تصاویری از زندگی صحابه - قسمت (24) - ابوالدرداء رضی الله عنه

◉ 65341 بازدید ⏱ 17:12 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:15 جمعیت «مودت» خوشحال است که
0:18 نمونه‌هایی از زندگی صحابه را برای شما ارائه کند
0:22 رحمت الهی شامل حال ایشان باد
0:25 رحمه‌الله
0:27 ابوالدرداء رضی‌الله‌عنه
0:45 عویمر بن مالک خزرجی برخاست
0:48 ابوالدرداء زود از خواب برخاست
0:52 و به سوی بتی که در شریف‌ترین جای خانه‌اش ساخته بود رفت
0:57 به آن درود فرستاد و با گران‌بهاترین عطرهایی که در فروشگاه بزرگش داشت معطرش کرد
1:03 سپس جامه‌ای نو از ابریشم گران‌بها بر آن افکند
1:07 که دیروز یکی از بازرگانانی که از یمن نزدش آمده بود، آن را به او هدیه کرده بود
1:12 و چون خورشید بالا آمد
1:14 ابوالدرداء خانه‌اش را به قصد فروشگاه ترک کرد
1:18 ناگهان دید که خیابان‌ها و راه‌های یثرب از پیروان محمد پر شده است
1:23 آنان از بدر بازمی‌گشتند
1:26 و در پیشاپیشان دسته‌دسته اسیران قریش بودند
1:29 او از کنارشان گذشت
1:30 اما اندکی بعد با جوانی از قبیله خزرج که در میان آنان بود روبه‌رو شد
1:35 و از عبدالله بن رواحه پرسید
1:38 آن جوان خزرجی به او گفت
1:40 او در این نبرد بهترین و شایسته‌ترین نقش را ایفا کرد
1:43 و سالم و غنیمت‌گیر بازگشت و به تو سلام رساند
1:47 پرسش ابوالدرداء درباره عبدالله بن رواحه برای آن جوان شگفت‌آور نبود
1:52 زیرا همه مردم از پیوند برادری نزدیکی که میان آن دو بود آگاه بودند
1:58 زیرا ابوالدرداء و عبدالله بن رواحه
2:02 در جاهلیت با یکدیگر پیمان برادری بسته بودند
2:05 اما چون اسلام آمد، ابن رواحه آن را پذیرفت
2:09 و ابوالدرداء از آن روی گرداند
2:11 ولی این امر پیوند استوار میان آن دو مرد را نگسست
2:16 زیرا عبدالله بن رواحه همچنان با دیدار از ابوالدرداء به او توجه داشت
2:21 و او را به اسلام فرا می‌خواند و به آن ترغیب می‌کرد
2:25 و بر هر روزی از عمرش که با شرک می‌گذشت افسوس می‌خورد
2:29 ابوالدرداء به فروشگاهش رسید
2:32 و بر کرسی بلند خود نشست
2:35 و به خرید و فروش پرداخت
2:37 به غلامانش دستور می‌داد و آنان را بازمی‌داشت
2:40 و او از آنچه در خانه‌اش می‌گذشت هیچ نمی‌دانست
2:43 در همان هنگام
2:45 عبدالله بن رواحه به خانه دوستش ابوالدرداء می‌رفت
2:49 و تصمیم قاطعی گرفته بود
2:51 چون به خانه رسید
2:53 دید که در آن باز است
2:55 و امّ‌الدرداء را در حیاط دید
2:58 گفت: سلام بر تو ای کنیز خدا
3:02 گفت: و بر تو سلام ای برادر ابوالدرداء
3:06 گفت: ابوالدرداء کجاست؟
3:09 گفت: به فروشگاهش رفته است
3:12 و زود بازمی‌گردد
3:14 گفت: آیا اجازه می‌دهی (داخل شوم)؟
3:17 گفت: با کمال میل و خوش‌آمدی
3:20 و راه را برای او باز کرد
