از مجموعهٔ تصاویری از زندگی صحابه (سریال تکمیل شد)
· درس 81 از 93
تصاویری از زندگانی صحابه - قسمت (96) - عثمان بن مازون رضی الله عنه
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:15
جمعیت مودّت با افتخار
0:17
که برای شما نمونههایی از زندگی صحابه (اصحاب پیامبر) ارائه کند
0:21
لعبد الرحمن رأفة الباشا
0:25
رحمهالله
0:30
عثمان بن مظعون رضیاللهعنه
0:51
عرب در دوران جاهلیت
0:53
گمان میکنی که تمام زندگی در جامی از شراب است
0:57
نوشندگان از حمایت آن سرمست میشوند
0:59
و معشوقهای فریبنده که شیفتگان از زیباییاش لذت میبرند
1:04
و غزوهای بر پشت اسبهای اصیل و ایستادهی صافنات
1:07
غازیان با آن، آنچه را الله از خون و اموال بندگان حرام کرده است، حلال میشمارند.
1:13
اما عثمان بن مظعون از حکیمان عرب در دوران جاهلیت بود.
1:18
او بر این باور بود که زندگی را غایاتی والاتر از آن است
1:22
و اهدافی والاتر
1:24
به همین سبب، شراب را بر خویشتن حرام کرد.
1:28
و طعم آن را نشناخت
1:30
و چون از او درباره آن پرسیده شد، گفت
1:33
وای بر شما! آیا چیزی بنوشم که عقلم را از بین ببرد؟
1:37
و کسی که از من پستتر است، مرا مسخره میکند.
1:40
و مرا وادار میکند که دخترم را به کسی که نمیخواهم، شوهر دهم.
1:43
به الله سوگند، تا زمانی که زندگی در من ادامه دارد، هرگز آن را نخواهم چشید.
1:47
و چون جزیرةالعرب به نور اسلام روشن شد
1:51
الله پیامبرش (صلیاللهعلیهوسلم) را برانگیخت
1:55
با این هدایت و حق
1:57
عثمان بن مظعون از پیشگامان بود
2:00
به ورود در دین الله عزوجل
2:03
زیرا جز ۱۲ مرد، هیچکس دیگری به این خیر بر او پیشی نگرفته بود.
2:08
و اسلام آوردن عثمان بن مظعون
2:11
داستانی که عبدالله بن عباس رضیاللهعنهما آن را روایت کرده است
2:15
در حالیکه پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) نشسته بود
2:21
نشسته در صحن خانهاش در مکه
2:24
هنگامی که عثمان بن مظعون از کنار او گذشت، بیتوجه (به او)، الله
2:28
یا به آن توجه میشود.
2:30
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) به او فرمود
2:33
آیا نزد من نمینشینی ای ابا السائب؟
2:36
یک ساعت صحبت میکنیم
2:38
گفت: آری.
2:39
سپس روبهروی او نشست
2:41
و در حالی که او با پیامبر (ﷺ) سخن میگفت
2:46
او را دید که چشمش به آسمان خیره شده بود
2:49
و نگاهش مدتی کوتاه بر آن ثابت ماند
2:53
سپس بهتدریج نگاهش را به سوی زمین فرود آورد
2:58
تا اینکه در آن ساکن شد
3:00
سپس او از همنشین خود، عثمان بن مظعون، روی برمیگرداند
3:04
تا به جایی رسید که چشمش بر آن نقطه قرار گرفت
3:08
سپس شروع کرد به تکان دادن سرش
3:10
گویی از چیزی میپرسد که به او گفته میشود
3:13
تمام اینها باعث شد که عثمان بن مظعون
3:16
به پیامبر (ﷺ) نگاه میکند
3:19
از آنچه دید، حیران شد
3:21
متعجّبم از آنچه روی داد
3:23
چون پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) آشکار شد، درود و سلام الله بر او باد.
3:27
گویی او همه آنچه به او گفته شد را فراگرفت
3:30
او کمکم چشمانش را به سوی آسمان بلند میکرد
3:34
گویی که کسی را دنبال میکند
3:37
سپس چشمش به همان (کسی) که در آسمان ناپدید شد، خیره ماند.
