از مجموعهٔ زندگی سلف صالح (مجموعه کامل شد)
· درس 41 از 72
خلاصه ای از زندگی سلف بین قول و عمل | قسمت (41) | هدایا و بخشش، حسادت و عفت
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:04
زندگی سلف میان گفتار و کردار
0:09
هدایا و بخششها
0:13
از عبدالله بن سعدی روایت است
0:17
که او در خلافت عمر رضیاللهعنه نزد او آمد
0:22
پس عمر به او گفت
0:24
آیا به من خبر نرسیده که تو کارهایی از کارهای مردم را بر عهده داری؟
0:28
و چون مزد آن کار را به تو میدهند، آن را ناخوش میداری؟
0:32
گفتم: آری
0:33
پس عمر گفت
0:35
پس قصد تو از آن چیست؟
0:37
گفتم:
0:38
من اسبها و بردگانی دارم
0:41
و در خیر و نعمت هستم
0:43
و میخواهم مزد کارم را صدقه بر مسلمانان قرار دهم
0:47
عمر گفت:
0:49
چنین مکن
0:50
زیرا من نیز آنچه را تو خواستی، خواسته بودم
0:53
پس رسول الله (ﷺ) به من عطا میفرمود
0:58
و من میگفتم:
0:59
آن را به کسی بده که از من نیازمندتر است
1:02
تا آنکه یک بار مالی به من عطا فرمود
1:05
گفتم:
1:07
آن را به کسی بده که از من نیازمندتر است
1:10
پس پیامبر (ﷺ) فرمود:
1:13
هرگاه چیزی بیآنکه درخواست کنی به تو داده شد
1:17
پس بخور و صدقه بده
1:19
سالم گفت:
1:21
و به همین سبب بود که ابن عمر رضیاللهعنه
1:25
از کسی چیزی درخواست نمیکرد
1:27
و آنچه را به او داده میشد، رد نمیکرد
1:31
و از امام احمد رحمهالله پرسیده شد
1:34
درباره مردی که هدیهای به او تقدیم میشود
1:36
آیا رواست که آن را بپذیرد؟
1:38
پس فرمود:
1:40
پیامبر (ﷺ) هدیه را میپذیرفت و در برابر آن پاداش میداد
1:46
به نظر من اگر آن را پذیرفت، باید پاداش دهد
1:50
گفته میشود:
1:52
آن که خشمگرفته را راضی میکند،
1:54
و آن که با سلطان مهربانی میکند،
1:56
و آن که کینهها را از دلها میزداید،
1:58
و آن که غرامتها را دفع میکند،
2:00
و آن که از امر ناپسند میپرهیزد،
2:02
و آن که دلهای دوریگزیده را به خود جلب میکند،
2:04
جز با مانند هدیه و نیکی، [چنین نمیکند]
2:08
و شاعری گفته است:
2:10
هدایای مردم به یکدیگر
2:13
پیوندی در دلهایشان پدید میآورد
2:16
و در سینهها مهر و دوستی میکارد
2:19
و چون حاضر شوند، زیبایی بر ایشان میپوشاند
2:25
موضع سلف درباره ستایش و ثنا
2:30
از عمر بن خطاب رضیاللهعنه روایت است که گفت:
2:34
ستایش، سربریدن است
2:37
و از مردی از اصحاب رسول الله (ﷺ)
2:41
از صدر این امت
2:43
که او فضیلتی داشت
2:45
روایت است که چون او را ستایش میکردند یا مدح میگفتند، میشنید
2:50
میگفت:
2:51
خدایا، مرا به آنچه میگویند بازخواست مکن
2:55
و آنچه را نمیدانند، بر من ببخشای
2:58
و از حسن رحمهالله روایت است که گفت:
3:01
مردی که خود را آشکارا نکوهش کند،
3:04
در نهان آن را ستوده است
3:07
و گفته میشد:
3:09
