از مجموعهٔ زندگی سلف صالح (مجموعه کامل شد) · درس 20 از 72

خلاصه ای از زندگی سلف بین قول و عمل | قسمت (20) | احوال پیشینیان با حاکمان

◉ 716 بازدید ⏱ 14:17 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:04 زندگی سلف میان گفتار و کردار
0:11 حال سلف در برابر امور مهم
0:14 اطاعت ایشان و تشویق به ملازمت جماعت
0:19 مردی به ابن عمر رضی‌الله‌عنه نامه نوشت
0:24 که هرچه از علم است برایم بنویس
0:27 پس [ابن عمر] برایش نوشت
0:29 همانا علم بسیار است
0:32 اما اگر بتوانی که الله را ملاقات کنی
0:35 سبک‌بار از خون مردم باشی
0:38 تهی‌شکم از اموال ایشان باشی
0:41 زبانت را از آبروی ایشان بازداری
0:44 و ملازم فرمان جماعتشان باشی
0:47 پس چنین کن
0:49 و ابو زرعه رازی رحمه‌الله گفت
0:53 جمعه و جهاد نزد ما همراه با
0:56 نیکوکار و فاجر است
0:58 از کسانی که آن کار را از سوی حاکمان متصدی می‌شوند
1:04 مدارا با ایشان و نرمی و ملایمت در معامله با آنان
1:10 به اسامه بن زید رضی‌الله‌عنه گفته شد
1:14 آیا بر عثمان بن عفان رضی‌الله‌عنه وارد نمی‌شوی
1:18 تا با او سخن بگویی؟
1:20 پس گفت:
1:22 آیا می‌پندارید که من با او سخن نمی‌گویم؟
1:25 جز آنکه شما بشنوید
1:27 به خدا سوگند با او میان خود و او سخن گفته‌ام
1:31 بی‌آنکه بخواهم دری را بگشایم
1:34 که نخستین کسی باشم که آن را می‌گشاید
1:36 و من کسی نیستم که به مردی بگویم
1:40 پس از آنکه بر دو نفر امیر باشد
1:43 تو بهترینی
1:45 پس از آنکه از رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیدم که می‌فرمود:
1:51 مردی را می‌آورند و در آتش افکنده می‌شود
1:55 پس در آن مانند آسیاب شدن الاغ به آسیابش خرد می‌شود
2:00 اهل دوزخ گرد او می‌گردند
2:03 و می‌گویند:
2:04 ای فلانی!
2:06 آیا تو به کار نیک فرمان نمی‌دادی و از کار زشت باز نمی‌داشتی؟
2:11 پس می‌گوید:
2:12 من به کار نیک فرمان می‌دادم اما خود آن را انجام نمی‌دادم
2:17 و از کار زشت باز می‌داشتم اما خود آن را انجام می‌دادم
2:21 و از ابن عمر رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
2:25 بر حفصه وارد شدم و گفتم:
2:28 از مردم آنچه را که می‌بینی پیش آمده است
2:31 و از امر [خلافت] چیزی برای من قرار داده نشده است
2:35 [حفصه] گفت:
2:36 پس به ایشان بپیوند که آنان منتظر تواند
2:40 و می‌ترسم که در بازماندن تو از آنان تفرقه‌ای باشد
2:45 پس [ابن عمر] از او پروا نکرد تا رفت
2:48 چون مردم پراکنده شدند
2:50 معاویه خطبه خواند و گفت:
2:53 هرکس می‌خواهد در این امر سخن بگوید
2:57 پس سر خود را نزد من بالا آورد
3:00 که ما به آن از او و از پدرش سزاوارتریم
3:04 حبیب بن مسلمه گفت:
3:07 آیا او را پاسخ ندهم؟ پدرم و مادرم فدایت باد!
