تصاویری از زندگانی صحابه - قسمت (78) - القاقا بن عمرو رضی الله عنه - قسمت اول

◉ 38168 بازدید ⏱ 16:58 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:15 جمعیت مودت بر آن است که
0:17 برای شما تصاویری از زندگی صحابه را ارائه دهد
0:21 (عبارتی نامفهوم در متن پیاده‌شده؛ ترجمه نمی‌شود)
0:25 رحمه‌الله
0:26 (نام قعقاع بن عمر) رضی‌الله‌عنه
0:51 اکنون ما در سال نهم هجرت هستیم
0:54 سالی که مسلمانان آن را «سال وفود» نامیدند
0:58 و اینک شهر پیامبر (صلوات‌الله‌وسلامه‌علیه) سینه‌ی فراخ خود را می‌گشاید
1:04 تا با طلوع هر صبح، یک یا چند هیئت را پذیرا شود
1:09 که از نواحی جزیرةالعرب به آن‌جا می‌آمدند
1:13 تا اسلام خود را در حضور پیامبر (علیه الصلاة والسلام) اعلام کنند
1:17 و بر شنیدن و اطاعت با او بیعت نمایند
1:20 و این‌ها بزرگان گرامی از سران بنی تمیم‌اند
1:25 که پس از دشمنی و رمیدگیِ طولانی، در برابر اسلام فروتنی می‌کنند
1:28 و به مدینه به‌عنوان مسلمانانی مطیع می‌آیند
1:32 و دست‌های خود را برای بیعت با رسول (صلوات‌الله‌وسلامه‌علیه) دراز می‌کنند
1:38 و در همان حال که آن قوم در حضور پیامبر کریم (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) اسلام خود را اعلام می‌کردند
1:45 و جوایزی را که به آنان بخشیده شده بود دریافت می‌داشتند
1:49 پیامبر (صلوات‌الله‌وسلامه‌علیه) جوانی از میان آنان را زیر نظر گرفت
1:54 و در چهره‌اش دقیق شد
1:56 سپس اندکی به او خیره شد و فرمود
1:59 (کلمه‌ای نامفهوم در متن پیاده‌شده؛ ترجمه نمی‌شود)
2:01 آن‌گاه قعقاع بن عمر پاسخ داد
2:04 پیامبر فرمود: برای جهاد در راه الله چه آماده کرده‌ای ای قعقاع؟
2:10 گفت: اطاعت از الله و رسولش
2:13 و اسب‌های تیزرو و نیزه‌های برنده
2:17 فرمود: آن هدف است
2:20 و از آن روز
2:22 قعقاع بن عمر جان و شمشیر خود را در راه اطاعت از الله و رسولش (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) قرار داد
2:29 و پشت اسب‌های اصیل را بستر خود ساخت
2:32 پس بیا این لحظات درخشان را با قعقاع بن عمر سپری کنیم
2:38 و فرمانده‌اش، شمشیر اسلام خالد بن ولید رضی‌الله‌عنه و ارضاه
2:44 خالد بن ولید هنوز پهلوی خود را به آسایش نسپرده بود که از جنگ‌های ارتداد فارغ شد
2:51 که نامه‌ی ابوبکر صدیق رضوان‌الله‌علیه به او رسید
2:56 که در آن فرمانش داده بود به سوی فتح سرزمین عراق روی آورد
3:00 و آن را از دست ایرانیان بیرون آورد و مردمش را به دین خدا درآورد
3:05 اما سپاهیان خالد کم شده و پراکنده شده بودند
3:10 زیرا برخی از آنان در جنگ‌های سخت ارتداد به شهادت رسیده بودند
3:14 و برخی دیگر پس از دوری طولانی، به خانواده‌های خود بازگشته بودند
3:20 پس از لشکر بزرگ او جز شمار اندکی باقی نمانده بود
3:25 پس به ابوبکر صدیق نوشت و از او کمک طلبید
3:30 چون صدیق رضوان‌الله‌علیه نامه‌ی خالد را گشود
3:34 و از مضمون آن آگاه شد، به کسانی که نزدش بودند گفت
3:38 خالد بن ولید از ما کمک می‌خواهد
3:41 او را به قعقاع بن عمر کمک کنید
3:44 حاضران از شگفتی آنچه شنیده بودند دهان‌هایشان باز ماند و گفتند
3:49 ای امیرالمؤمنین، آیا [من] را فرمانده‌ای قرار می‌دهی؟
