تصاویری از زندگی صحابه - قسمت (21) - عبدالله بن عباس رضی الله عنه

◉ 88481 بازدید ⏱ 19:38 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:15 انجمن «مودت» افتخار دارد که
0:18 برای شما نمونه‌هایی از زندگی صحابه را ارائه کند
0:22 نوشته عبدالرحمن رأفت الباشا
0:25 رحمه‌الله
0:27 عبدالله بن عباس رضی‌الله‌عنهما
0:46 این صحابی بزرگوار
0:48 که افتخار از همه سو بر او احاطه داشت
0:50 پس هیچ فضیلتی از آن به او فوت نشد
0:53 زیرا مجد صحبت با پیامبر و افتخار همراهی با او برایش جمع شد
0:56 و اگر تولدش اندکی دیرتر بود
0:58 هرگز به شرف همراهی رسول الله نمی‌رسید
1:01 و نیز افتخار خویشاوندی
1:03 زیرا او پسرعموی پیامبر الله است، درود و سلام الله بر او باد
1:07 و افتخار علم
1:09 او دانشمند امت محمد و دریای ژرف دانش آن است
1:13 و افتخار پرهیزگاری
1:15 او در روز بسیار روزه‌دار بود
1:17 و در شب بسیار نمازگزار
1:19 و در سحرها آمرزش می‌خواست
1:22 از ترس الله بسیار می‌گریست
1:24 تا آنجا که اشک گونه‌هایش را شیار کرد
1:27 او عبدالله بن عباس است
1:30 عالم ربانی امت محمد
1:32 و داناترین آن به کتاب الله
1:35 و فقیه‌ترین آن در تأویل آن
1:37 و توانمندترین آن در ژرفای معانی آن
1:40 و دریافت مقاصد و اسرار آن
1:43 ابن عباس پیش از هجرت متولد شد
1:46 سه سال پیش از آن
1:48 و چون پیامبر، درود و سلام الله بر او، وفات یافت
1:52 او تنها سیزده سال داشت
1:55 و با این حال
1:57 از پیامبرشان برای مسلمانان حفظ کرد
2:00 شش هزار و شصت‌وهفت حدیث را
2:03 که بخاری و مسلم آن‌ها را در صحیح‌های خود ثبت کرده‌اند
2:08 و هنگامی که مادرش او را به دنیا آورد
2:10 او را نزد رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم برد
2:14 پس پیامبر او را با آب دهان خود تحنیک کرد
2:16 پس نخستین چیزی که وارد درونش شد
2:18 آب دهان پیامبر مبارک و پاک بود
2:21 و همراه آن تقوا و حکمت نیز داخل وجودش شد
2:24 «هر که حکمت به او داده شود، به یقین خیر بسیاری به او داده شده است»
2:28 و هنوز تعویذهای آن نوجوان هاشمی باز نشده بود
2:32 که به سن تمییز رسید
2:34 تا آنکه ملازم رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم شد
2:38 ملازمتی چون ملازمت چشم با پلک خود
2:40 پس آب وضوی او را آماده می‌کرد
2:43 هرگاه پیامبر قصد وضو می‌کرد
2:45 و چون برای نماز می‌ایستاد، پشت سر او نماز می‌گزارد
2:48 و هنگامی که عزم سفر می‌کرد، ردیف او بر مرکب می‌بود
2:52 تا آنجا که همچون سایه‌اش شد که با او حرکت می‌کرد
2:56 و هر جا که او می‌چرخید، در مدار او می‌گشت
3:00 و او در همه این احوال
3:02 قلبی هوشیار را میان دو پهلوی خود داشت
3:04 و ذهنی روشن
3:06 و حافظه‌ای که همه دستگاه‌های ضبط که عصر جدید شناخته، در برابرش ناچیزند
3:10 که عصر جدید آن‌ها را شناخته است
3:12 او درباره خودش گفت
3:14 پیامبر الله، درود و سلام الله بر او، قصد وضو کرد
3:18 پس [به من] فرمود: «اگر آماده‌ای...»
