از مجموعهٔ تصاویری از زندگی صحابه (سریال تکمیل شد)
· درس 85 از 93
تصاویری از زندگی صحابه - قسمت (100) - العلاء بن الحضرمی رضی الله عنه - قسمت دوم
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:15
جمعیت مودت افتخار دارد که
0:17
تصاویری از زندگی صحابه را به شما ارائه دهد.
0:21
(از) عبدالرحمن رأفت الباشا
0:25
رحمهالله
0:30
(درباره) العلاء بن الحضرمی رضیاللهعنه
0:51
جنگاوران، از طلاب شهادت، با شتران خود کوچ کردند
0:55
و نبرد سخت خود را با صحرای دهناء در ربع الخالی از سر گرفتند
1:00
تا آنکه به اذن الله و در راه او، ریگهای سوزان آن را مقهور ساختند
1:05
و بیابانهای هلاککنندهاش را رام کردند
1:07
و درندگی وحشیاش را به هراس انداختند
1:09
و آن را چنان کردند که از گامهای آنان بیشتر از آنچه آنان از آن شکایت کرده بودند، شکایت میکرد
1:14
و هرگاه که نزدیک بود سستی به ایشان راه یابد
1:18
فرمانده نابغه و یگانهشان، العلاء بن الحضرمی، پیش رویشان نمایان شد
1:23
پس از روح خود در دلهایشان چنان ریخت که آن را از عزیمت و تصمیم لبریز کرد
1:28
و از استواری و ارادهاش چنان در آنها ریخت که آن را از غیرت و پیشروی برافروخت
1:34
و فضل الله و رحمت او را بر ایشان در صحرای دهناء به یادشان آورد
1:39
پس بر ایمانشان، ایمان افزود
1:42
و لشکر مؤمن همچنان شب را به روز و روز را به شب پیوسته میپیمود
1:47
تا به بحرین رسید و در حومههای آن اردو زد
1:51
فرمانده الهامبخش، لحظهای از وقت خود را تلف نکرد
1:55
پس جاسوسان خود را در هر سو پراکند تا اخبار را برایش جستجو کنند
1:59
و احوال را برایش کاوش نمایند
2:01
پس دانست که رسول الله ﷺ هنوز به جوار پروردگارش نپیوسته بود
2:06
که دعوتگران بدی برخاستند و گفتند
2:11
اگر محمد پیامبر بود، نمیمرد
2:14
پس اهل بحرین همگی از دینشان مرتد شدند
2:18
و رهبری خود را به حطم بن ضبیعه سپردند
2:21
و هیچیک از ایشان بر اسلام باقی نماند
2:24
جز اهل یک روستا، که روستای جواثا بود
2:29
و خبر این روستای مؤمن چنین بود
2:32
که در آن مردی از برجستگان صحابه رسول ﷺ بود
2:37
او جارود بن المعلی بود
2:40
او بر رسول اعظم صلیاللهعلیهوسلم وارد شده بود
2:44
و از رهنمودهای او آنقدر که خدا خواست، بهره گرفته بود
2:48
سپس به سوی قوم خود بازگشت
2:50
و میان ایشان ماند و آنان را به سوی الله عزوجل فرا میخواند
2:53
و دین استوار او را به آنان میآموخت
2:56
چون دید که قومش به ارتداد همراه مرتدان گرایش یافتهاند
3:00
ایشان را گرد آورد و گفت
3:02
ای قوم
3:03
من از شما درباره امری میپرسم، اگر میدانید به من خبر دهید
3:07
گفتند بپرس
3:09
گفت
3:10
آیا میدانید که پیش از محمد برای الله پیامبرانی بودند؟
3:14
گفتند آری
3:16
گفت
3:17
پس ایشان کجایند؟
3:18
گفتند
3:19
مردند
3:20
گفت
3:21
پس محمد صلیاللهعلیهوسلم
3:24
همچنان که ایشان مردند، مرد
3:26
و من گواهی میدهم که جز الله معبودی نیست
3:29
و اینکه محمد رسول الله است
3:31
و اینکه الله زنده است و نمیمیرد
3:34
گفتند
3:35
تو برترین و خردمندترین ما و سرور ماستی
3:39
و تو جز حق نگفتی
3:41
سپس بر اسلام پایدار ماندند
3:43
در حالی که در این کار با همه خویشاوندان قومشان مخالفت کردند
3:47
در این هنگام حطم با سپاهیانش ایشان را محاصره کرد
3:50
و حلقه محاصره را بر ایشان تنگ کرد
