تصاویری از زندگانی صحابه - قسمت (106) - المقداد بن عمرو رضی الله عنه.

◉ 35022 بازدید ⏱ 15:39 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:15 جمعیت مودت با افتخار
0:17 که برای شما تصویرهایی از زندگی صحابه ارائه کند
0:21 عبدالرحمن رأفت پاشا
0:25 رحمه‌الله
0:30 مقداد بن عمرو رضی‌الله‌عنه
0:46 عمر بن ثعلبه در میان قومش خونی (به گردن) گرفت
0:53 ناچار بود که از سرزمین قبیله‌اش به‌ناچار دور شود
0:58 یا خود را در معرض انتقام قرار می‌دهد
1:00 پس اولی را بر دومی ترجیح داد
1:03 او گریزان به سوی حضرموت رفت
1:05 و در آن برای خود جایگاهی برگزید
1:08 سپس اندکی بعد با زنی از اهل حضرموت ازدواج کرد.
1:11 به او کودکی آورده شد که او را مقداد صدا زدند.
1:15 مقداد از پدرش، وِراثت برد صفات (ظاهری و باطنی) او را، ...
1:20 او بلندقامت بود و قامتش به‌وضوح بلند بود
1:22 گندم‌گون، بسیار گندم‌گون
1:24 تا آنجا که درست است که به سیاه بودن توصیف شود.
1:28 پیکری عظیم که چشم بیننده‌اش را هیبت و شکوهی فرا می‌گیرد
1:32 و او با این همه، سرسخت‌اراده و نیرومند در عزیمت بود.
1:37 پرشور از غیرت و سرشار از خشم و شدّت
1:40 و در یک روز
1:43 مِقدادِ بنِ عمرو با یکی از بزرگان قوم در حضرموت به مخاصمه پرداخت.
1:48 او ابو شمر بن حجر است
1:50 از شیخ حضرمی سخنی تند شنیدم
1:54 آن جوان را غرور آزرده شد و خشمش برانگیخته گشت
1:58 شمشیرش را از نیام کشید و آن را بر شیخ حضرمی فرود آورد
2:02 پس ساقش را قطع کرد
2:04 در آن هنگام، مقداد دریافت که باید از حضرموت بیرون برود.
2:09 همان‌گونه که پدرش پیش از او نیز از دیار قبیله‌اش، بهراء، کوچ کرد.
2:13 پس روی خود را به سوی مکه بگردان
2:16 مقداد بن عمرو از همان لحظه‌ای که قدم‌هایش به مکه رسید، آن را درک کرد.
2:20 این‌که هیچ‌کس در این جامعهٔ قریشی نمی‌تواند امن و آرام زندگی کند
2:26 مگر اینکه قبیله‌ای داشته باشد که از او حمایت کند، یا عصبیتی که او را بازدارد.
2:31 اما غریبان مانند او، جز این نیست که باید میان دو راه یکی را برگزینند
2:37 یا با یکی از بزرگان قوم هم‌پیمان شوند
2:41 تا در پناه او زندگی کنند و در حمایت او ایمن باشند
2:44 و اما اینکه خود را در معرض خواری و زبونی قرار دهند
2:48 با یکی از بزرگان قریش هم‌پیمان شد.
2:51 او الاسود بن عبد یغوث الزهری
2:54 اما اسود بن عبد یغوث
2:56 او دیری نگذشت که در جوان حضرمی نشانه‌های مردانگی و خصال جوانمردی را دید
3:02 و خصلت‌های شجاعت و دلاوری
3:04 کسی که دلش را محبت او (الله) پر کرده باشد
3:07 او را از دستش گرفت و با خود به سوی مجالس قریش نزد کعبه رفت
3:12 و چون بر آنان ایستاد، فرزندخواندگی او را اعلام کرد و گفت
3:17 ای گروه قریش، گواه باشید
3:19 این پسرِ من است؛ او از من ارث می‌برد و من از او ارث می‌برم.
3:22 از آن روز به بعد مردم نام مقداد بن اسود را بر او نهادند
3:28 و با وجود آن‌که اسلام بعدها تبنّی را باطل کرد
3:33 بیشترِ مردم همچنان او را به همین شکل صدا می‌زدند.
