از مجموعهٔ تصاویری از زندگی صحابه (سریال تکمیل شد)
· درس 75 از 93
تصاویری از زندگانی صحابه - قسمت (90) - طلیحه بن خویلد اسدی رضی الله عنه
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:15
جمعیت مودت افتخار دارد که
0:17
برای شما نمونههایی از زندگی صحابه را ارائه دهد:
0:22
عبدالرحمن رأفت الباشا
0:25
رحمهالله
0:30
طلیحة بن خویلد دین الاسدی
0:33
رضیاللهعنه
0:48
در سال نهم هجرت،
0:53
هیئتی از بنی اسد به مدینه منوره آمد
0:57
و طلیحة بن خویلد دین الاسدی در رأس آنان بود.
1:01
چون به مسجد نبوی رسیدند،
1:04
در حضور رسول خدا صلواتالله و سلامه علیه ایستادند.
1:08
سپس سخنگوی آنان برخاست و گفت:
1:11
ای رسول خدا!
1:13
ما گواهی میدهیم که الله یکتاست و شریکی ندارد،
1:16
و گواهی میدهیم که تو بنده و فرستادهی او هستی،
1:19
و اینکه تو را با دین هدایت و حق مبعوث کرده است.
1:23
ما از پیش خود نزد تو آمدهایم
1:26
و کسی را به سوی ما نفرستادی.
1:28
پس ای رسول خدا، اسلام ما را بپذیر.
1:31
پیامبر (ﷺ) با نهایت گرمی از ایشان استقبال کرد
1:36
و بهترین جایگاه را برای آنان فراهم ساخت.
1:38
اما طلیحة بن خویلد دین
1:41
پس از مدتی کوتاه، نفسش نسبت به رسول اعظم (ﷺ) دگرگون شد
1:46
و حسد ایشان در دلش جوانه زد.
1:49
او به کار خود مینگریست
1:51
که چگونه آغاز شد، هرچند کوچک بود،
1:53
سپس روز به روز رشد کرد و بزرگ شد،
1:57
تا آنکه جزیرهالعرب از سر تا ته با وفاداری و طاعت در برابرش سر فرود آورد.
2:03
آنگاه شیطان طلیحه او را فریفت و امان دادن به او را وعده داد
2:08
و به او گفت:
2:10
ای طلیحه، محمد نسبت به تو کجاست؟
2:13
او از نظر فصاحت زبان از تو برتر نیست،
2:16
تو ادیبی زیرک و شاعری.
2:19
و او از نظر دلاوری از تو قویتر نیست،
2:22
تو دلاورترین عرب از نظر شجاعت هستی
2:24
و سختترین آنان در نبرد.
2:26
تا آنجا که مردم وقتی کار جدی شود، تو را معادل هزار سوار میدانند.
2:31
سپس او از تو عزیزتر در میان خویشاوندان نیست،
2:35
زیرا تو از بنی اسد هستی،
2:37
و بنی اسد آتشافروز جنگاند،
2:40
ایشان در میدانهای آن روزهای مشهور و موقعیتهای شمردهشده دارند.
2:43
...
2:45
چون هیئت به منازل خود بازگشت،
2:48
طلیحه در میان بنی اسد توقف کرد
2:51
و به آنان ادعا میکرد که پیامبری است فرستادهشده از جانب الله.
2:55
همگی از او پیروی کردند،
2:57
یا از روی ایمان به او
2:59
یا از روی تعصب برای او.
3:01
رسول خدا صلواتالله و سلامه علیه لشکری فرستاد
3:06
به فرماندهی ضرار بن الازور
3:08
برای نبرد با طلیحه و قومش.
3:11
لشکر مؤمن در میان بنی اسد
3:14
و همپیمانانشان، بلای بزرگی به بار آورد.
3:16
نزدیک بود کار طلیحه نابود شود،
3:19
اگر نه آن بود که ضرار با او رو در رو شد
3:22
و با شمشیرش بر او زد،
3:24
اما خدا خواست که شمشیر از او منحرف شود
3:27
و در او اثر نکند.
3:29
طلیحه از این فرصت بهره برد
3:31
و در میان قومش شایع کرد که الله او را حفظ میکند و از او دفع مینماید،
3:36
و شمشیرهای برنده در بدنش کارگر نیست.
3:40
پس کسانی که از او پراکنده شده بودند، گرد او جمع شدند
3:43
و خلق بسیاری از او پیروی کردند،
3:45
و این بر قدرت او قدرتی افزود.
3:48
پیامبر صلواتالله و سلامه علیه از دنیا رفت
3:52
و بسیاری از عرب از دین الله برگشتند
3:55
و گروه گروه از اسلام خارج شدند،
3:59
همانگونه که گروه گروه در آن داخل شده بودند.
