تصاویری از زندگی صحابه - قسمت (97) - کعب بن مالک رضی الله عنه

◉ 22743 بازدید ⏱ 14:49 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:15 انجمن مودت افتخار دارد که
0:17 تصاویری از زندگی صحابه را به شما ارائه دهد،
0:21 از عبدالرحمن رأفت الباشا
0:25 خداوند او را رحمت کند،
0:26 درباره کعب بن مالک رضی‌الله‌عنه.
0:46 داستان امروز، سخت و حقیقی است،
0:52 ژرف و راستین است،
0:54 و در نهایت خشونت، عمق و هیجانی است که داستان‌ها می‌توانند داشته باشند.
0:59 ای شنوندهٔ گرامی، من قصد داشتم
1:03 که آن را خودم برای شما بازگو کنم،
1:05 اما چون آغاز کردم، دریافتم که بیانم ناتوان‌تر از آن است که با ظرافت‌های دقیق و شگفت‌انگیزش
1:13 و تصویرهای بدیع و درخشانش
1:16 و عواطف جوشان و سرشارش، آن را به شما منتقل کنم.
1:19 پس ترجیح دادم این کار را به صاحب داستان واگذارم،
1:23 زیرا او از من بیانش برتر است،
1:25 و در بیان خلجان‌های نفسش توانا‌تر،
1:28 و در تصویر زمزمه‌های وجدانش دقیق‌تر است.
1:31 پس به کعب بن مالک انصاری گوش فرادهید،
1:34 که شاعر پیامبر، درود و سلام الله بر او باد،
1:38 و او داستانش را برای شما روایت خواهد کرد.
1:41 کعب گفت:
1:42 از رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم
1:46 در هیچ غزوه‌ای که انجام داد
1:48 تخلف نکردم،
1:50 مگر در غزوهٔ تبوک،
1:54 و هرگز در آن زمان که از آن غزوه بازماندم، نیرومندتر و توانمندتر از همیشه نبودم.
1:57 پیامبر صلوات الله و سلامه علیه
2:01 هرگاه قصد غزوه‌ای می‌کرد، خبرش را پنهان می‌داشت
2:04 و با سخنی دیگر وانمود می‌کرد،
2:06 جز در این غزوه.
2:08 و شاید دلیلی که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم
2:12 خبرش را پنهان نکرد این بود که
2:14 گرما شدید بود،
2:16 سفر دور و دراز بود،
2:19 میوه‌ها رسیده بودند
2:21 و سایه‌ها دلپذیر شده بودند.
2:23 رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم آماده شد
2:27 و مسلمانان نیز همراه او آماده شدند.
2:30 من هم هر روز به بازار می‌رفتم تا با آنان آماده شوم،
2:34 اما هربار بازمی‌گشتم
2:37 و کاری انجام نمی‌دادم.
2:39 با خود می‌گفتم:
2:41 هر لحظه که بخواهم، می‌توانم آماده شوم.
2:45 و همچنان این حال را ادامه دادم
2:48 تا آنکه کار مسلمانان جدی شد،
2:50 و من هنوز چیزی از آمادگی‌ام را انجام نداده بودم.
2:53 در همین حال بودم که
2:55 پیامبر علیه‌الصلاة‌والسلام
2:58 و کسانی که همراهش بودند به حرکت پرداختند.
3:00 تصمیم گرفتم به دنبالشان حرکت کنم
3:03 و به آنان برسم،
3:04 ای کاش این کار را کرده بودم!
3:06 اما این توفیق برایم مقدر نشد.
3:09 سپس اندوه و پریشانی ناشی از کارم مرا فرا گرفت،
3:14 و این اندوه بر غمم افزود
3:16 که هرگاه از خانه بیرون می‌رفتم و میان مردم می‌گشتم،
3:20 جز مردی متهم به نفاق،
3:24 یا ناتوانی که خداوند عذرش را به خاطر ناتوانی‌اش پذیرفته بود، نمی‌دیدم.