3:22 و خود به اتاقش رفت
3:24 و به سامان دادن امور خانه‌اش
3:27 و سرپرستی فرزندانش مشغول شد
3:29 عبدالله بن رواحه وارد اتاقی شد که ابوالدرداء بتش را در آن نهاده بود
3:34 و تیشه‌ای را که با خود آورده بود بیرون آورد
3:37 و به سوی بت خم شد
3:39 و در حالی که می‌گفت، آن را خرد کرد
3:42 «آگاه باشید که هر چه با الله خوانده شود باطل است»
3:45 «آگاه باشید که هر چه با الله خوانده شود باطل است»
3:48 چون از خرد کردن آن فارغ شد، خانه را ترک گفت
3:52 امّ‌الدرداء وارد اتاقی شد که بت در آن بود
3:56 چون دید که آن به تکه‌های ریز تبدیل شده، مبهوت ماند
3:59 و پاره‌های آن را پراکنده بر زمین یافت
4:03 و گونه‌هایش را می‌زد و می‌گفت
4:06 ای ابن رواحه، مرا تباه کردی
4:08 ای ابن رواحه، مرا تباه کردی
4:12 زمان زیادی نگذشت
4:14 تا ابوالدرداء به خانه بازگشت
4:17 دید که کنیزش کنار در اتاق بت نشسته
4:21 و گریه می‌کند و هق‌هق می‌زند
4:24 و نشانه‌های ترس از او بر چهره‌اش نمایان است
4:27 گفت: چه شده است؟
4:30 گفت: برادرت عبدالله بن رواحه در غیاب تو آمد
4:34 و با بتت آنچه را که می‌بینی کرد
4:37 به بت نگاه کرد
4:39 دید که خرد و خاک شده است
4:41 خشمگین شد
4:43 قصد کرد که انتقامش را بگیرد
4:45 اما اندکی نگذشت که خشمش فرو نشست
4:49 و آن خشم از او آرام گرفت
4:51 و در آنچه رخ داده بود اندیشید
4:53 سپس گفت
4:54 اگر در این بت خیری بود، جلوی آسیب را از خود دور می‌کرد
4:58 سپس بی‌درنگ به سوی عبدالله بن رواحه رفت
5:02 و سپس نزد رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم رفت
5:06 و ورود خود را به دین الله اعلام کرد
5:09 او آخرین فرد از خاندانش بود که اسلام آورد
5:12 ابوالدرداء از همان لحظه نخست ایمان آورد
5:15 به الله و رسولش
5:17 ایمانی که هر ذره وجودش را فرا گرفت
5:20 و از آنچه از خیر از دستش رفته بود، پشیمانی بسیار کرد
5:24 و به درک عمیقی رسید
5:26 از آنچه یارانش پیش از او از فقه دین الله به دست آورده بودند
5:30 و حفظ کتاب الله
5:32 و عبادت و تقوا
5:34 آنها را برای خود نزد الله ذخیره کرده بودند
5:37 و تصمیم گرفت که آنچه را از دست داده با تلاش جدی جبران کند
5:40 و شب‌زنده‌داری‌های شب را با روزه‌داری‌های روز پیوسته سازد
5:44 تا آنکه به کاروان برسد و از او پیشی گیرد.
5:47 پس به عبادت روی آورد، با یکسره‌گی کسی که از همه چیز بریده و یکدل به خدا پیوسته است.
5:51 و به دانش روی آورد، همچون تشنه‌ای که به آب روی می‌آورد.
5:54 و بر کتاب الله خم می‌شد؛ کلمات گرامی آن را حفظ می‌کرد
5:58 و در فهم آیات آن ژرف‌اندیشی می‌نمود.
6:00 و چون دید تجارت لذت عبادت را بر او تیره می‌سازد
6:04 و مجالس دانش از دستش می‌رود،
6:06 آن را بی‌درنگ و بی‌حسرت رها کرد.
