تصاویری از زندگانی صحابه - قسمت (95) - رفیع بن عمیر الطایی رضی الله عنه

◉ 23874 بازدید ⏱ 15:52 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:15 جمعیت مودت افتخار دارد که
0:17 برای شما نمونه‌هایی از زندگی صحابه را ارائه کند
0:21 به قلم عبدالرحمن رأفت پاشا
0:25 رحمه‌الله
0:26 رافع بن عمیر طائی
0:32 رضی‌الله‌عنه
0:48 «آیا خبر رافع بن عمیر طائی به تو رسیده است؟»
0:54 داهیهٔ صحرا،
0:56 فاتک بزرگ آن
0:58 اسلام بر رافع طلوع کرد
1:00 اما او به آن توجهی نکرد
1:02 و هیچ اعتنایی به آن ننمود
1:04 زیرا او سرگرم یورش بر آبادی‌های عرب و
1:09 ربودن شترهای گرانبهای ایشان بود
1:12 و گمان مبر که رافع رئیس قبیله‌ای از قبایل عرب بود
1:17 یا دسته‌ای سواره داشت که با آن یورش می‌برد
1:20 یا گروهی که پشتیبانش باشد
1:22 رافع هیچ‌یک از این‌ها نبود و حتی به آن‌ها نزدیک هم نبود
1:27 بلکه او بدوی‌ای از فرزندان صحرا بود
1:30 که از وجود خود برای خویش لشکری ساخته بود
1:33 و تنها و بی‌یار، بر خانه‌های عرب یورش می‌برد
1:38 و مردم را به گرانبهاترین داراییشان دچار زیان می‌کرد
1:41 سپس سالم و غنیمت‌یافته و با دارایی فراوان بازمی‌گشت
1:45 شاید گفته شود: آیا در این آبادی‌هایی که رافع بر آن‌ها یورش می‌برد
1:50 دلاورانی نیرومند نبودند که بتوانند این فاتک را تعقیب کنند
1:55 و شترهای گرانبهای خود را از چنگ او بازستانند و او را از میان بردارند؟
2:00 آری، در میان فرزندان صحرا
2:03 کسانی بودند که در شجاعت و جسارت و پیش‌قدمی کم از رافع نداشتند
2:08 اما در میان ایشان کسی نبود که در شناخت اسرار این صحرا
2:14 و توانایی نفوذ به ژرفای آن با او برابری کند
2:17 تا جایی که در میان عرب شناخته شد
2:19 به این‌که او آرام‌ترین بدوی در شن‌زارهای صحراست
2:23 و راهنماترین مردم به راه‌های آن است
2:26 و از ویژگی‌های رافع این بود
2:28 که هرگاه تصمیم به یورش بر قومی می‌گرفت
2:31 شمار زیادی از تخم‌های شترمرغ را فراهم می‌آورد
2:34 و آن‌ها را از آب پر می‌کرد
2:36 و در جاهای دورافتاده‌ای که هیچ پایی به آن‌ها نمی‌رسید، در دل صحرا پنهان می‌ساخت
2:42 سپس بر هر آبادی از آبادی‌های عرب که می‌خواست یورش می‌برد
2:46 و شترهایی را که ربوده بود پیش روی خود می‌راند
2:49 و به آن بیابان‌های ناشناخته‌ای می‌رفت که راز خود را جز برای او آشکار نکرده بودند
2:55 و چون به آن‌جا درمی‌آمد و در پیچ‌وخم‌های آن فرو می‌رفت
2:59 صاحبان شتر از تعقیب او بازمی‌ایستادند
3:01 و بازمی‌گشتند
3:03 از ترس آن‌که مبادا از تشنگی هلاک یا گم شوند
3:07 و در سال نهم هجری
3:10 پیامبر (صلوات‌الله و سلامه علیه) عمرو بن عاص را
3:14 در رأس سریه‌ای از سریه‌های مسلمانان به سوی سرزمین طیّئ اعزام داشت
3:19 و به او دستور داد که از عربانی که اسلام آورده‌اند بخواهد تا
3:22 برای جنگ با روم همراه او به شام بیایند
3:25 و کسانی از ایشان را که اسلام نیاورده‌اند با مدارا به خود جلب کند تا به دشمنان او نپیوندند
3:30 و در آن سریه ابوبکر صدیق و عمر بن خطاب
3:35 و گروهی از بزرگان صحابهٔ رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) همراه بودند