3:41
گویی از او سیراب میشود و او را به امانت میسپارد
3:44
سپس [رویگردانی کرد/توجه خود را برگرداند] به سوی عثمان بن مظعون
3:47
با بصر و جسد
3:49
همانگونه که در آغاز کار بود
3:51
آنگاه عثمان بن مظعون چشم دوخت
3:54
به چهرهٔ پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) طولانی نگاه کرد
3:59
و فرمود: ای محمد
4:02
پیش از این، با تو بسیار همنشین شدهام.
4:05
آنچه امروز انجام دادی را هرگز ندیده بودم که کسی انجام دهد.
4:08
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
4:11
آیا به این نکته توجه کردی ای عثمان؟
4:14
گفت: بله، به آن توجه پیدا کردم.
4:17
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
4:20
همین لحظه جبریل، فرستادهٔ الله، نزد من آمد و من نشسته بودم.
4:24
عثمان گفت
4:26
فرمود پیامبر (ﷺ):
4:28
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود
4:31
بله
4:32
گفت: و چه کسی این را به تو گفت؟
4:35
او به من گفت: بهراستی به من گفت
4:39
همانا الله به عدل و احسان فرمان میدهد.
4:45
و دادن (مال) به خویشاوند نزدیک
4:49
و از کار زشت و ناپسند و ستمگری نهی میکند.
4:57
امید است که پند گیرید.
5:01
عثمان گفت
5:04
به عدل و احسان فرمان میدهد
5:06
و دادن (مال) به خویشاوند نزدیک
5:08
و از کار زشت و ناپسند و ستمگری نهی میکند.
5:11
بله، چه خوب است آنچه برایت آمده است به آن
5:14
و همانا (پیامبر) به مغز و جوهر خیر امر کرد
5:16
و از ریشههای همهٔ شرّ نهی کرد
5:19
عثمان گفت
5:22
پس همین که آنچه را از او شنیدم شنیدم
5:24
تا اینکه ایمان در قلبم استقرار یافت
5:27
و محمد (صلیاللهعلیهوسلم) شد
5:30
برایم از جان و فرزندم محبوبتر است
5:33
سپس در برابر پروردگار جهانیان تسلیم شدم.
5:36
و ابن السائب با من اسلام آورد
5:38
و برادرانم قدامه و عبدالله
5:41
قریش در آغاز امر انکار نکرد
5:44
اسلامِ مسلمانان بر ایشان (?)
5:46
هرگاه که محمد (صلیاللهعلیهوسلم) از کنار او میگذشت، او چیزی بیش از این نمیکرد.
5:50
با اینکه در مقام تمسخر بگوید
5:52
همانا پسرِ بنی هاشم از آسمان سخن میگوید.
5:56
و وحی از آنجا بر او نازل میشود
5:59
پس چون پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) خدایانشان را
6:02
که جز الله میپرستیدند، عیبجویی کرد
6:06
و از هلاکت پدرانشان که کافر مردند، یاد کرد
6:10
آنان بدین سبب سخت به خشم آمدند
6:13
و بر رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
6:16
و یارانش آتش دشمنی و کینه را برافروختند
6:20
پس هر قبیلهای بر مسلمانانی که در میان آنان بودند، یورش برد
6:24
و آنان را به سختی و رنج گرفتار ساخت
6:27
بدنهایشان را با تازیانه میزدند
6:30
و بدنهایشان را با آتش داغ میکردند
6:32
و آنان را بر ریگهای تفته در گرمای سوزان مکه میافکندند
6:36
تا ایشان را از دینشان بازگردانند
6:38
و رسول (صلیاللهعلیهوسلم)
6:41
با چشم خود میدید آنچه بر یارانش فرود میآمد
6:44
و دلش از اندوه بر آنان میشکافت
6:47
و از حسرت آنچه تحمل میکردند
6:49
و جز این نمیتوانست بگوید که به ایشان میفرمود:
6:52
«صبر کنید، صبر کنید، که وعدهگاه شما بهشت است»
6:56
در این هنگام رسول، که درود و سلام الله بر او باد،
7:01
به یارانش اجازه هجرت به حبشه داد
7:04
پس گروهی از مؤمنان بدان سو کوچ کردند
7:07
و خانواده و وطن را پشت سر نهادند
7:10
و با خویشاوندان و مسکن وداع گفتند
7:13
و با دین خود به سوی الله گریختند
7:16
و در پیشاپیش مهاجران
7:18
عثمان بن مظعون بود
7:20
