از مجموعهٔ زندگی سلف صالح (مجموعه کامل شد) · درس 14 از 72

خلاصه ای از زندگی سلف بین قول و عمل | قسمت (14) | موضع پیشینیان نسبت به ایمان و تقدیر

◉ 816 بازدید ⏱ 9:55 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم؛ حیات سلف میان قول و عمل
0:11 موضع سلف در باب ایمان
0:15 و اینکه ایمان اعتقاد و قول و عمل است
0:18 افزایش می‌یابد و کاستی می‌پذیرد
0:22 از جندب بن عبدالله البجلی رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
0:27 ما با پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بودیم
0:31 و ما جوانانی نوجوان بودیم
0:35 پس ایمان را پیش از آنکه قرآن را یاد بگیریم فرا گرفتیم
0:40 سپس قرآن را فرا گرفتیم و به‌واسطهٔ آن ایمانمان افزون شد
0:46 و از عبید بن عمیر اللیثی رحمه‌الله روایت است که گفت:
0:52 ایمان با آرزو حاصل نمی‌شود
0:55 بلکه ایمان گفتاری است که فهمیده می‌شود و عملی است که انجام داده می‌شود
1:01 و از سفیان بن عیینه رحمه‌الله روایت است که بارها گفت:
1:07 ایمان قول و عمل است
1:10 و گفت:
1:11 این را از پیشینیان خود گرفته‌ایم: قول و عمل است
1:16 و به‌راستی قولی بدون عمل نخواهد بود
1:20 به ابن عیینه گفته شد: ایمان افزایش و کاستی دارد؟
1:24 گفت:
1:26 پس چه چیزی (جز این) است؟
1:28 و به او همچنین گفته شد، رحمه‌الله:
1:32 ایمان افزایش و کاستی دارد
1:35 گفت:
1:36 آیا قرآن نمی‌خوانید؟
1:39 که (خداوند) در جاهای متعدد بر ایمانشان افزود
1:43 گفته شد:
1:44 (و) کاستی می‌یابد
1:46 گفت:
1:47 هیچ چیزی نیست که افزوده شود مگر آنکه کاستی نیز بپذیرد
1:52 و اوزاعی رحمه‌الله گفت:
1:55 سلف ما که گذشتند میان ایمان و عمل تفکیک نمی‌کردند
2:01 عمل از ایمان است
2:04 و ایمان از عمل است
2:07 و یحیی بن سعید القطان رحمه‌الله گفت:
2:11 از پیشوایانی که درک کردم چنین می‌گفتند:
2:15 ایمان قول و عمل است
2:18 افزایش می‌یابد و کاستی می‌پذیرد
2:22 موضع سلف در باب قدر
2:27 از عبدالله بن فیروز رحمه‌الله روایت است که گفت:
2:31 در دلم چیزی از این قدر افتاد
2:35 ترسیدم که دین و کارم را تباه کند
2:40 پس نزد ابی بن کعب رفتم و گفتم:
2:43 ای ابا منذر!
2:45 به‌راستی در دلم چیزی از این قدر افتاده است
2:49 پس بر دین و کارم بیمناک شدم
2:53 پس از آن چیزی برایم بازگو کن
2:56 شاید خداوند به‌واسطهٔ آن مرا سود رساند
2:59 گفت:
3:01 اگر خداوند اهل آسمان‌هایش و اهل زمینش را عذاب دهد
3:06 آنان را عذاب داده است و حال آنکه بر ایشان ستم‌کننده نیست
3:10 و اگر به ایشان رحم کند، رحمتش برای آنان بهتر از اعمالشان خواهد بود
3:16 و اگر تو را کوه احدی از طلا باشد
3:19 یا مانند کوه احد
3:22 آن را در راه الله انفاق کنی
3:24 از تو پذیرفته نمی‌شود تا آنکه به قدر ایمان آوری
3:28 و بدانی که آنچه به تو رسیده است، از تو خطا نمی‌شد
3:33 و آنچه از تو خطا شده است، به تو نمی‌رسید
3:37 و اگر بر غیر این بمیری، داخل دوزخ خواهی شد
3:42 و اشکالی ندارد که نزد برادرم عبدالله بن مسعود بروی و از او بپرسی
3:48 پس نزد عبدالله رفتم
3:50 از او پرسیدم
3:51 او مانند آنچه ابی گفته بود، بیان کرد
3:54 و به من گفت:
3:56 و اشکالی ندارد که نزد حذیفه بروی
3:59 پس نزد حذیفه رفتم
4:01 از او پرسیدم
4:02 او مانند آنچه گفته بود، گفت
4:05 و (حذیفه) گفت:
4:07 نزد زید بن ثابت برو و از او بپرس
4:10 پس نزد زید بن ثابت رفتم
4:13 از او پرسیدم
4:14 او گفت:
4:16 شنیدم که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) می‌فرمود:
4:21 اگر الله اهل آسمان‌هایش و اهل زمینش را عذاب دهد
4:26 آنان را عذاب داده است و حال آنکه بر ایشان ستم‌کننده نیست
4:30 و اگر به ایشان رحم کند
4:31 رحمتش برای آنان بهتر از اعمالشان خواهد بود
4:36 و اگر تو را مانند کوه احد طلا باشد
4:40 یا کوه احد طلا باشد
4:43 آن را در راه الله انفاق کنی
4:46 از تو پذیرفته نمی‌شود تا آنکه به قدر ایمان آوری
4:50 و بدانی که آنچه به تو رسیده است، از تو خطا نمی‌شد
4:55 و آنچه از تو خطا شده است، به تو نمی‌رسید
4:59 و اگر بر غیر این بمیری، داخل دوزخ خواهی شد
5:04 و به سلمان فارسی رضی‌الله‌عنه گفته شد:
5:09 (چه می‌گویی) درباره اینکه مردم تا به قدر، خیر و شرش، ایمان نیاورند (پذیرفته نمی‌شوند)؟
5:14 گفت:
5:15 زمانی که به قدر ایمان آوری
5:18 بدانی که آنچه از تو خطا شده به تو نمی‌رسید
5:22 و آنچه به تو رسیده از تو خطا نمی‌شد
5:26 و نگویی:
5:28 اگر چنین و چنان می‌کردم، چنین و چنان می‌شد
5:33 و اگر چنین و چنان نمی‌کردم،
5:35 چنین و چنان نمی‌شد
5:39 و عبادة بن الصامت رضی‌الله‌عنه
5:42 به فرزندش هنگامی که مرگ به او نزدیک شد گفت:
5:46 ای پسرکم!