3:40 پس روانه شدند تا آن‌گاه که به کوه طیّئ رسیدند
3:44 راه‌ها بر ایشان مبهم شد
3:46 و از گم شدن و هلاکت بر جان خود ترسیدند
3:50 پس عمر بن خطاب گفت:
3:52 مردی آگاه برای ما بیاورید که در این بیابان‌ها راهنمای ما باشد
3:58 به او گفته شد: جز رافع بن عمیر طائی کسی را ندارید
4:03 زیرا او از همه مردم به این بیابان‌ها آگاه‌تر و به راه‌های آن بینا‌تر است
4:08 پس رافع را فراخواندند و او را راهنمای خود گرفتند
4:12 رافع بن عمیر با این برگزیدگان
4:16 از یاران رسول خدا (صلوات‌الله و سلامه علیه)
4:20 روزها و شب‌ها گذراند تا آنچه را که مأمور بودند به انجام رساندند
4:24 و رافع از سرشت بزرگوارانه و خصلت‌های والای ایشان
4:28 و از روش بلند آنان، چیزی دید که محبتشان را در دلش به‌تمام‌معنا کاشت
4:33 او ایشان را در شب عابدانی یافت و در روز سوارانی دلیر
4:37 در دنیا زاهد و به آنچه نزد خداوند از پاداش نیکوست مشتاق
4:43 و رافع خود داستانی از ایشان دارد که آن را چنین بازمی‌گوید
4:48 من در مدتی که با این گروه همراه بودم، همه‌شان را می‌نگریستم
4:53 و به‌ویژه ابوبکر را زیر نظر داشتم و او را برمی‌گزیدم
4:58 و در هر خیری او را بر دیگر یارانش ترجیح می‌دادم
5:03 چون به منزل‌هایی که از آن‌ها بیرون آمده بودیم بازگشتیم
5:07 و نزدیک بود که از ما جدا شوند، احساس کردم که دلم با آن‌ها خواهد رفت
5:12 پس نزد ابوبکر آمدم و گفتم: ای یار نیکی!
5:16 من در تو نشانه‌های خوبی دیدم و تو را از میان یارانت برگزیدم
5:20 پس چیزی به من بیاموز که اگر آن را فراگیرم، از شما و همانند شما شوم
5:25 گفت: آیا پنج انگشت خود را حفظی؟
5:29 گفتم: آری. گفت: آن‌ها را برشمار
5:33 «شهادت می‌دهی که معبودی جز الله نیست و محمد بنده و فرستادهٔ اوست»
5:38 «و نماز برپا داری و اگر مالی داری زکات دهی»
5:43 «و رمضان را روزه بگیری و اگر توانایی راهی به آن داشتی، حج خانهٔ خدا بگزاری»
5:48 سپس گفت: آیا حفظ کردی؟ گفتم: آری، و تو نیز از من بشنو:
5:53 من شهادت می‌دهم که معبودی جز الله نیست و محمد بنده و فرستادهٔ اوست
5:59 و اما نماز، هرگز آن را ترک نخواهم کرد
6:03 و اما زکات، اگر مالی برایم باشد، آن را خواهم پرداخت
6:07 و اما رمضان، تا زنده‌ام آن را روزه خواهم گرفت
6:11 و اما حج، اگر توانایی یابم، انشاءالله حج خواهم گزارد
6:16 و از آن روز، رافع بن عمیر صحرانشین، آن صفحهٔ سیاه زندگی خود را پشت سر گذاشت و صفحهٔ دیگر را گشود
6:21 صفحهٔ درخشان به نور ایمان و تابان به فروغ قرآن
6:26 این بود داستان رافع بن عمیر در جاهلیتش
6:32 و اکنون بخشی از خبر او پس از اسلامش را برایت بازمی‌گوییم:
6:36 خلیفهٔ مسلمانان ابوبکر صدیق
6:40 لشکری متشکل از چهار دسته برای جنگ با روم در سرزمین شام اعزام داشت
6:45 لشکر جهادگر در راه الله به حرکت درآمد تا سرزمین‌ها را آزاد کند و بندگان را هدایت نماید
6:50 و در هر سرزمینی که گام‌هایش بر آن می‌نهاد، صدای اذان را بلند می‌کرد
6:56 تا به مردم اعلام کند که دوران بندگی قیصرها به سر آمده است
7:00 و بندگی تنها از آنِ الله یگانه است
7:05 تا آن‌که به حوالی دمشق رسید
7:10 سپس از آنجا به سوی شهر حمص در میانه‌های سوریه روانه شد.