3:52
و خوراک را از ایشان بازداشت
3:54
و آنان را رها کرد تا بیآنکه جنگی یا نبردی در میان باشد، از گرسنگی بمیرند
3:58
آن محاصره سخت، ایشان را از ایمانشان باز نداشت
4:02
و شاعرشان گفت
4:04
از دور از ابوبکر صدیق رضیاللهعنه یاری میطلبد
4:08
آگاه باد که ابوبکر را شکایتی برسانم
4:11
و جوانان مدینه را همگی
4:14
آیا شما را به سوی قومی بزرگوار راهی هست؟
4:17
که در جواثا، محصور نشستهاند
4:20
ما بر رحمان توکل کردیم، زیرا ما
4:23
صبر را برای متوکلان یافتیم
4:26
العلاء بن الحضرمی هنوز به بحرین نرسیده بود
4:30
که فرستادهای پنهانی از جانب خود به سوی جواثا فرستاد
4:34
و به او فرمان داد که جارود را از آمدن لشکر مسلمانان آگاه کند
4:38
و عزم او و قومش را استوار سازد
4:42
و از ایشان بخواهد که برای لحظه سرنوشتساز آماده باشند
4:45
آنگاه که مسلمانان تصمیم بگیرند بر دشمنشان بتازند
4:49
العلاء بن الحضرمی دریافت که او را توان مقابله
4:53
با حطم و یارانش نیست
4:55
زیرا آنان بسیار و لشکر او اندک بود
4:58
و نیرومندی آنان و ناتوانی او
5:00
و فراوانی ساز و برگ آنان و کمی امکاناتش
5:04
پس برای لشکرش خندقی کند تا با آن خود را در پناه دارد
5:08
حطم نیز چنین کرد
5:10
زیرا ترسش از مسلمانان
5:12
کمتر از ترس مسلمانان از او نبود
5:16
فرمانده مسلمان کارآزموده، خود را به صبر مسلح ساخت
5:19
و احتیاط و هوشیاری را پیشه کرد
5:22
و هر دو گروه یک ماه کامل ادامه دادند و در روز
5:25
نبرد سبکی با یکدیگر داشتند
5:27
و شبها به خندقهای خود بازمیگشتند
5:30
و العلاء در این مدت گوشبهزنگ
5:34
تیزبین
5:36
و کاملاً هوشیار به آنچه پشت خندقهای دشمن میگذشت، بود
5:40
و در انتظار فرصتی بود که به او امکان دهد
5:43
بر دشمنش در یکی از لحظات غفلتش ناگهان یورش برد
5:47
و در یکی از شبها
5:49
مسلمانان جاسوسان و دیدبانان لشکر اسلام، گوش و چشم سپاه، در حال گوشبهزنگی بودند.
5:52
در اردوگاه دشمن همهایهو و سروصدا بود.
5:55
و از دور، جنبش غیرعادیای را دید.
5:58
پس علاء به یارانش گفت:
6:00
«کیست که خبری از آن گروه برای ما بیاورد؟»
6:02
مردی به نام عبدالله بن حذف برخاست.
6:06
و گفت:
6:07
«ای امیر، من خبرشان را برایت میآورم.»
6:10
علاء او را برای این کار برگزید.
6:12
و او را برحذر داشت و سفارش کرد.
6:14
و او را به خدا سپرد.
6:16
عبدالله بن حذف به سوی خندقهای دشمن رفت.
6:19
در پناه تاریکی شب، خود را پنهان کرده بود.
6:21
با سبکبالی و احتیاط از خندقها گذشت.
6:24
چون صبح شد، به درون اردوگاهشان درآمد.
6:27
آنان او را شناسایی کردند و دستگیرش نمودند.
6:29
در آن هنگام،
6:31
فریادکنان و دادخواهان، ندا میداد:
6:33
«ای ابجر! ای ابجر!»
6:36
و ابجر کسی بود که از او کمک خواست.
6:38
او مردی از بنی عجل بود.
6:40
در سپاه حطم از جایگاه والایی برخوردار بود.
6:43
و مادر عبدالله، زنی از قبیله عجل بود.
6:46
ابجر نزد او آمد و از نسبش پرسید.
6:49
او خود را به وی منتسب کرد و گفت:
6:51
«شما داییهای من هستید.»
6:53
پس ابجر او را شناخت و پناهش داد.
6:55
و از او درباره کارش پرسید.
6:57
گفت:
6:58
«راهم را گم کردهام،
7:00
و میان سپاهیان شما فرود آمدهام،
7:02
و مرا به اسارت گرفتند.»
7:04
ابجر به او گفت:
7:06
«به خدا سوگند که گمان میکنم تو…»
7:09
[داییهای او آمدند.]