و پسرش و دو برادرش
7:22
مدت زیادی از هجرت مسلمانان به حبشه نگذشته بود
7:27
که خبرهای دروغین به آنان رسید
7:30
مبنی بر اینکه بزرگان قریش در دین الله داخل شدهاند
7:34
و به آنچه بر محمد رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) نازل شده ایمان آوردهاند
7:39
پس بسیاری از ایشان به مکه بازگشتند
7:42
در حالی که نمیدانستند تقدیر چه آزمونی برایشان پنهان کرده است
7:46
و در پیشاپیش بازگشتگان، عثمان بن مظعون بود
7:51
و هنوز پاهایشان به خاک مکه نرسیده بود
7:54
که قریش آنان را به همان گونه شکنجه و آزار استقبال کرد که پیشتر با آن وداع کرده بودند
8:00
و چنان آزار و زیانی بر آنان روا داشتند که تاب آن را نداشتند
8:05
آنگاه عثمان بن مظعون در پناه ولید بن مغیره درآمد
8:09
سرور بنی مخزوم و بزرگترین رهبران قریش
8:13
و پدر سیفالله خالد
8:16
زیرا پیوندهای دیرینهای میان آنان برقرار بود
8:21
عثمان بن مظعون در حمایت ولید بن مغیره زندگی کرد
8:25
و در پناه او به آنچه بیش از همه آرزویش بود، یعنی آرامش و امنیت، دست یافت
8:30
اما از این حمایت خشنود نبود
8:34
زیرا آن زندگی آرام و امن را برای او تلخ میکرد
8:38
که رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
8:42
از آزار قریش همان میکشد که میکشد
8:45
و برادران او در الله از ستم آنان همان را تحمل میکنند که تحمل میکنند
8:49
این امر او را وا میداشت که خود را به خودخواهی و ترس و سستی ایمان متهم کند
8:54
و بر آتش آرام عذاب وجدان بغلتد
8:59
پس بگذار عثمان بن مظعون خود از این بحران روحیاش سخن گوید
9:04
آنجا که گفت: چون دیدم آنچه یاران رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) بدان گرفتارند
9:11
و من در امان ولید بن مغیره صبح و شام میکنم
9:16
با خود گفتم: وای بر تو ای ابن مظعون
9:20
تو در امان و آرامش در پناه مردی مشرک زندگی میکنی
9:25
در حالی که پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) و یارانش در راه الله از بلا و آزاری میکشند که به تو نمیرسد
9:33
این بیگمان نقصی بزرگ در نفس تو و سستی خطرناک در ایمان توست
9:39
سپس نزد ولید بن مغیره رفتم و به او گفتم:
9:43
ای ابا عبد شمس، به پیمانت با من وفا کردی
9:48
و در حمایت تو سلامت و امنیت یافتم
9:51
اما میخواهم پناهت را به تو بازگردانم
9:55
گفت: چرا ای برادرزاده، شاید کسی از قوم من به تو آزاری رسانده است؟
10:02
گفتم: نه، بلکه پناه الله را بر هر پناهی ترجیح دادم
10:07
پس نمیخواهم از کسی جز او پناه بجویم
10:11
گفت: اگر ناگزیری، با من به مسجد بیا
10:16
آنگاه پناهم را در حضور جمعی از قریش به من بازگردان
10:20
همانگونه که در حضور آنان پناهم دادی
10:23
پس رفتیم تا به مسجد رسیدیم
10:26
ولید گفت: ای قوم، این عثمان بن مظعون است
10:31
آمده تا پناهم را به من بازگرداند. گفتم: راست گفت
10:35
و من او را وفادار و نیکو پناه یافتم
10:39
اما خواستم جز از الله پناه نجویم
10:42
پس پناهش را به او بازگرداندم
10:45
عثمان بن مظعون گفت:
10:47
سپس بازگشتم و از کنار مجلسی از قریش گذشتم
10:50
که لبید شاعر در میان آن نشسته بود
10:53
و برای مردم چیزی از شعرش میخواند و مردم گوش میدادند
10:57
لبید گفت:
10:59
«آگاه باش که هر چیزی جز الله باطل است»
11:03
گفتم: راست گفتی
11:05
سپس ادامه داد و گفت:
11:07
«و هر نعمتی بیگمان زوالپذیر است»
11:10
گفتم: دروغ گفتی
11:12
که نعمت بهشت زوال نمیپذیرد
11:15
لبید از این سخن من سخت خشمگین شد و گفت:
11:19
ای گروه قریش!