3:27 و رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم مرا یاد نکرد
3:30 تا آنکه به تبوک رسید.
3:32 پس به یارانش فرمود:
3:34 کعب بن مالک چه کرد؟
3:37 مردی از بنی سلمه گفت:
3:39 او را دو جامهٔ زیبایش و نگاه کردنش به دو طرف بدنش بازداشته است.
3:42 (در این سخن، خودنمایی و غرور او مورد اشاره است.)
3:44 معاذ بن جبل گفت:
3:46 چه بد سخنی گفتی!
3:48 به خدا سوگند، ای رسول الله،
3:50 جز نیکی از او نمی‌دانیم.
3:53 پیامبر علیه‌الصلاة‌والسلام سکوت کرد
3:56 و چیزی نیفزود.
3:58 سپس به من خبر رسید که پیامبر علیه‌الصلاة‌والسلام
4:02 به سوی مدینه بازگشت.
4:04 اندوه بر من چیره شد،
4:06 و شروع کردم به اندیشیدن دربارهٔ دروغ و گفتن آن،
4:09 که با چه عذری نزد او پوزش بخواهم و فردا از خشمش رهایی یابم.
4:13 و در این کار از هر صاحب رأی از خانواده‌ام کمک خواستم،
4:17 اما نزد آنان چیزی نیافتم.
4:19 و چون به من گفته شد
4:21 که پیامبر علیه‌الصلاة‌والسلام
4:24 به زودی وارد می‌شود،
4:26 باطل از من دور شد،
4:28 و دانستم که هرگز با سخنی دروغین از خشم او رهایی نخواهم یافت،
4:31 پس تصمیم گرفتم راستگو باشم.
4:33 آنگاه رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم
4:35 سپس رسول الله (ﷺ) صبح کرد
4:38 در مدینه.
4:40 و آن حضرت چون از سفری بازمی‌گشت،
4:42 نخست به مسجد می‌رفت
4:44 و در آن دو رکعت نماز می‌گزارد.
4:46 چون پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم
4:49 از دو رکعت فارغ می‌شد، برای مردم می‌نشست،
4:52 و کسانی که مانند من بازمانده بودند آمدند،
4:55 و شروع کردند به پوزش خواستن و سوگند خوردن نزد او،
4:58 و آنان حدود هشتاد و چند مرد بودند.
5:01 رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم
5:05 عذرشان را بر اساس نیتشان پذیرفت،
5:07 برایشان آمرزش خواست،
5:09 و درونشان را به خداوند واگذاشت.
5:11 من به او رفتم
5:13 وچون بر او سلام کردم
5:15 با لبخندی همچون لبخند خشمگین تبسم کرد، سپس فرمود:
5:18 بیا
5:20 پس به راه افتادم و آرام‌آرام رفتم تا در برابرش نشستم
5:23 آنگاه به من فرمود:
5:25 ای کعب، چه چیز تو را بازداشت؟
5:27 آیا مرکب سواری خود را خریده بودی؟
5:30 گفتم:
5:31 ای رسول الله، به خدا سوگند،
5:34 اگر من نزد کسی جز شما از اهل دنیا می‌نشستم،
5:37 با عذری که برایش می‌تراشیدم از خشم او بیرون می‌آمدم،
5:40 چراکه به خدا سوگند، من توانایی استدلال و بیان دارم.
5:44 اما به خدا سوگند،
5:46 می‌دانستم اگر امروز سخنی دروغ به تو بگویم،
5:50 تا از من خشنود شوی،
5:52 به زودی خداوند تو را بر من خشمگین خواهد ساخت.
5:55 و اگر سخنی راست به تو بگویم که تو را بر من به خشم آورد،
5:59 همانا امید عفو خداوند را در آن دارم.