3:53 (ادامه‌ی همان سخن)
3:56 صدیق رضوان‌الله‌علیه فرمود
3:59 آری، زیرا صدای قعقاع بن عمر در لشکر، از هزار سوار بهتر است
4:05 و لشکری که در آن قعقاع باشد، شکست نمی‌خورد
4:09 خالد بن ولید با ده هزار سپاهی به سوی عراق رفت
4:14 و قعقاع بن عمر همراه او بود
4:17 که صدیق رضوان‌الله‌علیه او را برابر هزار سوار به حساب آورد
4:22 و رو به منطقه‌ی حفیر نهاد
4:25 که نزدیک خلیج فارس و در سمت صحرا واقع است
4:29 (ادامه‌ی توصیف موقعیت)
4:31 و هرمز از سوی پادشاه ایران حاکم این منطقه بود
4:36 و اگر نمی‌دانی، هرمز
4:39 یکی از مردان سرشناسی بود که در زمان خود از ایرانیان به بزرگی و شرف رسیده بود
4:44 و نشانه‌ی شرف او کلاهش بود که ارزشی برابر با صد هزار داشت
4:50 زیرا رسم ایرانیان چنین بود
4:53 که کلاه‌های خود را به اندازه‌ی شرفشان در میان قومشان قرار می‌دادند
4:57 پس هرکس به اوج شرف می‌رسید
4:59 ارزش کلاهش صد هزار بود
5:02 اما هرمز از بدترین فرمانروایان ایرانی در رفتار با عرب‌ها بود
5:07 و سخت‌ترین آنان در گردن‌کشی بر ایشان
5:10 عرب‌ها از هرمز سخت بیزار بودند
5:13 تا آن‌جا که او را مثال بدی در شرارت قرار داده بودند
5:17 و در ضرب‌المثل‌هایشان می‌گفتند: بدتر از هرمز
5:21 و بیشتر از هرمز
5:23 هنوز خالد بن ولید بارش را در آن منطقه فرود نیاورده بود
5:28 که نامه‌ای به هرمز نوشت و در آن گفت
5:32 اما بعد
5:34 اسلام بیاور تا سالم بمانی
5:36 یا برای خود و قومت پیمان ذمه را برگزین
5:38 و با دست خود جزیه به مسلمانان بپردازید در حالی که خوار باشید
5:43 وگرنه جز خود را سرزنش مکن
5:46 که من به سوی تو قومی آورده‌ام که مرگ را دوست دارند
5:49 همان‌گونه که شما زندگی را دوست دارید
5:52 چون هرمز نامه‌ی خالد بن ولید را خواند، عقلش پرید
5:56 و به اردشیر، پادشاه ایران نوشت
5:59 و او را از آمدن مسلمانان به سوی عراق آگاه کرد
6:02 سپس در همان لحظه برخاست و صفوف لشکرش را آراست و سپاهیانش را گرد آورد
6:07 و با شتاب به سوی آب‌گاه‌های حفیر رفت
6:11 و پیش از آن‌که خالد با لشکرش به آن برسد، در آن‌جا فرود آمد
6:15 چون خالد بن ولید به حفیر رسید
6:18 به سپاهیانش فرمان داد که بارهای خود را در جایی که برایشان برگزیده بود بیندازند
6:23 گروهی از آنان نزد او آمدند و گفتند
6:26 ای امیر
6:28 دشمن ما بر آب است و ما بی‌آب هستیم
6:32 و می‌ترسیم از تشنگی بمیریم
6:35 خالد به ایشان گفت
6:37 آیا بار خود را در جایی که فرمانتان دادم فرود نمی‌آورید؟
6:40 سپس با دشمنتان بر سر آب، چون جان‌باختگان بجنگید
6:45 به جانم سوگند که آب از آنِ شکیباترین دو گروه و گرامی‌ترین دو لشکر خواهد بود
6:51 و به اذن الله، شما شکیباتر و گرامی‌ترید
6:54 دو لشکر در برابر یک‌دیگر صف کشیدند
6:58 و هرمز در پیشاپیش سپاهش ایستاد
7:01 و از راست خود امیری از امیران خاندان سلطنت را قرار داد
7:05 و از سمت چپ او، امیر دیگری
7:08 و او در دل خود شرّی را پنهان کرده بود
7:11 صدرش را بر خیانتش هموار کنید
7:13 هُرمز یقین یافت که اگر بتواند خالد بن ولید را بکشد،
7:18 پس او در واقع چهار پنجم راه رسیدن به پیروزی را پیموده است.
