از مجموعهٔ تصاویری از زندگی صحابه (سریال تکمیل شد)
· درس 2 از 93
تصاویری از زندگی صحابه - قسمت (17) - ابوذر الغفاری رضی الله عنه
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:15
جمعیت مودت خرسند است که
0:18
تصاویری از زندگی صحابه را در اختیار شما قرار دهد
0:22
به لطف رحمان، رأفت باشا
0:25
رحمهالله
0:27
ابوذر غفاری رضیاللهعنه
0:46
در وادی وَدّان که مکه را به جهان خارج پیوند میدهد
0:50
قبیله غفار فرود میآمد
0:53
و غفار از آن فرودگاه اندک زندگی میکردند
0:57
که کاروانهایی که برای تجارت قریش در حرکت بودند به آنان میبخشیدند
1:01
در رفت به سوی سرزمین شام یا در بازگشت از آن
1:05
و گاه از راه زدن بر این کاروانها زندگی میگذراندند
1:09
هرگاه آنان چیزی به ایشان نمیدادند که خشنودشان سازد
1:12
و جندب بن جنادة، کنیهاش ابوذر بود
1:16
یکی از فرزندان این قبیله بود
1:19
اما او از میان ایشان به جسارت دل
1:22
و استواری خرد و ژرفنگری ممتاز بود
1:25
و بهراستی سخت از این بتها تنگدل بود
1:29
که قومش آنها را به جای الله میپرستیدند
1:32
و از فسادِ دینی که عرب بر آن بود، ناخرسند بود
1:36
و از سستیِ عقیدهشان
1:38
و چشم به راه ظهور پیامبری نوین بود
1:41
که خردها و دلهای مردم را سیراب کند
1:44
و آنان را از تاریکیها به سوی نور بیرون میآورد
1:47
سپس خبرِ پیامبرِ نوین
1:50
به ابوذر رسید، در حالی که او در بادیهاش بود
1:53
که در مکه ظهور کرده است
1:55
پس به برادرش انیس گفت
1:57
انیس!
1:58
برو، پدرت بر تو نباشد، به مکه رو
2:00
و از خبر این مردی که ادعا میکند پیامبر است، آگاه شو
2:05
و اینکه وحی آسمانی به او میرسد
2:08
و چیزی از سخنش را بشنو و برای من بیاور
2:11
انیس به مکه رفت
2:13
و با رسول، درود و سلام الله بر او، دیدار کرد
2:17
و از او شنید
2:18
سپس به بادیه بازگشت
2:20
ابوذر با اشتیاق به استقبالش آمد
2:23
و با شور و اشتیاق از خبر پیامبر نوین پرسید
2:27
گفت: به خدا سوگند مردی را دیدم که به مکارم اخلاق فرا میخواند
2:33
و سخنی میگوید که شعر نیست
2:36
ابوذر گفت: مردم درباره او چه میگویند؟
2:39
گفت: میگویند او جادوگر و کاهن و شاعر است
2:45
ابوذر گفت: به خدا سوگند، تشنگیام را فرو ننشاندی
2:49
و نیازم را برنیاوردی
2:51
آیا کفایت زن و فرزندانم را بر عهده میگیری تا بروم و خودم دربارهاش بنگرم؟
2:55
گفت: آری
2:57
اما در مکه با احتیاط باش
3:00
ابوذر برای خود توشه برگرفت
3:03
و مشکی کوچک آب همراه برد
3:06
و فردای آن روز به سوی مکه روان شد تا با پیامبر دیدار کند
3:10
و خود از خبرش آگاه شود
3:13
ابوذر به مکه رسید
3:16
در حالی که از اهل آن بیمناک بود
3:20
زیرا خبر خشم قریش برای خدایانشان به گوشش رسیده بود
3:24
و اینکه آنان هر کسی را که به سر پیروی از محمد افتد، کیفر سختی میدهند
3:27
از پیروی محمد
3:29
از این رو خوش نداشت از کسی درباره محمد بپرسد
3:33
زیرا نمیدانست
3:35
آیا این پرسیدهشونده از پیروان اوست یا از دشمنانش
3:39
و چون شب فرا رسید
3:41
در مسجد به پهلو خوابید
3:43
علی بن ابیطالب رضیاللهعنه از کنارش گذشت
3:46
و دریافت که او غریب است
3:48
گفت: ای مرد، آیا به خانه ما نمیآیی؟
3:51
پس همراهش رفت و شب را نزد او گذراند
3:55
صبحگاهان مشک و توشهاش را برداشت و به مسجد بازگشت
4:00
بیآنکه هیچیک از آن دو از دیگری چیزی بپرسد
4:04
سپس ابوذر روز دوم را بیآنکه با پیامبر آشنا شود، گذراند
4:09
چون شب درآمد، جای خوابش را در مسجد گرفت