6:02 به خدا ای رسول الله،
6:04 برای آنچه کردم هیچ عذری نداشتم،
6:08 و هرگز چون از تو تخلف کردم، توانمندتر و آسوده‌تر نبودم.
6:13 آنگاه پیامبر (ﷺ) فرمود:
6:16 اما این [سخن] راست گفت.
6:19 سپس به من رو کرد و فرمود:
6:21 برخیز تا خداوند درباره‌ات حکم کند.
6:24 برخاستم و از مسجد بیرون رفتم.
6:27 کعب گفت:
6:29 پس اندکی نگذشت که مردانی از قوم من دنبالم آمدند
6:32 و به من گفتند:
6:33 به خدا سوگند، ما تو را ندیده‌ایم که پیش از این گناهی کرده باشی،
6:37 پس چه چیز تو را از آن بازداشت که پیش پیامبر (ﷺ) عذرخواهی کنی،
6:42 چنان‌که دیگر متخلفان عذرخواهی کردند؟
6:45 به خدا سوگند، پیوسته مرا ملامت می‌کردند،
6:48 تا آنجا که خواستم به سوی پیامبر (ﷺ) بازگردم
6:52 و خود را تکذیب کنم.
6:54 اما اندکی نگذشت که به ایشان گفتم:
6:57 آیا کسی جز من در آنچه کرده‌ام شریک بوده است؟
7:00 گفتند: آری،
7:02 دو مرد که همان سخن تو را گفتند،
7:04 و به آن دو نیز همان گفته شد که به تو گفته شد.
7:07 گفتم: آن دو کیستند؟
7:09 گفتند:
7:10 مرارة بن ربیع و هلال بن امیه.
7:14 و ایشان دو مرد صالح بودند
7:16 که در بدر حاضر بوده‌اند.
7:18 گفتم: در ایشان برای من الگویی هست.
7:21 سپس [بر همان حال] ادامه دادم.
7:23 کعب بن مالک گفت:
7:25 سپس پیامبر (ﷺ) از سخن گفتن با ما سه نفر، از میان کسانی که از او تخلف کرده بودند، نهی فرمود.
7:30 از میان کسانی که از او تخلف کرده بودند
7:32 مردم از ما دوری گزیدند و نسبت به ما دگرگون شدند،
7:35 تا آنجا که زمین برایم ناآشنا شد
7:38 و دیگر آن زمینی که می‌شناختم نبود.
7:41 و ما پنجاه شب بر این حال ماندیم.
7:45 اما دو یارم
7:47 سست شدند و در خانه‌های خود نشستند و می‌گریستند.
7:51 اما من
7:52 از آن سه نفر جوان‌تر و نیرومندتر بودم،
7:55 پس بیرون می‌آمدم و نماز را با مسلمانان حاضر می‌شدم
7:59 و در بازارها گردش می‌کردم،
8:01 اما هیچ‌کس با من سخن نمی‌گفت.
8:03 و نزد رسول الله (ﷺ) می‌آمدم
8:07 و بر او سلام می‌کردم، در حالی که پس از نماز در مجلس خود بود.
8:11 آنگاه با خود می‌گفتم:
8:13 آیا لبانش را برای جواب سلام حرکت داد یا نه؟
8:17 و حریص بودم که نزدیک او نماز بگزارم
8:21 تا دزدکی به او نگاه کنم.
8:23 پس چون به نمازم روی می‌آوردم، او به من روی می‌آورد،
8:27 و چون به سوی او می‌نگریستم، از من روی برمی‌گرداند.
8:30 و چون دوری مردم از من طولانی شد،
8:33 تنگی [دل] بر من سخت شد،
8:35 پس از دیوار باغ ابوقتاده بالا رفتم،
8:38 و او پسرعموی من و محبوب‌ترین مردم نزد من بود.
8:41 بر او سلام کردم،
8:43 به خدا سوگند، جواب سلامم را نداد.