3:11 پس ابن عمر گفت:
3:13 دامن حِبوه‌ام را گشودم
3:15 و قصد کردم که بگویم:
3:17 به آن سزاوارتری از تو،
3:19 از آن کس که با تو و پدرت بر اسلام جنگید
3:23 اما ترسیدم که سخنی بگویم که جمع را پراکنده سازد
3:27 و در آن خون ریخته شود
3:30 پس آنچه را که الله در بهشت‌ها برای [صابران] آماده کرده یادآور شدم
3:36 اظهار حق آشکارا
3:38 و پرهیز از مداهنه در نصیحت به ایشان
3:42 عبیدالله بن زیاد به عیادت
3:45 معقل بن یسار رضی‌الله‌عنه آمد
3:48 در بیماری‌ای که در آن درگذشت
3:51 پس معقل به او گفت:
3:54 من حدیثی را برای تو بازگو می‌کنم که از رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیده‌ام
4:01 از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیدم که می‌فرمود:
4:05 هیچ بنده‌ای نیست که الله او را بر رعیتی گمارد
4:09 و او آنان را با خیرخواهی پاسداری نکند
4:12 مگر آنکه بوی بهشت را نخواهد یافت
4:16 و محمد بن واسع رحمه‌الله
4:19 همراه یزید بن مهلب در خراسان به غزا بود
4:24 پس از او برای حج اجازه خواست
4:26 او نیز به او اجازه داد
4:27 پس [یزید] به او گفت:
4:29 برایت [بخششی] دستور می‌دهیم
4:31 [محمد] گفت:
4:32 آیا دستور دهی که برای تمام لشکر [داده شود]؟
4:35 [یزید] گفت: نه
4:37 [محمد] گفت:
4:38 مرا به آن نیازی نیست
4:41 و از زید بن اسلم روایت است که گفت:
4:43 با ابوحازم رحمه‌الله در تابستان [به غزا] بودم
4:48 پس عبدالرحمن بن خالد نزد ابوحازم فرستاد
4:52 که نزد ما آیی تا از تو بپرسیم و با هم سخن بگوییم
4:57 پس ابوحازم گفت:
4:59 پناه بر الله!
5:01 اهل علم را درک کرده‌ام
5:03 که دین را نزد اهل دنیا نمی‌بردند
5:06 پس من نخستین کسی نخواهم بود که چنین کند
5:10 اگر حاجتی داری، به ما بازگو
5:14 پس عبدالرحمن به سوی او رفت و از او درخواست کرد
5:17 و به او گفت:
5:19 به‌واسطه این [رفتار] بر ما کرامتت افزون شد
5:23 و به امام مالک رحمه‌الله گفته شد
5:27 تو بر سلطان وارد می‌شوی
5:29 و آنان ستم می‌کنند و بیداد می‌ورزند
5:32 پس گفت:
5:34 خدا بر تو رحمت کند
5:35 پس کجاست آن که حق را بی‌پروا بیان کند؟
5:39 و امام احمد رحمه‌الله گفت:
5:42 اگر شمشیر بر من عرضه شود، پاسخ نخواهم داد.
5:46 یعنی به ایشان پاسخی نمی‌دهم که با دین الله مخالف باشد،
5:51 آنچه را که والی یا امیر آن را می‌خواهد،
5:53 برای خشنودی‌شان یا از ترس ایشان.
5:56 و گفت:
5:58 هرگاه عالم از روی تقیه پاسخ دهد،
6:01 و جاهل از روی نادانی،
6:03 پس حق کی آشکار خواهد شد؟
6:07 راهنمایی‌ها و اندرزهای سلف
6:10 برای کسی که می‌خواهد با ایشان نزدیک شود:
6:13 از حذیفة بن یمان رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
6:18 از موقعیت‌های فتنه بپرهیزید.
6:21 گفته شد:
6:22 ای ابا عبدالله، موقعیت‌های فتنه چیست؟
6:26 گفت:
6:27 درهای امیران (فرمانروایان ستمگر) است.
6:30 یکی از شما بر امیر وارد می‌شود،
6:32 پس او را در دروغ تصدیق می‌کند
6:35 و چیزی می‌گوید که در آن نیست.
6:38 و مسلم بن عمر رحمه‌الله گفت:
6:42 سزاوار است کسی که به سلطان خدمت می‌کند،
6:44 هنگامی که آنان از او خشنودند، مغرور نشود،
6:48 و هنگامی که بر او خشم گرفتند، دگرگون نشود،
6:52 و آنچه را بر دوش او نهاده‌اند سنگین نشمارد،
6:54 و در درخواست خود از ایشان اصرار نورزد.