3:20 و من به سرعت آب را برایش آماده کردم
3:23 پس از آنچه کرده بودم خرسند شد
3:25 و چون قصد نماز کرد
3:27 به من اشاره فرمود که در کنارش بایستم
3:29 پس پشت سرش ایستادم
3:31 و چون نماز پایان یافت، به سوی من متمایل شد و فرمود
3:35 «ای عبدالله، چه چیز تو را بازداشت از اینکه در کنارم بایستی؟»
3:38 گفتم: «تو در چشم من بزرگ‌تری
3:41 و گرامی‌تر از آنی که با تو برابری کنم، ای رسول الله»
3:45 پس دست‌هایش را به سوی آسمان برافراشت و فرمود
3:48 «خدایا، او را حکمت عطا کن»
3:51 و الله دعای پیامبرش، درود و سلام بر او، را اجابت فرمود
3:56 پس به آن نوجوان هاشمی از حکمت بخشید
3:59 که به سبب آن از بزرگ‌ترین حکیمان پیشی گرفت
4:02 و تردیدی نیست که تو دوست داری بر نمونه‌ای از حکمت عبدالله بن عباس آگاه شوی
4:09 پس این موقعیت را برایت بیان می‌کنم
4:11 که در آن بخشی از آنچه می‌خواهی هست
4:13 هنگامی که برخی از یاران علی کناره گرفتند
4:16 و در اختلافش با معاویه رضی‌الله‌عنهما او را تنها گذاشتند
4:20 عبدالله بن عباس به علی رضی‌الله‌عنه گفت
4:24 «ای امیرالمؤمنین، به من اجازه بده که نزد آن قوم بروم و با ایشان سخن بگویم»
4:29 پس [علی] فرمود:
4:30 «من بر تو از ایشان بیمناکم»
4:33 [ابن عباس] گفت:
4:34 «نه، ان‌شاءالله [چنین نخواهد شد]»
4:36 سپس [نزد ایشان] داخل شد
4:38 و هرگز گروهی را ندید که در عبادت از ایشان کوشاتر باشند
4:42 ایشان گفتند:
4:43 «خوش آمدی ای ابن عباس
4:45 چه چیز تو را آورده است؟»
4:47 [ابن عباس] گفت:
4:48 «آمده‌ام با شما سخن بگویم»
4:50 برخی از ایشان گفتند: «با او سخن نگویید»
4:53 و برخی دیگر گفتند:
4:55 «بگو تا از تو بشنویم»
4:57 [ابن عباس] گفت:
4:58 «برایم بگویید
4:59 از پسرعموی رسول الله و شوهر دخترش چه چیزی را ناپسند می‌دانید؟
5:03 و [او] نخستین کسی است که به او ایمان آورد»
5:05 گفتند
5:06 از او سه چیز را بر او عیب می‌گیریم
5:09 گفت
5:10 آن‌ها چیست؟
5:11 گفتند
5:12 نخست آن‌که او در دین الله مردان را به داوری گماشت
5:16 و دوم آن‌که
5:17 با عایشه و معاویه جنگید
5:20 و نه غنیمتی گرفت و نه اسیرانی
5:23 و سوم آن‌که
5:24 لقب امیرالمؤمنین را از خود زدود
5:28 با آن‌که مسلمانان با او بیعت کرده و او را به امارت برگزیده بودند
5:32 پس گفت
5:33 آیا اگر از کتاب الله برای شما بخوانم
5:36 و از حدیث رسول الله برایتان بگویم که آن را انکار نکنید
5:40 آیا از آنچه در آن هستید بازمی‌گردید؟
5:43 گفتند
5:44 آری
5:45 گفت
5:46 اما سخن شما
5:47 که او در دین الله مردان را به داوری گماشت
5:50 پس الله سبحانه و تعالی می‌فرماید
5:53 «ای کسانی که ایمان آورده‌اید»
5:58 «شکار را در حالی که محرم هستید نکشید»
6:03 «و هر که از شما آن را عمداً بکشد»
6:09 «کیفر آن همانند آنچه کشته، از چارپایان است»
6:15 «که دو داور عادل از میان شما بر آن حکم کنند»
6:19 شما را به الله سوگند می‌دهم
6:22 آیا حکم مردان در حفظ خون‌ها و جان‌های آنان
6:26 و اصلاح میان خودشان سزاوارتر است
6:28 یا حکم آنان درباره خرگوشی که بهایش یک چهارم درهم است؟
6:32 گفتند
6:33 بلکه در حفظ خون مسلمانان و اصلاح میان آنان
6:38 گفت
6:39 آیا از این (یکی) بیرون آمدیم؟