کسی که عیب خود را آشکار سازد، به راستی خود را پاک شمرده است
3:13
و ربیع بن خثیم رحمهالله به پسرش گفت:
3:17
فراوانی ستایش مردم از خودت تو را نفریبد
3:21
زیرا عمل تو است که به تو میرسد
3:25
و سفیان بن عیینه رحمهالله گفت:
3:29
ستایش به کسی که خود را میشناسد زیان نمیرساند
3:32
و از مالک بن دینار رحمهالله روایت است که گفت:
3:36
هرگاه مرد به ستایش خود بپردازد،
3:39
فروغ او از میان میرود
3:41
و نیز فرمود رحمهالله:
3:44
از آن زمان که مردم را شناختم، به ستایش ایشان شاد نشدم
3:48
و از نکوهش ایشان ناخرسند نشدم
3:50
زیرا ستایشکنندهشان افراطکار است
3:52
و نکوهشکنندهشان نیز افراطکار است
3:55
و وهب بن منبه
3:57
و عوف بن ابی جمیله رحمهمالله گفتند:
4:00
از اخلاق منافق آن است
4:03
که دوست بدارد ستایش شود و نکوهش را ناخوش دارد
4:08
غیرت و عفت
4:12
از ابوعبدالله محمد بن احمد قاضی روایت است که گفت:
4:16
در مجلس موسی بن اسحاق قاضی، رحمهالله، در ری حاضر شدم
4:21
در سال ۲۸۶
4:25
پس زنی پیش آمد
4:27
ولی او بر شوهرش ۵۰۰ دینار مهریه ادعا کرد
4:31
پس [شوهر] انکار کرد
4:33
پس قاضی گفت:
4:34
گواهانت کجایند؟
4:36
[زن] گفت:
4:37
آنان را حاضر کردهام
4:39
پس [قاضی] از برخی گواهان خواست که به زن نگاه کند
4:43
تا در شهادت خود به او اشاره کند
4:46
پس گواه برخاست و به زن گفت:
4:49
برخیز
4:50
پس شوهر گفت:
4:52
چه میکنید؟
4:53
وکیل گفت:
4:55
به همسرت نگاه میکنند در حالی که صورتش باز است
4:58
تا آنان بشناسند او را
5:01
پس شوهر گفت
5:03
پس من قاضی را گواه میگیرم
5:05
که این مهری که او ادعا میکند بر عهده من است
5:09
و چهرهاش را نمیپوشاند
5:11
پس زن از آنچه از شوهرش سر زده بود خبر داد
5:15
پس گفت
5:16
پس من قاضی را گواه میگیرم
5:19
که این مهر را به او بخشیدهام
5:22
و او را از آن در دنیا و آخرت بری کردم
5:26
پس قاضی گفت
5:27
این در باب مکارم اخلاق نوشته شود
5:34
درنگ و تأمل و مدارا
5:36
و نکوهش شتابزدگی
5:40
مردی بادیهنشین نزد معاویه رضیاللهعنه به چیزی شهادت داد که او را ناخوش آمد
5:46
پس معاویه به او گفت
5:48
دروغ گفتی
5:49
پس آن مرد بادیهنشین گفت
5:51
به خدا سوگند، دروغگو در جامههای تو پیچیده است
5:55
پس معاویه لبخند زد و گفت
5:58
این سزای کسی است که شتاب کند
6:01
و از عروه بن زبیر رحمهالله روایت است که گفت
6:05
در حکمت نوشته شده است
6:07
مدارا سرِ حکمت است
6:10
و از امثال عرب
6:13
چه بسا شتاب که مهلتی به بار آورد
6:16
این مثل برای مردی زده میشود که کاری را انجام میدهد و آن را محکم نمیکند
6:20
به سبب شتاب در آن
6:22
پس ناگزیر میشود که بازگردد و آن را بشکند و سپس از نو آغاز کند
6:28
و ابراهیم خواص رحمهالله گفت
6:31
شتاب از رسیدن به حق باز میدارد
6:36
زندگی سلف
6:39
میان گفتار و کردار