از مجموعهٔ زندگی سلف صالح (مجموعه کامل شد) · درس 42 از 72

خلاصه ای از زندگی سلف بین قول و عمل | قسمت (42) | زهد و نکوهش دنیا

◉ 969 بازدید ⏱ 14:58 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:04 زندگی سلف میان گفتار و کردار
0:11 زهد و نکوهش دنیا، فضیلت زهد
0:18 علی بن ابی طالب رضی‌الله‌عنه فرمود
0:22 هر که از دنیا بی‌رغبت شود، مصیبت‌ها بر او آسان می‌گردد.
0:26 ابو واقد لیثی رضی‌الله‌عنه گفت:
0:30 اعمال را دنبال می‌کنیم
0:32 و چیزی رساتر در طلب آخرت نیافتیم
0:35 از زهد در دنیا
0:37 ابوالدرداء رضی‌الله‌عنه می‌گفت
0:42 ستایش مخصوص الله است که پناهگاه ثروتمندان را به‌هنگام مرگ به سوی ما قرار داد
0:48 و دوست نداریم هنگام مرگ به سوی آنان بگریزیم.
0:52 همانا یکی از ایشان می‌گوید
0:55 ای کاش من یکی از تهی‌دستان مهاجرین می‌بودم.
0:59 محمد بن حنفیه رحمه‌الله گفت:
1:03 هر که خویشتن خود را گرامی دارد
1:05 نزد او دنیا هیچ ارزشی نداشت
1:09 مردی به محمد بن واسع رحمه‌الله گفت
1:13 مرا وصیت کن
1:15 فرمود: تو را سفارش می‌کنم که در دنیا و آخرت (همچون) فرشته‌ای باشی.
1:20 گفت: چگونه
1:23 گفت: در دنیا زهد ورز
1:27 از فضیل بن عیاض رحمه‌الله روایت شده که او گفت
1:32 بر دل‌هایتان حرام است که شیرینی ایمان را بچشند.
1:36 تا این‌که در دنیا زهد بورزید
1:39 سفیان ثوری رحمه‌الله گفته است
1:43 هرگاه بنده در دنیا زهد ورزد
1:46 الله حکمت را در دلش رویانید
1:49 و زبانش را بدان گشود
1:51 و بینش او عیب‌های دنیا و درد آن و درمانش را (می‌بیند).
1:58 معنای زهد و انواع آن
2:01 و بیان اشتباهات برخی مردم در زهد
2:06 سفیان ثوری رحمه‌الله گفت
2:09 زهد به خوردن غذای خشن نیست.
2:12 و پوشیدن لباس خشن
2:14 اما او کوتاهیِ آرزو و انتظارِ مرگ است.
2:18 و به او گفته شد، رحمه‌الله
2:21 آیا ممکن است مردی زاهد باشد و در عین حال مال داشته باشد؟
2:25 گفت: بله
2:27 اگر چنین باشد که هرگاه آزموده شود، صبر می‌کند
2:29 و هرگاه (نعمتی) داده شود، شکر (آن را به جا آورد).
2:32 ایوب سَختیانی رحمه‌الله فرمود:
2:36 زهد مردی
2:38 پس نباید زهدش برای مردم عذابی بشود.
2:42 و از عبدالرحمن بن زید بن اسلم روایت شده که گفت
2:46 به ابو حازم رحمه‌الله گفتم، روزی
2:50 من چیزی را می‌یابم که مرا اندوهگین می‌کند.
2:53 گفت
2:54 و آنچه میان برادرم است
2:57 گفتم
2:58 حب دنیا
3:00 به من گفت
3:01 بدان ای برادرزاده‌ام
3:03 این چیز
3:05 من خودم را به خاطر دوست داشتن چیزی سرزنش نمی‌کنم
3:08 الله سبحانه و تعالی او را برای من محبوب گردانید
3:11 زیرا الله عزّ وجلّ
3:13 این دنیا برای ما محبوب شده است
3:16 اما باید سرزنش ما از خودمان در غیر این باشد.
3:21 آیا دوستی او ما را فرا نمی‌خواند؟
3:23 تا این‌که چیزی را از چیزی بگیریم که الله آن را ناپسند می‌دارد
3:27 و نه اینکه چیزی را از چیزی که الله دوست دارد باز داریم
3:32 پس وقتی ما این کار را انجام دهیم
3:34 دوستی ما با آن (زن/او) به ما زیانی نمی‌رساند
3:38 سفیان بن عیینه رحمه‌الله گفت
3:41 از دوستی دنیا نیست که از آن جز آنچه ناگزیر است درخواست کنی.
