تصاویری از زندگانی صحابه - قسمت (91) - عباده بن السامط رضی الله عنه.

◉ 24023 بازدید ⏱ 13:27 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:15 جمعیت «مودّه» افتخار دارد که
0:17 برای شما نمونه‌هایی از زندگی صحابه را ارائه دهد:
0:22 «عبدالرحمن رأفت پاشا»
0:25 رحمه‌الله.
0:30 عبادة ابن الصامت
0:32 رضی‌الله‌عنه،
0:50 این بار صحابی‌ای است
0:52 از انصار، از اصحاب عقبه و بدر.
0:55 و همین سه فضیلت برای تو کافی است،
0:58 یا نشانه‌ای از بلندی مقام و افتخار در دنیا،
1:01 و گواه خشنودی و نزدیکی به الله در آخرت.
1:05 اما پدرش را «صامت» می‌خواندند،
1:09 و مادرش را «قرة العین» می‌نامیدند.
1:13 و خود او را مردم «عبادة» صدا می‌زدند.
1:17 و کدام‌یک از ما مسلمانان است که عبادة بن الصامت را نشناسد؟
1:22 او از نیکان پاک‌سرشتی است که پناه دادند و یاری کردند.
1:27 او یکی از هفتاد و سه نفری است که در بیعت عقبه بیعت کردند.
1:32 و او یکی از اهل بدر است که الله عزّ وجل بر آنان نظر کرد
1:38 و فرمود: «هر چه می‌خواهید بکنید که من شما را بخشیده‌ام».
1:42 و اگر این را به آن بیفزایی،
1:44 که او پنجمین از پنج تنی بود که در زمان پیامبر (ﷺ) قرآن را جمع کردند،
1:50 به غایت بزرگی‌ها رسیده‌ای
1:53 و به بلندترین مراتب و والاترین درجات دست یافته‌ای.
1:57 عبادة بن الصامت زندگی خود را در جهاد، عبادت و تعلیم گذراند.
2:03 در میدان‌های نبرد شیری بی‌باک بود،
2:07 و در سکوت شب، عابدی خاشع و بسیار نالان به درگاه الله بود،
2:12 و در روزگار آرامش،
2:14 به مسلمانان کتاب الله را می‌آموخت
2:17 و ایشان را در دین الله فقیه می‌ساخت.
2:20 پس از آنکه الله سرزمین شام را بر مسلمانان گشود،
2:25 خواستند عقل‌ها و دل‌ها را نیز بگشایند،
2:28 همان‌گونه که دژها و قلعه‌ها را گشودند.
2:31 پس امیر دمشق به خلیفه مسلمانان، عمر بن الخطاب رضی‌الله‌عنه، نامه نوشت و گفت:
2:38 مسلمانان در سرزمین شام بسیار شده‌اند
2:42 و به کسی نیازمندند که قرآن را به ایشان بیاموزد
2:45 و ایشان را در دین الله فقیه گرداند.
2:47 پس ای امیرمؤمنان، مرا با مردانی که ایشان را تعلیم دهند یاری کن.
2:51 عمر رضوان الله علیه درخواست او را پذیرفت
2:54 و آن پنج نفری را که در زمان رسول الله (ﷺ) قرآن را جمع کرده بودند فراخواند،
3:00 یعنی عبادة بن الصامت،
3:03 معاذ بن جبل،
3:05 ابی بن کعب،
3:07 ابوأیوب انصاری،
3:09 ابوالدرداء،
3:11 رضی‌الله‌عنهم اجمعین.
3:13 و الله ایشان را از جانب امت محمد (ﷺ) بهترین پاداش دهد.
3:19 وقتی در برابر او ایستادند،
3:21 گفت: برادرانتان از اهل شام
3:25 از من خواسته‌اند که کسی را به ایشان بیاموزاند که قرآن را تعلیم دهد
3:28 و ایشان را به حلال و حرام آگاه گرداند.
3:31 پس الله شما را رحمت کند، سه تن از خودتان را برای من یاری دهید.
3:35 و اگر خواستید، قرعه بزنید.
3:38 گفتند: ای امیرمؤمنان، ما قرعه نمی‌زنیم.
3:42 ابوأیوب انصاری پیرمردی سالخورده است،
3:45 و ابی بن کعب مردی بیمار است،
3:48 و تنها ما سه نفر باقی ماندیم.