6:09 و کسی در این باره از او پرسید
6:12 پس پاسخ داد: من پیش از روزگار (پیش از پذیرش اسلام) بازرگان بودم،
6:15 در زمان رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم).
6:18 اما چون اسلام آوردم،
6:20 خواستم میان تجارت و عبادت جمع کنم،
6:23 ولی آنچه می‌خواستم برایم راست نیامد،
6:25 پس تجارت را رها کردم و به عبادت روی آوردم.
6:28 سوگند به آن‌که جان ابوالدرداء در دست اوست،
6:31 امروز دوست ندارم که دکانی بر در مسجد داشته باشم
6:35 (که از آن بهره برم)،
6:36 تا نماز جماعتی از من فوت نشود،
6:39 سپس خرید و فروش کنم،
6:41 و هر روز سیصد دینار سود برم.
6:44 سپس به پرسنده‌اش نگریست و گفت:
6:47 من نمی‌گویم
6:49 که الله عزوجل خرید و فروش را حرام کرده است؛
6:52 بلکه دوست دارم از کسانی باشم که
6:55 تجارتی و نه خرید و فروشی، از یاد الله (باز ندارد)
6:58 ابوالدرداء تنها تجارت را رها نکرد،
7:01 بلکه دنیا را ترک گفت،
7:03 از زیورها و زرق‌وبرق آن روی گرداند،
7:06 و به لقمه‌ای خشن که پشتش را راست نگه دارد، و جامه‌ای ستبر که تنش را بپوشاند، بسنده کرد.
7:10 (همین بس بود.)
7:13 روزی گروهی در شبی بسیار سرد و سخت‌سرما بر او وارد شدند؛
7:17 (سرمای) شدید بود.
7:19 پس برای ایشان غذای گرم فرستاد
7:22 و لحاف‌ها برای آنان نفرستاد.
7:24 چون خواستند بخوابند،
7:26 درباره لحاف‌ها با یکدیگر به رایزنی پرداختند.
7:30 یکی از ایشان گفت:
7:32 من می‌روم نزد او و با او سخن می‌گویم.
7:34 دیگری به او گفت:
7:36 رهایش کن.
7:37 اما او نپذیرفت
7:38 و رفت تا بر در اتاق او ایستاد.
7:41 دید که او دراز کشیده است،
7:43 و همسرش نزدیک او نشسته است،
7:46 و بر آن دو جز جامه‌ای نازک نیست،
7:49 که نه از گرما نگاه می‌دارد و نه از سرما حفظ می‌کند.
7:53 آن مرد به ابوالدرداء گفت:
7:56 هرگز تو را جز آن‌گونه نمی‌بینم که ما شب را می‌گذرانیم (یعنی در همان حالت خود).
7:59 متاعتان کجاست؟
8:01 ابوالدرداء گفت: ما را در آن‌جا خانه‌ای است
8:04 که هر متاعی که به دست می‌آوریم، پیاپی به سوی آن می‌فرستیم،
8:08 و اگر در این خانه چیزی از آن را نگه می‌داشتیم،
8:12 همان را به سوی شما می‌فرستادیم.
8:14 سپس، در راه ما به سوی آن خانه که خواهیم پیمود،
8:18 گردنه‌ای سخت است،
8:20 که در آن سبک‌بار بهتر از سنگین‌بار است.
8:23 پس خواستیم بارهای خود را سبک کنیم
8:26 تا شاید از آن بگذریم.
8:28 سپس به آن مرد گفت:
8:30 فهمیدی؟
8:31 آن مرد گفت:
8:32 آری، فهمیدم،
8:34 و خیرت دهاد.
8:36 و در خلافت فاروق – خدا از او خشنود باد –
8:39 ابوالدرداء را خواست که کاری در شام بر عهده گیرد،
8:43 او نپذیرفت،
8:44 عمر بر او پافشاری کرد.
