تصاویری از زندگانی صحابه - قسمت (89) - عبدالله بن عمر بن الخطاب رضی الله عنه.

◉ 29666 بازدید ⏱ 16:14 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:15 جمعیت مودت خرسند است که
0:17 نمونه‌هایی از زندگی صحابه را به شما تقدیم کند.
0:21 رحمت الهی بر او باد؛ (این عبارت به‌صورت ناقص ثبت شده است)
0:25 رحمه الله
0:26 عبد الله بن عمر بن الخطاب رضی‌الله‌عنهما
0:52 عبد الله بن عمر
0:54 و چه می‌دانی که عبد الله بن عمر کیست؟
0:56 اما پدرش،
0:58 او امیر المؤمنین است
1:00 و دومین خلیفه از خلفای راشدین،
1:02 عمر بن الخطاب است.
1:04 و اما مادرش،
1:06 او بانوی باوقار و متین است،
1:08 زینب دختر مظعون.
1:10 و اما خواهرش،
1:12 او حفصه است،
1:14 یکی از امهات المؤمنین.
1:16 عبد الله بن عمر
1:18 در مکه مکرمه متولد شد
1:20 و در کودکی اسلام آورد.
1:22 و در مکتب پیامبر پرورش یافت،
1:24 درود و سلام الهی بر او باد.
1:26 و در دامان اسلام رشد کرد،
1:28 پس به جاهلیت آلوده نشد،
1:30 و به پرستش بتی آلوده نگشت.
1:32 سپس همراه پدرش به مدینه هجرت کرد
1:34 پیش از آنکه به سن بلوغ برسد.
1:36 و او در روز بدر حضور داشت،
1:38 دوازده ساله بود،
1:40 و چند ماهی بیشتر.
1:42 پس با گروهی
1:44 از همسالان کوچکش آمد
1:46 و از پیامبر کریم درخواست کردند
1:48 که بهترین درود
1:50 و کامل‌ترین سلام بر او باد،
1:52 که به ایشان اجازه دهد همراه او بیرون روند.
1:54 پس به برخی اجازه داد
1:56 و برخی دیگر را بازگرداند
1:58 به سبب کم‌سنی‌شان.
2:00 و عبد الله بن عمر
2:02 از جمله کسانی بود که بازگردانده شدند.
2:04 پس آن نوجوانان نیکوکار
2:06 و نیکان با گریه بازگشتند،
2:08 زیرا از چیزی محروم شده بودند که
2:10 نفوس بزرگشان بدان آرزومند بود،
2:12 یعنی شرف جهاد همراه
2:14 رسول الله، درود و سلام الهی بر او باد،
2:16 بر او.
2:18 و در روز احد،
2:20 عبد الله بن عمر
2:22 سیزده ساله و چند ماهی شد.
2:24 پس نزد پیامبر آمد،
2:26 رسول الله، و سلام بر او باد،
2:28 و همراه همسالانش،
2:30 از او اجازه خواستند که همراهش به
2:32 جهاد بیرون روند.
2:34 پس پیامبر به ایشان نگریست
2:36 نگاهی اندیشمندانه، سپس آنان را آزمود
2:38 یک‌یک.
2:40 پس کسانی را که شایسته دیدند پذیرفت
2:42 و کسانی را که رد کرد بازگرداند.
2:44 و عبد الله بن عمر از جمله بازگردانده‌شدگان بود،
2:46 عبد الله بن عمر.
2:48 پس با گریه بازگشتند،
2:50 زیرا کم‌سنی‌شان
2:52 مانع آنان از شرکت در جهاد شده بود.
2:54 و در روز خندق،
2:56 عبد الله بن عمر
2:58 پانزده ساله شد.