3:37 به‌خاطر بسیاری تکرار این نام بر زبان‌هایشان
3:40 و زیادی آنچه که میان خود رد و بدل کردند
3:43 مقداد بن عمرو یا مقداد بن اسود نبود، آن‌گونه که او را صدا می‌زدند
3:49 آرام‌یافته به آن جامعهٔ جاهلی
3:52 آن‌که خون‌هایش به ستم و تجاوز ریخته می‌شود
3:56 و در آن حرمت‌ها از روی تجاوز و ستم هتک می‌شود.
4:00 و در آن، قوی ضعیف را به خواری می‌کشد
4:02 و جامعه را تعصّبات کورکورانه فرا می‌گیرد
4:05 با آنکه او یکی از سروران قریش بود، پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) او را به فرزندی برگرفت.
4:10 همچنان در نظر آن قوم، آواره و رانده‌شده است.
4:13 نمی‌تواند برای هیچ‌یک از آنان ذوب کند
4:16 زیرا در عرف ایشان، او برای هیچ‌یک از دختران‌شان همتا (کفو) نیست.
4:21 هرچند جایگاهش (در پیشگاه الله) بلند باشد
4:24 و مقداد آنچه را که بر زبان کاهنان می‌گذشت می‌شنید
4:28 و آنچه را که احبار یهود روایت می‌کنند
4:30 از این‌که پیامبری عمرش به درازا کشیده است
4:33 او دنیا را از نیکی و خیر و عدل پر خواهد کرد.
4:36 با خود می‌گوید: «شاید و امیدوارم»
4:40 مدت زیادی از آن نگذشته بود
4:43 تا آنکه الله پیامبرش محمد (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را برانگیخت.
4:47 با این هدایت و حق
4:50 هنگامی که مقداد بن عمرو این خبر را شنید
4:53 تا آنکه به سوی او شتافت و دستش را در دستان او گذاشت.
4:56 و گواهی می‌دهد که هیچ معبودی جز الله نیست
4:59 و اینکه محمد بنده و فرستادهٔ اوست.
5:02 سپس به سوی مجالس قریش نزد کعبه رفت
5:05 و اسلام خود را در برابر جمعی از قوم آشکار کرد.
5:09 او هفتمین نفر از هفت نفری بود که اسلام خود را اعلام کردند
5:12 بر روی زمین
5:14 مقداد بن عمرو هنگامی که (به سوی جهاد) روانه شد،
5:17 به مجالس قریش رفت تا ورود (اسلام) خود را اعلام کند
5:20 در دین الله، آشکارا و در روشنایی روز
5:22 این کار بر قریش سنگینی و تأثیر می‌گذاشت، اما آن‌ها از درک آن ناتوان بودند.
5:25 و چیزی که آن‌ها فرود خواهند آورد، بر او پوشیده نبود
5:28 از آزار و عقوبت او
5:30 اما او همچنین می‌دانست
5:33 دعوتی مانند دعوت اسلام
5:35 ناگزیر برای آن‌ها قربانی‌هایی است
5:37 او تصمیم گرفت که یکی از شهیدان و قربانیان آن باشد
5:41 قریش بر مقداد بن عمرو ریختند (آزار و شکنجه را متوجه او کردند).
5:45 از سختی گرفتن و کیفر او، آنچه کوه‌ها را به لرزه درمی‌آورد.
5:49 پس متزلزل نشد و سست نگشت.
5:52 و آنچه عذاب بر او می‌افزود
5:54 مگر استواری در دینش
5:56 و پایداری و رسوخ در ایمان و یقین او
5:59 چون پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) اجازه داد، درود و سلام الله بر او باد
6:03 به یارانش دربارهٔ هجرت به مدینه (فرمان داد)
6:06 قریش بر مقداد بن عمرو سخت گرفت
6:08 که از زندان بزرگ آن بیرون رود
6:10 زیرا کینه‌اش نسبت به او (پیامبر) همواره در دل داشت،
6:12 و با او (مشرکان) در مخالفت با آنان همراه بود،
6:15 از این رو او از آخرین مسلمانانی بود که هجرت کرد،
6:19 سپس او نتوانست خود را از (دست) قریش برهاند،
6:22 مگر با حیله‌ای،
6:24 پس چون به مدینه رسید،
6:26 پیامبر صلوات الله و سلامه علیه
6:29 به ورود او شادمان شد،
6:30 زیرا او را بسیار دوست می‌داشت،
6:33 و می‌فرمود:
6:34 «الله عز وجل مرا به دوست داشتن چهار نفر فرمان داده و به من خبر داده که او آنان را دوست دارد:
6:38 (آنان را)
6:41 علی و مقداد،
6:43 و ابوذر و سلمان.»
