از مجموعهٔ تصاویری از زندگی صحابه (سریال تکمیل شد)
· درس 15 از 93
تصاویری از زندگی صحابه - قسمت (30) - عبدالرحمن بن عوف رضی الله عنه
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:15
جمعیت مودت خرسند است که
0:18
نمونههایی از زندگی صحابه را در اختیار شما قرار دهد
0:22
عبدالرحمن رأفت الباشا
0:25
رحمهالله
0:27
عبدالرحمن بن عوف رضیاللهعنه
0:45
او از هشت نفری است که پیش از دیگران به اسلام گرویدند
0:50
و از ده نفری است که به بهشت مژده داده شدند
0:53
و از شش نفری است که در روز انتخاب خلیفه پس از فاروق، اصحاب شورا بودند
0:59
و از گروهی است که در مدینه فتوا میدادند
1:03
و پیامبر (ﷺ)، درود و سلام الله بر او، در میان مسلمانان زنده و برپا بود
1:10
نام او در جاهلیت عبد عمرو بود
1:13
چون اسلام آورد، رسول کریم او را عبدالرحمن نامید
1:18
این عبدالرحمن بن عوف است، رضیاللهعنه و او را خشنود گرداند
1:23
عبدالرحمن بن عوف پیش از آنکه رسول کریم به خانه ارقم درآید، اسلام آورد
1:28
و این پس از اسلام آوردن ابوبکر صدیق به دو روز بود
1:32
و در راه الله همان عذابی را دید که مسلمانان نخستین دیدند
1:37
پس صبر کرد و آنان نیز صبر کردند
1:39
و استوار ماند و آنان نیز استوار ماندند
1:41
و راستگو بود و آنان نیز راستگو بودند
1:43
و با دین خود به حبشه گریخت، چنانکه بسیاری از ایشان با دین خود گریختند
1:49
و چون به رسول و یارانش برای هجرت به مدینه اجازه داده شد
1:53
او در پیشاپیش مهاجرانی بود که برای الله و رسول او هجرت کردند
1:58
و چون پیامبر، درود و سلام الله بر او، میان مهاجران و انصار عقد برادری بست
2:05
میان او و سعد بن ربیع انصاری رضیاللهعنه پیمان برادری بست
2:10
سعد به برادرش عبدالرحمن بن عوف گفت
2:13
برادر من، من از همه اهل مدینه ثروتمندترم
2:17
و دو باغ دارم و دو همسر
2:21
بنگر کدام باغ نزد تو محبوبتر است تا آن را برایت واگذارم
2:26
و کدام یک از همسرانم نزد تو پسندیدهتر است تا طلاقش دهم و برای تو باشد
2:30
عبدالرحمن به برادر انصاریاش گفت
2:33
الله در خانواده و مالت برکت دهد
2:36
اما مرا به بازار راهنمایی کن
2:39
او را به بازار راهنمایی کرد و او به تجارت پرداخت
2:42
و شروع کرد به خریدن و فروختن و سود بردن و اندوختن
2:46
و چیزی نگذشت که مهر زنی نزدش فراهم شد و ازدواج کرد
2:52
و نزد پیامبر آمد، در حالی که بوی خوش داشت
2:57
پیامبر به او فرمود
3:00
ای عبدالرحمن، چه خبر است؟
3:03
و این واژهای یمنی است که برای اظهار شگفتی به کار میرود
3:06
گفت: ازدواج کردم
3:08
فرمود: به همسرت چه مهری دادهای؟
3:12
گفت: هموزن یک هسته خرما از طلا
3:15
فرمود: ولیمه بده، هرچند با یک گوسفند
3:18
الله در مالت برکت دهد
3:20
عبدالرحمن گفت
3:22
دنیا چنان به من روی آورد که اگر سنگی را برمیداشتم
3:27
گمان میکردم زیر آن طلا یا نقره خواهم یافت
3:32
و در روز بدر، عبدالرحمن بن عوف در راه الله، جهادی شایسته کرد
3:37
و عمیر بن عثمان بن کعب تیمی، دشمن خدا را به خاک انداخت
3:42
و در روز احد
3:44
آنگاه که گامها لرزید، استوار ماند
3:46
و چون شکستخوردگان پراکنده شدند، پایداری کرد
3:49
و از میدان نبرد بیرون آمد، در حالی که بیست و چند زخم داشت