3:00 پس او و گروهی
3:02 از همسالانش آمدند،
3:04 در حالی که شمشیرهایشان را بر زمین می‌کشیدند،
3:06 و قامت‌هایشان را
3:08 به بالا می‌کشیدند،
3:10 و از پیامبر، درود و سلام بر او، درخواست می‌کردند
3:12 که به ایشان اجازه جهاد دهد.
3:14 پس این بار به ایشان اجازه داد.
3:16 در آن هنگام شادی
3:18 آنان را فراگرفت،
3:20 و شادی بر چهره‌هایشان جاری شد،
3:22 و بشاشت بر آن‌ها نمایان گشت.
3:24 سپس پس از آن
3:26 در همهٔ غزوات که مسلمانان
3:28 در آن شرکت کردند حضور یافت،
3:30 و همراه رسول الله، درود و سلام الهی
3:32 بر او، وارد مکه شد
3:34 در سال فتح.
3:36 و در آن روز بیست ساله بود.
3:38 پس چون پیامبر کریم او را دید،
3:40 بهترین درود
3:42 و کامل‌ترین سلام بر او باد،
3:44 او را ستود و فرمود:
3:46 عبد الله،
3:48 عبد الله،
3:51 عبد الله بن عمر
3:53 نمونه‌ای یگانه از جوانی است
3:55 که در اطاعت خدا پرورش یافت،
3:57 تا آنجا که گفته شد:
3:59 او یکی از نیکوترین جوانان قریش است.
4:01 عبدالله بن عمر برای خود (بود)
4:03 و جای شگفتی نیست،
4:05 زیرا او جوان بود
4:07 که دلش به مسجدها آویخته بود،
4:09 پس مسجد خانهٔ اقامت او بود،
4:11 هرگاه که می‌خواست آسایش یابد،
4:13 و مسجد جایگاه عبادت او بود،
4:15 هرگاه که قصد عبادت می‌کرد.
4:17 از خودش حکایت کرد و گفت:
4:19 در زمان حیات رسول (الله)
4:21 درود و سلام الله بر او باد،
4:23 هرگاه خوابی می‌دید،
4:25 آن را برای رسول الله
4:27 صلی‌الله‌علیه‌وسلم باز می‌گفت.
4:29 و من آن وقت پسری بودم
4:31 جوان و مجرد،
4:33 و در مسجد نبوی می‌خوابیدم،
4:35 پس در خواب دیدم گویی
4:37 دو فرشته مرا گرفتند و بردند
4:39 به سوی آتش (دوزخ).
4:41 و ناگهان برای آتش دو قرن (شاخ) بود،
4:43 و ناگهان در آن کسانی را دیدم
4:45 که آنان را می‌شناختم.
4:47 به الله از آتش پناه می‌برم،
4:49 به الله از آتش پناه می‌برم.
4:51 آنگاه فرشته‌ای دیگر به من رسید
4:53 و گفت:
4:55 هیچ باکی بر تو نیست، زیرا تو
4:57 (از آن) بیمناک نخواهی شد.
4:59 پس خوابم را برای خواهرم
5:01 ام‌المؤمنین حفصه باز گفتم،
5:03 و او آن را برای پیامبر کریم باز گفت،
5:05 درود و سلام الله بر او باد.
5:07 پس فرمود:
5:09 عبدالله مرد نیکویی است،
5:11 اگر در شب نماز بگزارد!
5:13 و چون این را شنید،
5:15 تصمیم قاطع گرفت
5:17 که جز اندکی از شب نخوابد.
5:19 پس او چنان بود که
5:21 هرگاه مردم پهلوی خود را
5:23 به بستر می‌نهادند، (او) نماز می‌گزارد
5:25 به اندازه‌ای که الله بخواهد نماز بگزارد.
5:27 سپس به بستر می‌رفت
5:29 و مانند خواب پرندگان اندکی می‌خوابید،
5:31 سپس برمی‌خاست و وضو می‌گرفت
5:33 و نماز می‌گزارد،
5:35 باز مانند خواب پرندگان می‌خوابید.
