تصاویری از زندگی صحابه - قسمت (47) - عتبه بن غزوان رضی الله عنه

◉ 31624 بازدید ⏱ 12:02 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:15 جمعیت مودت بر آن است که
0:18 برای شما تصاویری از زندگی صحابه ارائه دهد
0:22 (رحمت الهی بر او باد) رأفت الباشا
0:25 رحمه الله
0:27 عتبة بن غزوان
0:31 رضی‌الله‌عنه
0:48 امیرالمؤمنین عمر بن خطاب پس از نماز عشاء به بستر خویش رفت
0:51 پس از نماز عشاء به بستر خویش رفت
0:53 زیرا می‌خواست بهره‌ای از استراحت ببرد
0:56 تا با آن بر شب‌زنده‌داری و نگهبانی یاری جوید
0:59 اما خواب از چشمان خلیفه گریخت
1:03 زیرا نامه‌رسان نزد او آورده بود
1:05 که لشکرهای شکست‌خورده ایرانیان در برابر مسلمانان
1:08 هر بار که سپاهیانش نزدیک بود آنان را تمام کنند
1:12 از این‌سو و آن‌سو کمک به ایشان می‌رسید
1:15 و چیزی نمی‌گذشت که نیرویشان را بازمی‌یافتند و نبرد را از سر می‌گرفتند
1:19 و به او گفته شد
1:21 که شهر ابله
1:23 از مهم‌ترین منابعی است که لشکرهای شکست‌خورده ایرانیان را یاری می‌رساند
1:27 با مال و مردان
1:29 پس بر آن شد که لشکری برای فتح ابله بفرستد
1:32 و کمک‌رسانی آن را به ایرانیان قطع کند
1:35 اما از کمی مردان نزد خود اندیشناک شد
1:38 زیرا جوانان مسلمانان و میانسالان و پیرانشان
1:43 برای جهاد در راه الله به هر سو از زمین رهسپار شده بودند
1:48 تا آنجا که در مدینه جز اندکی باقی نمانده بود
1:52 پس به شیوه‌ای که به آن شناخته می‌شد روی آورد
1:56 و آن جبران کمی سپاه با توان فرمانده بود
2:00 پس مردان ترکش‌وار خود را پیش روی خویش پراکند
2:03 و تیرهایشان را یکی پس از دیگری آزمود
2:07 پس زمانی نگذشت که فریاد برآورد
2:09 او را یافتم
2:10 آری، او را یافتم
2:12 سپس به بسترش رفت و می‌گفت
2:15 او مجاهد است
2:17 بدر و احد و خندق و دیگر نبردها او را شناخته‌اند
2:21 یمامه و موقعیت‌هایش به سود او گواهی داده‌اند
2:24 نه شمشیری برایش کُند شد و نه تیری برایش خطا رفت
2:28 سپس او دو هجرت کرد
2:31 و هفتمین از هفت نفری بود که بر روی زمین اسلام آوردند
2:35 و چون صبح شد گفت
2:37 عتبة بن غزوان را برای من بخوانید
2:40 و پرچم را بر سیصد و چند نفر به او سپرد
2:45 و به او وعده داد که پیاپی آنچه از مردان فراهم شود برایش خواهد فرستاد
2:50 و چون لشکر کوچک عزم حرکت کرد
2:54 فاروق ایستاد تا فرمانده‌اش عتبه را بدرقه کند و به او سفارش نماید
2:58 پس به او گفت
2:59 ای عتبه
3:01 من تو را به سرزمین ابله فرستادم
3:04 و آن دژی از دژهای دشمنان است
3:07 امیدوارم الله تو را بر آن یاری دهد
3:10 هرگاه در آن فرود آمدی
3:12 مردمش را به سوی الله فراخوان
3:14 پس هر که اجابت کرد از او بپذیر
3:16 و هر که سر باز زد از او جزیه بستان با خواری و ذلت
