت بینیازی از مردم
3:09
و نپرسیدن از آنان
3:11
کنارهگیری از مردم
3:14
و پرهیز از آمیزش بسیار با آنان
3:16
و برحذر بودن از ایشان
3:18
عمر بن خطاب رضیاللهعنه گفت
3:23
بهره خود را از گوشهگیری بگیرید
3:25
و از ابوالدرداء رضیاللهعنه روایت است
3:28
که گفت
3:30
آری، صومعه مرد مسلمان خانهاش است
3:34
که در آن چشم و گوش و شرمگاهش را باز میدارد
3:38
و از نشستن در بازارها برحذر باشید
3:41
زیرا آنجا (وقت را) تباه و (دل را) مشغول میسازد
3:44
و از طلحة بن عبیدالله رضیاللهعنه روایت است
3:48
او از زیرکان قریش بود
3:50
گفت
3:52
کمترین عیب انسان
3:54
آن است که در خانهاش بسیار بنشیند
3:56
و از عثمان بن ابیالعاص رضیاللهعنه روایت است
4:00
که گفت
4:02
اگر نماز جمعه و جماعت نبود
4:04
در بالای همین خانهام خانهای میساختم
4:08
و از آن بیرون نمیآمدم تا آنکه به گورم بیرون برند
4:12
و وهیب بن الورد رحمهالله گفت
4:16
گفته میشد
4:18
حکمت ده بخش است
4:20
نُه بخش آن در خاموشی است
4:22
و بخش دهم، کنارهگیری از مردم است
4:25
من خود را بر خاموشی واداشتم
4:27
اما ندیدم که بتوانم بر هرچه میخواهم از آن (سخن) مسلط باشم
4:31
پس دیدم که این ده بخش، کنارهگیری از مردم است
4:36
و سری سقطی رحمهالله گفت
4:40
از کمی راستی، بسیاری همنشینان است
4:44
و به ابن مبارک رحمهالله گفته شد
4:47
وقتی با ما نماز میگزاری، با ما نمینشینی؟
4:51
گفت
4:53
میروم با صحابه و تابعین مینشینم
4:56
گفته شد
4:58
صحابه و تابعین از کجا (پیدا میشوند)؟
5:00
گفت
5:02
میروم در علمم نظر میکنم
5:04
و آثار و اعمال ایشان را درمییابد.
5:07
با شما چه کنم
5:09
شما مردم را غیبت میکنید
5:12
و دوری از بسیاری از مردم
5:14
نزدیکتر به الله
5:16
از مردم بگریز، همانگونه که از شیر میگریزی.
5:20
به دینت چنگ بزن تا تلاشت برایت سالم بماند
5:24
امام مالک بن انس رحمهالله فرمود
5:29
مردمانی که درگذشتند
5:31
آنان تنهایی و کنارهگیری از مردم را دوست دارند
5:35
حبیب، ابومحمد رحمهالله، و...
5:39
در خانهاش تنها میماند و میگوید
5:42
هرکس که چشمش به تو روشن نشود، هرگز روشن نشود
5:46
و آنکه با تو انس نگیرد، (در حقیقت) هیچگونه انسی ندارد.
5:49
مالک بن دینار رحمهالله گفت:
5:54
هر برادر و همنشین و همراه
5:57
از آن در امر دینت هیچ خیری نمیبری
6:00
پس از آن بگریز
6:02
و برخی از سلف رحمهالله گفتهاند
6:05
در شگفتم از کسی که راه رسیدن به پروردگارش را شناخته است
6:08
چگونه با دیگران زندگی میکند؟
6:11
اهمیت بینیازی از مردم
6:17
و پرسشنکردن از ایشان و قطع منّت (نهادن) بر آنان
6:20
از امالدرداء روایت شده که گفت
6:24
ابوالدرداء رضیاللهعنه به من گفت
6:27
از مردم چیزی مخواه
6:30
گفت: گفتم: پس کجا را نیازمند شدی؟
6:33
گفت: «پس کجا به آن نیاز داری؟»
6:36
و [آنها] را دنبال کن، دروکنندگان را
6:39
پس بنگر چه چیزی از آنان فرو افتاد.
6:42
سپس آن را بکوب، سپس آن را بسا و سپس بخور.
6:45
و از مردم چیزی مخواه
6:49
سفیان ثوری رحمهالله گفت:
6:52
بر تو باد به کسب پاک و حلال
6:55
و آنچه با دستت به دست میآوری
6:58
پس کسی که آلودگیهای مردم را میخورد
7:01
آن را بخوری یا بپوشی
7:04
کسی که پلیدیها و آلودگیهای مردم را میخورد
7:07
او از روی هوای نفس سخن میگوید.
7:10
و با مردم فروتنی میکند
7:13
از ترس اینکه (ثواب آن) از او بازداشته شود
7:16
زیرا آنکه چیزی از مال خود به تو میدهد،
7:19
این تنها چرک آن است.
7:22
تفسیر و سخه
7:25
هیچکس برای ما چیزی نزد مردم ندارد
7:28
مگر آنکه نزد مردم خوار و زبون میشود.
7:31
و از قتاده روایت شده که گفت
7:34
خلید بن عبدالله العصری را یافتم
7:37
ایشان رحمهالله فرمود:
7:40
مؤمن را پاکدامن مییابی، پیش از هر چیز
7:43
و او را توانگر مییابی که نیازمند است.
7:46
... او را پاکدامن و منزه از درخواست از مردم خواهی یافت.
7:49
از پروردگارش، عزّ وجل، [این را] میپرسد.
7:52
در برابر پروردگارش فروتن و در نزد خویش باعزت
7:55
بینیاز از مردم
7:58
فقیر به پروردگارش
8:02
قتاده، رحمهالله، گفته است:
8:05
آن اخلاق مؤمن است
8:08
او بهترین یاریدهنده است و آسانترین مردم از نظر مخارج و هزینهها
8:13
اقوال برخی از سلف
8:16
در برتری معاشرت با مردم
8:19
و راهنمایی ایشان نسبت به کسانی که با آنان معاشرت داشتند
8:24
و ایشان رحمهالله تنبیه کرد و فرمود
8:27
قلبم با خودم گفتهام که با مردم معاشرت نکنم.
8:30
پس چه میبینی؟
8:33
گفت: «این کار را نکن.»
8:36
ناگزیر مردم به تو نیازمندند
8:39
و ناگزیر از آنان هستی
8:42
نیازهای تو به سوی ایشان است
8:45
و برای ایشان به سوی تو نیازهایی است
8:48
ولی در میانشان کر باش، و شنوا باش.
8:51
خاموشی و گفتار
8:54
در نزد وهب بن منبه رحمهالله یاد شد (یا: یادی به میان آمد)
8:57
عبادت بنیاسرائیل و سیاحتهایشان
9:00
فرمود: وهب رحمهالله گفته است
9:03
هر که با مردم آمیزش کند
9:06
و بردباری در برابر آزار آنان
9:09
برای من بهتر بود
9:12
امام شافعی رحمهالله فرمود
9:15
کنارهگیری از مردم، دشمنی را به بار میآورد.
9:18
و انس گرفتن با ایشان مایهٔ (آوردن) ...
9:21
همنشینان بد
9:24
پس میان حالت انقباض و حالت انبساط باش
9:28
امام احمد رحمهالله گفت:
9:31
هنگامی که فتنه
9:34
مانعی ندارد که مرد هر جا بخواهد کنارهگیری کند
9:37
و اما اگر فتنهای در کار نباشد
9:40
پس شهرها بهتر است