6:41 گفتند
6:42 آری، به الله
6:43 گفت
6:44 و اما سخن شما
6:46 که علی جنگید و اسیر نگرفت، چنان‌که رسول الله اسیر گرفت
6:50 آیا می‌خواستید مادرتان عایشه را اسیر کنید
6:54 و همان‌گونه که اسیران حلال می‌شوند، او را حلال شمارید؟
6:57 اگر بگویید آری، کافر شده‌اید
7:00 و اگر بگویید او مادر شما نیست، باز هم کافر شده‌اید
7:04 پس الله سبحانه و تعالی می‌فرماید
7:07 «پیامبر به مؤمنان از خودشان سزاوارتر است و همسرانش مادران ایشانند»
7:19 پس برای خود هر چه می‌خواهید برگزینید
7:22 سپس گفت
7:23 آیا از این (دیگری) نیز بیرون آمدیم؟
7:26 گفتند
7:27 آری، به الله
7:28 گفت
7:29 و اما سخن شما
7:31 که علی لقب امارت مؤمنان را از خود زدود
7:35 پس رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم
7:38 در روز حدیبیه از مشرکان خواست
7:41 که در صلحی که با ایشان بست بنویسند
7:44 «این است آنچه محمد رسول الله بر آن قضاوت کرد»
7:48 گفتند
7:49 اگر ما ایمان داشتیم که تو رسول الله هستی
7:52 تو را از خانه (کعبه) باز نمی‌داشتیم و با تو نمی‌جنگیدیم
7:55 بلکه بنویس: محمد بن عبدالله
7:58 او به خواسته ایشان تن داد و فرمود
8:01 «به الله سوگند که من رسول الله هستم، هرچند مرا تکذیب کنید»
8:05 آیا از این (سومی) بیرون آمدیم؟
8:07 گفتند
8:08 آری، به الله
8:10 و از ثمره این دیدار
8:13 و آنچه عبدالله بن عباس در آن آشکار کرد
8:16 از حکمت رسا و حجت کوبنده
8:19 آن بود که بیست هزار نفر از ایشان به صف علی بازگشتند
8:23 و چهار هزار نفر بر دشمنی با او پافشاری کردند
8:26 از سر لجاجت و روی‌گردانی از حق
8:29 و آن جوان عبدالله بن عباس
8:32 به هر راهی به سوی دانش رفت
8:34 و برای به دست آوردن آن، هر کوششی کرد
8:37 زیرا تا زنده بود از سرچشمه رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم سیراب می‌شد
8:42 تا زمانی که عمر به او امتداد یافت
8:44 و چون آن پیامبر گرامی به جوار پروردگارش پیوست
8:47 به بازماندگان دانشمندان صحابه روی آورد
8:51 و شروع کرد از ایشان بگیرد و از آنان فرا گیرد
8:54 او درباره خود گفت
8:57 هرگاه حدیثی نزد مردی از صحابه رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم به من می‌رسید
9:03 به درب خانه‌اش در وقت خوابِ نیمروزش می‌رفتم
9:06 و در آستانه خانه‌اش بالش می‌کردم
9:09 و باد خاک را بر من می‌پاشید
9:13 و اگر می‌خواستم اجازه ورود بگیرم، به من اجازه می‌داد
9:16 و من تنها برای خوش‌دل کردن او چنین می‌کردم
9:20 پس چون از خانه بیرون می‌آمد، مرا در این حال می‌دید
9:24 می‌گفت: «ای پسرعموی رسول الله، چه چیزی تو را آورده است؟
9:28 چرا کسی را نفرستادی تا من نزد تو بیایم؟»
9:31 می‌گفتم: «من سزاوارترم که نزد تو بیایم
9:35 زیرا دانش به سوی طالب آورده می‌شود، نه این‌که طالب به سوی آن برود»
9:38 سپس از آن حدیث از او می‌پرسیدم
9:40 و چنان‌که ابن عباس در طلب دانش خود را خوار می‌کرد
9:44 همچنان قدر دانشمندان را بزرگ می‌داشت
9:47 اینک زید بن ثابت، کاتب وحی
9:50 و سرآمد اهل مدینه در قضاوت و فقه
9:53 و قرائت و علم میراث است
9:55 که قصد سوار شدن بر مرکب خود را داشت
9:57 عبدالله بن عباس، جوانِ هاشمی، در برابر او می‌ایستد.
