از مجموعهٔ تصاویری از زندگی صحابه (سریال تکمیل شد)
· درس 56 از 93
تصاویری از زندگانی صحابه - قسمت (71) - حمزه بن عبدالمطلب رضی الله عنه
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:15
جمعیت مودت با افتخار
0:18
میخواهد نمونههایی از زندگی صحابه را به شما ارائه دهد
0:22
(ترجمه این بخش بهدلیل نامفهومی متن پیادهشده، بهصورت دقیق ممکن نیست؛ بهاحتمال «رحمت الرحمن و رأفت...» است)
0:25
رحمه الله
0:30
حمزه بن عبدالمطلب
0:33
رضیاللهعنه
0:51
این صحابی جلیلالقدر
0:53
همدم و همبازی رسول الله (صلواتاللهوسلامهعلیه) بود
0:57
در آن روزگاری که دو کودک در درههای مکه بازی میکردند
1:01
و او برادر شیری ایشان بود
1:03
زیرا هر دو از یک سینه شیر نوشیدند
1:06
و پیوندی بسیار نزدیک میان آن دو برقرار بود
1:10
او همان حمزه بن عبدالمطلب است
1:13
عموی پیامبر بزرگوار (صلیاللهعلیهوسلم)
1:17
و سرور شهیدان مسلمانان
1:20
هنگامی که رسول کریم (علیه افضل الصلاة و ازکی التسلیم) به پیامبری مبعوث شد، حمزه بن عبدالمطلب
1:26
اندکی از چهل سال گذشته بود
1:29
و او در آن روزگار از سروران برجسته قریش به شمار میرفت
1:34
و از دلیران سرشناس ایشان بود
1:37
مکه برای او حساب ویژهای باز میکرد
1:40
و مردم آن شهر او را با محبتی آمیخته به احترام و بزرگداشت دوست میداشتند
1:45
با وجود پیوند خویشاوندی نزدیکی که میان او و رسول الله (صلواتاللهوسلامهعلیه) بود
1:52
به دعوت ایشان چندان توجهی نشان نداد
1:55
و هنگامی که رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) خویشاوندان نزدیک خود را انذار کرد، اسلام نیاورد
2:01
حمزه سوارکاری از بنیهاشم و شکارچیای بود
2:04
که لذت بزرگ خود را در آن مییافت
2:07
و توان و نیروی جوشان خویش را در این شکار بهکار میگرفت
2:12
و روزی که از شکار بازمیگشت
2:16
کمان بر دوش و نیزهای در دست داشت
2:19
و با گامهای غرورآمیز و خودپسندانه راه میرفت
2:22
که کنیزی از آنِ عبدالله بن جدعان با او روبهرو شد
2:25
و به او گفت
2:27
ای ابوعماره، اگر آنچه را من از دشنام ابوالحکم به برادرزادهات محمد شنیدم، میشنیدی
2:34
و آن یورش او را بر محمد میدیدی
2:37
امروز حال دیگری داشتی
2:40
هنوز سخنانش به گوشش نرسیده بود
2:43
که از خشم بهشدت برآشفت و سینهاش از غیرت لبریز شد
2:48
و از کنیز پرسید که آیا کسی او را در حال دشنام دادن دیده است
2:53
کنیز گفت: مردم بسیاری او را دیدهاند
2:57
آنگاه آن سوارکار هاشمی بازگشت
3:00
و رو به سوی صفا نهاد
3:02
جایی که ابوجهل در میان حلقهای از مردم نشسته بود
3:06
حمزه به سوی او رفت و با کمان خود چنان ضربهای بر سرش زد که سرش شکافت و خونش جاری شد
3:13
سپس در برابر دیدگان همگان اسلام خود را اعلام کرد
3:16
و با صدای بلند کلمه «لا إله إلا الله، محمد رسول الله» را بر زبان آورد
3:21
و بهصورت تحدیآمیز گفت
3:23