7:15 رومیان برای لشکر مسلمانان حسابی باز نمی‌کردند و به آن اعتنایی نداشتند.
7:20 وقتی دیدند که شکست پشت‌سرهم بر آنان می‌رسد،
7:24 و سپاهشان را به نابودی تهدید می‌کند، لشکرهای خود را در انطاکیه گرد آوردند،
7:29 و کمک‌های تازه‌نفس را از اطراف دولت بیزانس فرا خواندند،
7:33 تا آنکه دویست و پنجاه هزار جنگجو برایشان جمع شد.
7:37 سپس این لشکر عظیم و خروشان را در برابر مسلمانان به پیش راندند.
7:42 پس [خالد] به راه افتاد تا سرزمین‌هایی را که رومیان از دست داده بودند بازپس گیرد،
7:46 و سپاه مسلمانان را به نابودی تهدید کند.
7:49 پس مسلمانان از جانب خود پیک‌هایی به مدینه فرستادند،
7:52 وضعیت را برای خلیفه توضیح دادند و گفتند: «فریاد رسی! فریاد رسی!»
7:57 «شتاب! شتاب!»
7:59 خالد بن ولید در آن هنگام در عراق بود،
8:02 در رأس لشکر بزرگ و فاتحش.
8:05 پس صدیق [ابوبکر] نزد او کسی فرستاد و فرمانش داد که فوراً به سرزمین شام روی آورد،
8:10 تا به یاری سپاه تهدیدشده به نابودی بشتابد،
8:13 و او را از فاجعه‌ای که نزدیک است بر مسلمانان فرود آید آگاه سازد.
8:18 خالد فرمان خلیفه را پذیرفت
8:21 و با ده هزار تن از دلاوران مسلمانان روانه شد،
8:25 از جمله رافع بن عمیر طائی،
8:28 تا کمکی برای لشکر مسلمانان در شام باشند.
8:31 بر خالد بن ولید لازم بود
8:34 که با لشکرش در کوتاه‌ترین زمان به سوریه برسد،
8:38 و راهی را در پیش گیرد که در آن از رویارویی با رومیان پرهیز کند،
8:42 تا میان او و پیوستن به مسلمانان مانعی ایجاد نشود.
8:46 پس با یارانش مشورت می‌کرد و می‌گفت:
8:49 «راهی مانند این را برایم پیشنهاد کنید.»
8:52 رافع بن عمیر طائی برخاست و نزد او رفت
8:55 و گفت: «من آن راه را برای تو می‌شناسم، ای امیر.»
8:59 [خالد] گفت: «چگونه؟»
9:01 گفت: «از قراقر آغاز کرده و بیابان را می‌پیماییم،
9:05 از سوی و اراک می‌گذریم،
9:07 و به تدمر پایان می‌دهیم.
9:09 آنگاه پشت سر حمص در میانه‌های سرزمین شام خواهیم بود،
9:13 جایی که سپاهیان مسلمانان مستقر‌اند.
9:16 [آنگاه] رومیان را غافلگیر خواهیم کرد،
9:18 و آنان نخواهند دانست که آیا از آسمان بر آنان فرود آمده‌ایم یا از زمین برایشان جوشیده‌ایم.»
9:21 (...)
9:24 خالد گفت:
9:26 «در این بیابان بی‌آب و علف، آب را از کجا تهیه کنیم، با آنکه بیست هزار نفر با انسان و اسب همراه ماست؟»
9:30 و با ما بیست هزار نفر بود، میان انسان و اسب.
9:34 [رافع] گفت: «تا وقتی الله با ماست،
9:37 من عهده‌دار آن هستم.»