3:21 وگرنه شمشیر را بی‌هیچ مهلتی بر گردنشان بگذار
3:25 ای عتبه، در آنچه بر آن ولایت یافته‌ای از الله بترس
3:29 و بپرهیز که نفست تو را به کبری بکشاند که آخرتت را تباه کند
3:34 و بدان که تو با رسول الله صلی الله علیه وسلم همراه بوده‌ای
3:39 پس الله تو را پس از خواری عزیز ساخت
3:42 و پس از ناتوانی به وسیله او نیرومندت کرد
3:44 تا آنکه امیری فرمانروا
3:47 و فرماندهی مطاع شدی
3:49 سخن می‌گویی و از تو شنیده می‌شود
3:51 فرمان می‌دهی و فرمانت اطاعت می‌شود
3:54 چه نعمتی است اگر تو را سرکش و فریب‌خورده نکند
3:58 و تو را به سوی جهنم نکشاند
4:01 الله تو را و مرا از آن پناه دهد
4:04 عتبة بن غزوان با مردانش روان شد
4:08 و همراه او همسرش و پنج زن دیگر بودند
4:11 از همسران و خواهران سپاهیان
4:14 تا آنکه در سرزمینی به نام قصباء فرود آمدند
4:17 که چندان دور از شهر ابله نبود
4:20 و چیزی برای خوردن با خود نداشتند
4:23 پس چون گرسنگی بر آنان سخت شد
4:26 عتبه به گروهی از ایشان گفت
4:28 در این سرزمین به دنبال چیزی باشید که بخوریم
4:32 پس به جستجوی آنچه گرسنگی‌شان را برطرف کند برخاستند
4:36 و برای ایشان با خوراک ماجرایی بود که یکی از آنان روایت کرد
4:40 پس گفت
4:42 در حالی که به دنبال چیزی برای خوردن می‌گشتیم
4:45 به بیشه‌ای وارد شدیم که در آن دو زنبیل بود
4:48 در یکی خرما بود
4:50 و در دیگری دانه‌ای سفید و کوچک
4:53 پوشیده با پوسته‌ای زرد
4:55 آن دو را کشیدیم تا به اردوگاه نزدیک کردیم
4:59 یکی از ما به زنبیلی که دانه در آن بود نگریست
5:02 و گفت این زهری است که دشمن برای شما آماده کرده
5:06 پس به آن نزدیک نشوید
5:08 ما به خرما میل کردیم و شروع به خوردن از آن کردیم
5:11 و در همان حال بودیم
5:13 که ناگهان اسبی که افسارش بریده شده بود
5:16 روی آورد به زنبیل دانه و شروع به خوردن از آن کرد
5:20 به الله سوگند که قصد کردیم پیش از آنکه بمیرد سرش را ببریم
5:23 تا از گوشتش بهره‌مند شویم
5:25 پس صاحبش به سوی ما آمد و گفت
5:28 رهایش کنید که امشب از او نگهبانی خواهم کرد
5:31 اگر مرگش را احساس کردم سرش را می‌برم
5:34 چون صبح کردیم اسب را سالم یافتیم
5:37 هیچ زیانی در آن نیست.
5:40 پس خواهرم گفت:
5:41 ای برادرم،
5:43 من از پدرم شنیدم که می‌گفت:
5:45 زهر اگر بر آتش گذاشته شود و پخته گردد، زیان نمی‌رساند.
5:49 سپس چیزی از دانه گرفت و در دیگ ریخت.
5:53 و زیر آن آتش افروخت.
5:55 پس زمانی درنگ نکرد که گفت:
5:57 بیایید و ببینید که رنگش چگونه سرخ شده است.
5:59 سپس پوستهٔ آن شروع به ترک خوردن کرد.
6:02 و دانه‌های سفیدش از آن بیرون آمد.
6:05 آن را در ظرف بزرگ ریختیم تا بخوریم.
6:07 پس عتبه به ما گفت:
6:09 نام الله را بر آن یاد کنید و بخورید.