8:46 گفتم: ای ابوقتاده،
8:49 تو را به خدا سوگند می‌دهم،
8:51 آیا می‌دانی که من خدا و رسولش را دوست می‌دارم؟
8:56 پس خاموش ماند.
8:58 دوباره آن را تکرار کردم، باز خاموش ماند.
9:00 بار دیگر تکرار کردم.
9:02 پس گفت:
9:03 خدا و رسولش داناترند.
9:05 در این هنگام
9:07 بازگشتم و از همان راهی که آمده بودم برگشتم.
9:10 سپس چیزی رخ داد که گمانش را نداشتم:
9:13 در حالی که در بازار مدینه راه می‌رفتم و هیچ‌کس با من سخن نمی‌گفت،
9:18 ناگاه مردی نبطی از نبطیان شام، که می‌گفت:
9:22 چه کسی مرا به کعب بن مالک راهنمایی می‌کند؟
9:25 مردم به سوی من اشاره کردند.
9:27 پس نزد من آمد و نامه‌ای از پادشاه غسان به من داد.
9:31 و در آن [نوشته] بود:
9:33 اما بعد،
9:34 به من خبر رسیده که یارت تو را رها کرده است،
9:37 پس به ما بپیوند تا تو را یاری و دلداری دهیم.
9:41 گفتم چون آن را خواندم:
9:43 و این نیز از آزمایش است،
9:45 پس نامه را به سوی آتش شعله‌ور بردم
9:49 و آن را در آن انداختم.
9:51 کعب گفت:
9:53 و چون چهل شب از آن پنجاه شب گذشت،
9:56 مردی از نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به سراغ من آمد
10:00 و گفت: رسول الله (ﷺ) می‌فرماید:
10:04 به تو دستور می‌دهد که از همسرت کناره‌گیری کنی.
10:07 گفتم: آیا او را طلاق دهم یا چه کنم؟
10:10 فرمود: نه، بلکه از او کناره بگیر و به او نزدیک مشو.
10:14 و همین پیام را به دو یار من نیز فرستاد.
10:17 پس به همسرم گفتم:
10:19 نزد خانواده‌ات برو و نزد ایشان بمان
10:22 تا آنکه الله در این کار حکم کند.
10:25 پس او نزد خانواده‌اش رفت.
10:27 (راوی:) مادر همسر هلال بن امیه،
10:30 نزد رسول الله (ﷺ) آمد
10:33 و گفت: ای رسول الله!
10:36 هلال پیرمردی ناتوان است و خدمتکاری ندارد.
10:40 آیا ناخوش می‌داری که به او خدمت کنم؟
10:42 فرمود: نه، اما نباید به تو نزدیک شود.
10:45 گفت: به خدا سوگند ای رسول الله!
10:49 از روزی که به خانه‌اش پناه برده، پیوسته می‌گرید
10:52 تا به امروز.
10:54 کعب گفت:
10:56 در این هنگام برخی از خویشانم به من گفتند:
10:58 کاش از رسول الله (ﷺ) درباره همسرت اجازه می‌خواستی،
11:02 همان‌گونه که به هلال بن امیه اجازه داد،
11:03 شاید به تو نیز اجازه دهد.
11:07 گفتم: به خدا سوگند چنین نمی‌کنم،
11:10 و نمی‌دانم اگر درباره‌اش بپرسم، پیامبر (ﷺ) به من چه خواهد گفت،
11:14 در حالی که من مردی جوان هستم.
11:16 کعب گفت:
11:17 پس از آن ده شب دیگر ماندم،
11:20 تا آنکه پنجاه شب برای ما کامل شد.
11:23 چون نماز صبح روز پنجاهم را خواندم،
11:27 در حالی که بر پشت‌بام یکی از خانه‌هایمان بودم،
11:30 و زمین با همه پهناوری‌اش بر من تنگ شده بود
11:33 و جانم از تنگی سخت به ستوه آمده بود،
11:36 ناگاه صدای فریادکننده‌ای را از بالای کوه سلع شنیدم
11:40 که با بلندترین صدایش ندا می‌داد:
11:42 ای کعب بن مالک، مژده باد!