9:39 خالد با صاحب‌نظران از فرماندهان لشکر مشورت کرد،
9:43 گفتند: «ای امیر، چنین نکن،
9:46 فاصله میان قراقر و سوی
9:49 با کمتر از پنج شب پیموده نمی‌شود،
9:52 و آن بیابانی است که نه در آن آبی است و نه راهی.
9:56 گذشتن از آن برای سواره تنها
9:59 تقریباً ناممکن است،
10:01 پس چه رسد به این لشکر بزرگ.
10:04 خود و جان مسلمانان را به هلاکت میفکن.»
10:07 خالد گفت:
10:09 «ای گروه مسلمانان،
10:11 روش شما سست نشود،
10:13 و یقین شما ضعیف نگردد،
10:15 و بدانید که یاری از جانب الله است،
10:18 و به اندازه نیت فرا می‌رسد،
10:20 و پاداش به اندازه سختی است،
10:23 و مسلمان نباید از چیزی بیم داشته باشد
10:26 تا زمانی که چشم به یاری پروردگارش دارد.
10:29 افزون بر این، رافع بن عمیر با ماست،
10:32 و در میان شما کسی نیست که رافع، فرزند بیابان را نشناسد.»
10:36 سپس گفت: «به الله سوگند، ناگزیر است،
10:39 که من تصمیم گرفته‌ام فرمان خلیفه رسول الله صلی الله علیه وسلم را اجرا کنم،
10:45 و لشکر مسلمانان را از چنگال رومیان نجات دهم.»
10:49 پس آنان جز اطاعت چاره‌ای نیافتند و با رغبت پذیرفتند،
10:53 و گفتند: «تو مردی هستی که الله خیر را برایت گرد آورده است،
10:57 هرچه صلاح می‌دانی انجام بده.»
10:59 گفت: «الله به شما پاداش نیک دهد.»
11:02 سپس رو به رافع کرد و گفت:
11:05 «ای رافع، هرچه صلاح می‌دانی انجام بده.»
11:08 رافع گفت: «ای امیر، برایم
11:11 بیست شتر بزرگ و چاق و فربه آماده کن،»
11:15 یعنی سالخورده.
11:17 پس آنها را برایش آوردند.
11:19 رافع به سوی آنها رفت
11:21 و آنها را گرسنه و تشنه نگه داشت.
11:23 هنگامی که تشنگی آنها را به ستوه آورد،
11:25 آنها را به آب رساند،
11:27 و تا سیر شدند نوشیدند.
11:29 سپس لب‌هایشان را بُرید،
11:31 یعنی لب‌ها را،
11:33 و دهان‌هایشان را بست تا نتوانند نشخوار کنند.
11:37 سپس بر این شتران هرچه را توان حمل داشتند از آب بار کرد،
11:41 پس آب در شکم‌ها و بر پشت‌هایشان قرار گرفت.
11:45 و لشکر نیرومند به راه افتاد
11:47 و با اسبان و بارهای سنگینش شتابان پیش می‌رفت.
11:51 هرگاه که در منزلی فرود می‌آمدند،
11:53 رافع به سوی شتران می‌رفت
11:55 و چهار تا از آنها را سر می‌برید،
11:57 و آبی را که در شکمبه‌هایشان بود برمی‌داشت،
12:00 آن را با شیرشان می‌آمیخت و به اسبان می‌نوشانید،
12:03 و از آبی که بر پشت‌هایشان بود به لشکر آب می‌داد.
12:07 هنگامی که لشکر پنجمین مرحله از سفرش را به پایان برد،
12:11 و تمام آبی را که داشت مصرف کرد،
12:14 بر رافع لازم شد که سربازان را به منابع آب راهنمایی کند،
12:18 اما الله مقدر کرد که رافع به چشم‌درد مبتلا شود، تا جایی که چشمانش ورم کرد،
12:23 پس صبح آن روز چیزی را نمی‌دید.
12:26 خالد نزد او آمد و گفت:
12:28 ای رافع، وای بر تو! همهٔ شترها را سر بریدیم
12:33 و آب تمام شد
12:35 و لشکر رو به نابودی رفت
12:37 پس گفت:
12:38 نگاه کنید، شاید دو کوه به شکل دو پستان ببینید.