3:51 پس عمر رضوان الله علیه و علیهم ایشان را
3:55 به سرزمین شام روانه کرد.
3:57 عبادة بن الصامت در حمص اقامت گزید،
4:00 و ابوالدرداء در دمشق فرود آمد،
4:03 و معاذ بن جبل در فلسطین ساکن شد.
4:06 عبادة بن الصامت،
4:08 هنگامی که رسول الله صلوات الله و سلامه علیه
4:11 در شب عقبه با او بیعت کرد،
4:13 با او بر شنوایی و فرمانبرداری بیعت کرد،
4:16 و بر آنکه سخن حق را هرجا که باشد بگوید،
4:19 و در راه الله از سرزنش سرزنش‌کنندگان نهراسد.
4:22 پس چون از امیر شام،
4:25 معاویة بن ابی سفیان رضی‌الله‌عنه،
4:28 کاری دید که دلش بدان خرسند نبود،
4:30 در آنچه دیده بود با او مناقشه کرد و آن را ناپسند شمرد.
4:33 اما معاویه رأی او را نپذیرفت
4:36 و او را به فرمانبرداری از خود فراخواند.
4:38 عبادة خشمگین شد و گفت:
4:41 به الله سوگند با تو در یک سرزمین زندگی نخواهم کرد.
4:44 و به همان راه به مدینه بازگشت.
4:47 چون بر عمر بن الخطاب رضی‌الله‌عنه وارد شد،
4:51 به او گفت: ای عبادة، چه چیز تو را آورده است؟
4:54 او آنچه را میان او و معاویه از اختلاف گذشته بود باز گفت.
4:59 عمر گفت: به جای خود بازگرد،
5:02 الله سرزمینی را که نه تو در آن باشی و نه همانندان تو، زشت گرداند.
5:06 سپس به معاویه نوشت که:
5:09 تو بر عبادة بن الصامت فرمانروایی نداری،
5:12 او خود امیر خویشتن است.
5:15 سپس عمرو بن العاص به فتح مصر رهسپار شد،
5:19 و آن سرزمین تحت حکم روم بود.
5:22 پس شهرها و روستاهایش را یکی پس از دیگری گشود،
5:25 تا آنکه دژ بابلیون بر او دشوار شد،
5:28 دژی که بر کرانه نیل و نزدیک قاهرهٔ امروز قرار دارد.
5:31 و علت دشواری گشودن دژ این بود
5:33 که رومیان گردِ آن خندقی بزرگ کنده
5:37 و در راه‌هایی که به آن می‌رسید، خارهای آهنین نشانده بودند
5:41 تا مردان و اسبان را از پیشروی به سوی آن باز دارند.
5:45 آن را از سپاهیان و ادوات جنگی انباشته کردند،
5:49 و رجال حکومت خود
5:52 و بزرگان قبطی مصر را
5:55 به آنجا منتقل کردند،
5:57 و در رأس ایشان مقوقس بود،
5:59 که بطریق مصر و حاکم آن بود.
6:02 عمرو بن العاص دژ را محاصره کرد.
6:04 امید داشت که دشمنانش از محاصره به تنگ آیند
6:08 و در برابر او تسلیم شوند.
6:10 اما نیل اندکی بعد بالا آمد،
6:13 و رومیان سدها را شکستند و پل‌ها را بریدند،
6:16 پس آب از هر سو مسلمانان را در میان گرفت،
6:20 و نزدیک بود که از غرق شدن نابود شوند.
6:22 در آن هنگام عمرو بن العاص
6:25 به امیرالمؤمنین عمر بن الخطاب نامه نوشت
6:28 و از او خواست که با کمکی از نزد خود یاریش دهد.
6:31 عمر با شتاب به یاری او شتافت
6:33 و چهار هزار نفر از سپاهیان مسلمانان را فرستاد
6:36 و بر هر هزار نفر فرماندهی گماشت
6:39 که جای هزار نفر را بگیرد.
6:41 آنان عبادة بن الصامت،
6:43 و زبیر بن العوام،
6:45 و مقداد بن الأسود،
6:47 و مسلمة بن مخلد بودند.
6:49 مقوقس از رسیدن کمک
6:52 که به لشکر مسلمانان رسیده بود آگاه شد،
6:54 پس نزد عمرو بن العاص
6:56 هیئتی از برگزیدگان مردان خود فرستاد
6:58 تا با او دیدار کنند.