4:02
صدیق رضوانالله علیه به زودی زمام امور مسلمانان را در دست گرفت
4:07
و یازده پرچم برای یازده فرمانده بست
4:12
و همگی را برای جنگ با مرتدان فرستاد.
4:15
طلیحة بن خویلد و قومش بنی اسد
4:19
در سهم خالد بن الولید قرار گرفتند.
4:21
سیفالله به سوی مواطن بنی اسد در نجد روی آورد
4:26
و در پیشاپیش لشکرش دو تن از دلاوران مسلمانان را فرستاد،
4:32
عکاشة بن محصن و ثابت بن سلمة،
4:36
تا میان دیارها جستوجو کنند
4:38
و خبرهای مسلمانان را پی گیرند.
4:41
طلیحه بر آن دو دست یافت و ایشان را به بدترین شیوه کشت.
4:45
چون مسلمانان از کشته شدن آن دو آگاه شدند،
4:48
بسیار اندوهگین شدند و به شدت متأثر گشتند
4:52
و بر خود سوگند خوردند که انتقام آنان را بگیرند،
4:55
هر قدر هم بهای آن گران باشد.
4:57
دو گروه در چاه بزاخه در سرزمین نجد به هم رسیدند
5:02
و جنگی سخت و خونین درگرفت.
5:05
در آغاز نبرد، دو گروه برابر بودند،
5:07
و سیّد بنی فزاره
5:09
عیینة بن حصن
5:11
با قومش برای یاری طلیحه شتافته بود
5:14
و لشکر مسلمانان را از او بازداشت.
5:17
چون کفهی مسلمانان بر کفهی مشرکان سنگینی کرد،
5:22
عیینه به طلیحه نگریست
5:24
و دید که او به خیمهاش پناه برده،
5:27
و خود را در عبای خویش پیچیده است،
5:29
و به پیروانش ادعا میکرد که وحی بر او نازل خواهد شد
5:33
و الله او را با فرشتگان یاری خواهد داد.
5:36
چون آتش جنگ شعلهور شد
5:38
و فشار مسلمانان بر پیروان طلیحه سنگین گشت،
5:42
سیّد بنی فزاره به او رو کرد و گفت:
5:45
آیا فرشته (ملک) نزد تو آمد، ای طلیحه؟
5:48
گفت: نه، ای عیینه.
5:50
پس بازگشت و جنگید،
5:52
تا آنکه فشار بر او و قومش سنگینتر شد.
5:56
بر طلیحه حمله کرد و گفت:
5:59
«مادرت به عزایت بنشیند! آیا جبرئیل نزد تو آمد؟»
6:02
گفت: نه.
6:03
عیینه گفت: «تا کی؟
6:06
به الله سوگند که کار بر ما به نهایت سختی رسیده است.»
6:10
سپس بازگشت و نبردی سخت کرد،
6:13
آنگاه بار دیگر بر طلیحه حمله کرد
6:15
و گفت: «آیا جبرئیل نزد تو آمد؟»
6:18
گفت: آری.
6:19
گفت: «پس چه چیزی به تو وحی شد؟»
6:22
گفت: «او به من گفت:
6:25
برای تو روزی است که با آن روبهرو خواهی شد،
6:27
آغازش برای تو نیست،
6:29
ولی پایانش برای توست،
6:31
و پس از آن، سخنی برای تو خواهد بود که فراموشش نخواهی کرد.»
6:35
عیینه به او گفت:
6:37
«نابود شوی!
6:38
به الله سوگند میبینم که برای تو سخنی است که فراموشش نخواهی کرد.»
6:41
سپس به قومش روی کرد و گفت:
6:44
«ای بنی فزاره!
6:46
این مرد دروغگویی بدسرشت است.»
6:49
آنگاه با کسانی که با او بودند، از او جدا شد،
6:51
و مسلمانان بر بنی اسد پیروز شدند.
6:54
طلیحه گریزان روی برتافت
6:56
و در سرزمین شام نزد غسانیان فرود آمد.
7:00
مدت زیادی از اقامت طلیحه نزد غسانیان نگذشته بود
7:04
که
7:06
به خود آمد و به رشد رسید،
7:08
و انگشتان ندامت را میجوید
7:10
بر آنچه از کارش تباه کرده بود، و میگفت:
7:13
«مادرت به عزایت بنشیند، ای طلیحه!
7:15
چه اندوهبار است!
7:17
ای کاش شمشیر ضرار بن ازور
7:19
سرت را از تن جدا کرده بود!