6:12 پس خوردیم و دیدیم که بسیار خوشمزه است.
6:15 سپس پس از آن دانستیم که نامش برنج است.
6:19 ابله همان شهری بود که عتبه بن غزوان با سپاه کوچک خود به سوی آن روی آورد.
6:24 شهری استوار که بر کنارهٔ دجله قرار داشت.
6:29 و ایرانیان آن را انبار سلاح‌های خود قرار داده بودند.
6:33 و از برج‌های دژهای آن جایگاه‌هایی برای نظارت بر دشمنانشان ساخته بودند.
6:38 اما این امر عتبه را از یورش به آن باز نداشت.
6:41 با وجود کمی یارانش و اندک بودن سلاحش.
6:45 زیرا از مردان جز ۶۰۰ جنگجو گرد او جمع نشده بود.
6:50 که گروه اندکی از زنان همراهشان بودند.
6:54 و جز شمشیرها و نیزه‌ها سلاح دیگری نداشت.
6:58 پس ناچار شد از زیرکی خود بهره بگیرد.
7:02 عتبه برای زنان پرچم‌هایی آماده کرد که آن‌ها را بر چوب‌های نیزه برافراشتند.
7:07 و به آنان فرمان داد که آن‌ها را پشت سر سپاه بچرخانند.
7:10 و به ایشان گفت: هرگاه به شهر نزدیک شدیم،
7:14 خاک را پشت سر ما بپراکنید تا هوا را پر کنید.
7:18 چون به ابله نزدیک شدند، سپاه ایرانیان به سوی آنان بیرون آمد.
7:23 آنان دیدند که مسلمانان بی‌باکانه به سویشان می‌آیند.
7:26 و به پرچم‌هایی نگریستند که در پشت سرشان در اهتزاز بود.
7:29 و دیدند که غبار هوای پشت سرشان را پر کرده است.
7:32 پس برخی به برخی دیگر گفتند:
7:34 اینان پیشتازان لشکرند.
7:36 و پشت سرشان سپاهی انبوه است که غبار برمی‌انگیزد.
7:40 و ما اندکیم.
7:42 سپس وحشت در دل‌هایشان افتاد.
7:44 و بیم بر ایشان چیره شد.
7:46 پس آنچه سبک‌وزن و گران‌بها بود برداشتند،
7:50 و در پی سوار شدن بر کشتی‌های لنگرانداخته در دجله شتافتند.
7:54 و پشت به میدان کردند.
7:56 پس عتبه بی‌آنکه یکی از یارانش را از دست دهد وارد ابله شد.
8:01 سپس شهرها و روستاهای اطراف آن را گشود.
8:04 و از آن غنیمتی به دست آورد که شمارش نمی‌شد.
8:08 و از هر اندازه‌ای بیشتر بود.
8:10 تا آنجا که یکی از یارانش به مدینه بازگشت.
8:13 پس مردم از او پرسیدند:
8:15 مسلمانان در ابله چگونه‌اند؟
8:17 گفت: از چه می‌پرسید؟
8:20 به خدا سوگند که آنان را رها کردم در حالی که طلا و نقره را با پیمانه می‌پیمودند.
8:25 پس مردم برای رفتن به ابله بار سفر بستند.
8:29 در آن هنگام عتبه بن غزوان دید که
8:32 اقامت سپاهیانش در شهرهای فتح‌شده،
8:35 آنان را به زندگی آسوده عادت خواهد داد،
8:38 و به اخلاق مردم آن سرزمین‌ها خو خواهند گرفت،
8:42 و از تیزی عزم ایشان برای ادامهٔ جنگ خواهد کاست.
8:46 پس به عمر بن خطاب نامه نوشت
8:48 و از او اجازه خواست که بصره را بنا کند.
8:51 و مکانی را که برای آن برگزیده بود برایش توصیف کرد.
8:54 پس عمر به او اجازه داد.