8:45 پس گفت:
8:46 اگر می‌پسندی که من نزد ایشان بروم تا کتاب پروردگارشان را به ایشان بیاموزم
8:51 و سنت پیامبرشان را
8:53 و با ایشان نماز گزارم، (آن‌گاه) می‌روم.
8:55 پس عمر به این کار خشنود شد
8:58 و او را به دمشق روانه کرد.
9:00 چون به آن‌جا رسید، دید مردم به خوشگذرانی سخت دل‌بسته شده‌اند
9:04 و در نعمت فرو رفته‌اند.
9:06 این کار او را سخت آزرد،
9:07 و مردم را به مسجد فراخواند،
9:09 پس گرد او جمع شدند.
9:11 در میان ایشان ایستاد و گفت:
9:13 ای مردم دمشق!
9:15 شما برادران در دین‌اید،
9:17 و همسایگان در خانه‌اید،
9:19 و یاوران بر دشمنان‌اید.
9:21 ای مردم دمشق!
9:23 چه چیز شما را از دوستی من باز می‌دارد
9:25 و از پذیرفتن نصیحت من؟
9:27 و من از شما هیچ چیز نمی‌خواهم،
9:30 نصیحت من برای خود شماست،
9:32 و هزینه‌ام بر عهده دیگران است.
9:34 چرا علمای شما را می‌بینم که می‌روند،
9:37 و نادانان شما را می‌بینم که دانش نمی‌آموزند؟
9:39 و شما را می‌بینم که به آنچه الله عزوجل روزی شما را بر عهده گرفته روی آورده‌اید،
9:44 و آنچه را به آن فرمان داده شده‌اید رها کرده‌اید.
9:47 چرا شما را می‌بینم که چیزی گرد می‌آورید که نمی‌خورید،
9:50 و بنایی می‌سازید که در آن سکونت نمی‌کنید،
9:52 و آرزویی دارید که به آن نمی‌رسید؟
9:55 اقوامی که پیش از شما بودند نیز آرزوهای بسیار گرد آوردند،
9:59 اما جز اندکی نگذشت
10:01 که گردآورده‌هایشان نابود شد.
10:03 و آرزوهایشان را به فریب بیهوده می‌انداخت،
10:05 و خانه‌هایشان را گورستان می‌ساخت.
10:07 این عاد است، ای مردم دمشق!
10:10 زمین را از مال و فرزند انباشته بود.
10:13 پس هر کس از من ترکه‌ای بخرد، امروز آن را به دو درهم به او می‌دهم.
10:17 پس مردم به گریه افتادند،
10:19 تا آنکه ناله‌هایشان از بیرون مسجد شنیده می‌شد.
10:23 و از آن روز به بعد،
10:25 ابوالدرداء در مجالس مردم دمشق آغاز کرد به
10:29 و در بازارهایشان می‌گشت،
10:31 پاسخ‌گوی پرسنده بود،
10:33 و نادان را آگاه می‌ساخت،
10:35 و غافل را هشدار می‌داد،
10:37 هر فرصتی را غنیمت می‌شمرد،
10:39 و از هر مناسبتی بهره می‌برد.
10:41 ناگاه از کنار گروهی گذشت
10:44 که بر مردی گرد آمده بودند،
10:46 و او را می‌زدند و دشنام می‌دادند.
10:48 پس به سوی ایشان روی آورد و گفت:
10:50 «چه خبر است؟»
10:52 گفتند: مردی مرتکب گناهی بزرگ شده است.
10:55 گفت: به من بگویید، اگر کسی در چاهی افتد،
10:58 آیا او را از آن بیرون نمی‌آورید؟
11:01 گفتند: چرا.
11:03 گفت: او را دشنام ندهید و نزنید،
11:07 بلکه پندش دهید و آگاهش کنید،
11:09 و خدا را سپاس گویید که شما را از افتادن در گناهش نگه داشت.