6:45 رسول الله صلی الله علیه وسلم
6:48 مهاجران از یارانش را در ده‌ها (گروه) تقسیم کرد،
6:51 و هر ده نفر را در یک خانه قرار داد،
6:54 و مقداد بن عمر از آن ده نفر بود
6:56 که به همنشینی با رسول الله صلی الله علیه وسلم خوشبخت شدند،
7:01 و به شمایل بزرگوارش (آراسته) گشتند،
7:03 و از نیکی و مهربانی او بسیار بهره بردند.
7:07 مقداد نقل کرد که گفت:
7:09 من از جمع ده نفری بودم که رسول الله صلی الله علیه وسلم برگزید
7:15 تا در خانه‌اش با او باشند.
7:18 و خاندان رسول الله صلی الله علیه وسلم سه بز داشتند
7:23 که آنها را می‌دوشیدند و شیرشان را میان ما تقسیم می‌کردند.
7:27 (روزی) گفتیم: سهم رسول الله صلی الله علیه وسلم را کنار بگذاریم.
7:32 و در یک شب من و دو یارم (به خانه) آمدیم،
7:36 و گرسنگی ما را چنان فرسوده کرده بود که نزدیک بود نه بشنویم و نه ببینیم.
7:42 اما دو یارم، سهم خود را نوشیدند و خوابیدند،
7:46 و اما من، آنچه نوشیده بودم مرا کفایت نکرد،
7:50 و شکم خالی ماندم و از شدت گرسنگی نمی‌توانستم بخوابم.
7:55 شیطان به من گفت: چه اشکالی دارد اگر این جرعه‌ای را که برای رسول الله صلی الله علیه وسلم کنار گذاشته شده بنوشی؟
8:04 زیرا پیامبر صلی الله علیه وسلم را انصار (هدایایی) می‌آورند
8:08 و هرگاه بخواهد، مانند آن را برایش هدیه می‌آورند.
8:12 و پیوسته مرا وسوسه می‌کرد تا آن را نوشیدم.
8:16 و چون آن را نوشیدم، شیطان به سراغ من آمد و مرا بر آنچه کرده بودم سرزنش می‌کرد و می‌گفت:
8:22 با خودت چه کردی؟
8:24 اکنون محمد می‌آید و شیر خود را نمی‌یابد،
8:27 پس بر تو نفرین می‌کند و هلاک می‌شوی.
8:30 و آن شب سرد بود،
8:32 و من عبایی داشتم که اگر آن را بر سرم می‌کشیدم پاهایم نمایان می‌شد،
8:38 و اگر آن را بر پاهایم می‌کشیدم سرم آشکار می‌گشت.
8:42 و رسول الله صلی الله علیه وسلم هرگاه شب می‌آمد،
8:46 سلامی می‌داد که بیدار شنود،
8:49 و خواب‌آلود را بیدار نمی‌کرد.
8:51 پس اندکی نگذشت که آمد و سلام داد،
8:55 سپس هر اندازه که الله خواست نماز گزارد،
8:58 و من از زیر عبا به او می‌نگریستم.
9:01 سپس شیرش را جستجو کرد و آن را نیافت،
9:04 پس دستش را بلند کرد.
9:06 گفتم: اکنون بر من نفرین می‌کند و هلاک می‌شوم.
9:09 اما او گفت:
9:11 «خدایا، هر که مرا خوراند، او را بخوران،
9:13 و هر که مرا نوشاند، او را بنوشان.»
9:15 با خود گفتم:
9:17 من رسول الله صلی الله علیه وسلم را سیر می‌کنم
9:20 و به دعای او دست می‌یابم.