7:00 به آنان سفارش کرد که
7:02 از احوال مسلمانان
7:04 و از زندگی آنان تصویری دقیق
7:07 و روشن برای او فراهم آورند،
7:09 چنان‌که گویی خود آن را با چشم خویش می‌بیند.
7:12 اعضای هیئت
7:14 سه شب در میهمانی مسلمانان ماندند.
7:17 چون بازگشتند،
7:18 مقوقس از ایشان پرسید
7:20 که چه دیدند و چه شنیدند.
7:22 گفتند:
7:23 به خدا سوگند، قومی را دیدیم
7:26 که مرگ برایشان گواراتر از زندگی است،
7:29 و نشستن بر خاک
7:31 نزدشان محبوب‌تر از سربلندی است،
7:33 و غذا خوردن بر زانو
7:35 و فرمانده‌شان مانند یکی از خودشان است.
7:38 بزرگ‌شان از زیردستانشان بازشناخته نمی‌شود،
7:41 و شریف‌شان از فرومایه‌شان.
7:44 هرگاه نماز برپا شود،
7:46 هیچ‌یک از آنان از آن باز نمی‌ماند.
7:49 اعضای وضو، دست و صورت خود را با آب می‌شویند،
7:52 و در نماز برای پروردگارشان خشوع می‌ورزند.
7:55 مقوقس گفت:
7:57 به خدا سوگند، اگر این‌ها با کوه‌ها روبه‌رو شوند،
8:00 آن‌ها را از جا برمی‌کنند،
8:02 و اگر با جنّ بجنگند، آنان را نابود می‌کنند.
8:05 گویی مقوقس خواست
8:07 با چشم خود ببیند
8:09 آنچه را که افرادش برایش گفته بودند.
8:11 پس به عمرو بن العاصی نامه نوشت و گفت:
8:14 فرستادگانی از جانب خود نزد ما بفرستید
8:16 تا با آنان گفت‌وگو کنیم و پیمان ببندیم.
8:19 عمرو ده نفر از مردان خود را نزد او فرستاد
8:22 و عبادة بن الصامت را فرمانده آنان قرار داد.
8:25 عبادة بن الصامت قامتی بلند و سری بزرگ داشت،
8:29 موهایش انبوه و هیبتش سخت بود،
8:32 و هر که او را می‌دید، از هیبت و شکوهش پر می‌شد.
8:35 چون به مقوقس نزدیک شد،
8:38 از شدت هیبت او سخت بیمناک شد،
8:40 و ترس بزرگی در دلش افتاد.
8:43 پس به اعضای هیئت گفت:
8:46 این مرد را از من دور کنید
8:48 و دیگری را پیش آورید تا با من سخن گوید.
8:51 گفتند: این امیر ماست،
8:54 و عمرو بن العاصی به ما سفارش کرده
8:57 که از او پیشی نگیریم
8:59 و با فرمانش مخالفت نکنیم.
9:01 مقوقس به عبادة گفت:
9:04 ای مرد، به نزد من بیا
9:06 و با مدارا با من سخن بگو،
9:08 که من از منظر تو هراسانم.
9:10 عبادة به او گفت:
9:12 می‌بینم که از من ترسیدی،
9:14 پس اگر یاران مرا می‌دیدی چه می‌کردی،
9:16 که در میان آنان هزار مرد است
9:18 که همگی از من نیرومندتر و هولناک‌ترند.
9:21 مقوقس به او گفت:
9:23 چه چیز شما را از سرزمین‌هایتان بیرون آورده،
9:26 و از ما چه می‌خواهید؟
9:29 عبادة بن الصامت گفت:
9:31 به خدا سوگند، ما بیرون نیامدیم
9:34 مگر برای طلب خشنودی الله عزّ وجلّ،
9:37 و پیامبرمان صلی‌الله‌علیه‌وسلم به ما سفارش کرده
9:42 که هدف هیچ‌یک از ما از دنیا
9:45 جز آنچه گرسنگی‌اش را برطرف کند و عورتش را بپوشاند نباشد،
9:49 زیرا نعمت دنیا نعمت نیست،
9:52 بلکه نعمت، نعمت آخرت است.
9:55 مقوقس به او گفت:
9:57 سخن شما را شنیدم،
9:59 و به جانم سوگند که به آنچه رسیدید
10:02 جز به همین سبب که گفتی نرسیدید،
10:04 و بر کسانی که بر آنان پیروز شدید،
10:07 پیروز نشدید مگر به خاطر دوستی آنان با دنیا
10:10 و بیزاری شما از آن.