7:21
تو باید بر دین خود از ارتداد کشته میشدی،
7:24
و مشرک به پروردگارت بودی،
7:26
و سرانجامت آتش خواهد بود.
7:28
مادرت به عزایت بنشیند، ای طلیحه!
7:30
اگر در این ساعت
7:32
نزد خلیفه رسول الله (ﷺ) نروی،
7:36
مسلمان و تسلیمشده،
7:38
آنگاه او هر چه بخواهد با تو انجام دهد،
7:40
که این برای تو آسانتر است از یک لحظه عذابی
7:44
که در جهنم در روز قیامت بر آن خواهی افتاد.
7:47
ای طلیحه، با الله پیمان ببند
7:49
که اگر تو را امان دهد تا به مدینه برسی،
7:53
گردنت را که از شمشیر ضرار بن ازور جان به در برده،
7:57
فدای دین الله سازی
7:59
و بقای مسلمانان.»
8:01
سپس به چاهی فرود آمد
8:03
و با آب آن غسل کرد،
8:05
و شهادت داد که جز الله معبودی به حق نیست، یگانه است و شریکی ندارد،
8:10
و اینکه محمد بنده و فرستاده و برگزیده و دوست اوست.
8:15
طلیحه بن خویل دین اسدی
8:18
به مدینه منوره رسید
8:20
و بر امیرالمؤمنین عمر بن خطاب وارد شد
8:23
در حالی که اسلام خود را اعلام میکرد.
8:25
فاروق به او گفت:
8:27
«وای بر تو!
8:28
آیا تو همان کسی نیستی که آن دو مرد صالح را کشتی:
8:31
عکاشه و ثابت؟»
8:33
سپس افزود و گفت:
8:35
«به الله سوگند که دل من هرگز با تو آرام نخواهد گرفت.»
8:39
طلیحه گفت:
8:41
«ای امیرالمؤمنین!
8:43
چه اهمیتی دارد که دو مرد باشند؟
8:45
آنان به دست من به شهادت گرامی داشته شدند،
8:48
و من به واسطه آن دو تیرهبخت شدم.
8:50
و من از الله بزرگ آمرزش میخواهم و به سوی او توبه میکنم.»
8:54
عمر پذیرفت
8:56
و اسلام او را قبول کرد.
8:58
توبه طلیحه بن خویل دین از لغزش بزرگش بود،
9:02
توبهای راستین و خالص.
9:05
و با الله پیمان بست که در راه او جهاد کند
9:08
تا آنگاه که در او رگی بتپد،
9:11
و بر خود سوگند خورد که خود را به جایگاههای مرگ سرِ راه بیفکند،
9:15
شاید در راه الله شهید شود.
9:18
پس خواست الهی عزوجل چنین شد که
9:21
مسلمانان روزی سوار دریا شدند
9:24
برای غزوه سرزمین روم،
9:26
و طلیحه بن خویل دین نیز در میان آنان بود.
9:29
و در حالی که آنان امواج دریا را میشکافتند،
9:31
کشتی بزرگی از کشتیهای دشمن در برابرشان نمایان شد
9:35
که از نظر نفرات و تعداد بیش از ایشان سپاهی بر خود داشت،
9:39
و در میانه دریا شروع به تعقیب آنان کرد.
9:42
طلیحه به یارانش گفت:
9:44
«ما را به آن نزدیک کنید.»
9:46
به او گفتند:
9:48
«ای طلیحه، ما را توان رویارویی با آن نیست.»
9:51
به آنان گفت:
9:53
«به الله سوگند، یا کشتی ما را به کشتی آنان نزدیک میکنید،
9:57
یا با این شمشیر گردنهایتان را خواهم زد.»
10:01
آنان چارهای جز فرمانبرداری از او نیافتند.
10:04
و چون دو کشتی در کنار هم قرار گرفتند،
10:07
طلیحه به کسانی که با او بودند گفت:
10:09
«مرا بر شانههایتان بلند کنید.»