5:37 و این کار را در شب انجام می‌داد
5:39 چهار بار یا پنج بار.
5:41 و به‌راستی
5:43 بزرگان صحابه برای عبدالله
5:45 بن عمر به نیکوکاری گواهی دادند،
5:47 و جوانِ عمری گواهی آنان را دربارهٔ او راست گردانید
5:49 و آن را
5:51 با کردارهای خویش تحقق بخشید.
5:53 از جابر روایت شده که گفت:
5:55 هیچ‌کس از ما نبود
5:57 که دنیا را درک کند مگر آنکه
5:59 (دنیا) به او و او به دنیا روی آورد،
6:01 جز عبدالله بن عمر.
6:03 و چون عمر
6:05 بن خطاب، رضی‌الله‌عنه،
6:07 به رفیق اعلی پیوست
6:09 و خلافت به ذوالنورین
6:11 عثمان بن عفان رسید،
6:13 خواست که امر قضاوت را
6:15 به عبدالله بن عمر واگذارد
6:17 و به او گفت: میان
6:19 مردم داوری کن، ای عبدالله،
6:21 زیرا تو از فقیه‌ترین مسلمانان
6:23 در دین الله و گستردهٔ‌ترین ایشان
6:25 در روایت حدیث رسول الله
6:27 صلی‌الله‌علیه‌وسلم هستی.
6:29 او این را به شدت رد کرد
6:31 و گفت:
6:33 میان دو نفر داوری نمی‌کنم
6:35 و بر دو نفر امامت نمی‌کنم!
6:37 (عثمان) گفت: اگر
6:39 (پدرت) عمر میان مردم داوری می‌کرد و پیامبر
6:41 درود و سلام بر او باد، زنده بود،
6:43 پس چه چیز تو را بازمی‌دارد؟
6:45 (عبدالله) گفت:
6:47 پدرم داوری می‌کرد،
6:49 و هرگاه چیزی بر او مشکل می‌شد،
6:51 از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم می‌پرسید،
6:53 و (اگر)
6:55 چیزی بر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم مشکل می‌شد،
6:57 از جبریل می‌پرسید،
6:59 علیه السلام.
7:01 و من کسی را نمی‌یابم
7:03 که از او بپرسم. سپس به او گفت:
7:05 آیا نشنیده‌ای که پیامبر، علیه
7:07 درود و سلام، می‌فرمود:
7:09 هرکه به الله پناه برد،
7:11 به پناهگاهی پناه برده است،
7:13 یعنی به جایی امن پناه گرفته،
7:15 و به پناهگاهی حقیقی پناه جسته است.
7:17 (عثمان) گفت: آری،
7:19 به‌راستی من آن را شنیده‌ام.
7:21 او گفت: به الله پناه می‌برم
7:23 از اینکه مرا به قضاوت بگماری
7:25 عثمان او را معاف کرد
7:27 از آن کار، و به او گفت:
7:29 این را به هیچ‌کس خبر مده
7:31 مسلمانان
7:33 به کسی نیازمندند که میان ایشان به عدالت داوری کند.
7:35 به عدالت
7:37 و عبدالله بن عمر
7:39 تنها عابد و زاهد نبود،
7:41 بلکه با این همه،
7:43 سربازی مجاهد هم بود.
7:45 او با لشکرهای مسلمانان غزوه کرد،
7:47 هم در شام و هم در عراق،
7:49 و در بصره و فارس.
7:51 و همراه عمر بن عاص
7:53 در فتح مصر حضور داشت،
7:55 و مدتی در آنجا ماند،
7:57 پس از او حدیث روایت شد
7:59 از بیش از چهل تن از اهل آنجا.
8:01 و چون
8:03 فتنه میان علی بن ابی‌طالب
8:05 و معاویه بن ابی‌سفیان
8:07 رضی‌الله‌عنهما برخاست،
8:09 برخی از مردم در پی آن بودند که
8:11 برای خلافت، مردی غیر از آن دو را بجویند.