اینک من مسلمان شدم
3:25
و اگر قریش توان دارد، مرا از اسلام بازگرداند
3:29
پس چنین کند
3:31
و چون بنیمخزوم دیدند که از سر سرورشان ابوجهل خون جاری است
3:34
و چهرهاش را پوشانده است
3:37
به سوی حمزه بن عبدالمطلب برخاستند
3:40
و قصد داشتند به او آسیبی برسانند
3:42
اما ابوجهل
3:44
گفت: ابوعماره را رها کنید
3:47
زیرا من در حق برادرزادهاش بدی کردم
3:50
آنگاه که او را در برابر مردم دشنام دادم و ناسزا گفتم
3:54
و در یک چشمبرهمزدن
3:56
خبر اسلام حمزه در مکه پیچید
3:59
و این خبر بر مشرکان همچون صاعقهای فرود آمد
4:03
اما رسول الله (صلواتاللهوسلامهعلیه)
4:07
از شادی ایشان به اسلام عمویشان هر چه بخواهی بگو که جای سرزنش نیست
4:12
و اما مسلمانان
4:14
هرچه بگویی از شادمانی ایشان به پیوستن این سرور قریش به آنان، سخن نیکو گفتهای
4:20
زیرا در مکه دو روز را شناختند که بیش از همه دلهایشان را شاد و جانهایشان را عزیز کرد
4:26
یکی روز اسلام آوردن عمر بن خطاب
4:29
و دیگری روز اسلام آوردن حمزه بن عبدالمطلب
4:33
پس همین که اسلام آوردند
4:34
بر رسول الله (صلواتاللهوسلامهعلیه) تصمیم گرفتند
4:39
که به کعبه برود و گرد آن طواف کند
4:42
و نماز خود را نزد آن در برابر چشم و گوش قریش بهجا آورد
4:47
و رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) به این درخواست پاسخ مثبت داد
4:51
و در پناه حراست آن دو بیرون رفت، یکی پیش روی او و دیگری پشت سرش
4:57
تا به کعبه معظمه رسید
5:00
و هفت بار گرد خانه طواف کرد
5:02
و نماز ظهر را نزد آن با آرامش و اطمینان خاطر بهجا آورد
5:06
سپس به خانه ارقم بازگشت
5:08
و چشمان قریش به او دوخته بود
5:11
و دلهایشان از خشم و کینهای که نسبت به او داشتند میسوخت
5:15
و چون رسول الله (صلواتاللهوسلامهعلیه) به مدینه هجرت کرد
5:20
نخستین پرچمی که بست، برای عمویش حمزه بن عبدالمطلب بود
5:25
و این نخستین پرچمی بود که در اسلام بسته شد
5:28
و در روز بدر
5:30
حمزه در جنگ با مشرکان سختترین و بزرگترین آزمون را از خود نشان داد
5:35
و بر مشرکان سنگین و سهمگین بود
5:38
و در ضربه زدن به ایشان بسیار سختگیر بود
5:40
و چون دو گروه در آن روز درخشان با یکدیگر روبهرو شدند
5:44
حمزه همچون شتر نر سفیدمایل به خاکستری بیرون آمد
5:47
و بر سینهاش نشانهای داشت که او را از دیگران متمایز میکرد
5:51
و کسی که قصد او را داشت با آن نشانه او را میشناخت
5:54
و نشانه او پر شترمرغ سرخ بود که بر سینهاش نصب کرده بود
6:00
در این هنگام از میان صفوف مشرکان
6:03
اسود بن عبدالاسد مخزومی بیرون آمد
6:06
مردی تندخو و بدخلق بود
6:09
و گفت: با لات و عزی عهد میبندم
6:12
که حتماً از حوض مسلمانان خواهم نوشید
6:15
یا آن را ویران خواهم کرد
6:17
یا در راه آن خواهم مرد
6:19
پس حمزه رضواناللهعلیه به مقابله او شتافت
6:22
و ضربتی زد که ساقش را از بدن جدا کرد.