10:11
«مرا بر کشتی رومیان بیندازید»
10:14
«و بهزودی آنچه چشمهایتان را روشن کند به شما نشان خواهم داد، انشاءالله»
10:18
آنان آنچه را که او به ایشان فرمان داده بود انجام دادند
10:20
و چیزی نگذشت که
10:22
طلیحه بر کشتی دشمنان جَست زد
10:25
و همچون صاعقه بر کسانی که در آن بودند فرود آمد
10:29
و شمشیرش را در گردنهایشان به راست و چپ چرخاند
10:33
پس مدهوش شدند
10:34
و زیر ضربات او به هوا پرت میشدند
10:37
و کمی بیش نگذشت که
10:39
برخی از ایشان کشته شدند
10:42
و برخی غرق شدند
10:44
و بقیه تسلیم شدند
10:46
و در شب قادسیه
10:49
سعد بن ابی وقاص رضیاللهعنه
10:51
طلیحه بن خویلد اسدی را فرستاد
10:53
همراه پنج تن از مردانش
10:55
و عمر بن معدیکرب را بیرون فرستاد
10:58
همراه پنج تن دیگر
11:00
و به ایشان فرمان داد که زیر پرده تاریکی شب آهسته بروند
11:03
به اردوگاههای ایرانیان
11:05
تا اخبار آنان را برایش بیاورند
11:07
پس همین که دو دسته به اردوگاه وارد شدند
11:10
دلهای مردانشان از ترس تهی شد
11:13
و چون شمار و تجهیزات (دشمن) را دیدند
11:15
و آمادگی و هوشیاری ایشان را یافتند
11:18
عمر بن معدیکرب و یارانش بازگشتند
11:21
و پنج مرد طلیحه به ایشان پیوستند
11:24
اما خود طلیحه
11:26
بیهراس و بیبیم به سوی مقصد خود رفت
11:30
و شب را در گردش میان اطراف اردوگاه گذراند
11:34
و چون شب رو به پایان نهاد
11:36
نخواست که از همان راه بازگردد
11:39
در حالی که آنچه از اسرار آگاه شده بود با خود داشت
11:42
و قصد بزرگترین خیمه اردوگاه را کرد
11:47
که در برابرش اسبی بود که مانندش را هرگز ندیده بود
11:51
پس شمشیرش را کشید و افسار اسب را برید
11:55
و بر پشتش جست و با آن میان خیمهها تاخت
11:59
سواری از سواران قوم به او رسید
12:03
و چون به او رسید نیزهاش را راست کرد تا با آن به او نیزه زند
12:07
طلیحه به سویش بازگشت
12:09
و چنان نیزهای به او زد که وی را کشته بر زمین افکند
12:12
سوار دیگری به سوی او شتافت
12:15
و با او همان کرد که با همراهش کرده بود
12:18
سوار سومی برخاست
12:21
طلیحه به سویش بازگشت
12:23
چون آن سوار دانست که بیهیچ تردید کشته خواهد شد
12:27
در برابر او تسلیم شد
12:29
طلیحه به او فرمان داد که پیشاپیش او بتازد
12:32
سپس با او رفت و بهشتاب ادامه داد تا به اردوگاه مسلمانان رسیدند
12:36
چون مسلمانان ایشان را دیدند
12:39
به تهلیل و تکبیر پرداختند
12:42
سعد بن ابی وقاص رضیاللهعنه مترجمی را فراخواند
12:45
سپس از اسیر درباره قوم و اردوگاهشان پرسید
12:48
او گفت:
12:50
نخست میخواهم درباره این یار شما برایتان سخن بگویم
12:54
آنگاه هرچه خواستید از من بپرسید
12:56
گفتند: آنچه نزد توست بگو
12:59
او گفت:
13:00
من با جنگها سروکار داشتهام و در میان آنها بودهام
13:03
از کودکی پهلوانان را دیده و با ایشان دیدار کردهام
13:07
تا به آنجا رسیدم که میبینید
13:09
هرگز نشنیدهام که کسی به اردوگاهی وارد شده باشد که در آن
13:12
هفتاد هزار جنگجو باشد
13:15
که هر جنگجوی آنها پنج مرد یا بیشتر را خدمت کند
13:19
اما او نخواست از اردوگاه بیرون رود
13:22
تا آنکه به خیمه فرمانده حمله کرد
13:25
و طنابهای خیمهاش را برید
13:27
و اسبش را ربود
13:29
سواری که برابر با هزار سوار بود به او رسید
13:33
و او را کشت
13:34
سپس دیگری که در دلاوری از او کم نبود به او رسید
13:38
و او را به او پیوست (کشت)
13:40
سپس من به او رسیدم
13:42
و گمان نمیکنم پس از خود کسی را بر جای گذاشته باشم که با من برابری کند
13:45
و میخواستم انتقام آن دو را بگیرم
13:48
زیرا آن دو پسرعموهای من بودند
13:50
چون مرگ را پیش چشم خود دیدم
13:52
در برابر او تسلیم شدم
13:54
این همه دلاوریهای طلیحه بن خویلد اسدی نبود
14:00
و این همه جهاد او در راه الله نبود
14:04
زیرا او همواره زیر پرچمهای قرآن جهاد کرد
14:08
تا آنکه در نبرد نهاوند به شهادت رسید و بر زمین افتاد
14:13
طلیحه بن خویلد اسدی
14:18
مورخان او را برابر با هزار سوار میشمارند