8:13 گروهی
8:15 از اهل حل و عقد
8:17 نزد عبدالله بن عمر رفتند و گفتند:
8:19 دستت را بده تا با تو بیعت کنیم،
8:21 زیرا تو سرور عرب هستی
8:23 و پسر سرور آنان،
8:25 و بهترین مردم و پسر بهترین مردم.
8:27 او گفت:
8:29 من بهترین مردم نیستم،
8:31 بلکه بنده‌ای از بندگان الله هستم،
8:33 به الله امید دارم و از او بیم.
8:35 به الله سوگند، شما همچنان
8:37 مرد را می‌ستایید تا
8:39 او را هلاک کنید.
8:41 و اگر
8:43 شما [چنین کنید]، پس چگونه
8:45 با مردم مشرق رفتار کنم؟
8:47 گفتند: با تو بیعت می‌کنند،
8:49 یا با آنان می‌جنگی تا به فرمان
8:51 تو درآیند.
8:53 او گفت: به الله سوگند،
8:55 دوست ندارم که خلافت
8:57 هفتاد سال برای من باشد،
8:59 زیرا به سبب من
9:01 یک مرد از مسلمانان کشته شود.
9:03 و دل عبدالله
9:05 بن عمر در تمام عمرش
9:07 به رسول الله
9:09 درود و سلام الله بر او، آویخته بود.
9:11 او به رهنمود او راه می‌یافت
9:13 و از کردار او پیروی می‌کرد،
9:15 و در راه او گام می‌نهاد،
9:17 و آنچه از او می‌شنید حفظ می‌کرد،
9:19 و آن را با دندان‌های آسیاش محکم می‌گرفت.
9:21 و هرگاه نام رسول
9:23 علیه الصلاة والسلام
9:25 نزد او یاد می‌شد،
9:27 و جدایی از او بر او گران می‌آمد،
9:30 و او در این میان
9:32 بسیار خداترس بود،
9:34 و چشمانش از اشک
9:36 هنگام تلاوت قرآن جاری می‌شد.
9:38 تا آنجا که با این سخن الهی
9:40 «آیا وقت آن نرسیده
9:42 برای کسانی که ایمان آورده‌اند، این‌که دل‌هایشان فروتن شود
9:44 برای یاد الله خاشع شود؟»
9:46 جز آنکه گریه بر او چیره می‌شد.
9:48 و در یک بار
9:50 عبیدالله
9:52 بن عمیره در برابر او قرائت کرد،
9:54 گریه‌اش شدت گرفت و اشک ریخت،
9:57 تا آنجا که جامه‌هایش خیس شد،
9:59 و نزدیک بود که گریه رگ‌های دلش را ببرد.
10:01 و در مجلس مردی بود
10:03 که بر او دلسوزی کرد، تا آنجا که
10:05 قصد کرد
10:07 به سوی قاری برخیزد
10:09 و به او بگوید: بس کن،
10:11 زیرا شیخ را آزردی.
10:13 و بسیاری
10:15 از طالبان معرفت
10:17 مشتاقانه به او نامه می‌نوشتند
10:19 و خواستار بودند که از خالص اندرز
10:21 و ارشاد گران‌بهایش به ایشان توشه دهد.
10:23 او نیز به درخواست آنان
10:25 با سخنانی ماندگار پاسخ می‌داد
10:27 که بر گذر روزگار باقی است.
10:29 از جمله آن‌که یکی از ایشان
10:31 نزد او کسی را فرستاد که بگوید:
10:33 ای ابا عبدالرحمن، برای من
10:35 دین را به‌طور کامل بنویس.