10:01 همچون ایستادنِ بنده در برابر مولای خویش.
10:04 و رکاب او را برای زید نگه می‌دارد.
10:06 و افسار مرکبش را می‌گیرد.
10:08 زید به او گفت: این کار را رها کن، ای پسرعموی رسول الله!
10:12 ابن عباس گفت:
10:14 ما چنین مأموریم که با دانشمندان خود این‌گونه رفتار کنیم.
10:18 زید به او گفت: دستت را به من نشان بده.
10:21 ابن عباس دستش را برای او بیرون آورد.
10:23 زید خم شد و آن را بوسید و گفت:
10:26 ما چنین مأموریم که با اهل بیت پیامبرمان این‌گونه رفتار کنیم.
10:31 ابن عباس در طلب علم کوشا بود،
10:34 تا جایی که در آن به مرتبه‌ای رسید که مردان بزرگ را شگفت‌زده کرد.
10:38 مسروق بن اجدع دربارهٔ او گفت،
10:41 که از بزرگان تابعین است:
10:43 هرگاه ابن عباس را می‌دیدم،
10:45 می‌گفتم: زیباترین مردم است.
10:47 و چون سخن می‌گفت، می‌گفتم: فصیح‌ترین مردم است.
10:51 و چون حدیث می‌کرد، می‌گفتم: داناترین مردم است.
10:55 و ابن عباس، آنچه را از علم آرزو داشت، کامل نشده بود
10:59 که به معلمی بدل شد که مردم را تعلیم می‌داد.
11:02 پس خانهٔ او دانشگاهی برای مسلمانان شد،
11:06 آری، به‌تمام معنای این واژه در عصر جدید دانشگاه شد.
11:13 و آنچه میان دانشگاه ابن عباس و دانشگاه‌های ما فرق است،
11:17 این است که دانشگاه‌های امروز
11:19 در آن ده‌ها استاد گرد آمده‌اند،
11:22 و گاه صدها استاد.
11:24 اما دانشگاه ابن عباس
11:26 بر دوش یک استاد بنا شد،
11:29 و آن خود ابن عباس بود.
11:32 یکی از یارانش روایت کرد و گفت:
11:34 از ابن عباس مجلسی دیدم
11:37 که اگر همهٔ قریش به آن افتخار می‌کردند،
11:40 برای آنان مایهٔ افتخار بود.
11:42 مردم را دیدم که در راه‌هایی که به خانهٔ او می‌رسید گرد آمده بودند، تا جایی که آن راه‌ها بر ایشان تنگ شد،
11:48 و راه را بر مردم بستند.
11:51 پس نزد او رفتم و از گرد آمدن مردم بر درِ خانه‌اش خبر دادم.
11:55 گفت: برایم وضو بیاور.
11:58 وضو گرفت و نشست.
12:00 و گفت: بیرون برو و به ایشان بگو:
12:03 هر که می‌خواهد دربارهٔ قرآن و حروف آن بپرسد، داخل شود.
12:07 بیرون رفتم و به ایشان گفتم.
12:09 پس داخل شدند تا خانه و حجره را پر کردند.
12:12 پس از هیچ چیز نپرسیدند مگر آنکه به آن پاسخشان داد.
12:16 و بیشتر از آنچه پرسیده بودند به ایشان افزود.
12:19 سپس به ایشان گفت: راه را برای برادرانتان باز کنید.
12:23 پس بیرون رفتند.
12:24 سپس به من گفت: بیرون برو و بگو:
12:27 هر که می‌خواهد دربارهٔ تفسیر قرآن و تأویل آن بپرسد، داخل شود.
12:32 بیرون رفتم و به ایشان گفتم.
12:34 پس داخل شدند تا خانه و حجره را پر کردند.
12:38 پس از هیچ چیز نپرسیدند مگر آنکه به آن پاسخشان داد.
12:42 و بیشتر از آنچه پرسیده بودند به ایشان افزود.
12:45 سپس به ایشان گفت: راه را برای برادرانتان باز کنید.
12:49 پس بیرون رفتند.
12:51 سپس به من گفت: بیرون برو و بگو:
12:54 هر که می‌خواهد دربارهٔ حلال و حرام و فقه بپرسد، داخل شود.
12:59 بیرون رفتم و به ایشان گفتم.