3:53
برخی از آنها چنان ژرف بود که دست مرد در آن فرو میرفت
3:57
اما جهاد عبدالرحمن بن عوف با جان خود
4:00
در برابر جهادش با مال، اندک شمرده میشود
4:04
اینک رسول الله، درود و سلام الله بر او
4:08
میخواهد سپاهی را آماده کند
4:10
پس میان یارانش ایستاد و فرمود
4:13
صدقه دهید که میخواهم گروهی را بفرستم
4:17
عبدالرحمن بن عوف به خانهاش شتافت
4:20
و شتابان بازگشت و گفت
4:22
ای رسول الله
4:24
چهار هزار (درهم) نزد من است
4:26
دو هزار از آن را به پروردگارم قرض دادم
4:28
و دو هزار را برای خانوادهام نهادم
4:31
رسول الله، درود و سلام الله بر او، فرمود
4:35
الله در آنچه بخشیدی برای تو برکت دهد
4:38
و در آنچه نگه داشتی نیز برای تو برکت دهد
4:42
و چون پیامبر، درود و سلام بر او، عزم کرد
4:45
به غزوه تبوک برود
4:46
که آخرین غزوهای بود که در زندگیاش شرکت کرد
4:49
نیاز به مال کمتر از نیاز به مردان نبود
4:54
زیرا سپاه روم بسیار و پرشمار بود
4:58
و سال در مدینه سال قحطی بود
5:01
و سفر دراز و توشه اندک بود
5:04
و مرکبها کم بود
5:06
تا آنجا که گروهی از مؤمنان با اندوه فراوان نزد پیامبر آمدند و خواستند که ایشان را با خود ببرد
5:13
او ردشان کرد، زیرا چیزی نزد او نبود که بر آن سوارشان کند
5:17
پس چشمانشان از اشک لبریز میشد، از اندوه، از اینکه چیزی نمییابند تا انفاق کنند.
5:23
از این رو به «گریهکنندگان» نامگذاری شدند
5:26
و آن سپاه «جیش العسره» (سپاه تنگدستی) نامیده شد
5:29
در آن هنگام پیامبر، درود و سلام بر او، یارانش را به انفاق در راه الله فرمان داد
5:36
و امید پاداش از نزد الله داشتن
5:39
پس مسلمانان شتابان به فراخوان پیامبر، درود و سلام بر او، پاسخ دادند
5:44
و در پیشاپیش صدقهدهندگان، عبدالرحمن بن عوف بود
5:49
او دویست اوقیه طلا صدقه داد
5:53
عمر بن خطاب به پیامبر، درود و سلام بر او، گفت
5:57
من عبدالرحمن را جز مرتکب گناه نمیبینم
6:01
زیرا برای خانوادهاش چیزی باقی نگذاشته است
6:04
پیامبر، درود و سلام بر او، فرمود
6:07
ای عبدالرحمن، آیا برای خانوادهات چیزی باقی گذاشتهای؟
6:10
گفت: آری، برای ایشان بیش از آنچه انفاق کردم و پاکیزهتر باقی گذاشتهام
6:15
فرمود: چقدر؟
6:17
گفت:
6:18
آنچه الله و رسولش از روزی و خیر و پاداش وعده دادهاند
6:23
و سپاه به سوی تبوک رفت
6:26
و در آنجا الله، عبدالرحمن بن عوف را گرامی داشت
6:29
به آنچه هیچ یک از مسلمانان را بدان گرامی نداشته بود
6:33
وقت نماز فرا رسیده بود.
6:35
و رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) غایب بود.
6:39
پس عبدالرحمن بن عوف به امامت مسلمانان ایستاد.
6:43
و هنوز رکعت اول تمام نشده بود
6:46
که رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) رسید
6:49
و به مسلمانان پیوست.
6:51
و به عبدالرحمن بن عوف اقتدا کرد
6:53
و پشت سر او نماز گزارد.
6:55
آیا کرامتی گرامیتر و فضیلتی برتر از این هست
6:59
که کسی امام سرور آفریدگان گردد
7:02
و امام پیامبران، محمد بن عبدالله؟
7:06
و چون پیامبر (علیهالصلاةوالسلام)
7:09
به رفیق اعلی پیوست،
7:11
عبدالرحمن بن عوف به رسیدگی به مصالح امهات المؤمنین پرداخت.