11:13 گفتند: آیا او را دشمن نداریم؟
11:16 گفت: من تنها از عملش بیزارم،
11:19 و چون آن را ترک کند، او برادر من است.
11:21 پس آن مرد به گریه و زاری افتاد و توبه‌اش را اعلام کرد.
11:25 و این جوانی است که به ابوالدرداء روی می‌آورد
11:28 و می‌گوید:
11:30 «ای یار رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)، به من سفارش کن.»
11:34 پس به او می‌گوید:
11:35 «ای پسرم،
11:37 خدا را در آسایش یاد کن،
11:39 تا او تو را در سختی یاد کند.
11:41 ای پسرم،
11:43 یا دانشمند باش، یا دانش‌آموز،
11:45 یا شنونده‌ای،
11:47 و چهارم مباش که هلاک می‌شوی،
11:49 یعنی نادان.
11:51 ای پسرم،
11:53 باید مسجد خانه‌ات باشد،
11:55 زیرا از رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) شنیدم که می‌فرمود:
11:59 «مساجد خانه هر پرهیزگار است،»
12:02 و خدای عزوجل ضمانت کرده است
12:04 برای کسانی که مساجد خانه‌هایشان باشد:
12:07 آسایش و رحمت،
12:09 و عبور از صراط به سوی خشنودی خدای عزوجل.»
12:13 و این گروهی از جوانان است
12:16 که بر سر راه نشسته‌اند و سخن می‌گویند و به رهگذران می‌نگرند.
12:21 پس به سوی ایشان روی می‌آورد و می‌گوید:
12:23 «ای پسرانم،
12:25 صومعه مرد مسلمان خانه‌اش است،
12:27 که در آن خود و چشمش را نگه می‌دارد.
12:30 و شما را از نشستن در بازارها برحذر می‌دارم،
12:32 زیرا آن سرگرم می‌کند و بیهوده‌گویی می‌آورد.»
12:35 و در مدتی که ابوالدرداء در دمشق اقامت داشت،
12:38 والی آن، معاویه بن ابی‌سفیان، کسی را نزد او فرستاد
12:41 تا دخترش درداء را برای پسرش یزید خواستگاری کند.
12:45 پس او از دادن دخترش دریغ کرد،
12:47 و او را به جوانی از عامه مسلمانان داد
12:50 که دین و اخلاقش را پسندیده بود.
12:52 و این خبر میان مردم پخش شد
12:54 و آنان می‌گفتند:
12:56 «یزید بن معاویه، دختر ابوالدرداء را خواستگاری کرد
12:58 ولی پدرش او را رد کرد،
13:00 و او را به مردی از عامه مسلمانان داد.»
13:02 پس کسی از علت این کار پرسید،
13:05 و او گفت: من در کار دخترم
13:08 تنها به صلاح دین او نظر کردم.
13:12 پرسیدند: چگونه؟
13:14 گفت: گمان شما درباره دختر ابوالدرداء چیست،
13:16 اگر بندگان در برابرش ایستند و خدمتش کنند،
13:19 و خود را در کاخ‌هایی بیابد
13:22 که درخشش آن چشم را خیره می‌کند،
13:25 آنگاه دینش در آن روز کجا خواهد بود؟
13:27 و در خلال اقامت ابوالدرداء در سرزمین شام،
13:30 امیرالمؤمنین عمر بن خطاب به آنجا آمد
13:33 و از احوال مردم جویا شد.
13:37 پس شبی به دیدار یارش ابوالدرداء در خانه‌اش رفت،
13:39 در را زد، دید که قفلی ندارد،
13:43 پس وارد خانه‌ای تاریک شد که هیچ روشنایی در آن نبود.