11:21
به خدا سوگند که همنشین شما آزرده نمیشد
11:24
پس این چیز از کی در میان شما پیدا شده است؟
11:27
مردی از قوم گفت:
11:29
این مردی نادان است
11:31
از گروهی بیخرد
11:33
که خدایان ما را رها کرده و از دین ما جدا شدهاند
11:36
پس سخنش تو را خشمگین نکند
11:39
من رو به آن مردی کردم که درباره ما و دین ما آنچه گفته بود، گفت
11:43
و با او به ستیز برخاستم
11:45
او سیلی محکمی به من زد که چشمم را جاری ساخت
11:48
پس دیگر با آن نمیتوانستم ببینم
11:50
و ولید بن مغیره نزدیک من بود.
11:54
او به من رو کرد و گفت:
11:56
ای برادرزاده، چشم تو
11:58
به خدا سوگند، از آنچه به آن دچار شد بینیاز بود.
12:02
گفتم:
12:03
نه، به خدا سوگند،
12:04
چشم سالم من، برای آنچه خواهرش در راه الله به آن دچار شد، نیازمند است.
12:10
فرمود:
12:11
آیا میخواهی، ای برادرزاده،
12:13
پس اگر بخواهی، به جوار من بازگرد.
12:15
گفتم:
12:17
من جوار الله تعالی را با هیچ جواری برابر نمیدانم.
12:21
و از آن روز
12:23
آزار مشرکان بر عثمان بن مظعون شدت یافت و سختتر شد.
12:28
و او و خاندانش هدف ضربهزدن قریش و سرکوب آنان شدند.
12:33
و آنچه او را واداشت تا در پیشاپیش مهاجران به سوی مدینه باشد،
12:38
و آنجا
12:40
و آنجا او همراه رسول الله (ﷺ) حضور یافت،
12:44
خودش و پسرش و برادرش در جنگ بدر.
12:47
پس در میدان آن، راستینترین و گرامیترین آزمایشها را پشت سر گذاشتند،
12:50
و حق الله و رسولش (ﷺ) را بر خود ادا کردند،
12:55
و همراه مسلمانان، پیروز و کامیاب از آن بیرون آمدند.
13:00
و جز اندکی نگذشت
13:02
تا آنکه عثمان بن مظعون بیماری مرگ گرفت و از زندگی جدا شد.
13:09
پس چون خبر درگذشتش به رسول الله (ﷺ) رسید،
13:14
با اندوهی که سراسر وجودش را پر کرده بود، به سوی او رفت،
13:18
و پارچه را از پیشانی پاک و درخشان او برداشت،
13:22
پس او را بوسید.
13:23
سپس بار دیگر بر او خم شد،
13:26
و برای بار دوم او را بوسید.
13:28
سپس برای بار سوم بر او خم شد،
13:30
و او را نیز بوسید.
13:32
ناگهان اشکهای پیامبر گرامی (ﷺ)
13:36
بر چهرهٔ درخشان و بزرگوارش جاری شد،
13:40
پس مسلمانانی که حاضر بودند، به سبب گریه او گریستند.
13:44
خدا از صحابی بزرگوار، عثمان بن مظعون راضی باشد و او را خشنود گرداند،
13:49
و جایگاه و مأوایش را در بالاترین علیین قرار دهد،
13:53
زیرا او جوار الله را بر هر جواری ترجیح داد،
14:01
زیرا ابن مظعون جوار الله را بر هر جواری ترجیح داد.