9:22 پس آهسته از جایم برخاستم و چاقویم را برداشتم،
9:25 و گفتم: یکی از بزها را برایش سر می‌برم،
9:29 و پس از آن هر چه شود، شود.
9:32 سپس به سوی بزها رفتم
9:34 و دست بر آنها کشیدم تا ببینم کدام‌یک چاق‌تر است،
9:38 که ناگهان پستان‌هایشان از شیر پر شده بود،
9:41 با آنکه همین اندک زمانی پیش دوشیده شده بودند.
9:44 پس ظرفی گرفتم و یکی از آنها را دوشیدم
9:47 تا آنکه پر شد و کف بر آن برآمد.
9:49 سپس آن را نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آوردم
9:53 و او نوشید،
9:55 سپس به من داد و من نوشیدم،
9:57 سپس به او دادم و او نوشید،
9:59 سپس به من داد و من نوشیدم.
10:01 آنگاه خندیدم،
10:03 و او به من گفت:
10:05 «این یکی از کارهای توست ای مقداد!»
10:07 (گفت:) چه چیز تو را به خنده انداخت؟
10:09 پس آنچه را کرده بودم برایش بازگفتم.
10:11 او فرمود:
10:13 «این جز رحمتی از جانب الله تعالی نبود.
10:16 کاش صاحبانت را بیدار کرده بودی
10:19 تا از شیری که ما نوشیدیم آنان نیز بهره می‌بردند.»
10:22 گفتم:
10:24 «سوگند به آنکه تو را به حق برانگیخت،
10:26 اگر تو از آن نوشیدی، برایم اهمیتی ندارد،
10:28 و من از زیادهٔ تو نوشیدم.
10:31 آیا کسی نمی‌نوشد؟»
10:33 مقداد بن عمر در مدینه مستقر شد
10:36 و هنوز ازدواج نکرده بود.
10:38 پس روزی که با عبدالرحمن
10:41 عبدالرحمن بن عوف رضی الله عنهما نشسته بود،
10:44 عبدالرحمن به او گفت:
10:46 «ای مقداد، چرا ازدواج نمی‌کنی؟»
10:49 مقداد گفت:
10:51 «دخترت را به ازدواج من درآور.»
10:53 عبدالرحمن گفت:
10:54 «دخترم را به تو نمی‌دهم،»
10:57 و سخنی گفت که او را خوشایند نیامد.
11:00 مقداد برخاست و می‌گفت:
11:03 «آیا هنوز در میان ما بقایایی از جاهلیت باقی است؟
11:06 آیا جز اسلام، میان فرزندانش (هیچ) فرقی نمی‌گذارد؟»
11:09 و آنکه نزد الله گرامی‌ترین است، پرهیزگارترین ایشان است.
11:13 سپس به سوی رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) رفت
11:17 و آنچه را که از عبدالرحمن بن عوف گذشته بود، برای او بازگو کرد.
11:21 پیامبر (ﷺ) به او فرمود:
11:24 آیا برایت خوشایند نیست که با رسول الله (ﷺ) خویشاوند شوی، ای مقداد؟
11:28 مقداد باور نکرد که گوش‌هایش درست شنیده‌اند،
11:31 و گفت: چرا، ای رسول الله.
11:34 اما چه کسی این افتخار را به من می‌دهد؟
11:37 فرمود: من آن را برای تو فراهم می‌کنم.
11:39 و او را به دختر عمه‌اش
11:41 ضباعه، دختر زبیر بن عبدالمطلب، همسر داد.
11:44 پس مقداد داماد رسول الله (ﷺ) شد
11:48 و این را برای خود موجب سربلندی و افتخار دانست.
11:51 سپس غزوه بدر پیش آمد،
11:53 آنگاه که رسول الله (ﷺ) با درود و سلام الهی بر او، بیرون رفت
11:57 با سیصد و چند ده مرد از یارانش،
12:01 در حالی که قصد جنگ همه‌جانبه‌ای نداشتند.
12:04 چون رسول الله (ﷺ) دریافت
12:08 که خود را ناگزیر از ورود به آن می‌بیند،
12:10 ناچار بود موافقت یارانش را جلب کند،
12:14 پس موضوع را با ایشان در میان گذاشت.