5:47 تو را به تقوای الله عزوجل سفارش می‌کنم
5:51 و بدان که هرگز تقوای الله را نخواهی داشت
5:54 تا آنکه به الله ایمان آوری
5:56 و دانست که هرگز به الله ایمان نخواهی آورد،
5:59 و حقیقت ایمان را نخواهی چشید،
6:02 و به علم نخواهی رسید،
6:04 تا آن‌که به تقدیر، همه‌اش، ایمان بیاوری،
6:07 خیر و شرّش را.
6:10 پس به او گفت: ای پدرم،
6:13 و چگونه می‌توانم به تقدیر، همه‌اش، خیر و شرّش ایمان بیاورم؟
6:18 گفت:
6:19 بدان که آنچه به تو رسیده، هرگز از تو نمی‌گذشت،
6:24 و آنچه از تو گذشته، هرگز به تو نمی‌رسید.
6:28 ای پسرکم،
6:29 من از رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) شنیدم که می‌فرمود:
6:35 «نخستین چیزی که الله آفرید، قلم بود.»
6:38 فرمود:
6:40 «بنویس.»
6:41 گفت:
6:42 «چه بنویسم، ای پروردگارم؟»
6:45 فرمود:
6:46 «تقدیر را بنویس.»
6:48 پس قلم در آن ساعت، آنچه بوده و آنچه تا ابد خواهد بود را نوشت.
6:52 [و آنچه تا ابد خواهد بود.]
6:56 و از ابن عمر (رضی‌الله‌عنهما) روایت شده که
6:59 از او درباره‌ی تقدیر پرسیده شد،
7:02 پس گفت:
7:03 «چیزی است که الله تعالی نخواست شما از آن آگاه شوید،
7:08 پس آنچه را که الله تعالی از شما دریغ داشته، از او مخواهید.»
7:14 ابوبکر محمد بن حسین آجُرّی (رحمه‌الله) گفت
7:19 در شرح این اثر،
7:22 این همان سخنی است که عمر بن عبدالعزیز (رحمه‌الله)
7:27 در نامه‌اش به اهل قدر گفته است.
7:30 سخن او این است:
7:31 «اگر بگویید:
7:33 الله در کتابش چنین و چنان فرموده است،
7:37 به ایشان گفته می‌شود:
7:39 آنان [صحابه] از آن [قرآن] خواندند،
7:41 یعنی صحابه،
7:42 همان‌چه شما خوانده‌اید،
7:44 و از تأویلش دانستند آنچه شما ندانستید.
7:48 سپس پس از همه‌ی این‌ها گفتند:
7:51 همه‌اش کتاب و تقدیر است،
7:54 و نوشته شدن شقاوت،
7:56 و آنچه مقدّر شد، همان می‌شود،
7:58 و آنچه خواست، همان شد،
8:00 و آنچه نخواست، نشد،
8:03 و ما برای خود مالک زیان و سودی نیستیم.»
8:08 سپس پس از آن، رغبت کردند و ترسیدند.
8:11 و السلام.
8:14 و از ابن عباس (رضی‌الله‌عنهما) روایت است که گفت:
8:18 «هر چیزی به اندازه‌ی تقدیر است،
8:21 حتی ناتوانی تو و گذاشتن دستت بر گونه‌ات.»
8:25 و از محمد بن سیرین (رحمه‌الله) روایت است که گفت:
8:30 «قومی انکار نمی‌کنند که الله عزّوجلّ چیزی را دانست و آن را نوشت.»
8:36 و از إیاس بن معاویه (رحمه‌الله) روایت است که گفت:
8:40 «از میان صاحبان هواها، عقلم را جز برای اهل قدر خرج نکردم.
8:47 گفتم:
8:48 مرا خبر دهید که ظلم در کلام عرب چیست؟
8:53 گفتند:
8:54 آن است که مرد آنچه را که از آنِ او نیست بگیرد.
8:57 گفتم:
8:58 پس الله که همه‌ی چیز از آنِ اوست [ظلم نمی‌کند]...»
9:02 و برخی گفته‌اند:
9:05 «کسی که رأیش ناتوان است، فرصتش را تباه می‌کند،
9:09 تا آن‌گاه که کار از دست رفته، به تقدیر ملامت می‌کند.»
9:14 و به محمد بن واسع (رحمه‌الله) گفته شد:
9:17 درباره‌ی قضا و قدر چه می‌گویی؟
9:21 گفت:
9:22 الله عزّوجلّ در روز قیامت از بندگانش درباره‌ی قضا و قدرش پرسش نمی‌کند،
9:29 بلکه از ایشان درباره‌ی اعمالشان می‌پرسد.
9:34 و از حسن بصری (رحمه‌الله) روایت است که گفت:
9:37 «هر که تقدیر را انکار کند، به‌راستی [کفر ورزیده/ گمراه شده است]...»