7:23 اما او یقین داشت که نمی‌تواند او را با مبارزه بکشد.
7:29 و تا زمانی که امر چنین است، پس او را از روی غدر و خیانت بکشد.
7:33 و مردم پس از آن هرچه می‌خواهند درباره‌اش سخن بگویند.
7:37 و هر چه می‌خواهند به او بیفکنند.
7:40 او با گروهی از سواران ویژه‌اش در میان گذاشت آنچه را که عزم بر آن جزم کرده بود
7:46 و برنامه را با آنان محکم کردم
7:48 و برای هرکدام از آنان وظیفه‌اش را مشخص کن
7:51 هرمزان از میان صف‌ها بیرون آمد
7:54 در میدانی که میان دو لشکر فاصله بود، ایستاد.
7:57 و هاتفش (رکب‌ها/اطلاع‌دهنده/تلفن‌کننده)...
8:01 ای خالد، نزد من بیا؛ ای خالد، برای من ظاهر شو.
8:05 اما او ایستادن خود را نزدیک اردوگاه ایرانیان قرار داد.
8:09 دور از اردوگاه مسلمانان
8:12 خالد بن ولید به محض شنیدن ندای او
8:15 تا آنکه از اسبش پیاده شد و فضائل دیدارش
8:19 اما خالد به‌محض آن‌که شمشیرش را برکشید تا با دشمن الله و دشمن خودش به نبرد بپردازد،
8:25 تا اینکه مردانی که هرمز آنان را آماده کرده بود، یک‌باره بر او جَستند.
8:30 و شمشیرهایشان را برهنه در دست داشتند و می‌خواستند او را به خیانت و غافلگیرانه بکشند.
8:35 و اینجا آن سواری که صدیق رضی‌الله‌عنه او را برابر با هزار سوار شمرده بود، به پا خاست
8:41 از جایگاهش چون تیر رها شد و به حرکت درآمد.
8:44 و خود را در میدان انداخت و می‌گفت
8:47 ای دشمن الله، قعقاع بن عمر نزد تو آمد.
8:51 به‌راستی القعقاع نزد تو آمد
8:53 سپس [صاعقه‌وار] بر هرمز و یارانش فرو ریخت
8:57 و مردان دلیر و سرشناسی از لشکر مسلمانان او را دنبال کردند.
9:02 میان دو گروه نبردی کوتاه و برق‌آسا درگرفت
9:06 خالد با آن (نیزه) جان هُرمُز را از میان دو پهلوی او بیرون کشید
9:10 و قعقاع و همراهانش آن گروه پیمان‌شکن و بی‌پروا به آداب جنگ را بر زمین افکندند.
9:16 و پیکرهای بی‌جانشان را در میدان نبرد بر زمین افکندند
9:20 بر آیینه‌ای از اسب‌ها و شنوایی‌ای
9:23 هیچ‌یک از آنان جرأت نکرد که حتی یک چیز ساکن را به حرکت درآورد.
9:27 سپس مسلمانان یک بار دیگر بر دشمنشان حمله کردند.
9:32 آنان را از جایگاه‌هایشان عقب راندند.
9:35 و آنان را وادار کردند که پشت کنند و بگریزند
9:38 و ایشان را میان کشته و زخمی و شکست‌خورده پراکنده کردند.
9:43 و چون جنگ پایان یافت و سلاح‌ها بر زمین نهاده شد،
9:46 خالد به قعقاع بن عمرو نگریست و گفت
9:50 خدا رحمت کند ابوبکر را، که او از ما بهتر مردان را می‌شناخت.
9:55 همانا خلیفهٔ رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) راست گفت، آنگاه که فرمود
10:00 لشکری که قعقاع بن عمرو در آن باشد، شکست نخواهد خورد.