10:37 او در پاسخ نوشت:
10:39 علم بسیار است،
10:41 اما اگر بتوانی
10:43 که با الله دیدار کنی در حالی که بار گناهت از خون مسلمانان سبک باشد؛
10:45 (این عبارت در ادامه است)
10:47 (ادامه) شکمت از اموال آنان تهی باشد؛
10:49 زبانت از
10:51 آبروی آنان بازداشته، و همواره
10:54 چنین کرد.
10:56 و عبدالله بن عمر رضی‌الله‌عنهما
10:58 تمام همت خود را در اطعام طعام
11:00 و نیکی به مسکینان
11:02 و یتیمان قرار داده بود، تا آنجا که
11:04 در این باره اخبار بسیاری از او روایت شده،
11:06 و یاد شده است که
11:08 آثار فراوانی در این زمینه از او باقی است.
11:10 از جمله آنکه
11:12 روزی میل به ماهی کرد.
11:14 همسرش صفیه برای یافتن ماهی
11:16 جست‌وجو کرد
11:18 تا آنکه آن را به دست آورد.
11:20 سپس آن را پخت و نیکو فراهم آورد،
11:22 آنگاه آن را نزد او آورد.
11:24 او صدای
11:26 مسکینی را شنید که بر در ایستاده بود،
11:28 پس گفت: این را
11:30 به او بدهید.
11:32 صفیه گفت: تو را به الله سوگند می‌دهم
11:34 که نفست را با
11:36 چیزی از آن تقویت کنی.
11:38 او گفت: آن را
11:40 به او بدهید.
11:42 صفیه گفت: ما به‌جای آن او را راضی می‌کنیم،
11:44 و به سائل گفت:
11:46 او نیز این ماهی را دوست داشته است.
11:48 آن مرد گفت:
11:50 به خدا سوگند که من نیز آن را می‌خواهم،
11:52 پس صفیه آن را از او خرید
11:54 به یک دینار، و او را راضی کرد.
11:56 سپس به شوهرش گفت:
11:58 ما سائل را راضی کردیم
12:00 و عطایش را افزودیم.
12:02 پس به او گفت:
12:04 آیا او تو را راضی کرد و تو خشنود شدی؟
12:06 و بهای آن را گرفتی؟
12:08 گفت: آری.
12:10 سپس به خانواده‌اش روی کرد و گفت:
12:12 اکنون آن را
12:14 به او بدهید.
12:17 همسرش به سبب لاغری او سرزنش شد،
12:19 پس به او گفته شد:
12:21 آیا با این پیرمرد مدارا نمی‌کنی؟
12:23 گفت: من چه کنم؟
12:25 به خدا سوگند،
12:27 هر غذایی که آماده می‌کنم،
12:29 جز آنکه کسی را برای خوردنش فرا می‌خوانم، کاری نمی‌کنم.
12:31 پس به مسکینانی که
12:33 در راه او می‌نشستند،
12:35 هنگامی که از مسجد بیرون می‌آمد، کسی فرستادم
12:37 و به آنان طعام دادم،
12:39 و به ایشان گفتم: در راه او منشینید
12:41 (تا مزاحمش نشوید).
12:43 چون به خانه‌اش آمد، گفت:
12:45 برای
12:47 من غذایی بفرستید.
12:49 گفتم:
12:51 به آنان چیزی فرستادیم که بیشتر از خواسته‌ات بود.
12:53 گفت:
12:55 بلکه شما می‌خواستید
12:57 که امشب شام نخورم.
12:59 سپس برخاست و چیزی نخورد.
13:01 (این عبارت در ادامه است)
13:03 و عبدالله بن عمر
13:05 با همه این‌ها،
13:07 به الله عز وجل
13:09 به هر وسیله‌ای تقرب می‌جست.
13:11 پس هیچ چیزی از مال یا کالا را برای خود نمی‌پسندید،
13:13 (این عبارت در ادامه است)
13:16 و بندگانش این را می‌دانستند،
13:18 پس به نیرنگ بر او
13:20 متوسل می‌شدند؛ هرگاه نفس یکی از ایشان
13:22 به آزادی مشتاق می‌شد،
13:24 آستین‌ها را برای عبادت بالا می‌زد
13:26 و ملازم مسجد می‌شد.