3:46 از ابن عیینه — رحمه‌الله — درباره‌ی زهد پرسیده شد.
3:51 چه چیزی است
3:52 گفت
3:53 زهد در آنچه الله حرام کرده است
3:56 اما آنچه الله حلال کرده است
3:58 الله آن را مباح کرده است
4:00 پیامبران نیز ازدواج کردند و سوار شدند و خوردند.
4:05 اما الله آنان را از چیزی بازداشت
4:08 پس از آن باز ایستید، و به آن بی‌رغبت شده بودند
4:13 ابو سلیمان دارانی رحمه‌الله گفت
4:17 آنها در مسأله زهد در عراق با ما اختلاف کردند
4:20 پس برخی از ایشان گفته‌اند
4:22 زهد در ترک دیدار با مردم
4:25 و برخی از ایشان گفته‌اند
4:27 در ترک شهوات
4:29 و برخی از ایشان گفته‌اند
4:31 در ترک سیرشدن (پرخوری)
4:33 و سخنانشان به یکدیگر نزدیک است
4:37 گفت
4:38 و من بر این باورم که زهد در ترک آن چیزی است که تو را از الله عزّ و جل باز می‌دارد
4:44 و همچنین فرمود، رحمه‌الله
4:47 برای هیچ‌کس به زهد گواهی نده
4:50 زهد در دل
4:52 نکوهش تکیه کردن بر دنیا و شادمانی به کالاهای آن
5:00 عمر بن الخطاب رضی‌الله‌عنه فرمود:
5:03 ای گروه مهاجرین
5:06 زیاد به نزد اهل دنیا رفت‌وآمد نکن
5:09 زیرا آن (غضب یا بی‌تابی) مایه‌ی خشم (الله) و سبب کم‌شدن روزی است.
5:12 ابن مسعود رضی‌الله‌عنه گفت
5:16 هر که آخرت را بخواهد، به دنیا زیان می‌رساند.
5:20 و هر که دنیا را بخواهد، به آخرت زیان می‌رساند.
5:24 پس فانی را به خاطر باقی (آخرت) رها می‌کنم.
5:27 از عبدالله بن عمر رضی‌الله‌عنهما روایت است که گفت
5:31 هیچ بنده‌ای از دنیا چیزی به دست نمی‌آورد
5:35 جز آنکه از درجات او نزد الله عزّ وجلّ کاسته می‌شود
5:39 و اگرچه او نزد (الله) بزرگوار باشد
5:42 و از ابوموسی اشعری رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
5:47 از دنیا جز اندوهگین کننده‌ای یا فتنه‌ای که در انتظار است، انتظار نمی‌رود
5:54 و ابوحازم رحمه‌الله گفت
5:57 در شگفتم از گروهی که برای سرایی کار می‌کنند که هر روز از آن کوچ می‌کنند
6:03 و ادعا می‌کنند که برای سرایی کار می‌کنند که هر روز یک مرحله به سوی آن می‌روند
6:09 و بشیر بن کعب رحمه‌الله می‌گفت
6:14 بروید تا دنیا را به شما نشان دهم
6:18 پس آنان را به بازار می‌آورد
6:21 و آن روز بازار، زباله‌دانی است
6:23 پس می‌گوید
6:25 به مرغ‌ها و گاوهایشان و میوه‌هایشان بنگرید
6:29 و فضیل بن عیاض رحمه‌الله گفت
6:33 شادی تو به دنیا، شیرینی عبادت را از میان می‌برد
6:37 و اندوه تو به دنیا، تمام عبادت را از میان می‌برد
6:42 و ابوحازم رحمه‌الله گفت
6:46 همانا اندک دنیا از بسیاری آخرت باز می‌دارد
6:50 و همانا بسیار آن، اندکی‌اش را از یادت می‌برد
6:53 و اگر از دنیا آنچه تو را کفایت کند بجویی
6:57 پس کمترین آنچه در آن است تو را بس است
7:00 و اگر آنچه تو را کفایت می‌کند، بی‌نیازت نکند
7:03 پس در آن چیزی نیست که تو را بی‌نیاز کند
7:06 و یکی از سلف بر گروهی گذشت
7:09 گفته شد: اینان زاهدانند
7:12 گفت: دنیا را آن‌قدر ارزشی نیست که از زاهدانش ستوده شود
7:18 و یکی از سلف گفت
7:21 ای فرزند آدم! تو جز مردارِ بدبویی نیستی
7:26 بوی خوشِ تو از روح زندگی است که در تو نهاده شده
7:31 پس اگر روحت از تو گرفته شود
7:34 جسدی افتاده خواهی یافت
7:36 و مردارِ بدبو
7:38 و تنی تهی
7:40 که پیش از بوی خوشش، گندیده است
7:43 و پس از انس به نزدیکی‌اش، از آن وحشت دارد
7:47 پس کدام آفریده از تو، ای فرزند آدم، نادان‌تر است؟
7:51 و کدام آفریده از تو شگفت‌انگیزتر است؟
7:54 اگر می‌دانی که این سرانجام توست