13:46 چون ابوالدرداء صدای او را شنید،
13:50 برخاست و به او خوش‌آمد گفت و نشاندش،
13:53 و آن دو به گفت‌وگوی احادیث پرداختند،
13:56 در حالی که تاریکی هر یک را از دیدن چهره دیگری بازمی‌داشت.
13:59 پس عمر بالش ابوالدرداء را لمس کرد،
14:03 دید که
14:06 «برذعه» است،
14:08 یعنی پارچه‌ای که بر پشت چهارپا می‌اندازند.
14:11 و بستر او را لمس کرد، دید که سنگریزه است،
14:14 و رختخوابش را لمس کرد، دید که پارچه‌ای نازک است،
14:18 که در سرمای دمشق هیچ کاری از آن ساخته نیست.
14:21 پس به او گفت: «خدایت رحمت کند،
14:24 آیا برایت گشایش ایجاد نکردم؟ آیا به سوی تو کس نفرستادم؟»
14:27 پس ابوالدرداء به او گفت:
14:30 «آیا حدیثی را که برایمان روایت کردی به یاد می‌آوری، ای عمر؟»
14:33 رسول الله (ﷺ)
14:36 گفت: و آن چیست؟
14:39 آیا نفرمود: «باید پیام شما از ...»؟
14:42 مانند توشه‌ی مسافری از دنیا
14:45 گفت: «آری.» گفت:
14:48 پس بعد از آن چه کردیم، ای عمر
14:51 عمر گریست و ابو الدرداء گریست
14:54 و همچنان با گریه به یکدیگر پاسخ می‌دادند
14:57 تا این‌که صبح بر ایشان طلوع کرد
15:00 ابو الدرداء در دمشق ماند
15:03 اهلِ آن را دلداری می‌دهد و آنان را یادآوری می‌کند
15:06 و کتاب و حکمت را به ایشان می‌آموزد.
15:09 تا آنکه یقین (مرگ) به سراغش آمد
15:13 چون بیماری مرگ بر او سخت شد، یارانش بر او وارد شدند
15:16 گفتند: چه چیزی تو را می‌آزارد؟
15:19 گناهانم
15:22 گفتند: «و آنچه دل می‌خواهد (چیست)؟»
15:25 گفت: عفو پروردگارم
15:28 سپس به کسانی که پیرامونش بودند گفت
15:31 به من تلقین کنید: لا إله إلا الله
15:34 محمد رسول الله (ﷺ)
15:37 او همچنان آن را تکرار می‌کرد تا اینکه جان داد.
15:40 و چون ابوالدرداء به جوار پروردگارش پیوست
15:43 عوف بن مالک اشجعی دید
15:47 گسترده‌جای و سایه‌گستر (در فضای وسیع و سایه‌های پربرکت)
15:50 در آن گنبدی بزرگ از چرم است.
15:53 اطرافش پسرانی آرمیده‌اند
15:56 هرگز چشمی مانند آن را ندیده است
15:59 فرمود: این از آنِ کیست؟
16:02 به او گفته شد: به عبدالرحمن بن عوف
16:05 عبدالرحمن از قبّه بر او ظاهر شد.
16:08 و به او گفت: ای ابن مالک
16:11 این است آنچه الله عزّ وجلّ به ما عطا فرمود
16:14 و اگر بر این گردنه (ثنیه) مشرف شوی
16:17 اگر آن را می‌دیدی، آنچه را که چشمت ندیده است، می‌دیدی
16:20 و آنچه را که گوشت نشنیده است شنیدی
16:23 و آنچه را که به قلبت خطور نکرده بود، یافتی
16:26 ابن مالک گفت
16:29 و برای چه کسی، ای ابو محمد، همهٔ این‌ها؟
16:32 فرمود: الله عزّ وجل برای ابوالدرداء (آن را) آماده کرده است.
16:35 زیرا [آن کار] دنیا را از او دفع می‌کرد.
16:38 با دو کف دست و سینه
16:43 عبدالرحمن بن عوف