13:01 پس داخل شدند تا خانه و حجره را پر کردند.
13:04 پس از هیچ چیز نپرسیدند مگر آنکه به آن پاسخشان داد و مانندش را افزود.
13:09 سپس گفت: راه را برای برادرانتان باز کنید.
13:13 پس بیرون رفتند.
13:15 سپس به من گفت: بیرون برو و بگو:
13:18 هر که می‌خواهد دربارهٔ فرائض و آنچه شبیه آن است بپرسد، داخل شود.
13:23 بیرون رفتم و به ایشان گفتم.
13:25 پس داخل شدند تا خانه و حجره را پر کردند.
13:28 پس از هیچ چیز نپرسیدند مگر آنکه به آن پاسخشان داد و مانندش را افزود.
13:33 سپس به ایشان گفت: راه را برای برادرانتان باز کنید.
13:37 پس بیرون رفتند.
13:38 سپس به من گفت: بیرون برو و بگو:
13:41 هر که می‌خواهد دربارهٔ عربیت و شعر و واژگان غریب کلام عرب بپرسد، داخل شود.
13:48 پس داخل شدند تا خانه و حجره را پر کردند.
13:51 پس از هیچ چیز نپرسیدند مگر آنکه به آن پاسخشان داد و مانندش را افزود.
13:57 راوی خبر گفت:
13:59 اگر همهٔ قریش به این [فضیلت] افتخار می‌کردند، برای آنان افتخار بود.
14:05 و گویی ابن عباس، رضی‌الله‌عنه،
14:08 چنین دید که علوم را میان روزها تقسیم کند،
14:11 تا بر درِ خانه‌اش چنان ازدحامی پدید نیاید.
14:15 پس در هفته یک روز می‌نشست که جز دربارهٔ تفسیر سخن نمی‌گفت،
14:20 و یک روز که جز دربارهٔ فقه سخن نمی‌گفت،
14:23 و یک روز که جز دربارهٔ مغازی سخن نمی‌گفت،
14:26 و یک روز که جز دربارهٔ شعر سخن نمی‌گفت،
14:29 و یک روز که جز دربارهٔ ایام عرب سخن نمی‌گفت.
14:33 هیچ دانشمندی هرگز نزد او ننشست مگر آنکه بر او شگفت‌زده شد،
14:37 و هیچ پرسشگری هرگز از او نپرسید مگر آنکه نزد او دانشی یافت.
14:42 و ابن عباس با فضل دانش و فقهش،
14:46 با آنکه سنش کم بود، مشاور خلافت راشده شد.
14:51 پس هرگاه برای عمر بن خطاب کاری پیش می‌آمد،
14:54 یا مشکلی او را روبه‌رو می‌شد،
14:56 بزرگان صحابه را فرامی‌خواند و با ایشان عبدالله بن عباس را نیز می‌خواند.
15:01 پس چون حاضر می‌شد، منزلتش را بالا می‌برد و جایگاهش را نزدیک می‌کرد،
15:05 و به او می‌گفت: کاری بر ما دشوار شده که تو و امثال تو برای آن هستید.
15:11 و یک بار به سبب پیش داشتن او و نشاندنش با پیران، سرزنش شد،
15:15 در حالی که هنوز جوان بود.
15:17 [عمر] گفت: او جوانی است که خردمندان را در خود دارد.
15:20 زبانی پرسشگر و دلی خردورز دارد.
15:24 با این همه، ابن عباس چون به تعلیم و فقه‌آموزی خاصان روی آورد،
15:30 حق عامه را بر خود فراموش نکرد.