6:25
پس به پشت افتاد و خون از او فوران میکرد.
6:30
سپس شروع کرد به خزیدن به سوی حوض تا با دست راستش آب بنوشد.
6:34
پیش از آنکه به خواستهاش برسد، حمزه کار او را تمام کرد.
6:38
پس از او عتبة بن ربیعه بیرون آمد.
6:41
و برادرش شیبه و پسرش ولید همراهش بودند.
6:44
چون از صف جدا شدند، مبارزه طلبیدند.
6:48
پس با چشم به هم زدنی به سوی آنان حمله کرد.
6:51
سه جوان از انصار که چون نیزههای راست بودند.
6:55
عتبه به آنان گفت: شما کیستید؟
6:58
گفتند: گروهی از انصاریم.
7:01
گفت: بازگردید، ما به شما نیازی نداریم.
7:05
سپس ندا دادند: ای محمد!
7:07
همتایان ما را از میان قوم خودمان بیرون بیاور.
7:10
پس رسول الله (ﷺ) فرمود:
7:13
ای عبیده بن حارث، برخیز.
7:16
و ای حمزه بن عبدالمطلب، برخیز.
7:19
و ای علی بن ابیطالب، برخیز.
7:22
عتبه گفت: اکنون، آری، همتایانی بزرگوارند.
7:26
پس علی به سوی ولید بن عتبه برخاست.
7:29
و آن دو جوانانی همسال بودند.
7:32
پس او را کشت.
7:33
سپس حمزه بن عبدالمطلب برخاست.
7:35
به سوی شیبه بن ربیعه.
7:37
و آن دو از نظر سنی نزدیک به هم بودند.
7:40
پس او را کشت.
7:41
و عبیده بن حارث برخاست.
7:43
به سوی عتبه بن ربیعه.
7:45
و آن دو پیرمردانی بودند.
7:47
پس او را کشت.
7:48
سپس عبیده بر اثر جراحاتش به شهادت رسید.
7:52
و همین که سه پهلوان قریش کشته شدند،
7:55
در لحظاتی اندک،
7:57
آتش نبرد شعلهور شد.
7:59
و حمزه چنان شجاعتی نشان داد
8:01
که دلهای مشرکان را پر کرد
8:03
از کینه و خشم نسبت به او.
8:05
و در احد،
8:07
مشرکان میخواستند
8:09
از قاتلان بزرگانشان بهطور عام انتقام بگیرند.
8:12
و میخواستند
8:14
بهطور ویژه از حمزه انتقام بگیرند،
8:16
پس از آنکه در بدر، آنان را خوار ساخته بود،
8:19
و از سران ایشان هرکه را کشته بود.
8:22
و چون حمزه شکست را دید
8:24
که بر مسلمانان فرود آمده بود،
8:26
برآشفت و خروشید،
8:27
و شروع به ندا دادن کرد:
8:29
من شیر خدا و شیر رسول خدایم.
8:32
(صلیاللهعلیهوسلم)
8:34
خدایا، من نزد تو از آنچه اینها آوردهاند بیزاری میجویم،
8:36
(یعنی آنچه ابوسفیان و یارانش آوردند)
8:38
(یعنی ابوسفیان و یارانش)
8:41
و نزد تو از آنچه اینها کردند پوزش میخواهم،
8:44
(یعنی پراکنده شدن مسلمانان)
8:46
از پیامبرشان (صلیاللهعلیهوسلم).
8:49
و شمشیرش را به راست و چپ به کار میگرفت،
8:52
تا آنکه به شهادت رسید
8:54
بهطور غافلگیرانه، به دست
8:56
غلامی حبشی به نام وحشی.