13:28 چون او را در این حال می‌دید،
13:30 آن را از او می‌پسندید
13:32 و او را آزاد می‌کرد.
13:34 یارانش به او می‌گفتند:
13:36 ای ابا عبدالرحمن،
13:38 آنان می‌خواهند تو را با این عبادتشان فریب دهند.
13:40 (این عبارت در ادامه است)
13:42 می‌گفت: هر که ما را فریب دهد،
13:44 الله برای ما فریبش دهد.
13:46 و او در بسیاری از اوقات
13:48 بسنده نمی‌کرد
13:50 به آزاد کردن بنده،
13:52 بلکه از مال
13:54 آنچه را که وسایل زندگی خوش او را فراهم سازد، به او می‌بخشید.
13:56 (این عبارت در ادامه است)
13:58 از جمله آنچه عبدالله بن دینار روایت کرده،
14:00 گفت:
14:02 با عبدالله بن عمر به سوی مکه رفتم
14:04 و قصد عمره داشتیم.
14:06 در برخی از راه‌ها با او روبه‌رو شدیم.
14:08 پس از کوه پایین آمد و به سوی ما.
14:10 چوپانی از کوه
14:12 عمر خواست او را بیازماید.
14:14 پس گفت: آیا تو برده‌ای؟
14:16 گفت: آری.
14:18 گفت: پس مرا بفروش
14:20 (یک) بز از گله‌ها.
14:22 و اگر آقایت از آن پرسید،
14:24 بگو: گرگ آن را خورد.
14:26 پس گفت: و الله کجاست؟
14:28 عزّ و جلّ.
14:30 پس عبدالله بن عمر گریست
14:32 و گفت: آری.
14:34 الله عزّ و جلّ کجاست؟
14:36 سپس (عمر) فرستاد و او را خرید
14:38 از مالکش.
14:40 و آن (بز) که او می‌چراند
14:42 و او را آزاد کرد.
14:45 و (این را) آخرین نگو، بلکه (باز) آخر نیست.
14:47 پس عبدالله بن عمر
14:49 بخشنده‌ای بود که دستش (از بخشش) بازنمی‌داشت
14:51 از مال.
14:53 پس بار دیگر برایش حدود
14:55 بیست هزار (دینار یا درهم)
14:57 آوردند، و او از مجلسش برنخاست تا
14:59 همه‌ی آن را در راه الله انفاق کرد
15:01 و (آن را) افزود.
15:03 ناگهان برخی از سائلان نزد او آمدند،
15:05 و چیزی نزدش باقی نماند،
15:07 پس مبلغی را از کسی قرض گرفت
15:09 سپس آن را به سائل داد.
15:11 و پس از آن،
15:13 عبدالله بن عمر زندگی کرد
15:15 تا آن‌که
15:17 از هشتاد (سال) گذشت.
15:19 و چون یقین (مرگ) به سراغش آمد،
15:21 به برخی از یارانش گفت:
15:23 بر هیچ چیز از دنیا افسوس نمی‌خورم،
15:25 مگر بر سه چیز:
15:27 تشنگی در گرمای نیمروز،
15:29 و شب‌زنده‌داری (با عبادت) در شب،
15:31 و این‌که من با اهل فتنه نجنگیدم.
15:33 (افسوس بر آنکه با اهل فتنه نجنگیدم)
15:35 رضی‌الله‌عنه آن صحابی،
15:37 رضی‌الله‌عنه آن بزرگوار عبدالله بن عمر
15:39 بن خطاب.
15:41 پس او نیکوکار و پرهیزگار زیست،
15:43 و زاهد و عابد درگذشت.
15:45 عبدالله بن عمر
15:50 جوان بود،
15:52 دلش به مساجد آویخته بود.