7:58 و خاک آرامگاه توست
8:00 آنگاه با این همه، به سبب درازی نادانی‌ات، به دنیا چشم روشن می‌کنی
8:06 و حسن بصری رحمه‌الله گفت
8:09 ای فرزند آدم! دنیایت را به آخرتت بفروش
8:13 هر دو را با هم سود می‌بری
8:15 و هرگز آخرتت را به دنیایت نفروش
8:18 که هر دو را با هم زیان می‌کنی
8:21 و هرگاه صاحب دنیا را یاد می‌کرد، می‌گفت
8:26 به خدا سوگند نه او برای دنیا ماند و نه دنیا برای او
8:30 و نه از پیامدها و شرّ و حسابِ آن سالم ماند
8:35 و به راستی با پارچه‌ای (کفن) از آن بیرون رفت
8:38 و از سهل بن عبدالله رحمه‌الله پرسیده شد
8:43 بنده به چه چیزی ترک دنیا و همه شهوت‌ها بر او آسان می‌شود؟
8:48 گفت: با مشغول شدن به آنچه به آن فرمان داده شده است
8:52 و فضیل بن عیاض رحمه‌الله گفت
8:57 ورود به دنیا آسان است
9:00 اما رهایی از آن دشوار است
9:03 و رحمه‌الله گفت
9:05 ندیدم کسی را که دنیا را بزرگ شمارد، مگر آنکه چشمش در آن روشن نشد و از آن بهره‌ای نبرد
9:11 و کسی آن را خُرد نشمرد، مگر آنکه از آن بهره‌مند شد
9:16 و عروة بن زبیر رحمه‌الله
9:19 چون بر اهل دنیا وارد می‌شد و نگاهی گذرا به دنیای آنان می‌افکند
9:24 و چون به خانه‌اش بازمی‌گشت و داخل خانه می‌شد، می‌خواند
9:29 و هرگز چشم خود را به آنچه به گروه‌هایی از ایشان بهره داده‌ایم مدوز؛ شکوفه زندگی دنیاست.
9:37 تا آنان را در آن بیازماییم
9:40 و روزی پروردگارت بهتر و پایدارتر است.
9:43 و خانواده‌ات را به نماز فرمان ده و بر آن شکیبا باش
9:47 ما از تو روزی نمی‌خواهیم
9:49 ما تو را روزی می‌دهیم، و سرانجام نیک از آنِ پرهیزگاری است.
9:53 گفت: نماز، نماز؛ خدایتان رحمت کند
9:58 و (عروه) می‌گفت
10:00 چون یکی از شما زیور دنیا و شکوفایی آن را ببیند
10:04 پس نزد خانواده‌اش برود و آنان را به نماز فرمان دهد و بر آن شکیبا باشد
10:10 زیرا الله می‌فرماید
10:12 و هرگز چشمانت را مدوز
10:14 سپس تا پایان آیه خواند
10:17 و احمد بن ابی الحواری رحمه‌الله گفت
10:21 هرکس به دنیا با نگاه خواستن و دوست داشتن بنگرد
10:25 الله نور یقین و زهد را از دلش بیرون می‌آورد
10:31 و برخی گفته‌اند
10:33 اگر دنیا دین انسان را برای او باقی گذارد
10:37 پس آنچه از چیزها از دست رفته زیانی نمی‌رساند
10:41 پس دنیا برابر بال پشه‌ای ارزش ندارد
10:45 و نه به اندازه وزن پری از بال پرنده‌ای
10:49 پس دنیا را پاداش مؤمن نپسندیده است
10:53 و دنیا را کیفر کافر نپسندیده است
10:57 و یحیی بن معاذ رحمه‌الله گفت
11:00 دینت پیوسته پاره‌پاره خواهد بود
11:03 تا وقتی که دلت به دوستی دنیا آویخته باشد
11:07 و از بلال بن سعد رحمه‌الله روایت است که گفت
11:11 به خدا سوگند، همین برای گناه بس است
11:14 که الله ما را نسبت به دنیا بی‌رغبت سازد
11:17 و ما به آن رغبت کنیم
11:19 و ابراهیم بن ادهم رحمه‌الله گفت
11:24 از نشانه‌های محبت نیست
11:26 که آنچه را دوستت دشمن می‌دارد، دوست بداری
11:29 مولای ما دنیا را نکوهید و ما آن را ستودیم
11:32 و آن را دشمن داشت و ما آن را دوست داشتیم
11:35 و ما را از آن بی‌رغبت کرد و ما آن را برگزیدیم
11:38 و ما را به جستجوی آن رغبت داد
11:41 شما را به ویرانی دنیا وعده داد و شما آن را محکم کردید
11:44 و از جستجوی آن بازداشتید و شما آن را جستید
11:48 و شما گنج‌ها را هشدار داده شدید، پس آن‌ها را اندوختید
11:52 و ابو معاویه اسود رحمه‌الله گفت:
11:57 همهٔ مردم، نیکوکار و بدکارشان،
12:01 در کمتر از بال یک مگس می‌کوشند.