8:59
و چون زنان مشرکان
9:01
از کشته شدن پهلوانان مسلمانان آگاه شدند،
9:03
و در رأس ایشان شیر خدا،
9:05
حمزه بن عبدالمطلب بود،
9:07
گروهی از آنان شتابان آمدند،
9:09
و پیشاپیش ایشان هند دختر عتبه بود،
9:12
که پدر و برادرش
9:14
و عمویش در بدر کشته شده بودند،
9:16
به دست حمزه بن عبدالمطلب
9:18
و علی بن ابیطالب
9:21
و عبیده بن حارث.
9:23
پس میان کشتهها به جستجو پرداخت،
9:25
شکمها را میشکافت و چشمها را از حدقه بیرون میکشید،
9:28
و گوشها را میبرید و بینیها را میبرید.
9:31
سپس از بینیها و گوشها
9:34
گردنبند و خلخال ساخت که خود را با آن آراست،
9:37
و زیورآلات خود را به وحشی بخشید
9:39
به پاس پاداش کشتن حمزه.
9:42
و چون خبر حمزه (رضیاللهعنه) به هند رسید،
9:46
سینهاش را شکافت،
9:48
و جگرش را بیرون کشید و جوید،
9:50
اما آن را فرو نبرد و بیرون انداخت.
9:52
و از همینجا به «آکلة الکباد» (جگرخوار) خوانده شد.
9:56
و چون غبار نبرد فرو نشست،
9:58
و خبر مثله شدن مسلمانان پیچید،
10:01
اندوهی ژرف بر مدینه سایه افکند.
10:04
و صفیه دختر عبدالمطلب،
10:07
عمه رسولالله (صلواتاللهوسلامهعلیه)،
10:11
آمد تا ببیند چه بر برادرش رفته است.
10:13
پس رسولالله (صلیاللهعلیهوسلم)
10:16
به پسرش زبیر بن عوام فرمود:
10:18
او را دریاب و بازگردان،
10:20
تا آنچه را بر برادرش رفته نبیند.
10:23
او به سوی وی شتافت و گفت:
10:25
ای مادر!
10:26
رسولالله (صلیاللهعلیهوسلم)
10:29
به تو فرمان میدهد که بازگردی.
10:31
گفت: چرا؟
10:33
به من خبر رسیده که برادرم را مثله کردهاند،
10:35
و آن هم در راه خدا.
10:37
به الله سوگند صبر خواهم کرد و به امید پاداش الهی خواهم بود، انشاءالله.
10:41
زبیر آنچه را که (زن) گفته بود، به رسول الله (ﷺ) خبر داد.
10:46
(آنچه) گفته بود
10:47
پس (پیامبر ﷺ) فرمود:
10:48
راهش را باز گذارید (او را رها کنید).
10:50
پس (آن زن) نزد برادرش رفت.
10:52
پس به او نگریست،
10:53
و بر او نماز گزارد (نماز جنازه خواند)،
10:55
و «إنا لله و إنا إلیه راجعون» گفت و برایش آمرزش خواست.
10:57
سپس گفت:
10:59
این دو جامه است،
11:00
آوردهام تا او را با آنها کفن کنند.
11:03
زبیر گفت:
11:05
چون خواستیم حمزه را با آن دو (جامه) کفن کنیم،
11:08
ناگاه در کنار او مردی از انصار شهید شده بود
11:12
که همانگونه که با حمزه رفتار شده بود، با او نیز رفتار شده بود (بدن او مُثله شده بود).
11:15
ما احساس ناخوشایندی و شرم کردیم که حمزه را در دو جامه کفن کنیم
11:20
و حال آنکه آن انصاری کفنی نداشت.
11:22
پس (برای) حمزه یک جامه
11:25
و برای آن انصاری یک جامه (در نظر) گرفتیم.
11:27
سپس نگاه کردیم
11:29
و دیدیم یکی از آن دو جامه بزرگتر از دیگری است.
11:32
پس میان آن دو قرعه کشیدیم
11:34
و هر یک از آن دو را با جامهای که به او رسیده بود، کفن کردیم.