7:12
عبدالله به او گفت:
7:14
«این حرفها را رها کن،
7:15
و به من غذا بده که گرسنگی مرا کشته است.»
7:18
برایش غذایی آوردند.
7:20
او با آرامش و به آهستگی شروع به خوردن کرد،
7:23
تا از احوال آن قوم آگاه شود،
7:25
و از اسرار اخبارشان باخبر گردد.
7:28
چون آنچه را میخواست دریافت، گفت:
7:31
«توشهام بده و سوارم کن،
7:33
و پناهم ده تا به اردوگاه قومم برسم.»
7:36
او را توشه داد و بر مرکبی سوارش کرد،
7:39
و کسی را همراهش فرستاد تا به جای امنش رساند.
7:43
چون به اردوگاه مسلمانان رسید،
7:46
علاء را آگاه کرد که آن قوم جشن میگیرند
7:49
به مناسبتی از مناسبتهایشان،
7:51
و مشکهای شراب را در همه جا ریختهاند،
7:55
و با ولع به نوشیدن آن روی آوردهاند،
7:58
تا آنکه مستی بر آنان چیره شد.
8:01
پس صبح کردند، میان خفته و بیحال،
8:03
و عربدهکش که نمیداند چه میکند،
8:06
و یار او عجلی از گروه آخری بود.
8:10
علاء یک دقیقه از وقت را بیهوده تلف نکرد،
8:14
و کسی را نزد جارود فرستاد تا او را به حمله
8:17
از پشت سر دشمنان فرمان دهد،
8:19
و خود با سپاهش از جلو به سوی آنان روان شد،
8:22
همچون تیرها که در تاریکی سپیدهدم پرتاب میشوند.
8:25
و بر سپاه مست، از هر سو، به خندقهای استوارشان یورش برد،
8:27
[و آنان را در هم شکست.]
8:30
و شمشیرها را بر گردن سپاهیان دشمن بیامان به کار گرفت.
8:35
پس نبرد با شکستی سهمگین برای سپاه مرتد پایان یافت،
8:39
و فرماندهشان حطم [نیز کشته شد].
8:41
اما فرمانده سپاه
8:43
در خواب بود، هنگامی که مسلمانان همچون صاعقه بر اردوگاهش فرود آمدند،
8:48
و او را از بیخبریاش بیدار نکرد
8:50
جز صدای برخورد شمشیرها و نیزهزدنها،
8:53
و آوای تهلیل و تکبیر.
8:55
پس هراسان برخاست و بر پشت اسبش جست،
8:59
اما اندکی نگذشت که بند رکاب زینش پاره شد،
9:02
و شروع کرد به فریاد زدن:
9:04
«من حطمم! چه کسی رکاب مرا اصلاح میکند؟»
9:07
یکی از سربازان مسلمان به سوی او آمد و گفت:
9:11
«ای امیر، پایت را بالا بیاور تا آن را برایت درست کنم.»
9:14
چون پایش را بالا آورد،
9:16
با شمشیرش بر آن فرود آمد و پا را از تنش جدا کرد.
9:20
او بر زمین افتاد و خون از او فوران میکرد،
9:24
و دردها جگرش را چون آتش میسوزاند.
9:27
در آن حال، از هر کس که از کنارش میگذشت میخواست که کارش را تمام کند،
9:32
تا از دردهایش رهایی یابد،
9:34
و از زیر پای گریختگانی که از رویش عبور میکردند نجات یابد.
9:38
و همچنان در این حال ماند،
9:40
تا آنکه یکی از سربازان مسلمان او را کشت،
9:43
در حالی که از حقیقت او هیچ نمیدانست.
9:46
اما سپاه،
9:48
شکستی سخت و ننگین به آنان رسید.
9:52
گروهی در خندقهایی که با دست خود کنده بودند، کشته شدند،
9:56
و آن خندقها برای ایشان گورهایی گشت.
9:58
و گروهی به اسارت مسلمانان درآمدند.
10:01
جز آنکه بیشتر سپاه،
10:04
به کشتیهایی که در کنارهها لنگر انداخته بودند پناه بردند،
10:07
و پشت به میدان کرده، به سوی جزیره دارین گریختند.
10:11
علاء بن حضرمی، بحرین را آزاد ساخت،
10:15
و آن را به قلمرو اسلام بازگرداند.
10:17
اما آیا گمان میکنی که قهرمان مجاهدی چون او میتواند پهلو بر بالین آرامش نهد،
10:24
یا پلک بر هم گذارد،
10:26
تا زمانی که مرتدان در نزدیکی او بتازند و شادمانی کنند؟
10:30
پناهگرفته در جزیره دارین