10:05 روز حفیر میان خالد بن ولید و قعقاع بن عمرو پیمان بست
10:10 و جای شگفتی نیست، زیرا خالد جایگاه یارش را در میدان‌های نبرد شناخته بود
10:16 و در هنگام سختی، آن‌گاه که کار جدّی شود و پیشامدهای دشوار فرا رسد، یاری‌اش (پناه و بی‌نیازی‌اش) کجاست؟
10:21 او را به فرماندهی گماشت و سنگین‌ترین مسئولیت‌ها را بر دوشش نهاد.
10:27 او را بازوی راست خود در یرموک قرار داد و در روز یرموک (دگرگون شد / جای دیگری گرفت)
10:32 و در روز فتح دمشق، او با آن (شخص) ماجرایی داشت که هیچ‌کس جرئت ورود به آن را نداشت.
10:38 مگر آنان که دل‌هایشان از سنگ خارا تراشیده شده و اندیشه‌هایشان از گوهر ساخته شده است
10:45 خالد بن ولید در روز فتح دمشق یکی از چهار فرمانده بود
10:50 زیر فرمان ابوعبیده بن الجراح کار می‌کردند
10:55 همانا خالد، خواه فرمانده کلی لشکر بود
11:00 مادر فرمانده یکی از گردان‌های او
11:03 او بسیار حریص بود که قعقاع بن عمر همراه او باشد.
11:09 زیرا خالد همواره آرزو داشت که خودش و همراهانش معجزات بیاورند
11:16 و چه کسی همانند قعقاع بن عمرو است که معجزات را پدید آورد؟
11:20 دمشق در آن زمان از هر سو با دیوارهای استوار و محکمی احاطه شده بود.
11:26 احاطه‌ی دستبند به مچ
11:29 و اطراف آن را از سه سو خندقی ژرف فرا گرفته بود.
11:34 و آن را پنج در بود
11:37 در اوقات صلح، با طلوع هر صبح گشوده می‌شود
11:41 تا مردم از آن (بیرون بیایند) و به آن وارد شوند
11:44 و با هر شامگاه بسته می‌شود
11:48 از دزدان و راهزنان، بر جان و مال خود مطمئن‌اند.
11:53 هنگامی که آن شهر کهن در معرض تهاجم یک مهاجم قرار گرفت
11:57 مادرشوهرش درهایش را بست
12:00 و خندق‌هایشان را با آب پر کردند
12:02 ناگهان آن جزیره‌ای استوار و نفوذناپذیر است
12:05 محاط با دیوارها و آب‌ها، در آن واحد
12:09 ابوعبیده بن الجراح درب‌های دمشق را میان خودش و فرماندهانش تقسیم کرد.
12:15 او پیش دروازه‌ی جابیه فرود آمد.
12:18 عمر بن العاص در برابر دروازهٔ توما فرود آمد
12:21 شرحبیل بن حسنه در برابر دروازه‌ی فرادیس فرود آمد
12:25 یزید بن ابی‌سفیان در برابر دروازهٔ کوچک فرود آمد.
12:29 اما خالد بن ولید
12:32 او و یارش قعقاع بن عمر، جلوی دروازهٔ شرقی فرود آمدند.
12:37 و این درها از همه محکم‌تر و نیرومندتر بود.
12:41 مسلمانان منجنیق‌های خود را پیرامون شهر مستحکم نصب کردند
12:47 و تانک‌هایشان را نزدیک درهایش مستقر کردند
12:50 فرد حماة المدینة جنود الدبابات
12:54 و دژهایشان با پرتاب منجنیق‌ها (از پا) درآمد
12:57 مسلمانان هیچ وسیله‌ای برای واداشتن دشمن به تسلیم نیافتند
13:02 جز محاصره
13:04 اما محاصره دمشق طولانی شد
13:06 تا آنکه به هفت ماه یا حدوداً آن رسید
13:10 و تنگنای محاصره‌شدگان درون دمشق چنین نبود
13:13 از تنگنایی که محاصره‌کنندگان از بیرون بر آن وارد می‌کردند، سخت‌تر
13:17 مسلمانان به‌تدریج با نوعی ناامیدی از یکدیگر می‌پرسند
13:21 چگونه ما به فتح شهر دست می‌یابیم و کی؟
13:24 پاسخ آنان بر زبان خالد بن ولید آمد
13:28 و همراه او قعقاع بن عمر
13:31 خالد بن ولید گوش‌هایی داشت که هر آنچه پشت دیوارهای دمشق گفته می‌شد را می‌شنید
13:37 و چشمانی که هر آنچه در آن می‌گذرد را می‌بیند
13:40 ناگهان روزی چشمانش گفتند:
13:43 ای امیر
13:45 به‌راستی که (ابن) او در دمشق، در کهن‌سالی‌اش، برایش فرزندی متولد شد
13:49 پس از انتظار طولانی،
13:51 او بسیار شادمان شد،
13:53 و شادی‌اش به جایی رسید که
13:55 حاکم شهر و سپاهیانش را دعوت کرد
13:58 تا فردا شب به ضیافتی گرد آیند که گروه‌گروه بیایند.