11:44 ای کعب بن مالک، مژده باد!
11:47 همین که صدا به گوشم رسید،
11:49 بی‌درنگ به سجده در برابر الله افتادم،
11:52 و دانستم که گشایش به من رسیده است.
11:55 و رسول الله (ﷺ)
11:58 این خبر را به یارانش اعلام کرده بود.
12:01 مردم برای مژده دادن به من شتافتند،
12:03 و نخستین کسی که نزد من آمد سواری بود که بر اسب خود آمد،
12:07 و مژده‌دهندگان دیگری نیز نزد دو یار من رفتند.
12:11 چون آن‌کس که صدایش را شنیده بودم نزد من آمد،
12:14 جامه‌ام را برای او درآوردم
12:16 و آن دو را به سبب مژده‌اش بر او پوشاندم،
12:19 و به خدا سوگند جز آن دو جامه نداشتم،
12:22 سپس دو جامه عاریه گرفتم و پوشیدم
12:25 و به سوی رسول الله (ﷺ) روان شدم.
12:29 مسلمانان گروه‌گروه به استقبالم آمدند
12:32 و به توبه‌ام تبریک می‌گفتند و می‌گفتند:
12:35 توبه الله بر تو گوارا باد، ای ابن مالک!
12:39 تا آنکه وارد مسجد شدم،
12:41 و دیدم رسول الله (ﷺ)
12:45 نشسته است و مردم گرداگرد او هستند،
12:47 و چهره‌اش چنان می‌درخشید که گویی پاره‌ماهی است.
12:51 چون بر او سلام کردم،
12:53 در حالی که چهره‌اش از شادی می‌درخشید، فرمود:
12:56 مژده باد بر تو، ای کعب!
12:58 مژده باد بر تو به بهترین روزی که از زمان تولدت بر تو گذشته است.
13:01 (از زمانی که مادرت تو را زاد)
13:03 گفتم: ای رسول الله! آیا این از جانب توست
13:05 یا از جانب الله عزّ و جلّ؟
13:08 فرمود: نه، بلکه از جانب الله است.
13:11 گفتم: ای رسول الله!
13:13 از توبه‌ام این است که تمام مالم را رها کنم
13:17 و آن را صدقه‌ای برای الله و رسولش (ﷺ) قرار دهم.
13:23 پیامبر (ﷺ) فرمود:
13:26 بخشی از مالت را نگه دار، ای کعب،
13:29 که آن برای تو بهتر است.
13:31 گفتم: پس سهم خود را که در خیبر است نگه می‌دارم
13:34 و آنچه را جز آن است صدقه می‌دهم.
13:36 سپس گفتم: ای رسول الله!
13:39 همانا الله مرا به سبب راستگویی نجات داد،
13:42 و از توبه‌ام این است
13:44 که تا زنده‌ام جز راست نگویم.
13:47 الله از کعب بن مالک انصاری خشنود باد،
13:51 شاعر رسول الله (ﷺ)،
13:55 که با شمشیر و بیان خود از اسلام دفاع کرد،
13:59 و الله درباره او و یارانش قرآنی نازل فرمود
14:03 که همواره در ساعات شب و کناره‌های روز تلاوت می‌شود،
14:07 و تا آنگاه که الله زمین و هر که را بر آن است به ارث ببرد، تلاوت خواهد شد.
14:13 کعب بن مالک، شاعر رسول الله (ﷺ)،
14:20 و یکی از انصار راستگو بود،
14:24 کسانی که الله توبه‌شان را پذیرفت
14:26 و درباره ایشان قرآنی نازل کرد.
14:36 ای شعر، خشنود باش و گسترده شو
14:38 در ستایش ایشان، آیا آنان همواره چنین بوده‌اند؟