6:57 و اوزاعی رحمه‌الله گفت:
7:01 هرکس بر سلطانی حاضر شود
7:03 و او به کاری دستور دهد که حق نیست،
7:06 و در آن ترسی از فوت (فرصت) نباشد،
7:09 پس در آن حال با او سخن نگوید،
7:13 و خلوت کند با او (و نصیحت کند).
7:15 و اگر دیدی که او به کاری فرمان می‌دهد که در آن ترس از فوت فرصت است،
7:19 پس ناگزیر از گفتگو با او هستی،
7:22 هرچه بر تو رسد از آن،
7:25 صبر بر ستم ایشان،
7:29 و خروج نکردن بر ایشان،
7:32 و نکوهش کسی که چنین کند.
7:34 عبدالله بن مسعود رضی‌الله‌عنه در خطبه خود گفت:
7:40 ای مردم!
7:42 بر شما باد طاعت و جماعت،
7:45 زیرا آن ریسمان الله عزوجل است که به آن فرمان داده،
7:50 و آنچه در جماعت ناخوش می‌دارید، بهتر است از آنچه در تفرقه دوست می‌دارید.
7:56 و ابن عمر رضی‌الله‌عنه هنگامی که بیعت یزید به او رسید، گفت:
8:01 اگر خیر باشد، خشنودیم،
8:04 و اگر بلا باشد، صبر می‌کنیم.
8:07 و از نافع رحمه‌الله روایت است که گفت:
8:12 هنگامی که اهل مدینه یزید بن معاویه را خلع کردند،
8:16 ابن عمر رضی‌الله‌عنه خاندان و فرزندانش را گرد آورد
8:20 و گفت:
8:21 من از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیدم که می‌فرمود:
8:26 در روز قیامت برای هر پیمان‌شکنی پرچمی نصب می‌شود.
8:31 و ما با این مرد بر بیعت الله و رسولش بیعت کرده‌ایم،
8:36 و من هیچ پیمان‌شکنی را بزرگ‌تر از این نمی‌دانم
8:39 که مردی بر بیعت الله و رسولش بیعت کند
8:44 سپس برای او جنگ برپا شود.
8:47 و من نمی‌دانم که هیچ‌یک از شما در این امر خلع کند یا بیعت بندد،
8:53 جز آنکه میان من و او جدایی خواهد بود.
8:58 و به حسن بصری رحمه‌الله گفته شد:
9:01 ای ابا سعید،
9:03 خارجی‌ای در خریبه قیام کرد،
9:06 و آن محله‌ای نزدیک بصره است.
9:09 پس گفت:
9:10 بیچاره‌ای که منکری دید و آن را انکار کرد،
9:14 پس در چیزی افتاد که از آن منکرتر بود.
9:17 و ابوالحارث گفت:
9:19 از امام احمد رحمه‌الله درباره امری پرسیدم که در بغداد رخ داده بود
9:25 و گروهی قصد خروج داشتند.
9:28 گفتم:
9:29 ای ابا عبدالله،
9:31 درباره خروج همراه این گروه چه می‌فرمایی؟
9:35 پس او این کار را بر ایشان انکار کرد
9:38 و شروع کرد به گفتن:
9:39 سبحان الله!
9:41 خونها، خونها!
9:43 من این را روا نمی‌دانم و به آن فرمان نمی‌دهم.
9:46 صبر بر آنچه ما در آنیم بهتر است از فتنه‌ای
9:50 که در آن خون‌ها ریخته شود
9:53 و اموال مباح گردد
9:55 و حرمت‌ها هتک شود.
9:58 آیا ندانستی که مردم در آن زمان در چه حالی بودند؟
10:01 یعنی در روزگار فتنه.
10:04 گفتم:
10:05 و مردم امروز؟
10:07 آیا ایشان در فتنه نیستند، ای ابا عبدالله؟
10:10 گفت:
10:12 اگر چنین باشد،
10:14 پس آن فقط فتنه‌ای خاص است.
10:17 اما هرگاه شمشیر به کار افتد،
10:19 فتنه همه‌گیر شود و راه‌ها بریده گردد.
10:22 صبر بر این [بهتر است].
10:25 و دینت برای تو سالم بماند، این برای تو بهتر است.