12:16 ابوبکر سخن گفت و نیکو گفت،
12:18 و عمر گفت و نیکو گفت،
12:21 اما آن موقعیت همچنان به سخنی قاطع و استوار نیاز داشت
12:26 که تردید را پایان دهد و عزم‌ها را استوار سازد.
12:29 پس افتخار این سخن نصیب مقداد بن عمرو شد،
12:33 آنگاه که رو به سوی پیامبر (ﷺ) کرد
12:36 با قامت بلند و صدای رسا،
12:39 و گفت: ای رسول الله،
12:41 به هر آنچه الله به تو نشان داده است، پیش برو که ما با تو هستیم.
12:44 به خدا سوگند چنان نخواهیم گفت که قوم بنی‌اسرائیل به موسی گفتند:
12:49 برو تو و پروردگارت پس بجنگید
12:51 ما اینجا نشسته‌ایم.»
12:53 بلکه به تو می‌گوییم:
12:55 برو تو و پروردگارت پس بجنگید
12:58 ما هم با شما می‌جنگیم.»
13:01 سوگند به آن کسی که تو را به حق برانگیخت،
13:03 اگر ما را تا برک الغماد ببری،
13:06 همراه تو از پیش رویت تا آنجا خواهیم جنگید.
13:09 پس چهره کریم پیامبر (ﷺ) از شادی درخشید
13:13 و از شادی روشن شد،
13:14 و به او سخن نیک گفت و برای او دعای خیر کرد.
13:18 و مقداد بن عمرو در آن روز
13:21 تنها مجاهدی بود که در بدر بر اسب سوار بود،
13:25 زیرا دیگران یا پیاده بودند یا بر شتر سوار.
13:29 پس تاریخ جهاد در اسلام برای او ثبت کرد
13:32 که او نخستین کسی بود که در راه الله بر اسب تاخت.
13:36 مقداد بن عمرو در روز بدر لذت جهاد در راه الله را چشید،
13:41 پس با خود پیمان بست که تا زمانی که شمشیرش در دستش استوار است، همواره برای برافراشتن کلمه الله مجاهد بماند،
13:46 و آن‌گاه که شمشیرش در دستش بود،
13:49 به سوگندش وفا کرد.
13:51 در خلافت عثمان بن عفان رضی‌الله‌عنه او را دیدند
13:56 که بر صندوقی از صندوق‌های صرافان نشسته بود
13:59 در یکی از بازارهای حمص،
14:01 و سنش بالا رفته بود تا نزدیک هفتاد سال،
14:04 و بدنش فربه شده بود تا آنجا که از صندوق بیرون زده بود،
14:08 و شمشیرش بر دامنش بود.
14:11 مردی از قوم به او گفت:
14:13 ای یار رسول الله (ﷺ)، اینجا چه می‌کنی؟
14:18 گفت: منتظر بیرون رفتن جنگاوران به مرزها هستم تا با آنان باشم.
14:23 گفت: آیا به خانه‌ات باز نمی‌گردی؟
14:27 زیرا الله تو را معذور داشته است،
14:29 زیرا الله تو را معذور داشته است،
14:31 با توجه به سنی که به آن رسیده‌ای.
14:34 گفت: ای پسرم، بس کن!
14:37 سوره‌ی بعوث بر ما دشوار آمده است،
14:40 یعنی سوره‌ی انفال،
14:42 آیا فرموده‌ی خداوند متعال را نشنیده‌ای که می‌فرماید:
14:44 «سبک‌بار و سنگین‌بار بیرون روید»؟
14:47 آیا در آن می‌یابی که الله مرا استثنا کرده است؟
14:51 مقداد بن عمرو تا هفتاد و سه سالگی زیست،
14:56 در راه الله جهاد کرد و از امارت روی گرداند.
15:00 و چون یقین (مرگ) به سراغش آمد،
15:02 بازماندگان یاران رسول الله (ﷺ) او را در گورش نهادند
15:08 و می‌گفتند:
15:10 «شمشیری از شمشیرهای الله به غلاف خود بازگشت،
15:14 پس از رنج فراوان و آزمون نیکو،
15:30 در راه الله.»