12:43 پس خالد نگاهش را در هر سو گرداند
12:46 سپس گفت:
12:47 آنجاست، آری، آنجاست ای رافع!
12:51 رافع گفت: مژده باد شما را!
12:54 برخیزید و در میان آن دو، درخت عوسج را بجویید،
12:57 که نشانه‌اش چنین و چنان است.
12:59 پس جستجو کردند، اما آن را نیافتند.
13:02 رافع گفت: وای بر شما!
13:04 زمین را پیرامون آن تکان دهید، که همین‌جاست.
13:08 و بدانید که اگر آن را نیابید،
13:10 هلاک می‌شوید و با شما من نیز هلاک می‌شوم.
13:12 پس به جستجوی درخت عوسج در هر گوشه‌ای شتافتند.
13:16 و به‌زودی آن را یافتند،
13:18 در حالی که از ریشه کنده شده بود و اصلش در زمین باقی مانده بود.
13:21 پس تکبیر گفتند و رافع نیز با ایشان تکبیر گفت.
13:24 سپس گفت:
13:25 پیرامون ریشه‌اش را بکنید.
13:27 پس کندند،
13:28 و از زیر آن چشمه‌ای از آب گوارا و جاری جوشید.
13:32 پس تهلیل و تکبیرشان افزون شد،
13:35 و با شادی و خرسندی، در حالی که یکدیگر را تبریک می‌گفتند، به سوی رافع روی آوردند.
13:39 او به ایشان گفت: الحمد لله.
13:42 به خدا سوگند، من با پدرم سی سال پیش از این از این سرزمین گذشته بودم،
13:47 و پس از آن دیگر چشمانم آن را ندیده بود.
13:50 لشکر به راه خود ادامه داد تا به تپه‌های مشرف بر غوطهٔ دمشق رسید.
13:56 پس خالد پرچم رسول الله (ﷺ) را به رافع بن عمیر داد،
14:02 و به او دستور داد که آن را در آنجا نصب کند.
14:05 پس آن را نصب کرد.
14:06 و آن پرچم «عقاب» نامیده می‌شد.
14:08 سپس لشکر خالد با چهار لشکر مسلمانان دیدار کرد،
14:12 که منتظر آمدنش بودند.
14:15 و در نبرد یرموک وارد شدند،
14:17 نبردی که خداوند در آن بینی‌های شرک را به خاک مالید،
14:20 و پرچم اسلام را بر افراشت.
14:23 و این نبرد یکی از بزرگ‌ترین نبردهای سرنوشت‌ساز در تاریخ بود.
14:27 و اما بعد:
14:29 آیا می‌دانی که رافع بن عمیر،
14:31 که تا همین اواخر به «صعلوک صحرا» ملقب بود،
14:36 اکنون به «رافع خیر» خوانده می‌شود؟
14:39 و آیا می‌دانی که سبب این لقب‌گذاری بر او چیست؟
14:43 سبب آن، نیکی بسیار او به فقرا
14:46 و مهربانی فراوانش نسبت به نیازمندان است.
14:49 او همواره بر آن بود که اهل سه مسجد را اطعام کند،
14:53 از دسترنج دستش و عرق پیشانی‌اش.
14:56 و از دنیا تنها به یک جامه قانع بود،
14:59 که آن را در خانه می‌پوشید
15:01 و با آن به نماز بیرون می‌رفت.
15:04 و این مایهٔ شگفتی تو نباشد،
15:08 زیرا رافع بن عمیر لحظه‌ای شاگرد
15:11 در مکتب محمد (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بود،
15:15 و از نور ایمان پاره‌ای آتش در سینه‌اش روشن گشت.
15:19 رافع بن عمیر، آن بدوی سخت‌کوش در ریگزار صحرا،
15:27 و مورخان، راهنماترین مردم به راه‌های آن هستند،
15:33 به محمد و یارانش [پیوست].
15:36 [این بخش به‌دلیل ناهمخوانی متن و گسستگی پیام، به‌صورت قطعی قابل بازسازی نیست.]
15:39 [ای شیار، مرا یاری ده و پاسخ ده.]
15:41 [در ستایش ایشان، آیا کسی هست که [...]؟]