7:15
و نیازهای ایشان را برآورده میکرد.
7:17
هرگاه بیرون میرفتند، با ایشان بیرون میرفت،
7:20
و هرگاه برای حج میرفتند، با ایشان حج میگزارد،
7:23
و بر هودجهای ایشان طیالسه (پوششها) قرار میداد،
7:26
و ایشان را در جاهایی فرود میآورد که مایهٔ خوشنودیشان باشد.
7:29
و این، یکی از مناقب عبدالرحمن بن عوف است،
7:33
و اعتماد امهات المؤمنین به او.
7:36
سزاوار است که به آن ببالد و افتخار کند.
7:39
و نیکی عبدالرحمن بن عوف به مسلمانان و امهات المؤمنین
7:43
تا آنجا رسید
7:46
که زمینی از خود را به چهل هزار دینار فروخت،
7:49
و تمام آن را میان بنی زهره
7:52
و فقرای مسلمانان و مهاجران
7:55
و همسران پیامبر (علیهالصلاةوالسلام) تقسیم کرد.
7:58
و چون [سهم] به امالمؤمنین عایشه
8:01
رضیاللهعنها، از آن مال که به او اختصاص داده شده بود، فرستاده شد،
8:04
گفت: این مال را چه کسی فرستاده است؟
8:07
گفته شد: عبدالرحمن بن عوف.
8:10
گفت:
8:12
رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
8:15
«پس از او جز صابران بر شما مهربانی نخواهند کرد.»
8:19
بقیهٔ دعوت پیامبر (علیهالصلاةوالسلام)
8:22
برای عبدالرحمن بن عوف بود،
8:24
که الله به او برکت دهد
8:26
و زندگی برایش گسترده شود،
8:29
تا آنکه ثروتمندترین صحابه گشت،
8:32
و بیش از همه صاحب مال و دارایی شد.
8:34
تجارتش رو به رشد و افزایش گذاشت،
8:37
و کاروانش میان مدینه و سرزمینهای دیگر، رفت و آمد میکرد،
8:43
و برای اهلش گندم و آرد و روغن میآورد،
8:46
و پارچه و ظروف و عطر،
8:49
و هر آنچه به آن نیاز داشتند،
8:52
و آنچه از محصولات خودشان بیش از نیازشان بود، جابهجا میکرد.
8:56
و روزی،
8:58
کاروان عبدالرحمن بن عوف به مدینه رسید،
9:01
که متشکل از هفتصد شتر بود،
9:04
آری، هفتصد شتر.
9:07
که بر پشتهایشان آذوقه و کالا بار بود،
9:10
و هر آنچه مردم بدان نیاز داشتند.
9:13
چون وارد مدینه شد، زمین از حرکت آن به لرزه درآمد،
9:18
و صدا و هیاهوی آن شنیده شد.
9:21
عایشه رضیاللهعنها گفت:
9:24
این لرزش و هیاهو چیست؟
9:26
به او گفته شد: کاروان عبدالرحمن بن عوف است،
9:30
هفتصد شتر که گندم و آرد و خوراکی حمل میکنند.
9:35
عایشه رضیاللهعنها گفت:
9:38
الله در آنچه در دنیا به او داده، برکت دهد،
9:42
و پاداش آخرت بزرگتر است.
9:45
زیرا من از رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) شنیدم که میفرمود:
9:49
«عبدالرحمن بن عوف با خزیدن به بهشت درمیآید.»
9:53
«و پیش از آنکه شترها زانو بزنند [به بهشت میرود].»
9:56
بشیر (مژدهدهنده) به عبدالرحمن بن عوف خبر میبرد
9:59
و امالمؤمنین او را به بهشت مژده میداد.
10:03
به محض آنکه این مژده به گوشش رسید،
10:06
با شتاب نزد عایشه رفت و گفت:
10:10
ای مادر! آیا این را از رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) شنیدهای؟
10:16
گفت: آری.
10:18
از شادی به هیجان آمد و گفت:
10:20
اگر بتوانم، با ایستاده وارد آن خواهم شد.
10:23
ای مادر، تو را گواه میگیرم
10:25
که این کاروان با همه بارها و مهارها و پالانهایش
10:30
در راه الله است.