11:38
و حمزه مردی بلندقامت بود.
11:41
پس هرگاه جامه سر او را میپوشاند،
11:43
پاهایش آشکار میشد،
11:44
و هرگاه پاهای او را میپوشاند، سرش نمایان میشد.
11:47
پس پیامبر (علیه الصلاة و السلام) فرمود:
11:49
سرش را با جامه بپوشانید
11:52
و روی پاهایش مقداری از برگ درخت قرار دهید.
11:55
و از اندوه رسول الله (ﷺ) بر عمویش مپرس،
12:01
زیرا آن حضرت (علیه الصلاة و السلام) به صحنهای نگریست که دردناکتر از آن ندیده بود.
12:06
پس فرمود:
12:08
خدا رحمتت کند،
12:10
که همواره پیوندگر با خویشاوندان،
12:12
و انجامدهنده کارهای نیک بودی.
12:14
به خدا سوگند، اگر بر آنان پیروز شوم، از ایشان هفتاد تن را مُثله خواهم کرد.
12:19
پیش از آنکه از جای خود برخیزد، جبرئیل با این سخن عزّ و جل بر او فرود آمد:
12:24
و اگر مجازات کردید، پس همانند آنچه به شما رسیده، مجازات کنید.
12:32
و اگر صبر کنید، قطعاً آن برای صبرکنندگان بهتر است.
12:39
پس رسول الله (ﷺ) کفاره سوگند خود را داد
12:43
و از آن (کار) بازایستاد.
12:45
و پیامبر (ﷺ) دستور داد شهیدان را (در جای خود) دفن کنند، گروهگروه.
12:49
و فرمود:
12:52
بنگرید کدامیک از اینان بیشتر قرآن را گرد آوردهاند،
12:53
او را پیش روی یارانش قرار دهید.
12:56
سپس بر همه آنان مشرف شد و فرمود:
12:59
من بر اینان گواهم
13:02
که هیچ زخمخوردهای که در راه الله زخمی شود،
13:04
مگر آنکه الله او را روز قیامت برمیانگیزد در حالی که زخمش خون میریزد،
13:07
رنگش رنگ خون است
13:12
و بویش بوی مشک است.
13:14
و چون پیامبر (ﷺ) آنان را در خاک نهاد،
13:16
اندوهگین به سوی مدینه بازگشت.
13:21
پس از خانهای از خانههای انصار از بنی عبدالأشهل گذشت
13:24
و صدای گریه زنان و نالهی آنان بر کشتگانشان را شنید.
13:29
پس اندوه آنان، اندوه او را برانگیخت
13:33
و سوز دل آنان، سوز دل او را شعلهور ساخت.
13:36
اشک از دیدگان پاکش جاری شد و فرمود:
13:39
اما حمزه، کسی برای گریستن بر او نیست.
13:43
پس مردان انصار سخن رسول الله (ﷺ) را شنیدند
13:47
و آن در جانشان اثر کرد.
13:52
و به زنان خود دستور دادند که به خانهی رسول الله (صلوات الله و سلامه علیه) بروند
13:54
و به زنانشان فرمودند که به خانهٔ رسول الله (ﷺ) بروند.
14:00
چون پیامبر (صلوات الله و سلامه علیه) گریهی آنان را بر حمزه شنید، فرمود:
14:02
خداوند انصار را رحمت کند،
14:08
بازگردید، خدا شما را رحمت کند،
14:10
که (در مصیبت) همدردی و تسلیت دادید.
14:13
حمزه بن عبدالمطلب، شیر خدا
14:16
و شیر رسول الله (ﷺ)
14:22
و سرور شهیدان مسلمانان است.
14:26
[این سه سطر پایانی ناهمگون و آشفته است و معنای قطعی آن از متن برنمیآید.]
14:35
[معنای قطعی ندارد.]
14:38
[معنای قطعی ندارد.]