4:13
علی رضیاللهعنه گذشت
4:16
گفت: آیا وقت آن نرسیده که این مرد خانهاش را بشناسد؟
4:20
سپس او را با خود برد و شب دوم را نزد او گذراند
4:24
و هیچیک از آن دو از دیگری چیزی نپرسید
4:28
چون شب سوم فرا رسید
4:31
علی به همراهش گفت
4:33
آیا به من نمیگویی که چه چیز تو را به مکه کشانده است؟
4:37
ابوذر گفت: اگر پیمانی به من بدهی
4:40
که مرا به آنچه میجویم راهنمایی کنی، خواهم گفت
4:43
علی آنچه را خواست، از او پیمان گرفت
4:46
ابوذر گفت: من از جاهای دور به قصد مکه آمدهام
4:51
تا دیدار پیامبر نوین را بجویم
4:54
و سخنی از آنچه میگوید بشنوم
4:57
آنگاه چهره علی رضیاللهعنه گشاده شد
5:00
و گفت: به خدا سوگند، او حقاً رسول الله است
5:04
و او، و او
5:07
پس چون صبح شد، هرجا که بروم، از من پیروی کن
5:10
و اگر چیزی دیدم که از آن بر تو بیمناکم
5:13
چنان بایستم که گویی آب میریزم
5:16
و اگر به راه افتادم، مرا دنبال کن تا به جایی که من وارد میشوم وارد شوی
5:20
ابوذر در تمام آن شب آرام نگرفت
5:24
از شوق دیدار پیامبر
5:26
و از اشتیاق شنیدن چیزی از آنچه بر او وحی میشود
5:31
صبحگاهان علی همراه مهمانش به خانه رسول کریم رفت
5:36
ابوذر به دنبال او روان شد
5:39
و به چیزی توجه نداشت تا بر پیامبر وارد شد
5:43
ابوذر گفت: السلام علیک یا رسول الله
5:48
رسول فرمود: و علیک السلام و رحمت و برکات الله
5:54
پس ابوذر نخستین کسی بود که پیامبر را با درود اسلام تحیت گفت
5:59
سپس پس از آن، این تحیت رواج یافت و همگانی شد
6:02
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به سوی ابوذر آمد
6:06
او را به اسلام فرا میخواند و قرآن را بر او تلاوت میکرد
6:11
پس درنگ نکرد و کلمه حق را اعلام نمود
6:14
و پیش از آنکه از جای خود برخیزد، به دین نو درآمد
6:18
او چهارمین از سه نفری بود که اسلام آوردند، یا پنجمین از چهار نفر
6:23
و سخن را به خود ابوذر وامیگذاریم
6:25
تا خود، بقیه ماجرای خویش را برای ما بازگوید
6:28
گفت: پس از آن، با رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) در مکه ماندم
6:33
پس اسلام را به من آموخت و بخشی از قرآن را به من آموزش داد
6:38
سپس به من فرمود: اسلام خود را به هیچکس در مکه خبر مده
6:42
زیرا میترسم تو را بکشند
6:45
گفتم: سوگند به آنکه جانم در دست اوست
6:48
از مکه بیرون نمیروم تا به مسجد بیایم
6:52
و در میان قریش، به دعوت حق فریاد برآورم
6:56
پیامبر خاموش ماند
6:58
پس به مسجد آمدم و قریش نشسته بودند و گفتوگو میکردند
7:02
میان آنان ایستادم و با بلندترین صدایم ندا دادم
7:06
ای گروه قریش
7:08
گواهی میدهم که هیچ معبودی جز الله نیست
7:11
و اینکه محمد فرستاده الله است
7:14
سخنانم هنوز به گوش آنان نرسیده بود
7:18
که همهشان هراسان شدند
7:20
و از جای خود برجستند و گفتند
7:23
این بیدین را بگیرید
7:25
و به سوی من آمدند و آنقدر مرا زدند که نزدیک بود بمیرم
7:30
عباس بن عبدالمطلب به من رسید
7:33
عموی پیامبر بود
7:35
خود را بر من افکند تا مرا از آنان حفظ کند
7:37
سپس رو به آنان کرد و گفت
7:40
وای بر شما! آیا مردی از قبیله غفار را میکشید
7:43
در حالی که کاروانهای شما از سرزمین آنان میگذرد؟
7:46
پس از من دست کشیدند
7:48
چون به هوش آمدم، نزد رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) رفتم
7:53
پس چون آنچه را بر من رفته بود دید، فرمود
7:56
آیا تو را از آشکار کردن اسلامت باز نداشتم؟
7:59
گفتم: ای رسول الله!