14:01 در آن‌جا غذاهای نفیس خواهند خورد،
14:04 و در میان آن، شراب کهنه خواهند نوشید
14:07 و تا بامداد شادی و سرخوشی خواهند کرد.
14:10 و ای امیر، بر تو است که این فرصت را غنیمت شماری.
14:14 فرمانده الهام‌یافته شتاب کرد،
14:17 و نردبان‌هایی از طناب ساخت،
14:19 و برای این یورش، شمار کافی از «اوهاق» فراهم آورد.
14:24 «اوهاق» همان طناب‌های محکمی است
14:27 که در سر هر یک، حلقه‌ای است که مردان چابک آن را پرتاب می‌کنند،
14:31 و به هر چه پرتاب شود، آویزان می‌شود.
14:34 چون شب فرا رسید و تاریکی‌اش جهان را در بر گرفت،
14:38 خالد به سربازانش گفت:
14:40 ما به باروی شهر بالا خواهیم رفت،
14:43 و چون تکبیر ما را شنیدید،
14:45 گروه بزرگی از شما پشت سر ما بالا بروند،
14:48 و بقیه‌تان از دروازه به درون بریزید.
14:51 سپس او همراه قعقاع بن عمر و دسته‌ای اندک از یارانش رفت،
14:54 و شمار کمی از یارانش،
14:57 با شنا و تکیه بر مشک‌های آب، از خندق گذشتند،
15:00 تا به دیوارهای شهر رسیدند.
15:03 سپس اوهاق خود را پرتاب کردند،
15:05 و آن‌ها را بر شرفه‌های دیوار استوار ساختند،
15:08 و از آن بالا رفتند تا بر فراز دیوار سوار شدند،
15:12 و نردبان‌های طنابی که همراه داشتند را از بیرون دیوار برپا کردند
15:16 برای هر کس که بخواهد از آن بالا رود،
15:18 و از درون دیوار برای هر کس که بخواهد به شهر فرود آید.
15:22 سپس خالد تکبیر گفت،
15:24 و سپاهیانش از خندق گذشتند،
15:26 سپس او و قعقاع بن عمر از پیش دروازه فرود آمدند،
15:30 نگهبانانش را کشتند و قفل‌هایش را گشودند،
15:34 و سپاه خدا از بالا و پایین به شهر ریختند،
15:38 و در حالی که تهلیل و تکبیر می‌گفتند، به درون دمشق هجوم بردند.
15:42 پس در آن شهر استوار، وحشت و هراس فراگرفت،
15:46 و بر نگهبانانش بیم و بی‌تابی چیره شد.
15:49 آنان با یکدیگر رایزنی کردند،
15:52 و تصمیم گرفتند که دیگر دروازه‌های شهر را با دست خود بگشایند
15:56 تا مسلمانان با صلح وارد شوند،
15:58 نه آن‌که با جنگ داخل شوند،
16:01 و جنگجویان را بکشند و زنان و فرزندان را اسیر کنند و غنیمت‌ها را تصاحب نمایند.
16:05 پس شهر را گشودند.
16:07 و اگر چنین نمی‌کردند،
16:09 مسلمانان به یاری خدا آن را فتح می‌کردند.
16:12 و تا دیداری دیگر با قعقاع بن عمر،
16:16 که جان و شمشیر و نیزه‌اش را
16:19 در طاعت الله و رسول او، صلی‌الله‌علیه‌وسلم، نهاد،
16:23 و بستر خود را بر پشت اسب‌های تیزرو گسترد.
16:27 به راستی آواز قعقاع بن عمر در لشکر،
16:35 از هزار سوارکار بهتر است.
16:38 ابوبکر صدیق