15:32 پس برای ایشان مجالس وعظ و تذکیر برپا می‌داشت،
15:36 و از جمله مواعظ او سخنی است که خطاب به صاحبان گناهان می‌گفت:
15:40 ای صاحب گناه، از عاقبت گناهت ایمن مباش
15:45 و بدان که آنچه از پی گناه می‌آید، بزرگ‌تر از خود گناه است
15:49 زیرا بی‌حیایی‌ات از کسانی که در سمت راست و چپ تو هستند
15:54 در حالی که مرتکب گناه می‌شوی، کمتر از خود گناه نیست
15:58 و همچنین خنده‌ات هنگام گناه
16:00 در حالی که نمی‌دانی الله با تو چه خواهد کرد، بزرگ‌تر از گناه است
16:04 و شادی‌ات از گناه، هنگامی که به آن دست یابی، بزرگ‌تر از گناه است
16:09 و اندوه‌ات بر گناه، هنگامی که از دست برود، بزرگ‌تر از گناه است
16:14 و ترسِ تو از باد، هنگامی که پرده‌ات را تکان دهد، در حالی که مرتکب گناه هستی
16:19 با آنکه دلت نمی‌خواهد که الله به تو نظر کند، بزرگ‌تر از گناه است
16:25 ای صاحب گناه
16:27 آیا می‌دانی گناه ایوب علیه‌السلام چه بود؟
16:31 آن‌گاه که الله عزّ وجلّ او را در بدن و مالش مبتلا ساخت
16:34 گناه او تنها این بود که از او مسکینی یاری خواست تا ستم را از خود دفع کند
16:40 پس او را یاری نکرد
16:42 و ابن عباس از کسانی نبود که آنچه را نمی‌کنند می‌گویند
16:46 و مردم را نهی می‌کنند و خود بازنمی‌ایستند
16:49 بلکه روزه‌دار روز و شب‌زنده‌دار شب بود
16:53 عبدالله بن مُلَیکَه از او چنین خبر داد که گفت:
16:56 من از مکه تا مدینه با ابن عباس رضی‌الله‌عنه همراه بودم
17:01 پس هرگاه فرود می‌آمدیم در منزلی
17:03 نیمی از شب را برمی‌خاست
17:05 در حالی که مردم از شدت خستگی در خواب بودند
17:08 و او را یک شب دیدم که قرائت می‌کرد
17:11 «و بیهوشی مرگ به حق فرا رسید؛ این همان چیزی است که از آن می‌گریختی»
17:23 پس آن آیه را تکرار می‌کرد و گریه‌کنان می‌نالید تا آن‌که فجر بر او طلوع کرد
17:28 و پس از همه‌ی این‌ها، برای ما کافی است
17:31 که بدانیم عبدالله بن عباس
17:33 از زیباترین مردمان از جهت جمال بود
17:36 و روشن‌ترین ایشان از جهت چهره
17:38 پیوسته در دل شب از خشیت الله می‌گریست
17:42 تا آن‌که اشک‌هایش فراوان شد
17:45 و بر دو گونه‌ی کشیده‌اش جاری گشت
17:48 برخی آن دو را به بندهای کفش تشبیه کرده‌اند
17:51 و ابن عباس به نهایت بزرگی و شکوه دانش رسیده بود
17:55 زیرا خلیفه‌ی مسلمانان معاویه بن ابی‌سفیان
17:59 در یکی از سال‌ها برای حج بیرون آمد
18:01 و عبدالله بن عباس نیز برای حج بیرون آمد
18:05 در حالی که او نه قدرت و سلطنتی داشت و نه امارتی
18:08 پس برای معاویه، موکبی از رجال حکومتش بود
18:12 و برای عبدالله بن عباس
18:14 موکبی از طالبان علم بود که از موکب خلیفه برتر بود
18:19 عمر ابن عباس ۷۱ سال بود
18:22 که در آن دنیا را از علم و فهم
18:25 و حکمت و پرهیزگاری پر کرد
18:27 و چون یقین (مرگ) به سراغش آمد
18:29 محمد بن حنفیه بر او نماز گزارد
18:32 و بازماندگان باقی‌مانده از صحابه‌ی رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم
18:37 و بزرگان تابعین
18:40 و هنگامی که او را در خاکش پنهان می‌کردند
18:43 قاری‌ای را شنیدند که می‌خواند:
18:45 «ای نفس آرام‌یافته»
18:52 «به سوی پروردگارت بازگرد، در حالی که خشنود و پسندیده‌ای»
18:59 پس در میان بندگانم درآی
19:02 و به بهشتم درآی»
19:06 او پیر جوانمردان است
19:12 زبانی پرسشگر دارد
19:15 و دلی خردمند
19:17 عمر بن الخطاب
19:19 [بیت‌ها: «قد أسس الصرح المشید» — این عبارت نامفهوم است و ترجمه‌ی مطمئن ممکن نیست]
19:24 [این خط برای ترجمه‌ی معنادار ناکافی است]
19:26 [این خط برای ترجمه‌ی معنادار ناکافی است]