8:02
آن خواستهای در دلم بود که آن را برآوردم
8:05
فرمود:
8:06
به سوی قوم خود بازگرد
8:08
و آنچه را دیده و شنیدهای به آنان خبر ده
8:11
و ایشان را به سوی الله فرا خوان
8:13
شاید الله به واسطه تو آنان را سود رساند و در حق آنان پاداشت دهد
8:17
هرگاه خبر یافتی که من پیروز شدهام
8:19
نزد من بیا
8:21
ابوذر گفت:
8:23
پس رفتم تا به منازل قوم خود رسیدم
8:26
برادرم انیس به دیدارم آمد
8:28
گفت:
8:29
چه کردی؟
8:30
گفتم:
8:31
کار کردم که اسلام آوردم و تصدیق نمودم
8:34
پس الله سینه او را گشاد و گفت:
8:37
مرا از دین تو رویگردانی نیست
8:40
من نیز اسلام آورده و تصدیق کردهام
8:43
سپس نزد مادرمان آمدیم و او را به اسلام فرا خواندیم
8:47
گفت:
8:48
مرا از دین شما دو تن رویگردانی نیست
8:50
و او نیز اسلام آورد
8:52
و از آن روز
8:54
خانواده مؤمن در غفار به سوی الله دعوت میکرد
8:58
از این کار سست نمیشد و از آن خسته نمیگشت
9:01
تا آنکه خلق بسیاری از غفار اسلام آوردند
9:04
و نماز در میان آنان برپا شد
9:07
و گروهی از آنان گفتند
9:09
ما بر دین خود میمانیم
9:11
تا آنکه رسول (صلیاللهعلیهوسلم) به مدینه آمد، آنگاه اسلام آوردیم
9:14
پس چون رسول (صلیاللهعلیهوسلم) به مدینه آمد، آنان اسلام آوردند
9:17
پس پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
9:20
غفار را الله بیامرزد
9:23
و اسلام آوردند؛ الله ایشان را سلامت بدارد
9:25
ابوذر در بادیه خود ماند
9:28
تا آنکه بدر و احد و خندق گذشت
9:31
سپس به مدینه آمد
9:33
و به رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) پیوست
9:37
و از ایشان اجازه خواست که خدمت آن حضرت را بر عهده گیرد
9:41
پس به او اجازه داد
9:42
از همنشینی ایشان بهرهمند شد و از خدمت به آن حضرت شادمان گشت
9:45
و رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) همواره
9:49
او را مقدم میداشت و گرامی میداشت
9:51
هر بار که او را دیدار میکرد، جز با مصافحه نبود
9:54
و با چهرهای گشاده و خوشرو با او روبهرو میشد
9:57
و چون آن رسول بزرگوار به رفیق اعلی پیوست
10:01
ابوذر را طاقت صبر بر اقامت
10:04
در مدینه منوره نماند
10:06
پس از آنکه آن شهر از سرورش تهی شد
10:08
و از هدایت مجالس او خالی گشت
10:11
به بادیه شام کوچ کرد
10:13
و در آنجا در دوران خلافت صدیق و فاروق ماند
10:17
رضیاللهعنهما و رضیاللهعنه
10:20
و در خلافت عثمان
10:22
در دمشق فرود آمد
10:23
و دید که مردم به دنیا روی آوردهاند
10:26
و در تنعم فرو رفتهاند
10:28
که او را شگفتزده کرد و به انکار آن واداشت
10:31
پس عثمان بن عفان او را به مدینه فراخواند
10:35
و او به آنجا آمد
10:36
اما درنگ نکرد که از میل مردم به دنیا به تنگ آمد
10:40
و مردم از سختگیری او بر ایشان به تنگ آمدند
10:43
و از سرزنش او بر آنان
10:45
پس عثمان به او دستور داد که به ربذه منتقل شود
10:48
این روستای کوچکی از روستاهای مدینه است
10:51
پس او به سوی آن کوچ کرد
10:53
و در آن دور از مردم سکونت گزید
10:56
زاهد نسبت به آنچه در دست مردم از متاع دنیا بود
10:59
چنگزنان به آنچه پیامبر و دو یارش بر آن بودند
11:03
از برگزیدن باقی بر فانی
11:06
روزی مردی بر او وارد شد
11:09
و نگاهش را در خانهاش گرداند
11:12
اما در آن هیچ متاعی نیافت
11:15
پس گفت:
11:16
ای ابوذر!
11:17
متاع شما کجاست؟
11:19
او گفت:
11:20
ما را خانهای آنجاست
11:22
یعنی آخرت
11:24
متاع خود را پیشاپیش به آن میفرستیم
11:27
آن مرد مقصود او را دریافت و به او گفت:
11:30
اما تو را چارهای نیست از متاعی تا زمانی که در این سرا هستی
11:34
یعنی دنیا
11:36
او پاسخ داد:
11:37
اما صاحب خانه ما را در آن رها نمیکند
11:41
و امیر شام سیصد دینار به سوی او فرستاد
11:45
و به او گفت:
11:46
با آن در برآوردن نیازت یاری جوی
11:49
او آن را به سوی او بازگرداند و گفت:
11:52
آیا امیر شام بندهای از بندگان خدا را آسانتر از من نیافت؟
11:57
و در سال سی و دوم هجرت
12:00
دست مرگ، عابد زاهد را برگرفت
12:04
کسی که پیامبر ﷺ دربارهاش فرمود:
12:08
آسمان بر خود سایه نیفکنده و زمین بر خود نپوشیده،
12:10
هیچکس راستگوتر از ابوذر نیست
12:12
آسمان بر خود سایه نیفکنده و زمین بر خود نپوشیده،
12:15
هیچکس راستگوتر از ابوذر نیست
12:18
آسمان بر خود سایه نیفکنده و زمین بر خود نپوشیده،
12:20
هیچکس راستگوتر از ابوذر نیست
12:24
محمد رسول الله