10:12 اما رومیان برای جنگ با شما گرد آمده‌اند
10:14 با شماری که کسی آن را برنمی‌شمارد.
10:16 و ما یقین داریم که شما نمی‌توانید در برابر آنان پایداری کنید
10:20 به سبب ترس‌تان و تنگدستی‌تان
10:23 و ما با جان و دل
10:25 حاضریم به هر یک از شما دو دینار بدهیم
10:28 و به امیرتان صد دینار
10:30 و به خلیفه‌تان هزار دینار
10:33 و از ما روی برگردانید
10:35 پیش از آنکه چیزی به شما برسد که توان تحمل آن را ندارید
10:38 آنگاه عبادة بن الصامت به او گفت
10:42 ما فقط با این سخن شما را از بسیاری رومیان می‌ترسانیم
10:45 این [پیشنهاد] ما را از هدف‌مان بازنمی‌دارد
10:48 و ما یقین داریم که پیروز خواهیم شد
10:51 یکی از دو نیکی [یعنی پیروزی یا شهادت]
10:53 پس اگر ما بر شما پیروز شویم
10:55 غنیمت دنیا برای ما بزرگ خواهد بود
10:57 و اگر شما بر ما پیروز شوید
10:59 غنیمت آخرت برای ما بزرگ خواهد بود
11:02 و بدان که در میان ما یک مرد هم نیست
11:05 مگر آنکه پس از هر نماز از الله دعا می‌کند
11:08 که شهادت را روزی او گرداند
11:10 و او را ناکام به نزد خانواده‌اش بازنگرداند
11:14 و هر یک از ما خانواده و فرزندان خود را
11:16 نزد الله به امانت سپرده است
11:19 سپس مقوقس را [به سه گزینه] عرضه کردند:
11:22 اسلام، یا جزیه، یا جنگ
11:26 قوم مقوقس اسلام را نپذیرفتند
11:29 و از پرداخت جزیه سرباز زدند
11:31 پس جز جنگ چیزی باقی نماند
11:34 در این هنگام مسلمانان تصمیم گرفتند به دژ یورش برند
11:38 هرچه بهای آن گران باشد
11:40 آنگاه زبیر بن العوام برخاست و گفت
11:43 من جان خود را در راه الله عز وجل فدا می‌کنم
11:46 و نردبانی بلند برگرفت تا با آن از دیوار دژ بالا رود
11:51 و از سربازان مسلمان خواست
11:53 که با یک صدا پشت سر او تکبیر گویند
11:56 هنگامی که تکبیر او را شنیدند
11:58 و چند لحظه‌ای بیش نگذشت
12:00 تا آن سوارِ دلیر
12:03 بر باروی دژ بالا رفت
12:05 در حالی که شمشیر خود را برکشیده بود
12:07 و فریاد «الله اکبر» [از او برخاست]
12:09 که از دهانش با طنین بلند رها می‌شد
12:12 آنگاه هزاران سرباز از پی او روان شدند
12:15 تا تکبیر «الله اکبر» را تکرار کنند
12:17 طنین آن دل‌ها را به لرزه درآورد و عزم‌ها را درهم شکست
12:21 و زبیر خود را به درون دژ افکند
12:24 و گروهی از سربازان مسلمان از پی او رفتند
12:28 و شمشیرها را بر گردن‌های رومیان به کار گرفتند
12:31 کسانی که غافلگیری، آنان را مبهوت کرده بود
12:33 و دروازه دژ را در برابر مسلمانان گشودند
12:37 آنگاه اصحاب رسول الله صلی الله علیه وسلم به سوی او سرازیر شدند
12:42 و در رأس آنان عبادة بن الصامت بود
12:45 و میان دو گروه نبردی سخت و شدید درگرفت
12:49 که الله در آن پیروزی را برای سپاهیانش مقرر فرمود
12:52 و [سرزمین] مصر، این مروارید دنیا، به دولت قرآن پیوست
12:54 [آری] مصر، مروارید دنیا
12:57 الله آن سرزمین را زشت گرداند
13:02 که در آن عبادة بن الصامت و همانندان او نیستند
13:06 عمر بن الخطاب
13:11 با یارانی که کاخ استوار را فرو ریختند
13:15 ای شیار، در ستایش آنان یاری‌ام ده
13:19 آیا کسی یاری‌ام می‌دهد؟