8:56 عتبه شهر تازه را طرح‌ریزی کرد.
9:00 و نخستین چیزی که بنا کرد مسجد بزرگ آن بود.
9:03 و شگفت نیست.
9:05 زیرا به خاطر مسجد
9:07 او و یارانش برای جهاد در راه الله بیرون رفتند.
9:10 و در مسجد،
9:12 او و یارانش بر دشمنان خدا پیروز شدند.
9:15 سپس سپاهیان برای تصاحب زمین و ساختن خانه‌ها با یکدیگر مسابقه گذاشتند.
9:18 [و ساختن خانه‌ها.]
9:20 اما عتبه برای خود خانه‌ای نساخت،
9:23 بلکه همچنان در خیمه‌ای از پشم‌های ضخیم زندگی می‌کرد.
9:27 زیرا در دل خود امری را پنهان داشته بود.
9:31 عتبه دید که دنیا با شدت بر مسلمانان در بصره روی آورده است،
9:36 چنان‌که انسان را از خویشتن غافل می‌کند،
9:38 و یارانش که تا چندی پیش،
9:42 جز برنج پخته با پوستش خوراکی خوش‌طعم‌تر نمی‌شناختند،
9:47 اکنون خوراک‌های ایرانیان مانند فالوده و لوزینه و غیر آن را چشیده‌اند،
9:52 و آن‌ها را خوش‌طعم یافته‌اند.
9:54 پس بر دین خود از دنیایشان بیمناک شد،
9:57 و بر آخرت از دنیای زودگذر دلسوزی کرد.
10:00 پس مردم را در مسجد بصره گرد آورد و برایشان خطبه خواند.
10:03 پس گفت:
10:04 ای مردم،
10:06 دنیا اعلام پایان خود را داده است،
10:09 و شما از آن به سرایی منتقل می‌شوید که در آن زوالی نیست.
10:14 پس با بهترین کردارهای خود به سوی آن کوچ کنید.
10:17 و من خود را دیدم که با پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) هفتمین نفر از هفت نفر بودم،
10:23 و جز برگ درختان خوراکی نداشتیم،
10:26 تا آنکه لب‌هایمان از آن زخمی شد.
10:29 و روزی پارچه‌ای یافتم،
10:32 آن را میان خود و سعد بن ابی وقاص نصف کردم،
10:36 پس نیمی از آن را به کمر بستم،
10:38 و سعد نیمهٔ دیگرش را.
10:41 و امروز هیچ‌یک از ما نیست
10:44 مگر آنکه بر شهری از شهرها فرمانروا است.
10:47 و من به الله پناه می‌برم از اینکه در نزد خود بزرگ،
10:51 و در نزد الله کوچک باشم.
10:53 سپس مردی از میان ایشان را جانشین خود ساخت.
10:56 با آنان وداع گفت و جاذبه‌های مدینه را پشت سر نهاد.
10:59 چون نزد فاروق (عمر بن خطاب رضی‌الله‌عنه) آمد،
11:02 از او خواست که او را از امارت معاف دارد، اما عمر او را معاف نکرد.
11:05 پس بر آن اصرار ورزید،
11:07 و خلیفه نیز بر آن پافشاری کرد،
11:09 و به بازگشت به بصره فرمانش داد.
11:11 پس ناخواسته به فرمان عمر گردن نهاد
11:14 و بر شتر خود سوار شد و می‌گفت:
11:17 خدایا، مرا به آن بازمگردان!
11:20 خدایا، مرا به آن بازمگردان!
11:23 پس الله دعای او را اجابت فرمود،
11:26 زیرا هنوز از مدینه چندان دور نشده بود که شترش لغزید،
11:30 و او از آن بر زمین افتاد و جان سپرد.
11:34 براستی عتبة بن غزوان را در اسلام جایگاهی است
11:40 عمر بن الخطاب
11:48 یا شعر
11:49 أسحفنی أفض
11:50 در ستایش ایشان، آیا…