10:32
و از آن روز درخشان و نورانی
10:35
که عبدالرحمن بن عوف به بهشت رفتن مژده داده شد،
10:39
بخشش و انفاق مال او فزونی گرفت،
10:43
و آن را با دو دست، راست و چپ، بخشید،
10:47
در پنهان و آشکار.
10:49
چنان که چهل هزار درهم نقره صدقه داد،
10:52
سپس آن را با چهل هزار دینار طلا دنبال کرد،
10:55
سپس دویست اوقیه طلا صدقه داد،
10:59
سپس مجاهدان در راه الله را بر پانصد اسب سوار کرد،
11:04
و مجاهدان دیگری را بر هزار و پانصد شتر سوار کرد.
11:09
و چون مرگ عبدالرحمن بن عوف فرا رسید،
11:12
بسیاری از بردگانش را آزاد کرد،
11:15
و برای هر مردی از اهل بدر که باقی مانده بود،
11:18
چهارصد دینار طلا وصیت کرد.
11:22
همه آن را گرفتند،
11:24
و شمارشان صد نفر بود.
11:26
و برای هر یک از امهات المؤمنین مال فراوانی وصیت کرد،
11:31
تا آنجا که امالمؤمنین عایشه رضیاللهعنها
11:35
بسیار برای او دعا میکرد و میگفت:
11:38
الله او را از آب سلسبیل سیراب کند.
11:41
سپس پس از همه اینها،
11:44
مالی برای وارثانش به جای گذاشت که شمارش آن به آسانی ممکن نبود،
11:48
که هزار شتر
11:50
و صد اسب را ترک کرد.
11:52
و سه هزار گوسفند.
11:54
و همسرانش چهار نفر بودند.
11:56
پس یکچهارم ثمنی که به هر یک از آنان اختصاص یافته بود، به هشتاد هزار رسید.
12:02
و از طلا و نقرهای به جا گذاشت
12:04
که میان وارثانش با تبرها تقسیم شد.
12:07
تا جایی که دست مردان از خرد کردن آن آسیب دید.
12:11
همه اینها به برکت دعای پیامبر (ﷺ) بود،
12:15
که خداوند در مالش برکت دهد.
12:18
اما آن همه مال
12:20
عبدالرحمن بن عوف را نفریفت و او را دگرگون نکرد.
12:24
از این رو، مردم چون او را در میان غلامانش میدیدند،
12:28
میان او و ایشان فرقی نمیگذاشتند.
12:31
و روزی که او روزهدار بود، برایش غذا آوردند.
12:34
پس به آن نگریست و سپس گفت:
12:37
مصعب بن عمیر کشته شد،
12:39
و او از من بهتر بود،
12:41
اما ما برای او جز کفنی نیافتیم
12:44
که اگر سرش را میپوشاندند، پاهایش نمایان میشد،
12:47
و اگر پاهایش را میپوشاندند، سرش آشکار میگشت.
12:50
سپس خداوند از دنیا آنقدر به ما گشود که گشود،
12:54
و من میترسم که پاداش ما زودتر برایمان شتاب شده باشد.
12:58
سپس گریست و با صدای بلند هقهق کرد تا آنجا که از خوردن غذا بازماند.
13:04
خوشا به حال عبدالرحمن بن عوف، و هزار آفرین بر او.
13:08
زیرا راستگو و تصدیقشده، محمد بن عبدالله، به بهشت بشارتش داده است.
13:13
و جنازهاش را دایی رسول الله
13:16
سعد بن ابی وقاص بر دوش کشید،
13:19
و عثمان بن عفان، صاحب دو نور، بر او نماز گزارد،
13:21
و امیرالمؤمنین، علی بن ابی طالب، که چهرهاش گرامی بود، او را بدرقه کرد،
13:23
در حالی که میگفت:
13:27
تو به خوبیهایش رسیدی
13:29
و از ناخالصیهایش پیشی گرفتی، خدا رحمتت کند.
13:31
خداوند آنچه را که به تو داده شد برایت مبارک گرداند،
13:33
و آنچه را که نگه داشتی برایت مبارک گرداند.
13:36
از دعای پیامبر است:
13:43
قد غوثت صرح المشید یا شعر
13:47
و در ستایش ایشان، آیا فزونیای هست؟
13:49
[بخش ناخوانا]
13:53
[بخش ناخوانا]