10:28 و دیدم که او خروج بر امامان را انکار می‌کرد.
10:32 و گفت:
10:33 خون‌ها!
10:34 من این را نمی‌بینم و به آن دستور نمی‌دهم.
10:39 و حنبل دربارهٔ ولایت واثق گفت:
10:42 فقهای بغداد نزد ابو عبدالله گرد آمدند،
10:46 و به سوی ابو عبدالله آمدند.
10:49 پس از او اجازه خواستم برای ایشان.
10:51 گفتند:
10:52 ای ابا عبدالله!
10:54 این امر سخت شده و گسترش یافته است،
10:58 و منظورشان آشکار کردن قول به خلق قرآن و امور دیگر بود.
11:02 ابو عبدالله به ایشان گفت:
11:05 پس چه می‌خواهید؟
11:07 گفتند:
11:08 که با تو مشورت کنیم که ما به امارت و سلطنت او راضی نیستیم.
11:15 ابو عبدالله ساعتی با ایشان مناظره کرد،
11:18 و به ایشان گفت:
11:20 بر شما باد به انکار با دل‌هایتان،
11:23 و دستی از طاعت را جدا نکنید،
11:26 و عصای مسلمانان را نشکافید،
11:29 و خون خودتان و خون مسلمانانی که با شماست را نریزید،
11:34 در عاقبت کارتان بنگرید،
11:37 و صبر کنید تا نیکوکار آسوده شود
11:40 یا از بدکار آسوده شوند.
11:44 دعا برای ایشان، و دوری از ستایش ایشان مگر به حق.
11:51 فضیل بن عیاض رحمه‌الله گفت:
11:54 اگر دعای مستجاب داشتم،
11:57 آن را جز برای امام قرار نمی‌دادم،
12:00 زیرا صلاح امام، صلاح شهرها و بندگان است.
12:04 و از عمر بن فضل روایت است که گفت:
12:08 از ابوالعلاء رحمه‌الله پرسیدم
12:11 در حالی که حجاج در عبای خود بود،
12:14 گفتم: ای ابوالعلاء!
12:17 آیا حجاج را دشنام دهم؟
12:19 گفت: برای او صلاح را دعا کن،
12:22 زیرا صلاح او برای تو بهتر است.
12:25 فوایدی دیگر:
12:30 عمر بن خطاب رضی‌الله‌عنه گفت:
12:33 سزاوار نیست که این امر را متولی شود،
12:37 یعنی امر مردم را،
12:39 مگر مردی که در او چهار خصلت باشد:
12:42 نرمی بدون ضعف،
12:45 و سختی بدون خشونت،
12:47 و بخشش بدون بخل،
12:50 و گشاده‌دستی بدون اسراف.
12:53 پس اگر یکی از آنها ساقط شود،
12:56 آن سه خصلت دیگر نیز فاسد می‌شوند.
12:58 و عبدالله بن مسعود رضی‌الله‌عنه گفت:
13:02 اگر امام عادل باشد،
13:05 پس او را پاداش است و بر تو سپاس است.
13:08 و اگر ستمگر باشد،
13:10 پس بر عهده اوست گناه و بر تو صبر است.
13:15 و عبدالملک بن مروان رحمه‌الله گفت:
13:19 ای گروه رعیت، با ما انصاف دهید!
13:22 از ما سیرت ابوبکر و عمر رضی‌الله‌عنهما را می‌خواهید،
13:27 و خودتان در ما و در نفس‌های خود به سیرت رعیت ابوبکر و عمر رفتار نمی‌کنید.
13:31 ...
13:34 از الله می‌خواهیم که هر یک از ما را بر هر کدام یاری دهد.
13:38 و از ابن هشام روایت است که گفت:
13:42 مأمون رحمه‌الله به من گفت:
13:45 ای علی! پادشاهان برای یارانشان هر چیزی را تحمل می‌کنند،
13:50 جز سه خصلت.
13:53 گفتم: آن‌ها کدام‌اند ای امیرالمؤمنین؟
13:57 گفت: عیب‌جویی در سلطنت،
14:00 و فاش کردن راز،
14:03 و تعرض به حرمت.
14:05 ...
14:08 ...