12:05 مردی به او گفت:
12:07 «چه کم است از بال مگس؟»
12:10 گفت: «دنیا.»
12:14 و بشر بن حارث رحمه‌الله گفت:
12:17 هر که از الله تعالی دنیا بخواهد،
12:20 جز این نیست که از او درازای توقف (در حساب) را می‌خواهد.
12:23 و برخی از حکیمان گفته‌اند:
12:26 بدان که دنیا از او روی‌گردان است،
12:29 و آخرت به سوی او روی آورده است،
12:32 او به آنچه پشت کرده می‌پردازد و از آنچه روی آورده روی می‌گرداند.
12:36 و از حسن بصری رحمه‌الله روایت است
12:39 که چون این آیه را تلاوت می‌کرد،
12:44 پس زندگی دنیا شما را نفریبد.
12:47 و آن فریبکار [شیطان] شما را درباره‌ی الله نفریبد.
12:51 گفت: کسی که این را گفته است
12:54 آفریننده‌اش و داناتر به آن (دنیا) کیست؟
12:57 گفت: از آنچه از دنیا مشغول می‌دارد برحذر باشید،
13:02 زیرا دنیا بسیار مشغله است.
13:05 مردی بر خود درِ مشغله‌ای نمی‌گشاید
13:08 مگر آنکه نزدیک است آن درِ (تازه) را
13:11 ده در دیگر بر او گشوده شود.
13:14 و گفت رحمه‌الله:
13:17 بیچاره آدم‌زاد به سرای (دنیا) راضی شد
13:20 که حلالش حساب و حرامش عذاب است.
13:23 اگر آن را از حلالش بگیرد، به نعمتش حساب پس داده می‌شود،
13:27 و اگر از حرام بگیرد، به آن عذاب داده می‌شود.
13:31 آدم‌زاد مالش را اندک می‌شمارد،
13:34 و عملش را اندک نمی‌شمارد.
13:36 و گفت رحمه‌الله:
13:38 جان آدم‌زاد از دنیا بیرون نمی‌رود
13:41 مگر با سه حسرت:
13:44 آنکه از آنچه گرد آورده سیر نشده،
13:47 و به آنچه آرزو داشته نرسیده،
13:50 و برای آنچه پیش او می‌رود، توشه‌ی نیکو فراهم نکرده است.
13:53 و گفت رحمه‌الله:
13:57 چون دیدی مردی در دنیا با تو رقابت می‌کند،
14:00 تو در آخرت با او رقابت کن.
14:03 و ابو سلیمان دارانی رحمه‌الله گفت:
14:06 از شهوات دنیا شکیبایی نمی‌کند
14:09 مگر کسی که در دلش
14:12 چیزی از آخرت او را مشغول داشته باشد.
14:16 و برخی از دانشمندان گفته‌اند:
14:18 هر که در دنیا زهد ورزد، مالکش می‌شود،
14:21 و هر که به آن رغبت کند، بنده‌اش می‌گردد.
14:24 پس هر که خواهد در آن پادشاه زندگی کند،
14:27 و هر که خواهد در آن بنده زندگی کند.
14:30 و امام مالک رحمه‌الله گفت:
14:33 اگر از آن (دنیا) آنچه تو را بس است بجویی،
14:36 پس اندک زندگی‌اش تو را بی‌نیاز می‌کند.
14:39 و آنچه اندک باشد و کفایت کند،
14:42 بهتر است از آنچه بسیار باشد و به خود مشغول دارد.
14:45 زندگی سالم
14:49 میان گفتار و کردار.